Original subtitles

wat voorafging

We duiken onder. Je moet ons helpen met voedsel en medicijnen.

Dit is een schuilplaats. Je moet stil zijn.

Je mag niet lopen, praten of geluid maken.

Hoe is het met Mr Frank? -Prima.

Ze pakken de Joden. Dat is vast eng.

Mag ik er een paar extra? Met iets meer vlees erop?

Wat extra kaas voor je arme moeder. -Hoe komen we aan meer eten?

Ken je deze kinderen? -Wie bracht ze?

Een SS'er heeft ze bij Miep en Jan gebracht. Ze moeten weg.

Doe dit voor mij en ik help je met je kinderen.

Appartement 214. Het lag in een ladekast.

Een pak belangrijke papieren. -Papieren?

Wat als ik het had laten liggen?

Ze pakken m'n kleinkinderen af.

Ze moeten vanavond weg. Miep en ik brengen ze wel.

Gebaseerd op ware gebeurtenissen...

die soms zijn aangepast voor dramatische doeleinden.

Sinterklaascadeautjes? -Ja, voor m'n neefjes en nichtjes.

M'n favoriete tijd van het jaar.

Niet die van jou? -Het valt dit jaar niet mee.

Toen ik klein was, was ik er dol op. De avond ervoor zette ik m'n schoen.

Vroeg uit bed om te zien wat Sinterklaas voor me had.

Ik doe het nog steeds. -Geeft hij je iets?

Ja. Liefdesbriefjes. Maar die zijn van m'n man.

Zie je? Zelfs in een zwaar jaar vieren we het.

Ik zit wat krap, maar ik heb nog wel geld op m'n werk.

Wil je ze even voor me vasthouden? Ik ben zo terug.

Ik ga even naar kantoor. -Natuurlijk.

Wees er alsjeblieft.

Hallo? Mr Frank?

Bent u ongedeerd?

Mijn hemel. Waar zijn ze? Hallo?

Miep.

O, mijn god. -Er is gisteravond ingebroken.

Ik hoorde alles in de kantoorkeuken. De ventilatie loopt naar m'n kamer.

Ze bleven aan de deurknop schudden. Goddank zat de deur op slot.

Gelukkig kwam jij binnen. Op zondag nog wel.

Het kantoor is overhoop gehaald. Ik denk dat het geld weg is.

O, nee. Niet dat geld.

Welk geld? -Niets. Het is ok�.

Voor onze Chanoeka-cadeaus. -Margot.

Ik heb ook oren. -Wat bedoel je met Chanoeka?

Miep.

Maken jullie je zorgen om Chanoeka?

Ze zeiden dat het hier veilig was. Een fort, zeiden jullie.

Mr Pfeffer, iedereen heeft er genoeg van.

Dr. Pfeffer, Mrs Frank.

Ik ben dan wel alles kwijt, maar ik heb mijn aanspreektitel nog.

Het enige waardoor we niet ontdekt zijn...

is dat de dieven nalieten om een gesloten deur te openen.

Waarom zijn we er zo zeker van dat het dieven waren?

Misschien zochten ze Joden. -Dokter, alstublieft.

Een fort. Ik geloofde je. -Ja. En we verwelkomden je.

Wees dan zo goed om onze kinderen niet overstuur te maken.

Je kinderen. Ja.

Mijn kind woont in Engeland bij m'n broer en is me inmiddels vergeten.

En Lottie is me waarschijnlijk ook vergeten.

Ze is alles wat ik nog heb.

Als ik hier niet veilig ben, kan ik net zo goed naar haar toe gaan.

Waar ga je heen? -Inpakken. Ik ga naar huis.

Het is niet veilig als u praat... -Ik zal niet praten.

Miep. -Stil.

Ga zitten.

Niemand gaat ergens heen.

Maar je hebt een punt. Misschien is onze schuilplaats niet zo geheim.

Het is maar een deur. Daar moeten we iets aan doen.

Misschien is ons dit overkomen om ons te behoeden voor iets ergers.

