Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Czech
Danish
Dutch
Esperanto
Estonian
Ewe
Faroese
Filipino
Finnish
French
Frisian
Ga
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Gujarati
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hindi
Hmong
Hungarian
Icelandic
Igbo
Interlingua
Irish
Italian
Japanese
Javanese
Kannada
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kurdish (Soranî)
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lingala
Lithuanian
Lozi
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Malayalam
Maltese
Maori
Marathi
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Nigerian Pidgin
Northern Sotho
Norwegian
Norwegian (Nynorsk)
Occitan
Oriya
Oromo
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Portugal)
Punjabi
Quechua
Romanian
Romansh
Runyakitara
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish
Spanish (Latin American)
Sundanese
Swahili
Swedish
Tajik
Tamil
Tatar
Telugu
Thai
Tigrinya
Tonga
Tshiluba
Tumbuka
Turkish
Turkmen
Twi
Uighur
Ukrainian
Urdu
Uzbek
Welsh
Wolof
Xhosa
Yiddish
Yoruba
Zulu
Veel mensen zeggen dat Vietnam de televisie-oorlog was.
Geen andere oorlog was in zoveel detail vertoond.
Ik verlies te veel mannen. Als we hier veel langer blijven...
blijft er weinig van dit peloton over, laat staan de compagnie.
Jack Laurence was tv-correspondent en we werkten samen.
We besloten dat de oorlog voor zichzelf kon spreken...
als de mensen die erin vochten voor zichzelf konden spreken.
Dus richtten we ons op de kinderen in het veld.
Ik kan niet zeggen dat ik doodsbang ben, maar wel bang.
Na een tijdje weet je wat er gaat komen...
en je kunt er niets aan doen. Je kijkt naar God. Meer kun je niet doen.
En wat zij deden, was bevelen opvolgen.
Ze begrepen de bevelen niet...
maar ze begrepen wel dat ze door een eed gebonden waren...
om die bevelen uit te voeren, en dat deden ze.
De geweren lopen vast.
De modder vertraagt alles en de artillerie komt overal bij.
Het is soms gewoon vrij zinloos en frustrerend.
Ze waren kinderen en wij waren kinderen.
We voelden een verwantschap met ze.
We hoorden over wat kinderen die op hun bunker gingen zitten...
en 'Where Have All the Flowers Gone' zongen, dus gingen we daar verslag doen.
Zelfs op de basis gaat het leven door in Khe Sanh.
Jonge meisjes hebben ze geplukt, stuk voor stuk
wanneer zullen ze het ooit leren?
Wanneer zullen ze het ooit leren?
Ik merkte dat jullie zingen: 'Wanneer zullen ze het ooit leren?'
Dit is waarschijnlijk het populairste lied op de basis.
Is er een speciale betekenis...
of is het gewoon een goed lied voor soldaten met heimwee?
Mariniers met heimwee, sorry. - Het is een beetje van allebei.
Ik bedoel, het voelt logisch, in ieder geval voor ons...
dat men moet snappen wat hier gebeurt...
en dat al die protesten thuis ons een beetje dwarszitten.
Je zou denken dat ze na een tijdje meer zouden snappen over oorlog en zo.
We leren nooit van de geschiedenis.
De geschiedenis herhaalt zich.
Als je Afghanistan en Irak ziet...
Dat zijn dezelfde scènes die ik in Vietnam fotografeerde.
Deze keer gemaakt door een andere fotograaf.
Als journalisten wilden we laten zien wat deze oorlog met kinderen deed.
We gaven niet om de generaals of de commandanten.
We gaven niet om de politici.
We wilden alleen laten zien wat het deed...
met de mensen naast wie we stonden of hurkten.
Wat voor president denkt u zelf te worden voor Zuid-Vietnam?
Het belangrijkste voor mij, als ik word gekozen...
en vast voor alle toekomstige leiders...
PRESIDENTSKANDIDAAT
is het organiseren van een sterker politiek leven in Vietnam.
Want als we geen sterker politiek leven hebben...
winnen we de oorlog niet van de communisten.
3 SEPTEMBER 1967
In september '67...
waren er verkiezingen voor het president- en vicepresidentschap van Zuid-Vietnam.
Ondanks de veelbesproken dreiging van Vietcong-terreur...
kwam 83 procent van de kiezers vandaag hun stem uitbrengen.
Thiệu wint het presidentschap...
en voormalig premier Kỳ het vicepresidentschap.
President Nguyễn Văn Thiệu...
kwam uit een doorsnee gezin uit zuidelijk centraal Vietnam.
Hij ging bij het Vietnamese leger toen dat onder Frans leiderschap viel.
Thiệu, anders.
Die vent was anders.
Hij was soldaat. Arm, zoals andere soldaten.
Hij kwam van onderop en werd uiteindelijk generaal.
Thiệu was de slimste generaal in het zuiden.
De slimste.
Hij was ook politiek scherpzinnig.
Hij wist orde te scheppen in het land na vier jaar chaos.
Na de coup tegen Ngô Đình Diệm.
En hij zag ook toe op de oprichting van een nieuwe republiek...
met de meest democratische grondwet die Vietnam ooit had gehad.
Toen meneer Thiệu president werd, werd ik z'n stafchef.
Ik richtte me op hoe we de hulp van de Amerikanen konden benutten...
maar de Amerikanen ook konden zeggen:
'Laten we een gedeelde strategie en de uitvoering ervan afspreken.'
Maar tegen die tijd kwam de politiek erbij kijken.
STEM VAN LYNDON B. JOHNSON
De meeste mensen denken dat ik niet zo goed ben in evalueren...
maar de meeste mensen denken, Westmoreland en Bunker en zo...
Zij denken dat Thiệu beter zal zijn dan Kỳ.
En ik lijd onder vreselijke aanvallen.
Onze eigen mensen zeggen dat we uit de oorlog moeten komen...
en dat ze onbetrouwbaar zijn en de generaals het overnemen...
en dat is nogal een probleem voor me in m'n eigen groep.
Johnson besefte dat het land zich tegen de oorlog keerde.
STEUN VOOR OORLOG NEEMT AF
Z'n algemene goedkeuring en over z'n aanpak van de oorlog...
was in de 30 procent tegen eind 1967.
33 PROCENT
Dus Johnson probeerde met een betere boodschap te komen.
Hij deed dat door William Westmoreland naar huis te halen om mensen te zeggen...
dat de oorlog echt veel beter ging dan je was voorgespiegeld.
21 NOVEMBER 1967.
De vijand heeft geen enkele belangrijke overwinning behaald in het zuiden...
BEVELHEBBER TROEPEN VS IN VIETNAM
in de afgelopen anderhalf jaar.
Johnson kreeg een boost door die vooruitgangscampagne...
dus hij begon aan 1968 met het idee dat hij dit misschien kon omkeren.
En toen kwam het Tet-offensief.
