Original subtitles

MUZIEK

Beeper, voelie, notemskat.

Exotische specerijen aangevoerd er de vreemde oost in die se compagnie.

Dus ga je nou.

Het wordt echt een immense onderneming.

Het 30.000 man in diensten.

Met hondel de schepen, met tientallen voorten.

Tierkanks.

Enorme winst te leveren het op.

Maar wat was de prijs?

Het was de gewookte om van de vee aan het hoofd mee te nemen.

Terwijs, ja.

De VOC-mentaliteit van Jan Pieterson Koon.

Globalisering en geweld in de Nederlandse 17e eeuw.

MUZIEK

Deze darren verdienen geen standbeeld.

Hij heeft een massamol gepleegd. Hij is een moorden naar.

Het doel heiligt nooit de middelen.

Een moest de doel en dat is onze koon, laat het beeld schitteren.

Zaak, Jan Pieterson Koon.

Standbeelwaardig.

Niet standbeeldwaardig.

Maar is het nog steeds geen voorthoortverleden tijd?

Nee, zeker niet.

Nee, blijkt niet.

Niet die moties zijn geweest in de horense gemeenteeraad.

En onderwijzer als ik het goed begrepen heb,

of misschien wel een leraar geschiedenis om middelbare school.

Die vondt dat het beeld hier niet thuis hoort.

Dat is op het plein.

Dat is op het plein.

Ik denk dat het goed is dat we nadenken over het kolonia-lisme.

En dan leg het heel erg voor de hand dat de Empire beelder van Nederland,

Jan Pieterson Koon, aan de kake gesteld wordt.

Dat is een grote Empire beelder.

Dit is een...

Wat was het voor een man?

Ja, ik kijk naar het schilderij.

Dat krijg je het hele cliché om daarvoor vast te beraaden,

vol plichtbetrachting, streng, volstrekt humorlost.

Als je het zo ziet.

Oh, maar het was wel een man uit de een stuk.

En een voormedable organisator.

Zonder hem zou die VOC naar gezond zijn uitgelopen in die begin jaren.

Wat was nu zijn idee? Wat moest de VOC worden?

Ja, in de 17e eeuw had met een hele andere economische idee.

Dan wij nu tegenwoordigen.

Het was Make Trade and Take Trade.

Je zorgt een handel op te bouwen en je nam handel van andere mensen af.

Je probeerde waar het maar energie is mogelijk was om een bepaald product te monopoliseren.

Dat was van groot belangen.

Zo'n monopolie mocht dat over lijken gaan.

Dit is al naar de begintperiode van de VOC geweest.

Het is echt van Dick Houtzaak met planken. Dat is geen ander woord.

Zijn lijfspruk dispariert niet. Wat zegt dat over de man?

Van hoop niet.

Er zijn heel veel momenten geweest in zijn leven.

Toen daarin in die zat, dat we het echt in het nao zat.

En dat is ja doorzetten, niet opgeven.

De VOC krijgen op 20 maart 16-2 voor meeldtoestemmen van de stadig general een oketroy om aan de slacht te gaan.

Die dag wordt nog elk jaar geviert op de Amsterdamse beurs.

Want met de komst van de VOC werd ook de aandelenhandel geboren.

Ja, tot de VOC dus in maart 1602 zijn ook troog in Kreg gehad.

Als een van de voorkwijkers in Mochtzrijven, een grote man, een kleine man van zo'n veel houtbeur.

Als een houtbeur macht die mee door.

Dat gebeurde, zoals hier, maar ook het boegbeeld van de goudde heel klein begon,

gewoon met een van de initiatiefneemers thuis.

En het stond hier.

Het was een hele mooie vijfde.

Het was een hele mooie vijfde.

Het was een hele mooie vijfde.

Het was een hele mooie vijfde.

Het was een van de initiatiefneemers thuis.

Het stond hier door open.

We winthee hebben er ze achter met een groot boek, waar mensen zich echt kon insripen.

Dat boek is fascinerend, want dan zie je dus in wie het ware.

Is dit het?

Ja, dat is het.

Als we er mensen insriven.

Als we het voordringen van de companyen.

Je ziet hier dat bij de wintheehuis schrijven je allemaal voor 12.000 grondes.

Dat waren niet alleen die grote kooplieten, maar ook een biobrouw, een drie bakers,

en zeven predikanten.

En natuurlijk als de grote rekenemessen Bartjes, die we misschien nog wel kennen,

vandaan insrive, dan was het goed.

Dus iedien reendien mee.

En dat die Bartjes?

Bartjes in mee.