Alleen een Jood weet een tragedie om te buigen in een zegen.

Niet alleen het geld, maar ook de voedselbonnen.

Alles is weg. -Het komt wel goed.

Hoe dan? Ze hebben geen eten. -Het had veel erger kunnen zijn.

Als een buurman de politie had gebeld.

Begin jij nu niet ook. -Waarmee?

Mag ik niet boos zijn voor ik het positief bekijk?

Ik ben meteen gekomen.

Hoe gaat het met ze? -Ze rusten. Ze waren de hele nacht op.

We moeten iets doen aan de deur naar het achterhuis.

Onzichtbaar maken of zo. En wat moeten we met Pfeffer?

Wat is er met Pfeffer? -Hij heeft het zwaar.

Ik wist niet dat hij een kind had.

Ik leef altijd mee met Anne als hij kortaf doet.

Ik dacht dat hij kinderen niet begreep, maar hij heeft een zoon.

Hij is verdrietig en eenzaam. En ik zeg nooit iets aardigs.

Dit is niet jouw schuld, Miep.

Nee, van de nazi's. Maar ik kan toch niet tegen hen schreeuwen?

Voel je je beter? -Ja.

Dat voelde heel goed. Het spijt me, Mr Kugler.

Juist.

Ik kan de voordeur repareren. Kleiman komt zo.

We blijven hier vannacht voor als ze terugkomen.

Jullie kunnen gaan.

Omdat ik schreeuwde? -Dat ben ik al vergeten.

Weet u het zeker? -Absoluut.

Ga maar. Geniet van je vrije dag. Ik zal onze vrienden beschermen.

We hebben de dag voor ons.

Ik weet niet meer wat we op zondag deden. Jij wel?

Omdat we nooit iets deden. -Laten we dat dan weer doen.

Je zei dat je boodschappen moest doen. Ik heb afgesproken met m'n broer.

Je hebt hem vorige week gezien. -Ja. Hij heeft problemen op z'n werk.

Hij maakt kaas. Hoe moeilijk kan dat zijn?

Dat zou je verbazen. -Ik ga mee.

Ik kan mensen goed van hun problemen afhelpen.

Je haat hem. -Welnee.

Je noemt hem de kaasvoorzitter. -Omdat hij alleen over kaas praat.

De geschiedenis van kaas. De textuur, de bewaartemperatuur.

Ik ben geen heilige. -Ga naar huis. Ik zal het kort houden.

Ik wacht op je. In bed. -Dan hou ik het heel kort.

Dag.

Beste vrienden.

We kunnen stellen dat we dit jaar niet het geluksgevoel ervaren...

dat de kerstperiode meestal teweegbrengt.

Doordat luchtaanvallen ons tot verduistering dwingen...

moet het licht zelfs in onze eigen huizen uit.

Een metafoor ligt dan voor de hand:

Het zijn gevaarlijke tijden voor lichtdragers.

Miep. O, mijn god. Wat is er?

Jan zei dat hij naar z'n broer ging, maar hij ging de verkeerde kant op.

Gaat die klootzak vreemd? -Nee, het is erger.

Hij gaat naar de kerk.

Het is niet grappig. -Kom op.

Je man gaat naar de kerk en jij bent in alle staten. Hilarisch.

Hij is niet gelovig. -Nu wel, denk ik.

Ik ben niet gelovig. M'n familie ook niet.

Ze zijn socialisten, wat volgens mij een religie is. Het is een sekte.

Een sekte waar ik dol op ben. En Jan volgens mij ook.

Ik dacht al dat ik je stem hoorde.

Hoe gaat het? -Vreselijk.

Haar man heeft een affaire met Jezus. -Ach, laat haar toch.

M'n man gaat stiekem naar de kerk en dat geeft me een raar gevoel.

Heb je een kerkganger? Dat kan goed zijn.

Ik ging altijd voor de bedriegers.

Zoals de vader van Tess. -Nee, dit gaan we niet doen.

Maar hij heeft me wel dit engeltje gegeven.

Ik weet hoe je bent.

Ik zal jullie alleen laten.

