Original subtitles

De grote Aziatische stofwolk bedekt het verleden...

en verhult de toekomst.

Zo, nu weten we het. Elke beschaving is sterfelijk.

Zelfs film. -Vooral deze film.

Maar nu gaan we gratis pimpelen.

U was verrukkelijk in Bonjour tristesse. Onweerstaanbaar.

'Ik leef vol melancholie.'

Niks zeggen. U bent regisseur.

Ja, ik bedoel...

Uw film is walgelijk. -Wacht even.

Ik lees uw recensie liever wanneer die straks verschijnt.

La passe du diable is niet zozeer verre van goed, maar eerder bijna slecht.

U bent mijn favoriete recensent. -Vergeet dan niet:

De beste vorm van kritiek is zelf een film maken.

Daar zijn we weer.

Beau-Beau, ik ben eraan toe.

U hebt het script voor Pêcheur d'Islande nog niet eens af.

Omdat ik 'm niet zelf ga regisseren. Ik snap niks van het verhaal.

Het is een bewerking. -Precies. Ik wil regisseren. Nu.

Meneer Beauregard, een schitterende film. Spectaculaire landschappen.

Prachtige film. Beter nog dan Ramuntcho.

Tot straks.

Waarom staat niemand voor mij op? -Jij bent al een ster.

Voor jou hebben we respect.

In het midden, dat is Truffaut.

Links daarvan is natuurlijk Chabrol.

En met die zonnebril, dat is Jean-Luc. -Jean-Luc?

Godard.

Hij is het echte genie.

Dat vindt hij zelf tenminste.

Cannes is niet aan zoiets opzienbarends toe, François.

Maar ze zullen gefascineerd zijn door je film...

het ware gezicht van de moderne Franse cinema.

Hoezo? Hij brengt m'n film ongeluk.

Niet zo bijgelovig. -Ze pruimen 'm niet.

De draak van het jaar. -Die nooit uitkomt.

Een grote flop. -Bepaald geen Citizen Kane.

Het zou een wonder zijn als die sukkels 'm goed vinden.

Daar is je vrouw.

Rossellini was getuige bij hun huwelijk. -Een mooi stel.

Neem me niet kwalijk. Claude Chabrol, toch?

Sorry dat ik stoor.

Ik heb enorm genoten van Le beau Serge.

Dank, ik voel me gevleid.

En ik bewonder u enorm.

Tegen m'n ouders zeggen dat ik films móest maken...

was als zeggen 'ik wil componist worden' tegen iemand die nooit muziek had gehoord.

Totaal onbekend terrein voor ze. Maar ik móest het nu eenmaal.

Het is te laat, Suzanne.

Het is nooit te laat. Geduld.

Ik wilde voor m'n 25ste m'n eerste film maken. 'De golf gemist' zou een mooi grafschrift zijn.

Je hebt op je 25ste geregisseerd. -Een korte film.

Die jij gemaakt hebt.

Die telt niet. Kortfilms zijn anti-cinema.

Zeg nou zelf: ik ben de laatste van de Cahiers die regisseert.

Rivette: ja. Rohmer: ja. Chabrol: twee keer ja.

Truffaut: ja. Rohmer heeft 'n boek geschreven en Truffaut is een jaar jonger dan ik.

Maar Godard: nee.

Wanneer ga je eindelijk de moed opbrengen?

Het is doen of je mond houden, beste jongen.

Les 400 coups zal worden gekenmerkt door Oprechtheid...

Snelheid, Kunst...

Nieuwheid, Cinematograaf...

Originaliteit, Impertinentie...

Ernst, Tragedie...

Woestheid, Ubu Roi...

Illusie...

Vriendschap, Universaliteit, Tederheid.

Waarom zijn we niet in Cannes bij de première?

Walgelijk. Iedereen is in Cannes. Iedereen.

Ik niet. -Ik ook niet.

Maar ik? Wat doe ik hier verdomme?

Hè, Le Grand Momo? -Ga vooral.

Ik vind François z'n film goed. -Ik eveneens.

Ik eventwee, ik evendrie.

Ik incasseer desnoods 400 klappen om Cannes mee te maken.

Ga dan vooral. En zeur verder niet.

Ik ga erheen.

Gefeliciteerd, François. En vergeet niet: kunst is geen hobby, maar een roeping.

Dank u wel. En fijn dat u gekomen bent.

Een 28-jarige regisseur: François Truffaut.

Een 14-jarige ster: Jean-Pierre Léaud.

Een triomf in Cannes:

Les 400 coups.

Zoals Chabrol gisteravond zei:

Niet slecht voor een schoolverlater, wegloper en deserteur.

Ik heb het met Braunberger over je script van Odile gehad.

250 bladzijden volgens hem.

Onverfilmbaar volgens hem.

Wat is onverfilmbaar? Alles is verfilmbaar.

Hij bedoelde 'niet te produceren'.

En Prénatal dan?

Misschien bekt Une femme est une femme beter, en deels als musical.

Welk deel? -Nog lang niet de helft.

Liever Truffauts script over die boef die verliefd is op een Amerikaanse.

Die uit de krant?

Michel Portail? Dat is een kruimeldief.

Truffaut en jij hebben eraan gewerkt. Prima.

Ik wil graag laten zien hoever Prénatal is.

Het is graag of niet. Ignace Morgenstern doet Prénatal.

Jij mag alleen Truffaut z'n script verfilmen.

Stiekem hoopte ik dat u dat zou kiezen.

Het kan voor een habbekrats. Dat beloof ik.

Zelfs een habbekrats heb ik niet.

Maar met de naam van Truffaut en Chabrol... -Claude ook?

Als hoofd techniek of artistiek supervisor.

Om de bond tevreden te stellen. -Truffaut, Chabrol...

en ik.

Als ze Nouvelle Vague willen...

geven wij ze een vloedgolf. -Dat is de juiste instelling.

Iedereen is dol op Nouvelle Vague.

Dus met wat subsidie, en Pignères...

En ik heb Gérard Beytout overgehaald.

Maar het is nog steeds niet een derde van een gemiddeld filmbudget.

Meer dan genoeg. Maar...

gebruik het woord 'gemiddeld' nooit meer. -Dat beloof ik.

Bij Cahiers vinden we dat films niet duur hoeven te zijn.

Dat zint me wel. -Dat is goed voor de creatieve vrijheid.

Dat zint me minder.

Kijk, in zulke schriftjes noteer ik al tien jaar al mijn ideeën over film.

Nu is het tijd om die ideeën om te zetten in duidelijke beelden.

Voor een film heb je genoeg aan een vrouw en een wapen.

Prima.

Spontane ingevingen zijn verboden in een klassiek verhaal. Dat gaan wij onderzoeken.

Maar het publiek houdt van klassieke verhalen. Daar betalen ze voor.

Maar mag dat betalende publiek wel eens kiezen tussen lyriek en zo'n verhaal?

Wat moet ik toch met zo'n cinefiel? Of ik ben gek of ik ben geniaal.

Jean Seberg krijgen we nooit.

Maar proberen kost niks.

Lucien? -Hoezo? Vind je dat een stomme naam?

Nee, maar waarom veranderen? -Je hebt gelijk.

Het is en blijft Michel.

Maar geen Michel Portail, maar Michel Poiccard.

Poiccard? Ja, waarom niet.

En? -Goed.

Niet fantastisch? -Het is nog maar een opzet.

Maar goeie ideeën. Het begint wat te worden.

Ik zou in Panama moeten werken. Dat ken ik goed.

De zware verloren jaren van Jean-Luc. Dat kan een interessante film opleveren.

Volgende keer misschien.

Daar komt Liliane David. -Wat een verrassing.

Schrijven jullie hier?

Ja, al jaren. Kijk maar: 'eerste versie december 1956'.

'We gaan het over vuige zaken hebben.' Stendhal.

Verbaast me niks.

Jean-Luc, heb je een rol voor mij?

Absoluut niet.