HOOFDSTUK DRIE LIFE IS CHEAP
JANUARI 1968
VIERING NIEUW MAANJAAR
De Tết-maanfeestdag.
Voor Aziaten is het kerst en nieuwjaar en 4 juli...
in één, met een vleugje Memorial Day erbij.
Alle partijen hielden een wapenstilstand zodat mensen Tết konden vieren.
KOLONEL PHẠM BÁ HOA ARVN/ZUID-VIETNAMEES LEGER
De helft van het leger kreeg verlof om Tết thuis te vieren.
De Amerikanen en de Zuid-Vietnamezen...
geloofden dat de communistische troepen het Tết-bestand zouden respecteren.
Maar dat deden ze niet.
NATIONAAL BEVRIJDINGSFRONT - 'VIETCONG'
Op dat moment was ik erg goed thuis in die missie...
omdat ik liaison voor de plaatsvervangend commandant was.
Het doelwit waren acht punten in Saigon.
De aanval op de Amerikaanse ambassade werd in de laatste dagen goedgekeurd...
dus het negende doelwit was de Amerikaanse ambassade.
AMERIKAANSE AMBASSADE
NATIONAAL BEVRIJDINGSFRONT
Alle toegangswegen naar Saigon hadden veel controleposten.
Om de mensen die kwamen en gingen nauwgezet te controleren.
Wie de stad in wilde, had identiteitspapieren nodig.
Binnen korte tijd...
waren er honderden valse identiteitskaarten te maken.
Er zouden grote gebeurtenissen plaatsvinden.
Ik moest van iedereen foto's maken.
Ik had een voorgevoel...
dat deze ontmoeting met deze persoon waarschijnlijk de laatste zou zijn.
Op 30 januari was het een drukte van belang in Saigon.
Er ontploften voetzoekers...
en er was gewoon veel lawaai en het verkeer was overal.
Rond 3.30 uur 's ochtends...
hoorde ik het geratel van mitrailleurs en het lawaai van explosies.
De telefoon ging en het was Ed White van de nachtredactie.
Hij zei: 'Peter, kom hier.
De VC vallen de stad aan. Ze nemen hem 'onder vuur.'
We hoorden het geluid als...
Weet je? Dat betekent dat het al over je huis heen is.
En we hoorden 'boem'.
Overal in de stad. Iedereen was zo bang.
Ik was verrast. Iedereen was verrast. We verwachtten dat ze iets zouden doen.
Maar we hadden niet zo'n grote operatie verwacht.
Dat ze tot zo ver wisten door te dringen.
Ze hadden spionnen. Ze hadden de Vietcong gereed voor actie.
Het Tet-offensief van 1968 was gericht op het aanvallen van stadscentra...
en specifiek Zuid-Vietnamese regeringscentra.
84.000 Noord-Vietnamese en NBF-troepen vielen vijf van de zes grote steden aan.
De belangrijke districtshoofdsteden en provinciehoofdsteden.
Opeens verschenen ze gewoon in groten getale...
en vielen ze prominente steden aan en ook de Amerikaanse ambassade in Saigon.
AMERIKAANSE AMBASSADE
Voor de aanval op de ambassade verzamelden we 15 mensen.
Zeventien, met een mannelijke chauffeur en een vrouwelijke liaison meegeteld.
Als de vrouwelijke gids er niet was, hoe hadden ze de ambassade dan gevonden?
Zo'n 15 Vietcong-commando's waren op het terrein van de ambassade.
Ze waren naar binnen gesneld onder een mortier- en raketaanval...
die minstens twee treffers scoorde op het nieuwe gebouw van 3 miljoen dollar.
Ik begon naar de ambassade te lopen.
Ik zag in de verte de lichamen van drie mensen van de Amerikaanse MP.
Er lag een dode Amerikaanse marinier.
Er was veel schade en een paar gewonden.
Ik nam een oproep aan van George Jacobson...
die in een houten villa op het terrein van de ambassade woonde.
Ik zag geen VC in het gebouw...
maar ik wist dat er minstens één VC in m'n huis was.
Ze zetten traangas in op de lagere verdiepingen...
wat natuurlijk degene die beneden was naar boven zou drijven, waar ik was.
Ze hadden me een pistool toegeworpen, tien minuten voor dit gebeurde.
En met al het geluk dat ik al m'n hele leven heb...
raakte ik hem voor hij mij raakte. Sorry. - En wat had hij?
Een M16. - En u raakte hem.
Geen van de indringers kon het navertellen.
Tegen acht uur, vijf uur nadat ze inbraken...
waren ze bijna allemaal dood.
Generaal Westmoreland kwam aan op de ambassade...
en terwijl hij door het bloedbad, de lijken van de VC en de ravage liep...
zei hij: 'Dit was een grote overwinning voor ons.'
De vijand stelde zich bloot dankzij deze strategie...
en heeft grote verliezen geleden.
En ik dacht op dat moment: huh?
Bijna alle 40 provinciehoofdsteden waren aangevallen door de Vietcong...
en Noord-Vietnamese troepen.
Het was een echte ramp...
vooral nadat Johnson en z'n team tegen het land hadden gezegd...
dat er licht aan het eind van de tunnel was.
STEM VAN ROBERT MCNAMARA
Ik denk niet dat het een laatste wanhoopsdaad is.
Ik denk wel dat het een maximale poging vertegenwoordigt.
In de zin dat ze er al hun middelen in hebben gestoken.
Het was grotendeels propaganda...
en een publiciteitsactie en ik denk dat ze daar iets mee winnen.
Ik stel me voor dat onze mensen vanochtend zullen denken dat ze veel sterker zijn...
dan ze voorheen van ze hadden verwacht. En in die zin winnen ze iets.
Hoelang vecht je al in Saigon?
Het brak zo'n zes, zeven dagen geleden uit en ik vecht hier sindsdien.
Vocht je ook in het veld? - Ja.
Wat heb je liever?
Het veld. - Waarom?
Je kunt ze hier niet vinden.
De Tet-aanvallen duurden tot maart 1968.
Dit was de eerste keer dat het noorden terrein van het zuiden had ingenomen...
en vasthield.
Grote steden zoals Huế.
Als Huế, de historische keizerstad van Zuid-Vietnam, viel...
zou dat het moreel verpletteren en kon die hele regio vallen.
De 324e divisie van het Noord-Vietnamese leger heeft Huế innemen als taak gekregen.
De citadel zelf werd veroverd door een Noord-Vietnamees bataljon.
Aan één kant van de rivier...
was de citadel die was omsingeld door Noord-Vietnamezen.
Zware gevechten daar.
En aan de andere kant van de rivier was een pakhuis...
waar de Amerikaanse aanwezigheid aan die kant van de rivier was.
Hun missie was het heroveren van de stad.
Het was vrij erg.
Er waren rond de 10.000 Noord-Vietnamezen.