Kom nog eens langs, Miep. -Doe ik. Leuk je te zien.

Hoe gaat het met haar?

Nou, hetzelfde.

De bestraling werkt niet.

Maar Daniel hoorde iets over een Duitse arts die chemicali�n gebruikt.

Dat bekijken we nu. -Sorry dat ik er weinig was.

Ik neem het je niet kwalijk. M'n moeder ligt op sterven.

Dat is behoorlijk deprimerend.

Soms wil ik hier niet eens zijn.

Maakt dat me een slecht mens? -Nee.

Ik denk het wel.

Misschien moet ik met Jan mee naar de kerk.

Waarom heeft hij niets gezegd? Hij heeft gelogen.

Omdat je mensen veroordeelt.

Niet waar. -Jawel.

Ik voel me soms veroordeeld. -Door mij?

Miep, je hebt een baan. Je hebt geld. -Niet veel.

Je bent onafhankelijk. Ik heb geen baan.

Ik veroordeel je niet.

Misschien veroordeel ik mezelf.

Je hebt veel. -Ik heb een vriend.

Je gaat in Parijs mode studeren.

Denk je dat echt? -Ja, dat denk ik.

Zodra de oorlog voorbij is. -De oorlog. Ik haat de oorlog.

Ik heb een heel goed idee. -Wat?

We moeten even weg van de oorlog, kanker en leugenachtige echtgenoten.

We houden een schaatsfeestje.

Schaatsen? -Net als op school.

De grachten zijn niet bevroren. -Het kan bij Daniels ouders.

De tuinmannen maken een ijsbaan van de binnenplaats.

'De tuinmannen maken een ijsbaan van de binnenplaats.'

En wie vindt het weer niet goed?

Ik zei het toch. -Het spijt me.

Onze groep is je dankbaar.

Eerlijk gezegd weet ik niet of ik help.

Ze is de laatste tijd zo in de war.

Ze huilde en zei dat ze dood wilde.

Als de verkeerde mensen haar horen...

zijn wij straks verantwoordelijk voor het verbergen van Joden.

Dan loopt m'n hele congregatie gevaar.

Daarom ben ik hier. Hopelijk kalmeert dit haar.

Ik zeg tegen mezelf dat ik haar in leven probeer te houden.

Maar tegen welke prijs?

Het is in orde. Hij is een vriend van me.

Ik ben Jan. Ik heb een foto van uw zoon.

Ik kwam laat aan en het werd al donker, maar ik heb m'n best gedaan.

Daar is hij.

Dat gezicht. Die glimlach. Dat is onze jongen.

Zo lang is hij niet.

Hij is gegroeid. Het is acht maanden geleden. Dat is hem.

Dat is hem niet.

Ik heb die foto twee dagen geleden zelf genomen. Dit is echt uw zoon.

Waar is hij?

Dat kan ik niet zeggen, om hem te beschermen.

Ik ben z'n moeder en ik mag niet weten waar hij is?

Ik ben z'n moeder. -Maya, rustig.

Rustig? Jij hebt me overgehaald en nu kan ik hem niet zien.

Ik zie m'n kleine jongen niet. Ik zie een vreemde. Ik wil m'n zoon zien.

Stil. Alsjeblieft.

Maya, stil. Stil.

Ik mis hem.

Ik weet het. -Ik mis m'n kind.

Ik weet het. Ik weet het.

Ik dacht dat dit zou werken.

Ik ook.

Hallo. Ruikt lekker. -Ik maak kabeljauw.

Mrs Stoppelman? -Ze is weg.

Ik ga in bad.

Ik ga maar even.

Vind je dat ik mensen veroordeel? -Ik weet het niet. Moet dat?

Tess vindt van wel. -Is dat zo?

Ik was vandaag bij haar, toen jij in de kerk was.

Ik ben je gevolgd. Je bent niet bij je broer geweest.

Gevolgd? -Ik dacht dat je vreemdging.

Dat ik vreemdging.

Je herhaalt wat ik zeg. -Ik ga niet vreemd.