Verfilm je gevoelens. Maak iets moois, mijn naam staat erbij.

Maar het is mijn film. -Ja, maak je eigen fouten.

Dat voetenwerk kan beter.

Mazzel dat je een bril draagt.

Dus je personage, Michel...

gaat óf dood, óf hij versiert het meisje.

Ik kan allebei doen.

Gaat het net als bij Charlotte et son jules?

Ja, maar dit keer met je eigen stem. -Waarom?

Je hebt goed werk verricht toen ik weg was.

Ik heb m'n best gedaan.

Je diensttijd in Algerije zit er nu toch op?

Dus kun je jezelf inspreken.

Ik doe het.

Maar het is niet weer een korte film, hè?

Roberto Rossellini, u bent de vader van de Nouvelle Vague.

Wij zijn uw aangenomen kinderen. De Cahiers du Cinéma is uw thuis.

Welkom, Roberto. -Dank.

Dank jullie wel, vrienden, kring van cinemaniakken.

Stelletje opstandelingen.

Ik probeer steeds een beweging op te zetten.

Maar dat is nog niet gelukt. Want ik besef dat je voor een beweging...

een standpunt moet innemen.

En daartoe moet je jezelf castreren.

Cinema is een kwestie van moraal.

Er is geen techniek om de realiteit te vatten.

Alleen met een strenge moraal lukt dat.

De camera is een balpen, een domme.

Je hebt er niks aan als je niets te zeggen hebt.

De beste manier van filmen is de simpelste.

Ware kunst vermijdt artistieke effecten als de pest.

Ware vrijheid spreekt vanzelf en trekt zich niets aan van regels en gewoonten.

Filmen hoort alleen vanuit urgentie en noodzaak te gebeuren.

Zie film niet als iets mystieks.

Ik hou je in de gaten.

Op urgentie en noodzaak. -Dank, Jacques.

Ik was ondersteboven van Viaggio in Italia.

Dank voor uw komst.

Eindelijk.

Mijn droom komt uit. Ik mag van Beauregard mijn eerste film maken.

Godsamme.

Op de eerste draaidag eindigt de droom.

Iedereen kan films maken. Het is een uitingsmiddel als zovele.

Vergeet direct geluid, kleur. Heb maling aan traditie.

Waar zet ik u af?

Linksaf. Denk eraan: draai snel.

Stop ermee zodra de inspiratie wegzakt.

Verboden in te rijden. -De volgende dan.

Gebruik notities in plaats van een draaiboek. Bedenk goedkope technische oplossingen.

Hier is het goed.

Bedankt, Roberto. -Bedankt voor de lift, Jean-Luc.

Kun je me wat geld lenen?

Het wordt de grootste fout van je leven. -De grootste fout?

Weet u het zeker? Belooft u het?

Dan kan de rest alleen maar meevallen.

Hopelijk komt de film nooit uit. Want dan is je carrière verknald.

Regel dan meteen maar een volgende film.

Ik weet dat je bevriend bent met Godard.

Maar voor je carrière is het zelfmoord. -Zo'n goeie vriend is het niet.

Dat zie ik. Van je gage kun je niet eens op vakantie naar de Rivièra.

Een avondje casino in Monaco, en de vakantie is betaald.

Nog één keer. Ik kan een rol regelen in de film van Julien Duvivier.

Minder werk, meer geld. En naar die film gaan de mensen wel.

En dan verveel ik me dood.

Ik word zo moe van je. -Dank.

Niet gaan zitten mokken.

Het komt heus goed.

De enige manier om niet te laat te komen, is vroeg komen.

Ik ga jou de jongste regie-assistent van Frankrijk maken.

Dank.

Dit is de film in het kort.

Genoeg om te beginnen met plannen. Wanneer gaan we draaien?

Dit zijn alle locaties. -Geweldig.

En dit is een lijst met alle auto's die ik nodig heb.

Die grote Amerikaan steelt Michel in het begin.

Kun je zoiets in Marseille vinden? -Vast.

Is dat het?

Dus Jean-Luc, volgens dit script zijn er 58 scènes.

Om en nabij.

Natuurlijk, alles kan anders worden. -Op het geld na.

Dus het aantal dagen.

We hebben twintig draaidagen, ongeacht het aantal scènes.

Dus is voldoende. Meer dan.

Zorg dat niemand dit ziet.

Meneer? -Ik heb toestemming van Melville.

En hoe is de naam?

Jean-Luc Godard. -Geen pers op de set.

Hij heeft me uitgenodigd. Bovendien ben ik geen journalist.

Ik ben nu regisseur.

Ik dacht niet dat je zou komen.

Eén stuk rails erbij.

Ik kom rondkijken. Ik heb veel vragen nu de eerste draaidag nadert.

Spreekt vanzelf.

Regisseurs moeten constant openstaan, 'traumatiseerbaar' zijn.

Hun observatievermogen en psychologisch inzichten moeten scherp zijn.

En vraag Martial voor de muziek.

Solal is geniaal. Ik zal jullie voorstellen.

Roland, in plaats van de Cadillac nemen we de Buick.

Ik kan je ook aan een paar autodieven voorstellen.

Specialisten. Het neusje van de zalm.

Deze.

Hou het verhaal eenvoudig. Laat secundaire plots weg.

Ook de scène met u erin? -Nee, die niet.

Maak je narratief lyrisch.

Maar je mag mijn adviezen ook negeren. Daar zijn ze voor.

Excuseer me even. Ik ben zo terug.

De dag dat iedereen op de set naar jou kijkt wordt jouw eigen hel.

Jullie twee naar de andere kant en jullie met mij mee.

Jean Seberg is zojuist gearriveerd en stapt haar auto uit.

Mevrouw, wat verwacht u van Parijs?

Jean, wat verwacht je van Parijs?

Geld, sportwagens, diamanten.

Nee, serieus. Een rustig, creatief leventje...

samen met mijn man...

en mijn vrienden.

Dank u.

Ziet u zichzelf als filmster of als actrice?

Ik denk dat...

Ik ben het levende bewijs dat alle publiciteit van de wereld...

geen filmster van je kunnen maken als je niet ook actrice bent.

Wat is uw naam ook weer? -Godard.

G-O-D-A-R-D. Ik zou op de lijst moeten staan.

Jean Seberg speelt de hoofdrol in mijn volgende film.

François Moreuil?

Raymond, hij hoort bij mij.

Jean-Luc Godard, fijn dat je kon komen. Dank, Raymond.

Dank voor de uitnodiging. Ik dacht in mijn leven geen ruimte te hebben voor nog een François.

Jean wil je graag ontmoeten. -Heeft ze m'n werk gezien?

Heb je al een film gemaakt?

Ik heb affiniteit met de Nouvelle Vague. Script van Truffaut, Chabrol als adviseur.

Een prachtkans voor haar. -Wat vindt zij zelf?

Otto Preminger is zowel de charmantste tafelgenoot...

als de meest sadistische regisseur van de wereld.

Maar dat klopt niet. Als tafelgenoot is hij oké, meer niet.

Ik ben Preminger niet. Ik heb nooit meer dan twee takes nodig.

Mag dat?

Hoe meer takes, hoe automatischer het wordt.

En hoe verder de film van het leven losraakt.

Ik wil onafhankelijk blijven als kunstenaar..

Als een schilder die achter zijn doek vandaan komt om iets te drinken te pakken.

Of om inspiratie te gaan zoeken.

Wauw, dat klinkt interessant...

heel anders dan wat Herr Otto me geleerd heeft.

Niet zo heel anders.

A bout de souffle wordt het vervolg op je rol in Bonjour Tristesse.

Pardon? -Denk aan Premingers laatste shot.

Dan de beeldtitel 'drie jaar later'. En dan blijf jij jezelf.

Ik wil dat je bent zoals buiten de set.

De manier waarop je je sigaret vasthoudt...

of je haar doet.

U hebt me nog nooit m'n haar zien doen. -Maar iedereen droomt daarvan.