En het ging om mariniers die erheen gingen zonder dat ze wisten...
tegen wat voor macht ze het gingen opnemen.
Ze werden dus stukgebeten.
Ik was eigenlijk een vervanger...
voor zoveel van de mariniers die waren gesneuveld.
Kolonel Cheatham, wat is het doel? Wat gaan uw mannen doen?
Ik heb hier twee compagnieën die zo de volgende twee blokken gaan schoonvegen.
Wat voor gevechten worden het?
Het is van huis tot huis en kamer tot kamer.
Alles uitkammen, min of meer? - Dat is het precies.
Ze moesten al vechten om de straat over te komen.
Terwijl de mariniers van gebouw tot gebouw oprukken...
trekken de Noord-Vietnamezen zich terug, maar ze geven niets zonder gevecht op.
Dit ging gewoon dag na dag door.
Het is al het hele weekend zo in Huế.
Het ene akelige kleine vuurgevecht na het andere.
De kogels vliegen over je heen.
Waar denk je aan op zulke momenten?
Nou, laag blijven.
De kogels vliegen hier te snel over.
Ik was pelotonsadjutant.
Mijn eenheid moest Huế verdedigen.
Ik herinner me dat ik de gewonden niet afgevoerd kon krijgen.
Toen zag ik voor het eerst...
dat m'n medesoldaten gewond raakten of sneuvelden in de strijd.
En als je een kleine eenheid leidt...
raakt een deel van jou ook gewond...
en een deel van je sterft.
Omdat je nu hecht bent met deze mannen.
Veel huizen werden blok na blok betreden en doorzocht.
Waar de communisten kwamen, vluchtte het volk.
Burgers waren ontvoerd door de communisten.
Toen de communisten Huế binnengingen...
kwamen ze hun huizen binnen en haalden ze ze weg.
Er is sindsdien niets meer van ze gehoord.
2 MAART 1968 SLAG OM HUẾ EINDIGT NA 32 DAGEN
Dankzij de sterke steun van de VS...
was Huế in staat om de communisten te verdrijven.
Huế heeft het meest geleden tijdens het Tet-offensief.
De gevechten in Huế waren het gruwelijkst.
Het was een heel afschuwelijke, akelige strijd.
Maar vanuit m'n eigen positie...
was het de eerste keer dat ik dacht: God, we kunnen deze oorlog echt verliezen.
Het was helemaal nieuw.
En je manier van denken over de oorlog wordt helemaal nieuw.
Klaar? We willen hier wegwezen.
Toen de communisten zich moesten terugtrekken uit de stad...
doodden communistische troepen ter plaatse alle getuigen...
naast daadwerkelijke krijgsgevangenen.
Ze doodden die mensen terwijl ze op weg de stad uit waren...
en niemand kon weten waar ze waren.
Tot er een jaar later drie massagraven werden ontdekt in Huế.
Ik begeleidde de beambten om het graf op te graven.
Dat was het afschuwelijkste tafereel dat ik ooit heb gezien.
Er waren bijna 1300 lichamen.
Veel van hen waren soldaten en officieren en politieke leiders van de provincie.
Maar ze hadden ook veel mensen gedood die ze anticommunistisch achtten...
ook al waren het gewone mensen.
Zelfs na een jaar in het graf...
kon ik zien dat sommige lichamen in schooluniform waren...
met hun armen op hun rug gebonden.
Die mensen beweerden dat ze het zuiden kwamen bevrijden.
Waarom moesten ze die mensen doden?
De communisten beweerden...
dat ze waren gedood door Amerikaanse en Zuid-Vietnamese bommen.
Maar de mensen met hun handen op de rug gebonden...
Dat waren geen Amerikaanse bommen.
We weten nog steeds niet hoeveel mensen de communisten doodden...
toen ze weggingen uit de keizerstad Huế...
maar er werden tussen de 2800 en 6000 Zuid-Vietnamese burgers gedood.
Dat is een van de wreedste voorbeelden...
van de Vietnamese burgeroorlog die plaatsvond.
Het Tet-offensief was een groots en belangrijk keerpunt in de oorlog.
In zekere zin een grote nederlaag voor de communisten.
Het was een zelfmoordaanslag.
Meer dan 40.000 communistische troepen...
Uiteindelijk ongeveer een derde van hun leger...
Ze gaven zich bloot en werden vernietigd.
President Nguyễn Văn Thiệu hield toezicht op militaire operaties...
als reactie op het Tet-offensief.
Het Zuid-Vietnamese leger vocht dapper...
en herwon het terrein dat was verloren aan de communistische grondtroepen.
Het Tet-offensief hielp Zuid-Vietnamezen om zich achter de regering te scharen...
en we konden daarna een piek in de rekrutering zien...
door mensen die vrijwillig dienst wilden nemen.
Het Tet-offensief had de rebellen blootgelegd...
tot het punt waarop ze beschadigd waren, zij het niet verwoest.
Het probleem was dat dat thuis niet het verhaal was.
Vanuit het Amerikaanse perspectief stelden Westmoreland en de overheid voor...
dat we de oorlog wonnen.
Plotseling was er een enorme aanval in het hele land...
die dat weerlegde.
RUSK GEEFT TEGENSLAG DOOR AANVAL RODEN TOE
Ik denk dat het Tet-offensief de grootste overwinning had op het Amerikaanse volk.
Ik denk dat het voor eens en altijd in de hoofden van het volk...
en de regering-Johnson...
het idee doodde dat een militaire overwinning mogelijk was in Vietnam.
Terwijl 1968 zich ontvouwde, voelde president Johnson zich klemgezet.
STEM VAN LYNDON B. JOHNSON
Ik geef niet toe dat dit een communistische winst is.
Alleen een verdomde communist zou dat toegeven.
Ja. - Dat denk ik.
Ik denk gewoon dat ze ons gebruiken, om ons heen spelen...
Iedereen die ik spreek wil weten...
wat er mis is met onze jongens, ons land, onze leiders.
'De president liegt. Westmoreland is nutteloos.'
Een van de rollen die journalisten horen te hebben...
is getuigen van wat er echt gaande is...
in tegenstelling tot wat iemand met macht je wil wijsmaken dat er gaande is.
NIEUWSLEZER CBS EVENING NEWS
Walter Cronkite was hoofdredacteur en nieuwslezer van het CBS Evening News.
Een van de drie grote netwerken die er toen waren.
Meer dan wie dan ook op televisie werd hij gezien als betrouwbare bron.
Hij had keer op keer laten zien...
dat hij niets op ideologisch of politiek vlak probeerde te verkopen.
Na het Tet-offensief hadden z'n correspondenten, inclusief deze...
hem keer op keer gezegd: 'Walter, dit gaat niet goed.'
Hij zei uiteindelijk: 'Ik wil naar Vietnam gaan om het zelf te zien.'
Vanavond, 'Rapport uit Vietnam' door Walter Cronkite.