In plaats van bij mij te zijn, ging je naar de kerk.

Miep. -En je loog erover.

Waar lieg je nog meer over? Ben je bang dat ik je veroordeel?

Het spijt me. Ik had niet moeten liegen.

Waarom ging je naar de kerk?

Ik probeer m'n leven betekenis te geven.

Beteken ik dan niets?

Betekent ons huwelijk niets? -Natuurlijk wel.

Ik denk steeds aan je eerste huwelijk en hoe jullie uit elkaar groeiden.

Miep. Nee. Het is totaal anders.

Het gaat geweldig tussen ons.

Ik ben gewoon naar de kerk geweest. Sorry dat ik heb gelogen.

Konden we maar van die deur af.

Wat bedoel je? Dichtmetselen of zo?

Nee. Misschien een nepmuur ervoor.

Hoe wil je dat doen?

Miep? Er is iemand voor je. Ze wilde niet zeggen waar het over gaat.

Lottie. Dit is m'n vriendin Carlotta, Lottie.

De verloofde van m'n tandarts. Ik heb dr. Pfeffer wel eens genoemd.

O, hallo. -Aangenaam, Lottie.

Miep, sorry dat ik je stoor. Ik heb iets voor je.

Fijne Sinterklaas.

Wauw. Heel erg bedankt. Dat had niet gehoeven.

Kan ik je onder vier ogen spreken? -Natuurlijk. Kom mee naar de keuken.

Sorry dat ik zo binnenval, maar de mand is voor Fritz.

Dat dacht ik al. -Voor Chanoeka.

Voor het geval je hem binnenkort gaat bezoeken.

Ga je dat doen? -Ja.

Je kunt me zeker niet meenemen?

Grapje, natuurlijk. Het worden eenzame feestdagen.

Ik moet even iets controleren. Ik ben zo terug.

Ik stoor tijdens je werkdag. Ik ga wel.

Doe niet zo gek. Ga zitten. Blijf daar.

Dr. Pfeffer, ik heb een verrassing voor u.

Wacht hier maar even.

Sorry, Lottie. Wat heb je voor hem gekocht?

Het is allemaal nogal sentimenteel.

Deze marmelade vindt hij lekker.

Macarons. En chocoladebabka.

Zelfgemaakt.

We hadden gerookte haring op onze eerste date.

We liepen langs een straatverkoper.

Fritz zei: 'Ik hoop dat je van haring houdt...

want als dat zo is, ben je de vrouw van mijn dromen.'

Moet ik nog iets tegen hem zeggen als ik hem zie?

Dat ik van hem hou.

En dat ik me sterk hou, precies zoals hij zei.

Zeg maar dat hij dat ook moet doen.

We zullen snel weer samen zijn.

Je weet niet wat voor geschenk je me hebt gegeven.

Ze is geweldig. -Ja, dat is ze.

Ik wil wel chocoladebabka. -Anne...

Ik ook.

Kalverstraat. -Betalen.

Als schrijver kun je maar beter wennen aan arm zijn.

Misschien word je wel een succes.

Volle bak.

De mand staat aan het voeteneind van z'n bed.

Daarzo.

Hij treitert ons. Onbeleefd. -Wees aardig.

We hebben niets voor Chanoeka. -We hebben elkaar.

Doe je dat om me te irriteren? -Wat?

'We hebben elkaar.' Ja, maar een macaron zou lekker zijn.

Hallo, allemaal. -Het staat aan het voeteneind.

Wat? Nog steeds? -Mieps plan werkt tenminste.

Pfeffer heeft het niet meer over weggaan.

'Het is dr. Pfeffer.'

Het spijt me. Ik wilde er een bijzondere Chanoeka van maken.

Weet ik. We kunnen een speciale gast uitnodigen. Miep, kom.

Ja. Kom morgen Chanoeka vieren. -Margot zingt.

Dat klinkt geweldig, maar ik heb morgenavond een feest.

Feest? -Wat voor feest?

Ja, wat voor feestje? -Het is niets.