Een beroemde plek in Parijs. -Ik ken het hier.

Ik kom van een boerderij in Iowa.

Na de première van Saint Joan zong Harry Belafonte hier My Funny Valentine...

speciaal voor mij.

Je was een heilige in Saint Joan. -De heilige.

En een zondares in Bonjour Tristesse. Bij mij word je een heilige én een zondares.

Dat klinkt verleidelijk.

Als de grote boze wolven het toestaan...

Wolven?

Preminger heeft Jeans contract aan Columbia verkocht.

Welk contract?

Geen zorgen. Ik regel het wel met Columbia.

We bieden 15.000 dollar of de helft van de wereldwijde winst.

Ze gaan voor het geld. -15.000 dollar?

Ze is het waard.

En?

Hij is geen Truffaut, geen Chabrol.

Maar fijner om mee te werken dan Preminger. -Wie niet?

Dit is die fantastische cameraman. -Raoul Coutard.

Jammer dat Beau-Beau Latouche passeert. Zo wil ik niet aan werk komen.

Eerst kijken of het wat voor me is. -Heb je ervaring met de Cameflex Eclair?

In de oorlog. Hij is luidruchtig, maar...

Geen direct geluid, ja.

Maar hij is zo licht dat je er alles mee kunt. Zelfs uit de hand filmen.

Bij een al te strak geplande productie...

is het niet meer dan een praktisch hulpmiddel.

Maar ik wil iedere dag beginnen zonder te weten wat ik ga doen.

Al zoekende. -Zoals mijn reportages.

Hoe film je 's nachts, zonder lampen?

Ik ben fan van Ilford. -Wie niet?

Het is supergevoelig materiaal voor foto's, alleen in kleine rolletjes te koop.

Waarom plakken we niet acht of negen rolletjes aan elkaar?

Zou dat kunnen? -Ja.

Als lassen door een projector kunnen, kan dat ook door een camera. We proberen het.

En beeldformaat? -Scope is de norm. 1:37 is nog wat arbitrair.

Dat vind ik juist leuk. Luister, Coutard...

Ik zoek een cameraman die volgzaam is.

Wat ik vraag, voert hij uit.

Waarom kan ik geloven dat je bereid bent om mee te doen aan een guerillaproductie...

zonder studiofaciliteiten en verlichting?

Moet je horen, Godard. Ik ben in armoede opgegroeid.

Daarom heb ik dienst genomen. Ik heb als soldaat leren fotograferen.

Daar moest ik zonder te aarzelen en zonder licht werken...

in totaal andere omstandigheden.

Jean, wat ben je aan het doen?

Hij is er en wil graag kennismaken. Toe, schatje.

Ik heb niet gezegd dat ik de rol aanneem.

Heb ik me voor niks uitgesloofd om je uit dat andere rotcontract krijgen?

Maak kennis, zodat je overtuigd raakt.

Maar als ik nou niet overtuigd wil worden?

Misschien komen er meer projecten uit voort.

Het wordt je tweede samenwerking met Godard?

Hallo.

Aangenaam. -Insgelijks.

Iets eten?

Kaas? Brood? Sandwich? Salade?

Wijn? Bier? Cola?

Ja, alles graag. Ik kom van m'n bokstraining.

Opgepast. Ik ga het regelen.

Deze kant op.

Mooi huis, hoor. -Dank je.

De tuin is ook prachtig. -Ik ben benieuwd.

Jean-Luc keurt het vast af dat we alvast kennismaken.

Hij is absoluut tegen. -Ik heb het 'm verteld.

Waarom? -Wat zei hij?

Ik heb hem ook uitgenodigd. Daar moest hij om lachen.

'Jullie gaan toch over mij praten, dus begin alvast.'

Daar gaan we dan.

Ik heb hem ontmoet in het Quartier Latin.

Een rare snuiter, vond ik, met z'n zonnebril en manier van praten.

Een paar weken later staat ie voor m'n neus bij Brasserie Lipp...

en vraagt of ik een korte film wil maken in z'n hotelkamer. Ik dacht: die wil me versieren.

M'n vrouw vond dat ik niet zo raar moest doen.

Maar het filmen ging goed.

Later, als soldaat in Algerije, kreeg ik een brief: of hij me mocht dubben.

Dan zou ik de hoofdrol in zijn eerste speelfilm krijgen.

Zo is het gekomen. En hij heeft z'n woord gehouden ook.

Dat is tegenwoordig heel wat, ja.

Tot nu toe heeft hij alleen wat dieren- en reisdocu's gemonteerd...

plus een bedrijfsfilm en wat korte films.

Ik weet niet waarom, en ik snap het niet, maar ik heb vertrouwen in hem.

Geeft hij wel om acteurs? -Zolang je niet acteert.

Ik weet het niet...

Ik vind het een nogal vaag, griezelig verhaal.

Vind je? -Jij niet?

Ik weet niet precies waar het over gaat. -Wel getekend?

Jullie ook. Jullie hebben toch ook geen script gezien?

Van Truffaut?

Nee, hij zei alleen dat het gebaseerd was op een fait divers.

Over een boef. Michel Portail, nu Michel Poiccard.

Hoe hij ook heet, dat word ik denk ik.

Maar Godard kennende, wordt het totaal anders.

Ik weet niet of ik dat eng of spannend vind.

Allebei misschien?

Dat gaan we zien. -Op ons avontuur dan maar.

Jean-Luc?

Dit is onze pr-man, Richard Balducci.

Ik wil straks een mythe creëren door te 'lekken'...

dat u ooit een gewapende overval hebt gepleegd op een garage.

Leuk. -Goed idee, hè?

Een nieuwe bandiet in de stad.

En er komt een assistent op de set die in werkelijkheid journalist is.

Marc?

Jean-Luc. Marc Pierret.

Ik ben een groot bewonderaar. Ik ga een dagboek van de productie bijhouden.

Als je maar weet dat we je ook aan het werk zetten.

We hebben een assistent nodig. -Perfect.

Een mooie politiefoto voor onze Poiccard.

Zijn foto uit de filmgids. Perfect.

Zet ik 'm in een nummer van France- Soir?

Nogal wiedes.

Hoe kan ik nou een film maken na het zien van dit meesterwerk?

Wees net zo snel als Rossellini, grappig als Sacha Guitry...

muzikaal als Orson Welles, simpel als Marcel Pagnol, gewond als Nicholas Ray...

efficiënt als Hitchcock, diepzinnig als Bergman.

En vooral brutaal als niemand anders.

En essentieel: wees goed gehumeurd.

Vertrouwen en lef zijn onontbeerlijk om door te zetten.

En vooral om te durven. Twintig dagen zijn een heel leven.

Wees vastbesloten om te verbazen.

Verpruts het gewoon niet.

DAG 1

Ik hoop dat onze film mooi eenvoudig wordt...

of eenvoudig mooi.

Dank voor uw vertrouwen. -Vertrouwen...

Wat moet een producent zonder? Ik bid de godganse dag.

Met film valt niet te spotten. -Want dan spot het met jou.

Als regisseur streef ik naar intellectuele en morele anarchie.

Maar niks vaags of ondoorgrondelijks zoals sommige recensies van je.

Gewoon een goed in elkaar zittend verhaal, een realistische, sexy film noir.

Hallo, allemaal.

Zo, de grote dag is aangebroken.

We gaan je film maken.

We gaan het doen.

Iets dichter bij elkaar, heren.

Dit is te dicht op elkaar. -Zo intiem wordt het nooit meer.

Wacht, Raymond. Nu eentje daarvandaan. -Ja, baas.

Zo worden regisseurs geboren. -Ja, klopt.

Kijk maar naar het vogeltje.

Jullie kennen Suzon, onze scriptgirl? -Aangenaam.

Je weet dat je vandaag niet werkt? -Ja.

Maar Preminger wilde me iedere dag op de set hebben.

24 uur per dag beschikbaar. Leuk.

Absoluut. Aangenaam.