Als de communistische bedoeling het veroveren van steden was...
kwamen ze in Huế dichterbij dan waar dan ook.
De verwoesting hier was bijna volledig.
Er is nauwelijks nog een bewoonbaar gebouw in de stad Huế.
De baas bij CBS News in die tijd was een aanhanger van strikte journalistiek...
en hij liet niemand van ons toe...
om ooit ook maar iets te doen zoals redactioneel commentaar.
Maar toen ik terugkwam, zei hij plotseling: 'Weet je wat...
misschien is er een verantwoordelijkheid die we niet hebben herkend.
Ik vind dat jij, Cronkite, een stuk moet doen...
waarin je precies zegt wat je vindt van de situatie daar.'
Dus ik ging zitten en schreef m'n stuk.
We zijn te vaak teleurgesteld door te optimistische Amerikaanse leiders...
zowel in Vietnam als Washington om nog langer te geloven...
in de zon die zij achter de donkerste wolken zien.
Want het lijkt nu zekerder dan ooit...
dat de bloederige ervaring van Vietnam in een patstelling zal eindigen.
Het is steeds duidelijker voor deze verslaggever...
dat de enige rationele uitweg onderhandelen is, niet als overwinnaars...
maar als een eerbaar volk dat hun belofte om de democratie te verdedigen waarmaakt...
en dat zo goed als ze konden.
Dit is Walter Cronkite. Goedenavond.
TERUG UIT VIETNAM KRAAKT CRONKITE OORLOGSBELEID
Hij zei niet dat we verloren.
Hij zei: 'Het is een impasse. Amerikaanse troepen kunnen niet winnen.'
Het feit dat Walter Cronkite dit ronduit zei, had veel impact.
Lyndon Johnson zei naar verluidt:
'Als ik Cronkite kwijt ben, ben ik de gemiddelde Amerikaan kwijt.'
Walter Cronkite zei wat zonneklaar was: dat onze soldaten voor niets stierven.
Vietnam was de eerste oorlog...
waarin moeders echt konden zien wat hun zonen aan het doen waren.
We spraken rechtstreeks met de moeders en ze zeiden: 'Niet dit.'
Ik kan alleen maar zeggen dat ik niet meer zo patriottisch ben na Billy's dood.
En ik heb een zoon die...
Hij is gewoon vastbesloten om erheen te gaan.
MOEDERS TEGEN DIENSTPLICHT
De VS verloren de moeders...
dus verloren we de oorlog.
The New York Times heeft onthuld...
dat generaal Westmoreland vraagt om 206.000 extra mannen in Vietnam.
Volgens de Times is er onenigheid ontstaan...
op hoge niveaus van de regering door dit verzoek.
Het Tet-offensief was een enorme tegenslag voor de VS...
en werd verergerd door het feit...
dat Westmoreland Washington toen om nog 206.000 troepen ging vragen.
Dit gaf aan hoeveel er was veranderd...
want die boodschap was nu moeilijker om hard te maken.
FUNCTIONARISSEN WIJZEN TROEPENVERZOEK AF
Het Tet-offensief was effectief...
in het helpen mobiliseren van antioorloggevoelens in de VS.
Zo groeide de antioorlogbeweging in 1968...
simpelweg uit verzet tegen deze menselijke gevolgen.
SOLDATEN EN WAF UIT TRAVIS TEGEN DE OORLOG
KOM BIJ HET AMERIKAANSE VERZET
STOP DE OORLOG
EARTHA KITT SPREEKT VOOR DE VROUWEN VAN AMERIKA
Het zien van de grafische beelden van het Tet-offensief...
was een keerpunt in het Amerikaanse geweten...
tijdens de Vietnamoorlog.
Het was zeker een katalysator voor mij...
en, denk ik, honderdduizenden Amerikaanse studenten zoals ik...
en miljoenen jonge mensen op de hele wereld...
om die grafische beelden te zien en te zeggen: 'Genoeg.'
VERENIGD KONINKRIJK
Leven en dood zijn een veel serieuzere zaak dan dit...
en als we zo verward zijn over onze doelen en hun doelen...
en waar dit allemaal over gaat...
dan moeten we het leed van dit conflict stoppen...
en proberen er redelijkheid in te brengen.
ECHT NIET IK GA NIET
1968 was een cruciaal jaar...
GESNEUVELDEN
en natuurlijk het dodelijkste hoofdstuk wat de Vietnamoorlog betreft.
FEBRUARI 1968
MAART 1968
Ik was fotograaf bij het 31e publieke voorlichtingsbureau.
We werkten met de 11th Infantry Brigade die met de Americal Division werkten.
FOTO DOOR RONALD HAEBERLE.
Mijn rol was operaties documenteren.
Ik ging op verschillende patrouilles met verschillende eenheden.
Meestal met een journalist of schrijver...
die dan een verhaal moest schrijven over de foto's die ik had gemaakt.
Vooral om te tonen wat we voor goeds deden en konden doen op humanitair vlak.
Charlie Company zat in de Americal Division...
en ze waren ingedeeld in een bijzonder lastig, rebels deel...
van de provincie Quảng Ngài.
Kapitein Medina was een compagniecommandant, gerespecteerd.
Ik kende Medina van onze post op Hawaï.
Hij was streng, maar leek toegewijd aan het leger.
Hij was gewoon goed met de troepen.
Medina was de kapitein. De hoofdbaas, om het zo te zeggen.
Er waren drie luitenanten onder hem die ieder pelotons aanvoerden.
Luitenant William Calley had de leiding over het eerste peloton.
Hij werd niet erg gerespecteerd.
Luitenant Calley was geen bijzonder sterke leider.
Geen sterk mens. Dat is het probleem.
In Vietnam was het dodental belangrijk. Iedereen wilde dat weten.
Charlie Company werd getreiterd omdat zij niemand hadden gedood.
Ze liepen meer slachtoffers op dan dat ze vijanden doodden.
Tijdens de operatie liep Charlie Company een mijnenveld in.
Ze verloren een paar manschappen en de populairste sergeant aan een boobytrap.
Het werd een zware situatie.
Guerrillaoorlog is vreselijk.
Wat doe je met het drama van je vrienden gedood zien worden?
Niemand bagatelliseert de emotie.
Maar je moordt niet uit wraak.
Vanaf een sergeant en hoger verwacht je dat mensen dat beheersen.
Maar de mannen van luitenant Calley waren niet gedisciplineerd...
en in het leger is het wegglijden van discipline rampzalig.
HET DORP SƠN MỸ
Ze hadden subgehuchten. Je had Mỹ Lai 1, 2, 3 en 4.
Op 15 maart kregen we te horen dat er Vietcong-troepen in Mỹ Lai 4 zouden zijn.
Kapitein Medina briefte z'n mensen die avond, emotioneel.
Charlie Company moest wat schade aanrichten...
als ze het dorp bereikten.