M'n vriendin Tess en ik geven een schaatsfeestje.

We missen het schaatsen. -En feestjes.

En vrienden.

Ik heb iedereen uitgenodigd. Ze komen allemaal.

Uitstekend. En Kat?

Kat komt niet naar feestjes. Kat is een fokmerrie.

Ze krijgt het ene kind na het andere.

Sofia? -Nee. Sofia en ik hebben ruzie gehad.

Waarover? -Dat ik Kat een fokmerrie noemde.

Het zijn zusjes. -Dat was ik vergeten.

Maar ik wil het over de versiering en de catering hebben.

Catering? -Ja. En hou op met die terzijdes.

De cadeaus... Hier.

Ik heb iets voor je. -Nee.

We zouden geen cadeaus doen. -Ik ben van gedachten veranderd.

Ik ga iets zeggen en jij mag niet lachen.

Want dan schaam ik me en dan moet ik niezen en huilen.

En dat ziet er niet uit bij jou. -Stop.

Toen ik je ontmoette, was je zo'n schriel ding dat net uit Wenen kwam.

En ik was een meisje zonder vader of vrienden.

Maar samen maakten we de wereld minder eenzaam.

Toen je laatst langskwam, besefte ik hoezeer ik je gemist heb.

M'n beste vriendin. Die niet langer schriel en raar is.

Je bent in iets ongelooflijks veranderd.

Je bent een prachtige vlinder. Maak maar open.

Wauw. Vlinders?

Saffieren. De ketting is van echt goud.

Je verdient het, dus niet tegenstribbelen.

Prachtig. -Laat mij maar. Kom op.

Hoe heb je dit kunnen betalen?

Ik heb een rijke en erg gulle vriend.

Het is zo mooi dat ik er misschien wel in slaap.

Ik moet hem zoveel mogelijk dragen voor ik hem verkoop.

Ik moet het toch verkopen?

Het is het mooiste wat ik ooit heb gehad.

Ik heb het niet gekocht. Het was een cadeau.

Maar Anne Frank kan zich nog geen snoepje veroorloven. Ik verkoop het.

Ik draag hem op het feest, zodat Tess me ziet, en dan verkoop ik 'm.

Welk feest? -Van Tess. Ons feest, morgen.

Ik wil niet naar een feest.

Het wordt leuk. -Is dat zo?

Het halve land zit ondergedoken, heeft honger en gaat dood.

Niemand zou naar een feestje moeten gaan.

Voel je je schuldig omdat onze vrienden opgesloten zitten?

Jij niet dan? -Ga je daarom naar de kerk?

Vanwege je schuldgevoel? -Misschien wel, ja.

O ja, ik ben briljant. Ik heb het probleem met Pfeffer opgelost.

Lottie was er. Vanuit de keuken kon hij haar stem horen.

Haar stem? -Door het rooster.

Hij werd er rustig van.

Dat zou kunnen werken. -Ja. Hij bedankte me wel tien keer.

Ja, dat is perfect. Je bent echt briljant.

We moeten heel stil zijn voor z'n veiligheid.

Maya.

Kom.

Ze kan niet lang blijven. Ze heeft een bal bij zich. Hij gooit graag over.

Hij ziet er goed uit. Hij ziet er gezond uit.

Hij huilt. Hij vindt haar niet leuk. -Hij heeft het gewoon koud.

Nathan.

Maya, stop.

Nathan. Ik wil naar m'n zoontje. Nee. Nathan.

Bep, wat is er? -Een verrassing.

Mijn hemel. -Ongelooflijk, h�?

Let op.

Welkom op de veiligste plek in Amsterdam.

Miep, je bent terug. Heb je een Chanoeka-wonder meegebracht?

Het is een wonder dat ik rapen en een pond kaas heb.

Otto zou zeggen dat we dankbaar moeten zijn...

dus ik laat me van m'n beste kant zien.

Help me met koken, dametje.

Miep heeft een feest. -Ik ben al klaar.

Je gaat toch niet daarin?

Jawel. -Geen sprake van.