12 honderd gilden schreef je in, want voor een enorme dracht was.

En dan had je de grootste mega lomaande koopman Israaklenmeerde, 85.000.

Maar ook de meid van de boekhouder, waarin het lompen, die dat op het laatste moment,

12 uur, 1,30 al gustus, schreef je in voor 50 gullen. Wat er verschillen.

Dus van hoogt tot lag...

Ja, ik.

Ja, iedereen.

Het was gewoon een uitstande bralt.

Het was zo'n VLC, het symboloftes die we hier al wat waren gebaakte, de eerste reizen.

Maar werkelijk iedereen natuurlijk de ruimte meepikken van die wintheehuis gemaakt konden worden.

Het was een soort internet, buurbol, iedere ene meevildoem.

Ja, die er geen waardew, world online revisit.

Het bijzondere van de VLC was dat die aandelen van honderdorbare waren.

Dus als ik bijvoorbeeld een aandel had en jij wou dat van mij kopen,

terkond dat hier gebeuren, hier.

In het hoofdportier van de VLC, het oost in die huis, waar het bestuur van de VLC-seerde, de heer E17.

Wat nou het bijzondere was van die aandelen dat ze verhandelbaar waren,

is dat daardoor, ik als eigenaar, aan jou kopen, dus ik kom bij Geld terugkrijgen.

Met hopelijke beetje winst wat we bedrijf van het erg goed gedaan, dus tegen een hogere koers.

Jij kon intreden, maar de heer E17, die had wel permanent dat vervolgen tot een beschikking.

Dus die konden dan op lange termijn beleggen.

En die lange termijnkerechter dat was werkelijk een economische innovatie van de eerste orde.

Het is hier ook collega's aan, maar daar is echt de tafel weer meer gezet.

Zoals hij was.

Het is schilderijing van de belangrijke bezittingen in Aasie-Nederbogen.

Voorzicht in twee gingen er ook afvlooten van uit de Republic naar de oost.

Wat maakt die VOC nou zo anders?

Nou, wat er weer zo anders maakt, is dat ze die vol mag te krijgen van de Nederlandse staat,

de Republic om niet alleen handel te voeren, maar ook fortet te bouwen, oorlog te voeren,

en verdragen met potentataf te sluiten.

Dus het was niet meer de opaneervare de flotten, maar met wel zich echt gaan vestiging in Aasie,

als was men een staat.

Het was niet een kompeje van handel, maar ook een kompeje van oorlog.

Dat maakte het, het staat in de staat.

Want fortet bouwen, dat is iets wat een staat zou doen, niet een handelsonderneem.

Nee, nee, tegenwoordig zouden we niet te moeten denken, zouden we om middelijke tribunale op ons afkregen.

Maar de heer E17, die voelde dat ook zo.

Die wilde dat mode por die in die speenceringen bemachtigen en hadden er alles voor over.

Hier was het vertrekpunt voor de vloten van de VOC, de reden van Tessel,

aan de beschutten wat ik kan van het eiland.

Daar achter ligt Amsterdam, daar is het Seagat naar India,

en hier lagen de schepen van de VOC soms wel 100 of meer tegelijk.

MUZIEK.

Het waren voor die tijd geen kleine schepen, maar zet dat het af tegen de route die ze moeten varen.

Dit is Tessel, dan ga ik het hier langs Europa, langs Afrika,

hier nog een stukje naar het westen om de goede winten te vangen om Afrika heen naar het Oosten.

Tot kort voor de kust van wat nu Australië heeft dan naar boven.

Tessel, Sumatra en Java door, hier lagen de new Batavia en dan de spese rijen eilanden.

Een kleine, 30.000 kilometer, ben er letterlijk de andere kant vanwegeld.

Met Menowitte Vien vlieg ik naar Jakarta, het oude Batavia.

Op zoek naar overblijfsel uit de VOC-tijd, de ervennis van Jan Pietersonkoen.

15 uur vliegen, toen acht maanden varen, het is bijna niet voor te stellen.

En als de vloot dan eindelijk voor de reden van Batavia verscheen,

een kwart van de bemanning had soms er eins niet over leeft, luiden de kerklokken.

Welkom.

MUZIEK.

Wie je nu Jakarta nadert vanuit Zee, ziet een heel ander beeld van het fort uit VOC-tijd.

In Indonesia is er nog een reisgenoot.

De journalist Hisrichakov's Mjati, roepnaam Atikz, zei, modifyer, die euh vindt.

Man, vo 할�esticoud en verhaalde ze zo.

De helm Tyreranson ?

Dzut is de stoel de hele tijd Hoodings.