INWONER MỸ LAI, 1968
Ik ben geboren in het dorp Sơn Mỹ.
Ik was net 11 geworden.
INWONER MỸ LAI, 1968
Ik was 13 jaar oud.
Ik woonde met zes zussen en broers...
en had een oudere zus die ver van huis zaken deed.
Luitenant Calley en het eerste peloton en deel van het tweede...
gingen met de eerste vlucht.
Zij waren degenen die rechtstreeks Mỹ Lai ingingen.
Jay Roberts, een legerverslaggever, en ik gingen met de tweede groep helikopters.
De piloot zei over de radio dat het een 'hot zone' was...
wat betekent dat er veel wordt geschoten.
Toen de helikopter landde, hoorde ik alleen maar enorm veel schoten.
Dus we sprongen uit de helikopters en probeerden in een rijstveld te schuilen.
Maar we beseften dat er niet op ons werd geschoten.
Alle schoten werden gelost binnen het dorp.
De Amerikaanse strijdkrachten bombardeerden het dorp met hun artillerie.
Eerst begonnen ze mensen te vermoorden die op de weg liepen.
Mensen die naar school of naar de markt gingen.
Daarna marcheerden ze in een horizontale lijn het dorp binnen.
Ze gingen elk huis binnen en vermoordden iedereen erin.
Ze verzamelden mensen bij elkaar en begonnen iedereen te vermoorden.
Ik zag een groep mensen die was omsingeld door wat soldaten.
Ze leken mij burgers.
Toen ik een paar meter verder liep, hoorde ik schoten.
Ik keek over m'n schouder.
Er schoten twee soldaten op ze. Een van hen was luitenant Calley.
Ik kon het niet begrijpen. Je hebt ze te pakken. Waarom schiet je?
Je moet ze ondervragen.
Mensen probeerden weg te komen.
Ze vermoordden gewoon alles wat er op hun pad kwam.
Ze namen onze familieleden gevangen en brachten ze naar de sloot van mevrouw Ly.
De sloot was helemaal vol bloed en dode mensen.
Ze haalden 102 gevangen mensen naar de uitkijktoren bij de dorpspoort...
en vermoordden ze daar in het rijstveld van meneer Nhieu.
Alle 102.
Jay en ik gingen terug naar het dorp.
Ik struikelde over een vrouw die ik eerder door het hoofd geschoten zag worden.
Jay en ik keken elkaar aan en zeiden: 'Wat gebeurt hier?
We moeten Medina vinden. Dit is helemaal verkeerd.'
Want de soldaten die schoten...
Ze waren zo... Bijna zombies.
Ze zeiden niets, maar bleven maar schieten.
We vonden Medina aan de rand van Mỹ Lai. Hij was daar met z'n commandogroep.
We probeerden hem te spreken, maar hij was telkens op de radio.
Onmogelijk.
Ik herinner me dat sergeant Minh, een Vietnamese tolk...
ook met Medina probeerde te praten.
Hij stond daar maar, hoofdschuddend.
'Waarom doden ze m'n volk? Ze zijn geen soldaten.'
Jay en ik besloten te kijken wat er gebeurde.
Dat was een nachtmerrie. Overal lijken.
Om 8.00 uur kwamen de soldaten naar m'n familie.
Ze zetten ons in de voortuin neer en maakten drie koeien in de stal dood.
Daarna brandden ze ons huis en onze stal plat.
Ze duwden ons met z'n zessen in een schuilkelder.
Op dat moment voelde m'n moeder aan dat de Amerikanen wilden doden.
Dus zei ze tegen ons, haar kinderen, dat wij eerst moesten schuilen.
Zij zou achteraan lopen om ons tegen kogels te beschutten.
Toen iedereen er was, gooiden ze granaten naar binnen om ons te doden.
Ik viel flauw en kreeg een black-out.
Ik had m'n nichtje van vier vast, de dochter van m'n oudere broer.
Ik heb het litteken van de kogel nog.
Ik tilde haar op en haar hoofd gaf een ruk toen de kogel hier naar binnen ging.
Ik lag er versuft en de Amerikanen dachten dat ik dood was.
Er waren geen verdwaalde kogels meer.
Pas toen ze langs me heen waren...
wist ik onder het lichaam van een vrouw te kruipen.
Sorry.
Ik zag een klein kind tevoorschijn komen, alsof hij z'n moeder daar zocht.
Ik wilde nog een foto maken.
De soldaat kwam vlak naast me staan.
Terwijl ik de foto ging maken, schoot hij dat kind dood.
Ik vroeg hem waarom.
Hij keek naar me, draaide zich om, en liep weg. Hij zei geen woord.
Geen woord.
Je hebt altijd schurken en helden.
De schurk is Calley. De held is Hugh Thompson.
HELIKOPTERPILOOT AMERIKAANS LEGER
Thompson besefte wat er gebeurde en probeerde het te stoppen.
Hij zette z'n helikopter neer tussen de soldaten...
en mensen die hij uit een bunker wilde redden.
Thompson zei dat als hij of die mensen werden beschoten...
de helikopterploeg ook het vuur zou openen.
Amerikanen tegen Amerikanen.
Hij vloog terug naar z'n basis, sloeg op tafel en zei: 'Stop de moorden.'
En het bevel kwam van hogerhand om te stoppen.
Dat gebeurde rond 10.00 uur.
En zo eindigde het.
Het kwam erop neer dat er binnen twee uur 500 mensen waren gedood.
Nadat de Amerikanen weg waren, kwam er familie uit een ander dorp.
Toen ik bijkwam...
zag ik dat de lijken van m'n moeder en zussen en broers werden weggehaald.
We legden de lichaamsdelen in een mand in de tuin.
We raapten armen, hoofden, benen op.
Niemand was intact.
Ik was erg emotioneel en sprakeloos.
Ik kon alleen maar huilen.
Op een gegeven moment gingen de Amerikanen.
Toen ik m'n broer zag, zei hij dat onze vader was gestorven in een sloot.
Hij is doodgeschoten waar het tankstation nu is.
Toen ik daar aankwam, droeg ik m'n nichtje naar huis.
We begroeven haar en ik bracht de anderen op de hoogte.
Er zijn dingen die ik ben vergeten, maar die gebeurtenis nooit.
De totale destructie...
vernietiging en dood waren afschuwelijk.
In de basistraining en alle training leer je te doden en orders te volgen.
Maar ze leren je niets over de mensen met wie je oorlog voert.
Westmoreland maakte zelfs ooit een opmerking...
dat het leven niets betekent voor die mensen. Dat het goedkoop is.
De Aziaat hangt niet dezelfde hoge prijs aan het leven als de westerling.
Dat is gelul. Ze koesteren het leven.
Voor zover we weten, was er niemand die tegen ze vocht.
Er was geen enkele schijn van verzet.
Het waren slechte inlichtingen.
De Vietcong waren niet in Mỹ Lai 4. Ze waren in Mỹ Lai 1.