Insgelijks. Ik ben Suzon, de scriptgirl.

Voorlopig heb ik nog niks voor je.

Kom op, we gaan filmgeschiedenis schrijven.

Eerst maar 's beginnen. -Daarna wacht het heldendom

Iedereen neemt positie in.

Wacht, Pierre. Geen wijze woorden eerst?

We gaan bewijzen dat 'genialiteit geen gave is, maar een uitweg uit een wanhopige situatie'.

Jean-Paul Sartre. Is dat goed? -Prima. Je mag buigen.

Waar wachten we nog op?

Raoul staat klaar met de camera. -Daar gaan we.

Wil je even meekijken?

In de cel ga je Patricia bellen, maar je bent haar nummer vergeten.

En het rotding slikt je muntje in. Camera, Raoul.

Camera draait, Jean-Luc.

Actie.

Cut. Heel goed.

Hierna gaan we... Kom mee.

Actie.

Loop naar de bar en bestel. -Een bier.

Wacht, draai om.

Tel je geld.

Kijk wat je nog kunt betalen.

Hoeveel kost een uitsmijter ham? -180 francs.

Doe maar.

Ik ga even een krant kopen.

Cut.

Close-up nu.

Cut.

Volgende scène? -Genoeg zo. Ik heb geen ideeën meer.

Was dat het?

Al na twee uur?

Repeteren voor morgen? -Nee.

Is er een draaiboek voor morgen? -Nee, ze gaan geen tekst uit hun hoofd leren.

Welke tekst?

Als ze erover gaan nadenken, zijn ze voorbereid.

En dat is natuurlijk helemaal niet de bedoeling.

Klopt. Want dan denken jullie aan hoe jullie het willen hebben, niet hoe ik het wil hebben.

Met mijn methode geven jullie je meer op het moment zelf.

Bepaal je al doende hoe je het wilt hebben?

Op het moment zelf?

Tot morgen allemaal.

Een glas wijn, graag. -Twee.

Drie.

Hetzelfde.

Camera, Raoul.

Luister goed.

Je loopt daar de trap af.

Camera loopt.

Weg. Weg, jij.

Vooruit. Kijk of je foto in de krant staat.

Niet? Boen dan je schoenen ermee. Ze moeten glimmen voor Liliane.

Cut.

Nog een keer? -Nee.

Naar boven dan. Opschieten.

Het is hier.

Goedemorgen. -Jullie zijn te vroeg.

Nee... -Amper.

Ik ben net op. -Je ziet er prachtig uit.

Borstel je haar niet en maak je niet op.

Nee, laat zo liggen.

Jij, dit... Alles ziet er perfect uit.

We gaan repeteren.

Iedereen de kamer uit voor de repetitie.

Zo terug.

Raoul, waar wachten we op?

Wat doen Beau-Beau en Bénazéraf hier?

Die wachten tot je je beha uittrekt. -Die draag ik niet.

Beau-Beau wil zijn kaskraker in spe in de gaten houden.

Bénazéraf is gewoon een viespeuk.

Als hij dat zegt, moet ik me dan uitkleden?

Wacht. Als je nou je jurk eerst op je hoofd aantrekt?

En je daaronder uitkleedt.

Dan is er de suggestie van naaktheid. En dat werkt sterker.

Ik denk aan dat shot uit Bergmans Sommarlek.

Zie je dat voor je, Raoul?

Ik weet het niet zeker. -Ja, waarin ze haar badpak aantrekt.

Niet gezien? -Nee, ik was toen in Vietnam.

Jean-Paul komt zo. Raoul, ben je klaar?

Zeker, ja. Al even.

Suzon, stond dat kopje daar al? -Nee. Dank je wel, Pierre.

Ho.

Waarom zou je de omgeving slopen die ik probeer te filmen?

Omdat de continuïteit dan niet klopt.

Suzon, stel je voor dat ik de geluiden in een bos wil opnemen.

En dat ik om alle natuurgeluiden te kunnen horen alle bomen omhak...

en alle dieren afmaak.

Zou dat realistisch zijn? Niet dus.

De werkelijkheid is geen continuïteit.

Ja, maar hier moet dat wel.

Moet, moet. Niemand zit ergens aan.

Positie innemen.

Raoul, kader.

Alles goed hier?

Jawel, hoor. Zodra het gaat, hè Jean-Luc?

Snel. -Alles goed?

Ga daar zitten.

Camera, Raoul. -Camera draait, Jean-Luc.

Kun je me wat geld lenen? -Kun je me wat geld lenen?

Komen er nog meer scènes met Liliane David?

Dat verdient ze wel.

Ze verdient een hele film, met haar alleen.

Ideetje voor jullie?

Wat? Al klaar?

Goedemorgen. -Ben je met de taxi gekomen?

Ik kwam even kijken. Maar het is klaar.

Morgen werk je wel, toch?

Geen taxi dan. -Nee? Stuur je een auto met chauffeur?

Er zijn geen auto's. Kom lopend, dat is beter voor 'Patricia'.

En wat gaat ze doen, 'Patricia'?

En wat gaat ze doen, 'Patricia'...

buiten dat ze moet lopen?

Je hoeft niet altijd het domme blondje te zijn. Je gaat het leuk vinden.

Ik ben geen dom blondje.

Misschien stop ik er wel mee, met jou en je film.

Zie je wel? Je begint het te snappen.

Tot morgen. Te voet.

Patricia, Patricia. -Reuze grappig.

Artistieke creativiteit...

betekent niet 'je ziel ergens in uitbeelden', maar 'de ziel van de dingen uitbeelden'.

Cinema is de expressie van mooie gevoelens.

Dus dit is ons draaiboek?

Wil je misschien een paar van die 'mooie gevoelens' opschrijven?

Jean, het gaat over een jongen en een meisje...

die met dezelfde woorden iets anders bedoelen.

Maar het is moeilijk en belangrijk...

om vooruit te komen op onbekend terrein.

Om je bewust te zijn van het gevaar, risico's te nemen, bang te zijn.

Of hij sterft, of hij doodt het meisje.

Kunnen we dat nu niet bepalen? -Nee.

Het kan wel, maar je wilt niet. -Teleurstellingen gaan voorbij.

De film blijft eeuwig bestaan.

Hoe het ook afloopt, als we maar lol hebben.

Gaan we draaien?

Hij heeft gelijk.

Wat is dit? -Dit heb ik gevonden.

Fantastisch. -Waar gevonden?

De camera komt hierin.

Met Raoul erin, onzichtbaar onder pakjes.

Zo ziet niemand op straat dat we filmen.

Ideaal. -En gratis figuranten.

Die er heel natuurlijk en realistisch uitzien.

Een koopje als het werkt.

Maar pas je er wel in, Raoul?

Volgens Jeans contract heeft ze een grimeuse. Dit is Phuong.

Maar we hebben je niet nodig. Mijn film is zonder make-up.

Is dat een grapje? -Ik regel het wel.

Maar het is nodig.

Ik draag al goedkope kleding. Mag ik alsjeblieft een beetje make-up op?

Regel jij dit?

Jean-Luc, mag de grimeuse wel bij Jean in de buurt blijven?

Voor de zekerheid, as ik naar m'n werk ben.

Phuong kan haar op haar gemak stellen.

Staat het echt in haar contract? -Dat van 15.000 dollar.

Goed dan. -Mooi.

Hier is je camera.

Denk aan je hoofd. -Wacht even. Ik ben nog niet klaar.

Doe maar dicht. -Voorzichtig.

Kom op met de pakketjes.

Howard Hawkes, Nicholas Ray De Kerstman

Zit je goed zo? -Uit de kunst.

Vergeet niet dat je kranten verkoopt. Dus roep af en toe wat.

Camera, Raoul. -Laatste kans.

Vooruit, Patricia.

New York Harald Tribune.

Geniaal.

Ik loop op straat en word gefilmd vanuit een postkarretje.