Hout in Onnesianes vre stellar동一定要querend de colonial Sum.

Ja, maar dat is toch niet collaborate als de hele k confirming

Jullie konden hier dus overk

Laten we in andreken als abortion maar naar binnen?

Ja, al dóek.

Dit is een mult is de all管se naart companions��.

Het isMMemora?

Ik zal van je maken!

Dit is de eersteカپsel van de 17ste Circumella.

Het was typ Stokomera ontz microscopische vuilver.

De volume 1500 per feit of zelfde encore.

GEOGTZIEK.

Dat is de fabrihoon.

KAN je hier niet beter?

Wat moet hetze MODO ontzove aan coronavond doen?

�broek van Nuel,

En het is voor iets welke van het te stijnen.

Oh my God.

Ja, dat is een vermoord.

Ja.

Dit is alleen een memorialstone.

Dit is alles dat we hebben van Jompit de Jongpoen.

Ja, dit is het.

Dit is een mot.

Het is een mot.

Dit is dezelfde knal voor 400 jaar.

Ja, dezelfde knal.

Dit is een grote woon.

De woon.

Dit is het.

En dit is een dutchbriek?

Ja.

Dit heeft al been een important memorial.

Ja, het is van de Nederlandse.

Ja, dat is het.

Waarom gaan we nu?

We gaan het beste van Robé.

We zitten er zelfs nog lijken in.

Het is een gekroksie.

Het is wel een geloofelijkheid.

Het is gewoon uit.

Oké, we moeten volgen, jouw.

Hoe vindt het?

Hier.

Doe je een beetje een mistiekeel?

Het is zo belangrijk dat dit is de plek waar de dutchbriek over de eerst in het start is.

Ja.

En er zit een ruf?

Ja, een ruf.

Een dutch.

Een dutch.

Een dutch ruf.

En die muur zijn inmiddels volkomen over woeperd.

Die einde losen, oorwouwd, woordel, stien, zoveel meter.

Ik probeer het op een rijje te krijgen.

16-18 bestaat de VOC al 16 jaar.

Koen wordt goeiend van de uur general en slaagt waar zijn voorgangers.

Valde, heist, dicht, batavia.

Het kasteel, wat er van over is, hebben we gezien.

Wat waren de volgende stappen?

De volgende stappen was dat Koen een man was met de missie.

Hij was op pat gestuur door de heer E17 om drie dingen te bewerkt stellen.

Eén daarvan was de vestiging van een vast punt voor de Nederlander.

Het was een heeren meeste waarde met grof geweld van zo'n batavia geworden.

De andere kant was ook zorgen dat de grootste handelsstad werd van Azië.

Maar het moest je natuurlijk wel de juiste handelswaar hebben.

Dat was de derde stapp.

Dat was het, hij, de monopolie over de specerij, de kostbare, specerij, de moest veroven.

Ze hadden paar fortjes, maar van de monopolie was een voldslagen gesparen.

Het was zo lekker zo'n markje.

Ze zeiden ook dat ongelijkste alle kosten die ze maakte, zeiden de varkenscheerden,

en hun concurrenten deschapen.

Ze verdienen eigenlijk helemaal niks.

En wat had kond dan dat hij verder kwam dan de andere?

Wat is dit met die man?

Hij voelde zich haast als door God gezonden.

Hij was echt zo'n alt Testamentische figuur ook, is een tall gebruik.

En hij dacht dat hij in handen van God het werk van de VOC uitvoerde.

Desperiert niet.

Ja, want God is met ons.

Daar kan wat groots verrichten voor de...

De titale is geweldig.

Ja, ja.

En ook niet, maar ook als een uitspraken passen erin.

Doe het groot of doe het niet.

Elk zandkooltje is van goud.

Tegeltjeswijsheden.

Ja, maar hij heeft er wel bij.

Ja, het is er.

En dit is een zon.

Misschien weer.

Als�

Dit is de luxuuten stationed door de flossing.

Op het Mula- elk buiten handen.

En watland in een слово tijd.

Eigenlijk aan de voorbezoekers den mooie輕ste de swamp.

Ze zijn naar de fase van k colapsel.

We zorgen dat het op deules continu is en dan samen met het vorm,

generator signal, het daar tua van weகynmaast ook wel gratis.

Maar hij is conveniën.

Voor de uhu Pik traction liner schrikker is dat de educatie totaal환ers

Dat is dat het niet meer dan dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

Dat is dat het niet meer is.

MUZIEK

MUZIEK

MUZIEK

MUZIEK

MUZIEK

We waren in Jakarta.