Je kunt me zeggen dat dit dorp Vietcong was, maar ze waren hier niet.
Als ze er waren, schiet dan op hen. Waarom zou je op dorpelingen schieten?
De baby's in hun wieg, waarom werden zij doodgeschoten?
De koeien en varkens waren geen Vietcong, maar werden wel gedood. Waarom?
Jay moest erover schrijven. Dat verhaal was:
'128 Vietcong gedood, drie wapens buitgemaakt.'
Dat was het verhaal. - Dat was het.
128 VC DOOD IN STRIJD
Als Jay iets anders had beschreven dan een groot succes...
was het niet gepubliceerd.
Maar het waren alleen maar burgers.
Ik had een zwart-witte Leica om de operatie mee vast te leggen.
Alle legerfoto's werden naar onze sergeant gestuurd. Hij bekeek ze.
Toen moesten ze naar een officier, die ze ook bekeek.
Dus ik wilde de moorden niet vastleggen met de zwart-witcamera.
Als ze dat hadden gezien, was het automatisch vernietigd.
Ik maakte de foto's van de moorden met m'n persoonlijke camera.
Begreep u meteen wat het belang was van de foto's die u maakte?
Op dat moment niet, nee.
Ik probeerde alleen te begrijpen waarom dit gebeurde.
Had ik iets kunnen doen? Ik betwijfel het.
Ze hadden me kunnen fraggen.
Als ze je niet mochten, ging er een granaat naast je af en was je dood.
Als ik je fotografeer terwijl je iemand doodschiet? Bam, ik ben dood.
Jay Roberts en ik bespraken het. Als ernaar werd gevraagd...
was het onze plicht om de informatie over te dragen.
Maar niemand kwam ergens over praten.
Ik wist dat ik over een paar weken zou weggaan.
Dus toen ik thuiskwam...
kocht ik alle kleurchemicaliën en ontwikkelde ik ze zelf.
Mỹ Lai was een jaar lang niet voldoende bekend.
De overlevende dorpelingen gaven gisteren hun versie van het incident.
Het onderzoek van het leger werd in gang gezet...
door brieven van een voormalig soldaat die echter geen ooggetuige was.
Ik hoorde het voor het eerst van iemand met wie ik had gediend.
Toen ik terugkwam uit Vietnam...
schreef ik brieven aan de president...
de ministers van BZ en Defensie en de Stafchefs.
HET PELOTON LIET VEE NOCH MENSEN LEVEN.
Het bereikte het leger en dat nam het serieus.
Zij deden onderzoek.
Ik was waarschijnlijk de eerste die het strafrechtelijk onderzoek inzag.
WRAAK NEMEN
VROUWEN EN KINDEREN DODEN
Het was ontstellend.
MEERDERE VERKRACHTINGEN IK ZAG 100 LIJKEN
Zestien werden uiteindelijk aangeklaagd.
Luitenant Calley werd beschuldigd van het doden van 100 mensen.
Toen de geruchten uitkwamen...
besloot een jonge, strijdlustige journalist die Seymour Hersh heette...
het te onderzoeken.
Hij spoorde luitenant Calley op...
kreeg het verhaal uit hem en schreef het op.
LUITENANT DOODDE 109 BURGERS
Wat echt olie op het vuur goot, waren Haeberle's foto's.
Een onderofficier kwam met me praten...
omdat hij wist dat er een fotograaf bij was.
Hij vertelde me wat er die dag nog meer was gebeurd.
Groepsverkrachtingen?
Een meisje van tien verkrachten?
Het was walgelijk.
Dus ik dacht: het is tijd om het publiek hiervan op de hoogte te brengen.
Ik bracht ze naar een vriend bij The Plain Dealer.
Ze publiceerden ze.
CAMERAMAN ZAG MOORD OP 100 DORPELINGEN
De hel brak los.
WIJ BESCHULDIGEN VAN GENOCIDE
Bij ons is de man die ze maakte, voormalig legerfotograaf Ronald Haeberle.
Was het bevel het hele dorp vernietigen?
Ik heb dat bevel niet gehoord, maar de soldaten zeiden:
'Het moest. We moesten het vernietigen.'
Haeberle's foto's zijn... weerzinwekkend grafisch.
En het maakte Amerikanen onpasselijk.
Zoals ongetwijfeld ook nodig was.
ONDERZOEK GEVRAAGD 'WAT GEBEURDE ER IN MỸ LAI?'
Kapitein Ernest Medina werd ervoor verantwoordelijk gehouden...
omdat hij niet ingreep om het te stoppen.
Ik gaf geen bevel tot een bloedbad...
en heb geen bloedbad zien plaatsvinden.
Medina werd vrijgesproken. De enige veroordeelde was Calley.
En Calley kreeg levenslang. Maar hij kreeg steeds strafvermindering.
Hij zat een tijdje vast, maar niet lang.
Het was vooral huisarrest.
De feiten zijn dat slechts 10 procent van de eenheid echt schoot.
Negentig procent schoot niet, omdat er geen reden was om te schieten.
Calley was verre van representatief voor de grotere Amerikaanse ervaring.
Dat gezegd hebbende, wat wel standaard is, is de schade die oorlog toebrengt...
en de ontmenselijking die een bijna noodzakelijk onderdeel van oorlog is...
die empathie verdrijft en agressief geweld aantrekt...
dat ontmenselijkend is voor alle betrokkenen.
Eigenlijk waren we verrast dat iemand er iets om gaf...
want het was normaal.
Met alles wat er gaande was, waarom kozen ze Mỹ Lai?
Ga een dorp in en schiet op alles wat beweegt.
Er zijn geen gevolgen.
Massale executies, dat was abnormaal.
Maar ik zag vrij vaak oorlogsmisdaden toen ik bij de infanterie zat.
DE TRAGEDIE IN MỸ LAI: WIE IS DE ECHTE SCHULDIGE?
Ik vond dat luitenant Calley een zondebok was.
Ik dacht dat hij deed wat hij hoorde te doen.
Wat we allemaal deden.
DORP SƠN MỸ IN 1969
Het enige verschil tussen wat Calley deed en wat ik deed...
is dat ik een dorp inliep en dat ik al lopend op iedereen schoot die ik zag.
Wat hij deed, was de mensen verzamelen.
Ze zetten ze bij een sloot en schoten ze toen neer.
In beide gevallen zijn de mensen dood.
Voor mij voelen we allemaal schuldig. Ik ben schuldig aan het verdoezelen.
Andere mensen hebben ernstigere misdaden begaan...
maar de hele groep, en ik reken de top ook mee...
We zijn allemaal schuldig. Ik reken Westmoreland ook mee.
Amerika's held van Vietnam, generaal William Westmoreland...
moet terugkomen voor een kantoorbaan in Washington...
en de wereld speculeert dat dit de eerste zet is...
in een nieuwe kijk op onze rol in een wrede, impopulaire oorlog.