Je ziet er elegant uit. Dit valt op. -En geen jas.

Het is buiten, dus heel koud. Een schaatsfeestje.

Kan me niet schelen. Je trekt geen dikke, wollen jas over Ediths jurk.

Stel je voor. -Tenzij ze een korte mantel draagt.

Hoe durf je? -Hij zou perfect bij de jurk passen.

Geen sprake van. Die mantel heb ik van m'n oma.

Ik droeg deze jurk op het operabal. De stof komt uit Parijs.

Dat is veel te mooi. Dit trek ik niet aan. Nee, Mrs Frank...

Je kunt haar niet tegenspreken als ze zo kijkt.

Je trekt die jurk aan op het feest. Hij is zo mooi.

Anne, lieverd. Kijk in de koffer onder m'n bed en haal de mantel.

Die is afzichtelijk. Trek uit. Dat werkt niet.

Rampzalig.

M'n beste vriendin kent al m'n kleren.

Wat moet ik tegen haar zeggen? -Je moet liegen.

Zeg dat het alleen maar duur lijkt.

Ik wil niet meer liegen tegen haar.

Ik lieg wel tegen haar.

Als ik aan de wereld buiten dit huis denk...

aan ons normale leven, en dat is elke dag...

als ik me mensen in het openbaar voorstel...

en dat ik vriendinnen omhels...

dat ik uit eten ga, een brief post...

dan draag ik deze mantel.

Als het leven normaal is, draag ik die mantel.

Draag die mantel voor me, Miep.

Neem haar mee de wereld in. -Dank u.

Daar ben je.

Dus hier is het? Nu snap ik wat ze in hem ziet.

Je zou toch niet komen? -Was dat dan een optie?

Weet je? Ja. Ga naar huis.

Ik weet dat je het leuk wilt hebben. -Dit moet leuk worden.

Ik wil weer weten hoe Tess en ik waren toen het leven nog zorgeloos was.

Ik wil weer weten hoe jij en ik waren, want ik heb geen idee meer.

Ik wil gewoon ��n avondje alles vergeten.

Ik weet dat het ego�stisch is.

Ik wil weer voelen hoe het toen goed was...

zodat ik ook weer in de toekomst kan geloven.

Dat kun jij niet en dat is prima.

Het maakt me niet uit. Ik vind het niet erg.

Ga naar huis, zodat ik lol kan maken.

Nee. Je ziet er prachtig uit.

Ik weet het.

Bedankt.

Wat leuk om jullie te zien. -Tess, dit feest is...

Je ziet er beeldschoon uit.

Zijn dit zwanenveren? -Prachtig, h�?

Hij is van m'n moeder geweest. Hier. En dit.

Kom. Ik ben zo opgewonden.

Dit is waanzinnig. -Ja, h�?

Had je dit verwacht? -Het is echt ongelooflijk.

Ja, h�? -Waar is het schaatsen?

Buiten. De meisjes houden er niet zo van.

Ze kunnen niet wachten om je te ontmoeten. Daar zijn ze.

Elke, Halle. Dit is Miep.

Mijn beste vriendin en de inspiratie voor dit feest.

Het is wel ons ding. We kennen elkaar van school.

Mooie ketting. Zijn dat vlinders? Hoe kom je eraan?

Het was een cadeau van haar hier.

Tess, ik haat je. Je hebt zo'n perfecte smaak.

Tess zei dat je jam maakt. -Ik verkoop het. Pectine, eigenlijk.

Ik ben dol op jam. -Echt? Geweldig. Dat is...

Waar is iedereen? Waar zijn alle oude...

Ik zei toch dat Kat niet kwam. -Ja, maar Helen, Leni...

Spreek je die nog?

Twee champagne, graag.

Serieus?

En een grote whisky. Dank je.

Het is niet zo ingewikkeld om een fabriek om te bouwen.

De troepentransportwagens zijn in feite bestelwagens.

Maar die tankcontracten waar ze het over hebben...

Gies, je bent er.

Fijn dat te zien.

Heel erg bedankt.