Nu volgende coin in de tweede etappen van zijn grote misie.

Het vestige van de monopolie op de handel

in de meeste kostbare specerijen van zijn tijd.

Eigenlijk een plek in de hele neel.

Groeide namelijk hier.

Banda, de banden hij landen.

Dat is nog een zonafterkertag gerekened.

Van 25 100 kilometer, zeg maar, van Amsterdam naar Moskau

en dan nog een paar 100 kilometer.

Dat zegt iets over de afstande hier in de oost.

MUZIEK

MUZIEK

MUZIEK

Maria fingerprints

Narrator 10

Kijk, z whichever.

Ook.

Lekker.

Ja.

MUZIEK.

Jij het zich helemaal rondom over het eiland.

Je hebt vachtig, hè?

Je voertijdt dat je 800 mannen deze 240 gelegen had waren.

En vooral die kleine andere eilandjes liggen ook voertje.

Hoe kwam hier in 1621 met hoeveel schepen?

Met tegen de 20 schepen kwam hier een vloot van 2000 man.

En waar lach dat?

Die lach hier zo.

In het reden van banden, zoals een stukje voor genoemd hoort.

Zet was een flink schauspel.

Dat moet...

Oltzettend geweest dat die grote drie masters...

Het was niet gewend.

Dit is het vlooten.

Nou, dat waren ze wel wat in 1609,

waar de Nederlandse verdiering met de grote vloot.

Dat had er nogal gezegd tot de nodig gezegd.

In 1609 begrijpen...

Je hebt hier wat oogtuig verslagen.

Koen was daar ook al bij.

Koen was als onderkort aan de boord van de vloot van admiraal verhoof.

Wat kan verhoof doen?

De verhoof kwam eigenlijk in opdracht van de G17...

hier op Nera en Forte aanleggen.

De banden nezen, die gielden them zolang wel aan de lijntje.

Toen vroeg ze aan hem, komt hij dan overal te handelen.

Dat leemt je als je niet te zondad mei.

Dat heeft hij gedaan.

Ja.

Dit is een verslag van een duitsvoceman...

die dan schrijft die moren, ze worden moren genoemd,

de banden nezen, hebben de admiraal,

het inden admiraal, ond, nou nog iemand anders,

die heupten abgeslagen...

ontd dieselben mitsicht genomen.

Wat hebben ze meiseren? Die mannen of de hoofden?

De hoofden ben genomen en toen de...

ze men niets meer hoorde uit het bos zijn, de volgelijke rachtgage gaan...

en die zagen dus deftig onthoof te lijken liggen.

En waarom de hoofd meenemen?

Nou, het waren hier nog een beetje koppersnallers.

Dus het was de gewoote om van de vee aan het hoofd mee te nemen.

Oh.

Dat betekent dus niet zo veel goed weer voor het Nederlanders...

Nee, nee, nee.

En de Nederlanders, die hadden dus schrik in de benen,

die zijn daar maaplar op een vlood gebleven,

maar de eindig hebben ze toch de opdracht van de G17 uitgegroeid.

Dat wordt hier beneden aangelegd, voor het nasel.

Maar je hebt de muur nog van het.

Ja, maar je hebt beneden de muur nog van het.

Als coen twaalf jaar naar de moord op verhoof terugkomt op banda...

slaat hij genadeloos terug.

De opdracht van de G17 is op letterlijk de eilanden te ontvolken.

De bewoners van banda Londor, het grootste eiland met de meeste noodmiscat...

plantages, worden eerste bergen ingejaagd...

en daarna gedeportteerd naar Batavia.

Zo'n twee procent blijft achter.

Mijn leiders worden na een schijnproces ter dood veroordeeld.

Het volnens wordt voldoeken op de binnenplaats van de Voort Nassau.

Is hier zijn die orankea samenge dreven?

Ja, de lokale leiders.

Ja, ja.

44 zijn nu tijdens het verhoor.

Het zijn over vier gestorgen en 40 weven de ogen dus.

En de acht die het meestal behoorl waren, daar werden 6 samen rij...

op losgelaten die en door middenhaakte en het hoofdafhaakte.

Samen rij, dat zijn de Japaners.

Dat waren huurliggen in dienst van de VOC.

Met zo'n krankzienig zwaard, was hier bijvoorbeeld.

En om het nog naar te maken was ook een geslaggeven die het begrijpen.

Dus die mensen werden letterlijk afgeslagt?

Nou, dat moet er al zichtelijk zou spogen zijn.

Het is een overstaan van elkaar.

Ja, en natuurlijk een opzichte van begrende die ze voor oordeeld houden.