Na het Tet-offensief werd Westmoreland verwijderd.
Hij werd naar boven geschopt om stafchef van het leger te worden.
Met andere woorden, een kantoorbaan in Washington.
BEVELHEBBER AMERIKAANSE TROEPEN
Hij werd vervangen door Creighton Abrams.
En op dat punt lag Johnson zelf onder vuur.
STEM VAN LYNDON B. JOHNSON
Ik vrees dat mensen dit gaan interpreteren...
als blijk van een verandering in strategie en tactiek en alles.
Ik moet alternatieven vinden om hier een ommekeer in te maken.
Anders komen we in de problemen...
en is Vietnam het enige en dat heeft me vermoord.
Het land begon zich af te vragen: hebben jullie ons maar wat wijsgemaakt?
Mensen begonnen te twijfelen aan Johnsons geloofwaardigheid...
op het moment waarop Johnson begon aan z'n verkiezingscampagne.
OFFENSIEF SCHAADT LBJ
De antioorlogbeweging had zich al achter een kandidaat geschaard.
Senator Eugene McCarthy uit Minnesota.
Maar het was een zware slag voor Johnson, zittend president...
die werd uitgedaagd voor de nominatie door iemand van z'n eigen partij.
Toen kondigde Bobby Kennedy z'n kandidatuur aan.
PRESIDENTSKANDIDAAT
Ik kondig vandaag mijn kandidatuur aan...
voor het presidentschap van de Verenigde Staten.
Ik stel me niet verkiesbaar om oppositie te voeren...
maar om nieuw beleid voor te stellen.
Johnson moest niet alleen McCarthy het hoofd bieden...
maar ook de Kennedy-aura.
Toen ik in het Witte Huis werkte, was ik president Johnson zo dankbaar...
omdat hij inging op de behoeften van Mexicaanse Amerikanen...
en andere mensen van kleur.
De Voting Rights Act, Civil Rights Act, sociale woningbouw, al die dingen.
Maar toen hij de oorlog in Vietnam vervolgde...
en meer van onze jonge mensen werden gedood...
werd ik erg bezorgd.
Ik had dus een conflict...
wat waarschijnlijk is waarom het zo moeilijk was...
om ontslag te nemen en voor Bobby te gaan werken.
Bobby Kennedy werd dat waar we allemaal op hoopten in Amerika.
Hij was jong, hij was leuk.
En hij vond niet dat we in Vietnam moesten zijn. En dat was dat voor ons.
We wilden dat z'n kandidatuur zou slagen.
Ik heb gereisd en ik heb geluisterd naar de jonge mensen in ons land...
en heb hun woede gevoeld over de oorlog waar zij heen worden gestuurd...
en over de wereld die zij gaan erven.
Bobby Kennedy en Lyndon Johnson mochten elkaar niet.
Het was erg emotioneel.
OPNAME ROBERT F. KENNEDY
Hij is gemeen, bitter.
Een wreed dier, in veel opzichten.
Hij heeft een andere kant in z'n omgang met mensen...
die het moeilijk maakt, tenzij je continu z'n kont wilt kussen.
STEM VAN LYNDON B. JOHNSON
Het zorgt dat Bobby overkomt als een held en ik als een klootzak...
en 95 procent ervan is volkomen verzonnen.
Voor Johnson was het enige wat erger was dan niet herkozen worden...
het opnemen tegen Bobby Kennedy en de Democratische nominatie verliezen.
Johnson kreeg ervanlangs van het publiek door hoe hij de oorlog aanpakte...
maar ook door hoe hij al het andere aanpakte wat er in het land gaande was.
Johnson was een ongelooflijk slimme politicus.
Hij wist dat hij de voorverkiezingen kon verliezen.
LBJ TWEEDE KENNEDY AAN KOP IN PEILINGEN
Toen kondigde Johnson een toespraak aan.
We gaan over naar Washington en de president van de Verenigde Staten.
Met de zonen van Amerika in het veld ver van hier...
Met de toekomst van Amerika thuis onder druk...
Met onze hoop en die van de wereld op vrede die elke dag op het spel staan...
geloof ik niet dat ik een uur of dag van m'n tijd moet wijden...
aan persoonlijke partijdige doelen...
of aan wat voor plicht dan ook buiten...
de ontzagwekkende taken van dit ambt...
het presidentschap van uw land.
Dienovereenkomstig...
zal ik niet nastreven...
of accepteren...
dat mijn partij me nomineert voor nog een termijn als uw president.
Overal in het land, in de woonkamers van Amerika...
keek men elkaar aan. Echtparen keken elkaar aan en zeiden:
'Zei hij echt wat ik dacht?'
Wauw. Pardon. Wauw.
Hoe voelt het om Johnson te zien zeggen dat hij stopt?
Als een van de grote dramatische momenten in de Amerikaanse politiek.
Ik ben het op veel vlakken niet met hem eens...
maar ik denk dat hij vanavond zelf heeft beseft...
dat dit land diep verdeeld is. Het was het enige wat hij kon doen.
Hij zei tegen Lady Bird: 'Ze gaan me voor Vietnam kruisigen, wat ik ook doe.
Vietnam wordt m'n ondergang.'
Dit bewees z'n gelijk.
1968 was een jaar van enorme beroering.
Echt van het begin tot het einde, maar vooral in de middelste maanden...
en er waren mensen die zich afvroegen of het bouwsel intact kon blijven.
BURGERRECHTENLEIDER
4 APRIL 1968
Dit is Gary Shepard met een laat bulletin.
Burgerrechtenleider Martin Luther King...
is in het hoofd geschoten en ligt in kritieke toestand in het ziekenhuis.
Volgens berichten uit Memphis is dr. King geraakt door schoten...
op het balkon van z'n hotelkamer, kort voor 19.00 uur Eastern Standard Time.
Ik heb heel droevig nieuws voor jullie.
Droevig nieuws, denk ik, voor al onze medeburgers...
en mensen die van vrede houden op de hele wereld...
en dat is dat Martin Luther King is neergeschoten en gedood...
in Memphis, Tennessee vanavond.
Kunt u me zeggen wat de dood van Martin Luther King u deed?
Ik was er flink door van slag.
Schaamt u zich dat het hier gebeurde? - Nee...
Het had nergens mogen gebeuren.
Ik heb in het buitenland gewoond en...
mensen zijn niet heel trots op ons Amerikanen daar...
en dat er zoiets gebeurt...
laat ons niet beter ogen voor andere mensen.
Ik haat het dat mensen worden gedood in de gewone wereld...
want het is als vechten in twee werelden.
We vechten hier een oorlog, gaan terug, en moeten er nog één vechten.
Ik zal het nooit vergeten. We kwamen van een missie terug naar de basis.
Hij was al vier of vijf dagen eerder vermoord toen ik terugkwam.