Ik kan zeggen wat ik wil, want alles wordt later ingesproken.

Ik heb geen flauw idee wat ik loop te doen.

Ons een zorg, mop.

We zitten in hetzelfde schuitje. Als we samen roeien, komen we vast ergens.

Dit is idiotie. En het begint pas.

New York Harald Tribune.

Geef er maar eentje. -Aardig.

Dank je.

Ik heb geen geld bij me.

Dank je wel. -Tot de oversteekplaats.

Je bent beeldschoon. -Als jij het zegt...

Pak zijn hoed.

Zoen haar op haar wang. -Nee, zij moet mij kussen.

Kus hém op zijn wang.

Raymond, klaar. Je staat in beeld.

Jean?

Ga Belmondo een kus geven. -Nu?

Rennen.

Ik moet je een kus geven. Daarna loop je zo weg.

Was dat goed? -Prima. Cut.

Is het te laat om te stoppen?

Juridisch gezien nooit. Uit ethisch en moreel oogpunt...

waarschijnlijk niet. Maar qua carrière...

Kan mij het schelen. Hoe kon je me hiertoe overhalen?

Ik wilde werken met Truffaut of Chabrol. Maar hij is geen Truffaut of Chabrol.

Klopt, hij is geen Chabrol of Truffaut. Hij is Jean-Luc Godard.

'Vooruit, Patricia. Vooruit.'

'Misschien heb ik wel wat tekst voor je.'

Met direct geluid was het anders geweest.

Dan kon hij niet continu tijdens de opname lopen praten.

Ik wil stoppen.

Ik ben bereid om het hele verdere jaar over al je problemen met je te praten.

Maar er is geen sprake van dat je stopt.

Neem me mee uit eten.

Natuurlijk.

Kunnen we, Pierre? Of wordt het niks?

Wacht, Jean-Luc. Ik heb dit wekenlang getimed...

dus ik weet heel goed wanneer precies...

Als je maar een seintje geeft.

Klaar, Raoul?

Camera.

Draait.

Blijven draaien. Ga door.

En cut. -En gestopt.

Niet slecht, hè?

Gingen alle takes maar zo makkelijk. -Bravo.

DAG 4

Drie keer raden.

Brigitte Bardot? Natalie Wood?

Sugarpuss O'Shea? -Nouvelle Vague.

Cahiers du Cinéma.

Deze film is zowel een cirkel als een rechte lijn.

Bravo, Patricia. -Kom erbij zitten.

Ik heb tekst voor je. -Een draaiboek?

Luister even.

'Ben ik ongelukkig omdat ik niet vrij ben of niet vrij omdat ik ongelukkig ben?'

Een strikvraag.

Mensen spelen continu met hun leven...

maar proberen het op wat voor manier dan ook te regisseren.

Dat ken ik.

THE HARDER THEY FALL

Terwijl Coutard zich voorbereidt vertel ik een verhaaltje.

Het noodlot van Michel Poiccard komt van Bogart...

in High Sierra en The Big Sleep.

Denk aan Bogart in The Maltese Falcon. Probeer dat te incarneren.

The harder they fall...

Ik heb Jean-Paul nota bene ontdekt in een draak van Allégret.

Handen thuis.

Netjes verspreiden.

En zodra je in beeld bent, knipoog je. Oké?

Camera, Raoul.

Camera draait.

Je filmt toch niet, Raoul?

Knipoog.

Gaan we verder?

Balducci, er wacht je eeuwige filmroem.

We hebben je nodig aan de balie. -Wat?

Ik heb een rol voor je. -Voor mij?

Ja. En je gaat het geweldig doen.

Jij zult ook geweldig zijn, Lila.

Eens kijken...

Deze scène eerst. Leer dit beetje tekst.

Dus Tolmatchoff zou de gangster Balducci spelen.

Maar omdat hij niet kwam opdagen, gaat nu onze pr-man, Balducci, de gangster spelen.

Alleen heet de gangster nu Tolmatchoff.

Precies. Dat is precies wat de scène nodig heeft.

Spontaniteit.

Rissient, waar wachten we op? -Wij zijn zover.

Nog twee tellen. -Over twee tellen.

De man die je aanspreekt...

heet Antonio.

Antonio. Doe maar wat met Balducci.

Wat is z'n nummer ook weer? -Elysée-99-84.

Mag ik hier bellen? -Ga uw gang.

Wie is dat meisje? -Ze komt uit New York.

Is ze knap? -Ze is grappig. Leuk.

Elysée-99-84?

Mag ik Antonio spreken?

O...

Dag, jongen. -Ciao, amigo.

Niet te geloven.

Niet weer.

Te laat en traag.

Cut.

Balducci, sneller met de telefoon. En jullie, Boulanger en Fabre...

Zodra hij een voet hier zet...

komen jullie binnen.

Nog een keer. En beter nu.

Als zij laat zijn, kunnen we vertragen. -Nee, film is revolutionaire kunst.

Het gaat om beweging.

Als je nooit meer mag regisseren, kun je altijd nog dollyman worden.

'Patricia zit niet in deze scène.'

Jean-Luc, zit je hier in je eentje?

Een mens is altijd alleen.

Op de set en voor een blanco vel papier.

Alleen zijn is jezelf vragen stellen. Films maken is die vragen beantwoorden.

Niets is klassiek romantischer.

Ik ben dol op de romantiek van draaien in de vroege ochtend.

Duke Ellington zei ooit: Ik heb geen tijd nodig, maar een deadline.

Als je oprecht bent en met je rug tegen de muur staat...

wordt het resultaat vanzelf oprecht.

Je hebt een prachtig handschrift.

De details voor vandaag.

Dank je wel.

Cut. -Camera is gestopt.

Bravo.

Goed zo?

Ik weet het niet. -Voor mij is het oké.

Nog een keer dan.

Camera. -Draait.

Wiel.

Actie.

Cut. -Camera is gestopt.

Hoe vond je het? -Voor mij was het oké.

Wat nou? Moet ik tevreden zijn?

Dus nog een keer? -Nee.

Het ligt er te dik bovenop. We gaan daarheen.

Rivette, ga daar liggen.

Vanaf hier verder. Geen stunt, de aanrijding hóren we alleen.

Hoezo?

Buiten beeld is suggestiever.

Zo'n stuntman is duur.

Camera draait.

Cut.

We zijn klaar.

Dank, Jacques. Je bent een echte vriend. -Is dit alles?

Krijg ik geen close-up?

Nee, geen close-up.

Maar wel eeuwige roem. -Dank je.

En wat zou je daarna zeggen?

Of course.

Of cóurse.

Ik wil iets laten zien, in de metro, vlakbij.

Kom.

Kom op, Jean-Luc.

Wat moeten we hier? -Raad eens wie hier aan het filmen is.

Hopelijk is het de moeite waard. -Je kent me.

Daarom.

Kijk 's wie daar is, Jean-Luc.

Wie? Waar? -Daar.

Kijk uit je doppen. -Niet zoveel zuipen.

Meneer Robert Bresson, de Franse cinema in persoon.

Jean-Luc, mis je niet iets?

Een beter slot voor mijn film?

Dit is Kassagi, de beste zakkenroller van de wereld.

Ruilen? -Niet doen, die is leeg.

Geef mij maar.

Ik kreeg maar vier dagen de tijd met een massa figuranten.

Dat is goed te doen.

Maar het zijn steeds dezelfde mensen.

Stations, renbanen, metro's. Met steeds dezelfde gezichten.

Ik probeer het te verdoezelen. Maar het is belachelijk.

Ik wou dat ik zulke problemen had.

Ooit misschien. -Wie weet.

Werk je nog steeds bij Bresson?

Bofferd.

DAG 8

Eens kijken wat we vandaag gaan doen.

Succes met het ontcijferen van dit geheimschrift.

Hij heeft vast al wat anders bedacht.

Hij heeft het niet weggegooid omdat hij dit wil doen, toch?

Pierre?

We zijn klaar voor vandaag.