Ja, sorry. Dit is Peter. -Aangenaam.

Ik stel je graag aan iedereen voor. -Ja. Ik kom eraan.

Jan, kom schaatsen. Het is heerlijk. -We gaan, Miep.

Wat is er dan? -Je vrienden zijn nazi's.

Daniel zit bij NSB. En z'n vrienden ook.

Waarom zeg je dat? -Hij draagt die speld.

Kom maar kijken. Kom.

Schaatsen uit.

Ik wel. -Hij is alleen.

Ik pak de jassen.

Tess? -Hebben jullie elkaar ontmoet?

Zit Daniel bij de NSB? -Wat?

Hij draagt een NSB-speld.

Miep. Excuseer ons even.

Wat doe je? -Zeg het gewoon.

Hij draagt die speld, maar dat is om zaken te doen.

Iedereen met wie wij zaken doen... -Tess, nee.

Doe dit alsjeblieft niet. -Is alles in orde?

Tess zei dat je zaken doet met de nazi's.

M'n vader handelt in auto-onderdelen, dus we hebben contracten.

Met mensen die ons land verwoesten en Joden afmaken?

In godsnaam, Miep.

Hoeveel heeft je meisje gedronken? -Lang niet genoeg.

Je moest je schamen. En jij... -Hou op, Miep. Ga naar buiten.

Het spijt me zo.

Als ze iets gedronken heeft, laat ze geen spaan van je heel.

Het was echt een fantastische avond. Nogmaals excuses.

Neem maar een drankje mee.

Bedankt. -Probeer je te vermaken.

Wat was dat?

Zo praat je niet tegen me. -Luister. Luister naar me.

We zijn door nazi's omringd. Wij zijn de enigen die het niet zijn.

Je wordt nog gearresteerd. Dat is niet goed voor ons en voor onze vrienden.

Wij bepalen wanneer we ons verzetten. Laat hen dat niet bepalen.

Goed?

Laten we gaan.

Wat is dit? -Magie.

Je bent er.

Deze kaars verbindt duizenden jaren van moed en overleving.

Zoals onze voorouders, de Makkabee�n, in opstand kwamen tegen de Grieken...

komen wij op onze manier in opstand, in dit achterhuis.

Ondanks de pogingen om van ons af te komen...

van Mr Hitler, zijn leger goddeloze officieren...

en de indringers die ons gevoel van veiligheid verstoorden...

zijn wij gewoon hier en vieren we het leven onder hun neus.

Met vrienden die elke dag hun leven riskeren om ons te beschermen.

Op deze eerste avond van Chanoeka en alle avonden die zullen volgen...

vieren we de moed en veerkracht...

van onze voorouders en van ons.

Zoals jullie weten, ben ik...

geen religieus man.

Ik heb dit verhaal al vaak gehoord.

Normaal luister ik niet.

Normaal heb ik het te druk met nadenken over wat ik ga eten...

als het verhaal voorbij is.

Maar vandaag luisterde ik.

En dat gaf me veel troost.

Dus bedankt, Hermann, dat je ons eraan herinnert...

dat al die verhalen uit het verleden laten zien hoe we vooruit moeten zien.

Ze geven ons hoop.

Ik ben jullie dankbaar dat jullie deel uitmaken van mijn verhaal...

en dat jullie me hoop geven.

Normaal zouden we nu iets lekkers krijgen...

Ten eerste, Mrs Van Pels, dank u wel. Er was zo veel eten op het feest.

En dus...

Je hebt cake meegenomen. -En koek.

En nog iets. -Champagne.

Was het een leuk feest? -Vreselijk.

Pardon. Anne heeft me heel duidelijk gemaakt...

met verlangende blikken en zwaar gezucht...

en wat minder subtiele opmerkingen...

dat ik ego�stisch was door m'n mand niet te delen.

Vergeef me, vrienden. Ik had wat tijd nodig.

Het zou me een eer zijn als jullie dit geschenk willen delen.

Het is ons een grote eer om het op te eten.

Hoe kom je aan die ketting?