Toen ik het hoorde, zonk het hart me in de schoenen.
Hij had gesproken voor ons jonge, zwarte soldaten.
Hij sprak ten behoeve van ons.
Hij was gedood, niet op het slagveld in de jungle van Vietnam...
maar in de straten van Amerika.
We waren kinderen. Dus we waren niet actief in de burgerrechtenbeweging...
en werden wel opgeroepen voor het leger.
Het voelde totaal onrechtvaardig dat deze man was gedood die...
een geweldloze voorstander van fundamentele burgerrechten was.
ZWARTE MANNEN: VECHT TEGEN WIT RACISME... NIET VIETNAMEZEN
Na de dood van dr. King...
ging volgens mij het hele ding over communisme het raam uit.
Er was geen communist erger dan wat in ons eigen land gebeurde.
Gun ons, u vredelievende...
dat we effectief onderhandelen voor een vreedzame schikking in Vietnam.
Beëindig de brute moorden en gruweldaden die worden begaan...
in naam van de democratie.
Wat we in de VS nodig hebben, is niet geweld en wetteloosheid...
maar liefde en wijsheid en medeleven met elkaar...
en een gevoel van rechtvaardigheid jegens mensen die nog lijden in ons land...
of ze nu wit zijn of zwart zijn.
Dit land is Robert Kennedy.
Nadat Lyndon Johnson uit de race was gestapt...
was het een spannende campagne.
Bobby kon de voorverkiezing winnen, maar alleen als hij Californië won.
Die avond was ik in het Ambassador Hotel.
We willen Bobby.
Toen hij tot winnaar werd uitgeroepen, wisten we dat het zou lukken.
We wisten dat hij onze president werd.
Wat me vrij duidelijk lijkt...
is dat we uiteindelijk kunnen samenwerken.
We zijn een geweldig land, een onbaatzuchtig en medelevend land...
en ik wil dat de basis van m'n campagne maken de komende maanden.
Ik dank jullie allemaal. Op naar Chicago. Laten we daar winnen. Heel erg bedankt.
Kennedy ging snel van het podium.
Hij ging door een zijdeur naar de bijkeuken naast de hotelkeuken.
Zo gauw hij was uitgepraat, ging ik op weg naar de tweede balzaal.
Toen ik beneden kwam, was het al gebeurd.
Nee. - Een dokter.
Ik verloor m'n held.
M'n held was gedood.
Ik kan niet over Bobby Kennedy praten.
Ik heb vast een tissue nodig, maar...
Wat is er gebeurd? - Iemand zei dat hij is neergeschoten.
De werkelijkheid van wat die oorlog betekende...
en waar gesprekken over de oorlog toe leidden, begon door te dringen.
Stel je voor dat je 18 was, zoals ik was...
en dat je op je 13e getuige was...
van de moord op president John F. Kennedy.
Niet lang daarna de moord op Martin Luther King...
en toen Bobby Kennedy.
TREIN BRENGT ROBERT KENNEDY'S STOFFELIJK OVERSCHOT NAAR ARLINGTON CEMETERY.
Het was een bittere pil...
dat iedereen die effectief was in zich uitspreken tegen oorlog...
die effectief was in verandering, werd vermoord.
AUGUSTUS 1968
Robert Kennedy had de hoop van heel veel mensen aangewakkerd...
vooral jonge mensen.
Er was een diepe verdeeldheid onder de Democraten...
en dat was voor iedereen zichtbaar in Chicago.
Ik werd overtuigd om naar Chicago te gaan.
Ik had geen baan na Bobby's dood.
Het was net een kruitvat. Echt waar.
DEMOCRATISCHE NATIONALE CONVENTIE
Er waren twee bijna letterlijke slagvelden.
Een was het congrescentrum zelf...
waar ze verslaggevers in toom wilden houden, mezelf inclusief.
Blijf van me af. - Dan Rather?
Als je me niet gaat arresteren, moet je me niet duwen.
Duw me niet. Blijf van me af tenzij je me wilt arresteren.
Wacht even. - Wacht even.
Walter, zoals je ziet...
Ik weet niet wat er gaande is... - Walter...
Er staan bewakers, blijkbaar, om Dan heen.
Hij wordt hard aangepakt.
We zijn uit de weg geduwd.
Dit soort dingen vond al plaats buiten de zaal.
Dit is de eerste keer dat het binnen gebeurt.
Buiten het congrescentrum was er praktisch een burgeroorlog gaande...
tussen de politie van Chicago en de demonstranten die er waren.
De politie reageerde met veel geweld.
Bij avondval naderden honderden agenten Lincoln Park...
terwijl demonstranten protesteerden tegen de avondklok in het park.
De politie gebruikte hun knuppels en traangas vrijuit.
Op een avond deed ik mee aan een grote mars naar het hoofdkwartier.
Later zag ik de politie de massa bestormen en met hun wapenstokken zwaaien.
Er was geen waarschuwing geweest. Ik begon te huilen...
want ik dacht: mijn God, ik was net nog in die menigte.
De hele wereld kijkt toe.
De uitspraak in die tijd was: 'De hele wereld kijkt toe.'
En de hele wereld keek inderdaad toe.
We zagen het geweld in grafische beelden op televisie...
van de politie die antioorlogdemonstranten sloeg.
Op dat moment wisten we dat dit gevaarlijk werk was.
Dat de stille, vreedzame antioorlogbetogingen ineffectief waren.
Maar we zagen ook dat militantere acties en de kracht van toenemende aantallen...
met buitensporig politiegeweld zouden worden onthaald.
Dat maakte me nog toegewijder aan het verzet tegen de Vietnamoorlog.
Maar het leek erop dat de krachten die de oorlog wilden voortzetten...
na de verkiezingen aan de macht zouden komen.
Ik begreep in die tijd niet dat er oorlogsbeleid zou komen...
dat veel gevaarlijker was dan het beleid van Lyndon Johnson.
Ik vind het tijd dat het Amerikaanse volk zich tot nieuw leiderschap wendt...
dat niet gebonden is aan beleid en fouten uit het verleden.
Ik beloof aan u dat we een eervol einde aan de oorlog in Vietnam zullen maken.
Nixon beloofde de kiezers één ding: dat hij vrede op de eerste plaats zette.
Maar achter de schermen saboteerde hij het vooruitzicht van vrede...
om de verkiezing van 1968 te winnen.
Het is belangrijk dat we deze vreselijke lessen uit de geschiedenis leren...
om onszelf te beschermen tegen de gewetenlooste politici.
Richard M. Nixon.
Degenen die hun carrière boven de levens van Amerikaanse soldaten plaatsen.
Amerika zit in de problemen, niet omdat het volk heeft gefaald...
maar de leiders.
Wat Amerika nodig heeft, zijn leiders die de grootsheid van het volk evenaren.
Vanavond accepteer ik opnieuw met trots...
de nominatie voor president van de Verenigde Staten.
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.