We hebben niks gedraaid.

Misschien nokt hij ermee?

Dat denk ik niet.

DAG 9

Wat zou hij ons willen laten zien? -Geen idee.

Goedemorgen.

Weer een citaat.

Waarom niet? Als je iets wilt zeggen, moet je het zeggen.

Het gaat niet om de bron, maar om de bedoeling.

Jean en ik kunnen de stapel om en om op camera voorlezen.

Goed idee.

'Onvolwassen dichters imiteren, volwassen dichters jatten.'

T.S. Eliot. -Een citaat...

over het fenomeen citaat.

Ik snap nu waarom ik een dief speel.

Paul Gauguin zei:

'Kunst is of plagiaat...

of revolutionair.'

Jij zegt: Ik ben over een seconde terug.

En jij zegt: Fransen zeggen altijd 'seconde' als ze vijf minuten bedoelen.

Je meent het. -Camera, Raoul.

Camera draait, Jean-Luc.

Ik ben over een seconde terug.

Fransen zeggen altijd 'seconde' als ze vijf minuten bedoelen.

Blijven filmen. -Ik film.

Cut. -Camera?

Nog een keer? -Als jij wilt, maar voor mij is het oké.

Dan gaan we eten.

Wacht, Jean-Luc. Bedoel je...

We zijn klaar voor vandaag. Ik heb trek.

Jean-Luc, filmen hoort ook leuk te zijn.

Ja, waarom ben je zo sip? Wat is er?

Ik wilde een film maken waarin alles kon. Maar nee.

Bij Les 400 coups kwam Braunberger met een oud Hollywood-gezegde.

Oost west, thuis best? -Alle films bestaan uit vijf aparte films.

De film die je schrijft, die je cast, die je draait en die je monteert.

En de film die je uitbrengt.

Dus alles kan nog steeds?

Absoluut. De dingen veranderen voortdurend.

Weet je nog dat je een groot schrijver wilde worden?

Die dans zijn we ontsprongen. Je spijbelde college en schreef 30 pagina's per dag, zei je.

Ik wilde dolgraag bij Gallimard publiceren. Net als Astruc.

Schreef je echt 30 pagina's per dag? -Nee. Het was niet goed.

Te moeilijk, net wiskunde.

Ik schreef dingen als:

'Het is mooi weer. De trein rijdt het station binnen.'

Daarna zat ik uren te piekeren waarom ik het niet andersom kon zeggen.

'De trein rijdt het station binnen, het is mooi weer.'

En dan schreef ik: 'Het regent.' -Dus lang geen 30 pagina's per dag.

Met film is het simpeler. Films kijken verlost me van mijn schrijfangst.

En mij het verlost het van de angst om echt te werken.

Vroeger verloste het mij van mijn angst voor school.

Mijn eerste 200 films heb ik spijbelend gezien.

En nu verlost het me van de angst voor het echte leven.

Maar pas op...

Films zien mag ons niet verlossen van de angst om films te maken.

Precies.

Ik wil jou graag in de film. -Moet heel Belmondo z'n rol over?

Nee, idioot.

Ik zie jou helemaal in de rol van de man die Poiccard herkent en aangeeft.

Echt? Ik zag jou juist in die rol.

Zeker.

Toch, Suzanne? -Jij bent er geknipt voor.

Je zou geweldig zijn.

DAG 10

Raoul? We kunnen vandaag niet draaien.

Bel Rissient, hij moet de crew waarschuwen. En bel Beauregard op kantoor, maar na 9 uur.

Ik voel me niet lekker. Ik denk een pizza die niet goed was.

Ha, daar hebben we de zieke.

Ik voel me echt niet goed, alsof ik ieder moment dood kan gaan.

Je mag je niet ziek melden. In twee weken hebben we amper acht halve dagen gewerkt.

Soms maar van twee uur. -Een selectief geheugen.

Ik ben de producent. -En ik heb maling aan geld.

Vooral aan mijn geld. -Bij film moet je het geld beheersen.

Geld is tijd. En die tijd moet je besteden op je eigen tempo en met plezier.

Dat is het geniale aan mijn systeem. -Jouw systeem is ruk.

Jouw tempo bevalt me niet. -En toch...

is dat het juiste tempo, voor mij en mijn film.

Om de schade te beperken zou alles stopzetten beter zijn.

Ik hou alle lonen in als je halve dagen blijft werken of nog één draaidag overslaat.

Zet 'm op, Beau-Beau. Kom op.

Vecht dan.

Stop daarmee.

Ik probeer de realiteit te vangen. Je zult me nog dankbaar zijn.

Vang die dan fulltime. Dat is de realiteit van films maken.

Naar buiten. -Ik ben al weg.

Aandacht, graag. Een brief van Beau-Beau.

'Stoppen met filmen mag alleen met mijn toestemming.

Het vertrouwen van de producent in regisseur en crew is beschaamd.

De eerste twee weken is de planning niet nageleefd.'

Was er een planning?

'Dit kan zo niet langer. Ik verzoek regisseur en crew naar behoren te werken...

zoals bij een normale productie.' -Alsof dit een normale productie is.

Godzijdank niet.

'Stel niet uit tot morgen wat vandaag gedaan kan worden.'

Beau-Beau is flink pissig.

Dus wat doen we? -Weet ik niet.

Het is alleen maar ruis. Het raakt ons niet.

We laten de moed niet zakken.

We zetten onze zoektocht voort...

naar het moment zelf en het onverwachte, zoals alleen wij dat kunnen.

Geen goed moment, zo tegen de zon in.

Ik vind het juist heel bijzonder.

Nu moet het celluloid enorm zijn best doen voor iets waarvoor het niet is gemaakt.

Het mag ook best lijden doordat wij het maximale eisen.

Waarom wij wel en het celluloid niet?

Geweldig idee.

Het celluloid mag ook buiten adem raken.

Cut.

Alleen essentiële gebaren. -Ik zoek.

Je hebt ze al gevonden. Zet 'm op.

Alleen m'n hoofd vastpakken?

Wat filmen jullie? -Een documentaire...

over Jean-Paul Belmondo en Jean Seberg die in een film spelen.

Documentaires hebben direct geluid.

Wat is er? -Niks.

Camera, Raoul. -Camera draait, Jean-Luc.

Actie.

Patricia...

DAG 12

Dit mag hier blijven.

Het blad.

Laat dat liggen.

Naar rechts.

En dan...

En opnieuw. -Dus dit is hip in Amerika?

Niet in Iowa.

Pak je boek.

'Ken je William Faulkner?'

Nee, wie is dat? Ben je met hem naar bed geweest?

Nee, jochie.

Dank je wel, Sam Fuller. Dank voor Forty Guns.

En bedankt voor dit shot. -Plagiator.

Het is geen plagiaat, maar een hommage.

Zoals Faulkners stijl voortkwam uit zijn onvermogen om poëzie te schrijven...

komt mijn regiestijl voort...

Uit je onvermogen om een script te schrijven?

Touché.

Ze droeg daarstraks een andere trui.

Tja, ze heeft zich verkleed.

En hun ooglijn klopt niet. Je gaat er continu overheen.

In de eindmontage kijken ze dezelfde kant op.

Suzon, ik weet het. Ik snap het en het kan me niet schelen.

Die regeltjes bren me niet waar ik heen wil.

Een spelletje. Camera, Raoul. -Camera draait, Jean-Luc.

Blij.

Ontspannen.

Verrast.

Verbouwereerd.

Bedroefd.

Walging.

Angstig.

Afgrijzen.

Ontmoedigd.

Blijdschap.

Cut.

Niet leuk? -Ja, best wel.

Om de kamer over te steken, moet je over het bed kruipen.

Precies, ja. -Daarom heeft hij denk ik dit hotel uitgezocht.

Het heeft de allerkleinste kamers.

Zeker weten.

De eerste keer in Parijs sliep hij hier. Het is belangrijk voor hem.

Maar niemand weet waarom.