Dit is iets wat ik wilde verpanden. Ik heb het van een vriend.

Van wie heb je het? -Van m'n beste vriendin, Tess. Hoezo?

Is ze joods?

Nee. Hoezo?

Mag ik het zien? -Ja.

Mr Frank, waarom? U maakt me bang.

Een vriendin van m'n moeder had er een...

toen de Joden zich moesten bekeren of gedood werden.

Vrouwen droegen ze in het geheim.

Geopend zijn het vlinders, maar dicht...

Dit had ze je niet mogen geven.

Ze heeft het vast niet geweten. -Het is vast gestolen.

Hoe goed ken je die vriend?

Niet doen, Miep. -Nee, ik wil het niet.

Mr Frank vindt me vast een monster. -Welnee.

Zou Tess weten hoe Daniel eraan komt? -Natuurlijk weet ze dat.

Mijn god. Ik ken niemand meer.

Ik ken jou niet eens. -Jawel.

Je gaat naar de kerk en praat met God of een priester.

Maar ik wil dat je met mij praat. -Ik ga niet naar de kerk.

Ik doe wat jij doet.

Waar heb je het over? -Je hebt ja gezegd tegen Mr Frank.

Ik heb ook ja gezegd. -Help je mensen onderduiken?

Ik doe dingen. Ik help. Meer kan ik je niet vertellen.

Jan, nee. Niet meer, zeiden we. -Heb je niet opgelet?

Die mensen zijn alles kwijt en toch verzetten ze zich.

Ik moet me ook verzetten. Ik moet wel.

Wacht. Ik heb iets belangrijks te zeggen.

Wat dan? -Ik vind dat je moet blijven.

Nee, alsjeblieft. Nee.

Tess, hoe kom je aan die ketting die je me gaf?

Wat? Waarom? -Geef antwoord.

Je doet dramatisch en ik ben moe. -Geef antwoord.

Daniel kende iemand die sieraden verkoopt.

Gestolen van een Jood. De nazi's stelen van Joden.

Alsjeblieft, Miep. Het is zo laat. -Ze vermoorden mensen.

Daniel niet. -Hij is geen goed mens.

Hij doet zaken met ze. Het kan hem niet schelen wat ze doen.

Hoe weet jij dat? Je wilt hem niet leren kennen.

We moeten wel, Miep. We moeten zaken doen met de nazi's.

Wat moeten we anders?

Wat? Wat moeten we anders?

Iets, Tess. Deze mensen zijn slecht.

Kijk me aan. Je bent een goed mens.

Mijn moeder ligt op sterven.

Als ze er niet meer is, ben ik helemaal alleen.

Daniel is alles wat ik heb.

Je vergist je. Je hebt mij. -Is dat zo? Jij bent er niet meer.

Tess, ga bij hem weg. Ga bij hem weg, alsjeblieft.

Ik ben maar ��n iemand. Als ik Daniel verlaat, houdt de oorlog niet op.

Het zal niets veranderen. -Het zal jou veranderen.

Dan weet je weer wat juist is.

En wat doe jij? Behalve mij veroordelen?

Weet je wat? Ik wil dat je weggaat. Ga alsjeblieft weg.

Tess, alsjeblieft. -Ga alsjeblieft weg.

Weet je?

Op een dag komt er een einde aan deze oorlog.

Dan zul je met jezelf moeten leven.

Denk je dat je kunt helpen? Het veilig houden?

Ik heb wel een adres.

Er zijn mensen die dit bewaren, voor degenen die terugkomen.

Gaat het?

Wat doen we precies?

We verbergen mensen. En verder?

We zeggen dat ze zich moeten vermannen en dat het wel goed komt.

We doen meer. -We doen niet genoeg.

Wij moeten ook dingen verbergen. Onze banden, onze haat.

Dat lukt me niet veel langer, want dan ontplof ik.

Dan is er nog maar ��n ding dat je kunt doen.

Meer.

Geweren.

Pistolen, granaten.

Wat gaan we doen?

Een vuurtje stoken.

Vertaling: Rik de Best