Zeg je tekst terwijl je richting badkamer loopt.

Jij blijft daar zitten en volgt haar daarna via de raamkant.

Kan ie?

Camera, Raoul. -Camera draait, Jean-Luc.

Actie.

Niet boos zijn.

Ik kan ook nooit alleen zijn.

'Geachte Pierre Braunberger.

Betreur het niet dat u A bout de souffle niet produceert.

Als Beauregard er geld mee verdient, verdient hij dat.

Als hij geld verliest, verdient hij het ook.

Seberg is radeloos en heeft spijt van de rol.

We draaien momenteel dagelijks.

Ik schrijf de scènes terwijl ik ontbijt in Dupont Montparnasse.

Bij de rushes vindt de hele crew, cameraman incluis, de beelden foeilelijk.

Ik vind ze bijzonder.'

Bonjour tristesse is een goeie bewerking, toch?

Het werkt.

Maar je moet een boek nooit voor film aanpassen.

Je moet de film aan het boek aanpassen.

Welk boek dan ook?

Ieder boek. -Zelfs de Bijbel?

Als ik het leven van Jezus moest verfilmen...

zou ik de uit de Bijbel weggelaten scènes verfilmen.

En het script zou citaten bevatten van Renoir?

En van Rosselini. Hun citaten zijn de heilige schrift.

Amen.

Nu wil ik een Bogie van je.

Geef je favoriete tekst van Bogart.

Ik kan even niks bedenken.

Maybe not today, maybe not tomorrow...

but soon, and for the rest of your life.

Louis, I think this is the beginning of a beautiful friendship.

Look angel, I'm tired.

My jaw hurts and my ribs ache. I killed a guy back there.

I had to stand by while a little harmless guy was killed.

Ho, dit wordt m'n dood. -Wacht, ik heb 'm.

I was born when she kissed me.

I died when she left me.

I lived a few weeks while she loved me

Oké zo?

Ik ben niet echt mooi...

maar ik ben een goeie bokser.

Ik ben niet echt mooi, maar ik ben een goeie bokser.

Cut.

Raoul?

Denk je dat het iets wordt in de montage?

Gelukkig houdt de camera van die twee.

Probeer het nog een keer.

Als ik moest kiezen tussen verdriet en niets, koos ik verdriet.

Wat zou jij kiezen?

Laat je tenen eens zien.

Vrouwentenen zijn heel belangrijk. Niet lachen.

Wat zou jij kiezen?

Verdriet is belachelijk. Ik kies voor niets.

Jean, ik kan die tekst niet vinden. Heb je die zelf verzonnen?

Wie weet. Lees maar fijn verder.

Het zit er weer op.

Die ruikt echt naar een man op de vlucht. -Ik zal 'm wassen.

Nee, zo laten.

Ik zorg dat hij gekreukeld blijft.

Ik moet dus zo naar huis?

Trek mijn peignoir maar aan. -Dank.

Deze productie is zo on-Hollywoods dat ik totaal geen gêne meer heb.

Niet helemaal.

Maar het voelt bijna als een amateurfilmpje.

En jij bent één van de vrijste acteurs die ik ken.

Eén van?

Wie is er vrijer dan ik?

Niemand is vrijer dan ik.

Alles goed?

Hallo. -Jean-Luc.

Bedankt. Tot ziens en tot morgen. -Tot ziens.

Ik kan maar op één van jullie focussen, zelfs als de ander tekst heeft.

We kunnen een muntje opgooien: op wie richt ik me?

Ik gooi het wel op. -Het kan nu of in de montagekamer.

Laten we het nu doen. -Gelijk heb je.

Munt. -Niet nodig, jij wint toch wel.

DAG 15

Huppel.

Wat is dit?

Het is al 11 uur. Waar wachten jullie op?

Kunst en misdaad zijn niet gebaat bij haast.

En ik heb gruwelijke kiespijn. -Op naar de tandarts.

Ik weet een goeie. En hij werkt niet bepaald pijnloos.

Als je maar weet: het gaat mij puur om het lachgas.

Dat wordt dus hilarisch.

Mijn agent zegt dat we niet meer zullen werken.

Een zoveelste vreemde onderbreking in een leven vol vreemde onderbrekingen.

Je man komt binnen.

Zoals ik al zei: alweer een vreemde onderbreking.

Jean-Luc, als ik het draaiboek niet mag zien, geef het dan aan Rissient.

Of heb je nog steeds niks na deze rustdagen?

Drie dingen:

Ik heb niks opgeschreven. En ik zou jou sowieso niks laten zien.

En ik heb geen rustdagen.

Je ziet er heel mooi uit.

Maar...

je personage zou zijn gezicht moeten poederen.

Jean-Luc, hoe ga je de krant vasthouden?

Een perfecte rol voor François. Maar hij wilt.

We hadden Chabrol moeten vragen.

Rissient?

Waar is mijn pijp? -Ik haal 'm meteen.

Camera draait.

De France-Soir, alstublieft.

Dag, meneer. 25 francs.

Dank u wel.

Cut.

Overdoen? -Nee.

Jean? Jean?

We doen 'm over. -Film is een revolutionaire kunstvorm.

Hou op. -Alleen essentiële gebaren.

Het leven is kort, maar kunst is lang.

We doen 'm nog een paar keer...

tot je vergeten bent wat je in je eentje bedacht hebt.

Camera, Raoul.

Camera. Camera, Raoul.

Voorzichtig met de auto, hoor.

Het was een toer om 'm uit de VS te halen. De lak vind je hier niet.

Rustig maar. Als er krassen op komen, spuiten we 'm roze.

Leuk, hoor. -En karren maar.

Ontzettend bedankt, Bénazéraf.

DAG 17

Fijn dat je er bent.

Kom even, ik moet je spreken.

Dus dat verhaal mag de wereld in?

Over de garage? Ja.

En je mag ook bekendmaken dat ik geld heb gestolen uit de kliniek van m'n vader.

Oké, fantastisch. Nog beter zelfs.

Eigenlijk jatte ik heel vaak van m'n oma.

In haar Parijse appartement stond een boekenkast vol eerste drukken.

En soms verkocht ik die.

Maar het verhaal van die kliniek van m'n vader klinkt beter.

Van een gerespecteerde arts jatten is veel erger.

Jean-Luc?

Ik zou Rossellini toch interviewen? Weet je nog? Dat had je me beloofd.

François? -Ja?

Ik wil dat jij een persfotograaf speelt. -Leuk.

Ga naar Rissient. Hij weet ervan.

Waarom geen Rossellini? -Vraag dat aan de filmgoden.

Ik dacht dat ik dat deed.

Maar Melville zal nog beter zijn.

Ik wil ook graag regisseren. Dat is een grote ambitie van me.

Waarschijnlijk de grootste. -Waarschijnlijk?

Het zit vast in de familie. William Wyler is een neef.

Een volle of verre?

Ik bewerk een novelle van Françoise Sagan. Voorlopig als tussenpersoon.

Mensen, we zijn zover.

De acteurs. Jean-Pierre, Jean.

Opschieten.

Dus het gaat als een echt interview?

Inderdaad. Zie maar op welke vragen u reageert.

Het mag over vrouwen gaan of wat dan ook.

Als u maar net zo grappig en briljant bent als in het echt bent.

Patricia, ik geef jou je vragen.

Dus hij mag zeggen wat hij wil en ik krijg m'n tekst opgedragen?

Is het nog niet duidelijk?

Je speelt mij.

Op wie focus ik? -Melville.

Pal voor het schieten...

zegt één van de smerissen:

Snel, in de wervelkolom.

Dat meen je niet.

'Snel, in de wervelkolom.' -Alsjeblieft, niet één take op die manier.

Van mij hoeft hij zelfs niet dood.

De straat waar Kiki, Man Ray, Marcel Duchamp en Francis Picabia rondhingen.

Het verhaal wordt steeds fraaier.

Een goeie achtergrond.

Bloed. -Geen bloed. Rode kleurstof.

Een open wond? -Alleen wat rode kleurstof.

Het zit er bijna op.

Camera, Raoul.

Camera draait, Jean-Luc. -Actie.

Cut. Jullie zijn te traag.

Vlugger uit de auto. Het lijkt of jullie 'm niet willen vermoorden.

Camera draait.

Snel, in de wervelkolom.

Mis.

Totaal ernaast. Ik leef nog, mijn dank is groot.

Poiccard heeft het eeuwige leven.

Nog eentje zonder tekst, voor Truffaut. Positie.

Het wordt je dood, Poiccard. Klaar ervoor?

Tijd om te sterven.

Het wordt...

op deze oversteekplek.

Het noodlot en de dood zijn de lievelingsthema's van de cinema.

Camera, Raoul.

Langzaam dichterbij.

Niet schrikken, het is voor een film.

Kijk naar mij, niet naar de camera.

Niks aan de hand.

Helemaal niks aan de hand.

Doorrijden, doorrijden.

Stop.

Cut.

Alles oké, Jean-Paul?

Bravo. Mooie sterfscène.

Harder.

Niet inhouden. Rennen.

Tot je buiten adem bent.

Dat ben ik.

Heel goed. Ietsje sneller.

Raoul, camera.

Klaar? Actie.

Wat is er gebeurd? O, het is voor een film.

Pierre, hou de mensen wat op afstand.

Nee, Pierre. Laat maar.

Zo'n oploopje is normaal.

Oké, Jean-Luc.

Cut.

Moment.

Een stoel, sorry.

Goed...

We proberen het droevigste shot uit de geschiedenis van de film te maken.

Van het niveau Bergman en zijn prachtshot in Monika.

Camera draait.

Iedere gedachte moet het restant van een glimlach oproepen.

Patricia.

Pak zijn portefeuille.

Jullie zijn dieven, ik niet. Jullie zouden dat doen, maar zij niet.

Wat erin zit kun je gebruiken. Je wilt zelf niet opgepakt worden.

Nee, ik doe het niet.

Toe, een snel gebaartje. Alsof je hem een briefje toestopt.

Het voelt niet goed. -Voor zuiverheid is hier geen plek.

Ik heb 'm al verlinkt. En nu moet ik 'm ook beroven? Mooi niet.

Cut.

Wij beheersen onze gedachten die niets betekenen.

Niet onze emoties, die alles betekenen.

Wanneer is die kutfilm eindelijk klaar?

Oké...

Camera draait.

Als je z'n portefeuille niet wilt stelen, geef me dan iets anders.

Doe een Bogie. Dat is het minste.

Wat is 'walgelijk'?

Cut. -Oké voor jou?

Dat was het voor Jean.

We hebben het geflikt, meid.

Bravo. Bravo.

Zag je wat ze deed? Ongelooflijk.

Zou Godard hier naartoe gewerkt hebben?

Grapjas. Denk je dat hij een plan had?

'Niet onze emoties, die alles betekenen.' Vooruit, Patricia. Geef minstens iets.'

Afschuwelijk.

Klaar. Op naar de volgende.

Let no Man write my Epitaph begint over een week.

Denk daaraan. Hollywood.

Amerika.

DAG 19

Zo, Hans Lucas...

waar beginnen we mee? -Misschien een close-up hiervan.

Mooi. -Van heel close.

Wordt dat het eerste beeld van de film? -Misschien.

Misschien niet.

Leuk toch? -Geweldig.

Uiteindelijk moet je érgens mee beginnen.

We gaan er een schot in de roos van maken.

Bij wijze van spreken.

Artiesten en criminelen lijken op elkaar: ze willen overrompelen.

Die agent mag het niet zien aankomen.

Laat maar aan mij over. Hij ziet niks aankomen.

Zodra je geraakt bent, doet de zwaartekracht de rest.

Daarna mag je...

Die kant op.

Oké?

Ja, hou elkaar vast bij de schouders.

Zo ja. Heel goed.

Kijk naar het vogeltje.

Cinema is...? -Walgelijk.

DAG 20

Jean-Luc, wil je even kijken?

Nee.

Laatste take, ik had het kunnen weten.

Camera, Raoul. -Camera draait, Jean-Luc.

Rennen, jij.

Staat ie erop? -Uit de kunst.

Cut dan.

We zijn klaar.

Leonardo da Vinci zei het het beste:

'Kunst is nooit af...

alleen verlaten.' -Het zit erop.

Blijven rennen. We zien je in Parijs.

Niet zo. Parijs... is die kant op.

Niks Parijs. Ik ga naar Rome.

Dank, Coutard. -Geen dank.

Cécile. Lila.

Ik hoop dat jullie er klaar voor zijn. Ik ben dol op monteren.

Want daar heb je het verleden...

het heden en de toekomst in handen.

Tijd om alles wat zouteloos eruit te gooien.

Welke scène moet eruit? -Niet één. We knippen binnen scènes.

Van Doude kan er best uit. -Nee, bedenk iets anders.

Een kwart bestaat uit close-ups van Seberg. -Die zijn heel belangrijk.

De scène met Melville is erg lang Is die nodig?

Niet meer of minder dan de rest.

Alles blijft. Maar alleen de sterkte momenten. Mijn sterke momenten.

We bekijken alle opnamen om te zien wat eruit kan om tot een nieuw ritme te komen.

Bij alle scènes? -Ja.

Dat maakt het levendiger. Neem de scène van Poiccard in de Oldsmobile.

Alleen de inhaalmomenten blijven en die zetten we achter elkaar.

Net als Poiccard heeft de film haast.

Dat oogt hortend en stotend.

Prachtig.

Dat wordt ontzettend springerig.

Absoluut. We laten alles springen.

Het publiek heeft de jump cuts gepikt van Méliès...

Eisenstein en Jean Rouch, dus pikt het de onze ook.

Of niet. -Het zal onze nieuwe waarheid accepteren.

Lila.

Het gaat springen.

Er schijnen veel geweldige dingen in je film te zitten.

Maar contractueel mag hij niet langer zijn dan anderhalf uur. Negentig minuten.

Is dat anderhalf uur?

Geen zorgen, we zitten bijna op negentig minuten.

We hebben samen een zware tijd achter de rug.

Dat zou toch iets moeten opleveren.

Ik weet niet of ik je moet vleien of manipuleren...

bedreigen of de waarheid zeggen.

Ik kon me niet voorstellen dat ik een film zou maken met een producent...

die niet ook een vriend was.

Het is echt walgelijk.

Wat zei hij? -Dat je echt walgelijk bent.

Wat is 'walgelijk'?

Er is nooit zo'n film gemaakt.

Gefeliciteerd, Jean-Luc. De wereld is niet klaar...

Let op je woorden. -...voor zo'n walgelijke film.

Vertel.

Is de film een beetje of heel erg walgelijk? -De slechtste film van het jaar.

Niet uitbrengen. -Slaapverwekkend.

Ga door met geruchten verspreiden. -Elke beschaving is sterfelijk.

Het is geen Citizen Kane. -O nee.

Absoluut de slechtste film van het jaar. -Hij zal afgekraakt worden.

À bout de souffle wordt als één van de invloedrijkste films gezien.

Jean-Paul Belmondo kreeg hierna wel degelijk meer werk.

Hij werd een internationale filmster...

en speelde in bijna honderd films.

Jean Seberg scheidde kort hierna van Moreuil...

speelde in 35 films en overleed op 40-jarige leeftijd.

In haar necrologie wordt ze 'de ster van À bout de souffle' genoemd.

Godards persoonlijke revolutie op filmgebied zou meer dan 60 jaar duren.

Nooit werkte hij niet aan speelfilms, filmessays...

of korte films.

Truffaut, Chabrol, Rivette, Schiffman en anderen van de Nouvelle Vague...

zetten de filmwereld op zijn kop.

In drie jaar tijd maakten 162 Franse cineasten hun speelfilmdebuut.