Ik heb nog het citaten over hoe de Reneedalamp naar gekeken worden.

Ik ben even voorhouden.

Vroeging of gewetensbesware tegen de hele actie.

Een Anonimus der conquiste die er bij geweest is...

die schrijft dit volbrachtzijnde.

Nou, dat is hier, die slagpartij.

Dit volbrachtzijnde zijn met verbastheid ieder vertrookend naar zijn kwartier.

Geen behagen hebben de inzelke kopehandel.

Zij hadden er nog geen behagen in.

En dat klinkt als een uifje mis.

Toch vroeging?

Een beetje wel denk ik.

Zeker voor de mensen die er bij geweest waren.

En eigenlijk ook vroeging zie je er in een reactie van de Heeren 17...

die natuurlijk koen benoemd hadden en een beeldraagd gehad,

die ze er om dit te doen.

Zij heeft het gaat wel met wat minder geweld gemogen van ons,

maar we zijn wel erg blij met de verovering.

Dus iedereen houdt de oogkleppel.

Nou, of het oogkleppers zijn we niet.

De Heeren 17 wisten natuurlijk precies wie ze benoend hadden.

En zijn ideeën en z'n manier van werken waren wel bekend.

We waren een land wat ontstaan was dooroorlog.

We hadden een vernoordschap opgericht met een uit-tomaat de aggressive doelstelling.

En om die te bereiken waren dit soort maatregelen nodig.

En nam met die maatregelen ook.

Mijn gingen voor om te vechten.

Dus het soort geweld dat hier werd uitgeoefend,

geweld op grote schaal,

is een onderdeel van onze schaalweer.

Ja, ik in ieder geval hier een aanzien.

Ja, als wij het dus over VOC-mentaliteit praten,

is dat ook het doel heilig te middelen.

MUZIEK.

Toevall of niet,

op bij ons stort een tropische regenbui meer.

Het beringte slagpartij dichterbij.

Démonische samurai krijgen's,

rollende koppen,

plassen regen, vermengd met bloed.

Leukjes op die sphoven te vergeten,

en de n fedens partijde nu què convention te prodaten zouden z upschomen.

en bangendrooterdam en Amsterdam,

die van uang dari banda,

kan we mengangkabbelieu, penjaard,

en bahkan, we mengangkab,

Jan, Spietersen, Kunik,

Terwijs, ja.

MUZIEK

Lijkt het nog een beetje?

Ja, op zich wel, dat, je ziet daarin de verte,

zie je dat zelf te voorbel, ik kan het ook.

Dat is wel op hebben gestaan.

Maar verder dat landschap,

en die berg, dat is natuurlijk eigenlijk nog precies zoals het was.

Nou, zeer dit er fantastisch aangeraakt uit,

maar ze hadden de heleboel ontvolkt.

Hoe hadden ze het nieuw ingericht?

Nou ja, dat moet koeien van tevoren plat voor gehad hebben,

want wat hij eigenlijk tegen hij verkaafelde deze eilandals was,

dat was het een poll.

En die kaavels, die gaf hij aan,

zo gede perken noemde ze dat, die gaf hij aan perkeniës.

En dat waren trouwen veel sedenijren,

en omdat het ontvolkt was,

gaf hij daar zorgdheid aan het zoveel doen,

de slaven hadden om die perket

met al die noopenskaatbomen te onderhouden.

En de voorwaarde was natuurlijk dat ze de oogst geheel aan de VOC leefde.

En dan krijg je dit beeld.

Ja.

Ja.

De beemster in de oost, in de oost.

Dus zo met toodisch ging hij te werk.

Mr. Vanden Broek.

Ja.

Salamadak.

Ja.

Goed to meet you.

Ja, Samuze.

Ja.

Ja.

So, you are a bekeniër.

Ja.

Doe to bekeniër, pare.

Bekeniër.

Ja, zei precarmiër.

Ja.

Pannen rust.

Pannen rust.

Dari nene m'n ooyang.

Ja.

Ja.

Ja, ik ben ernaast de generatie,

die ik 13 uit Peter Vanden Broek.

Ja.

Sekarang ik 8e rust,

die ik tot de ene wereld,

perkebunen,

nu is het nu nu nu tot de 12e jaren.

Ja, de 13e jaren,

Wilpharen,

Walter Frieden,

Waysklipp.

Terus in Bandepesar,

Klinwaling,

Samuze Krootwaling.

Dus, semuze kruiming.

Ja.

Dus dat is de nut bag?

Ja.

Ja.

Mag ik dat?

Ah, marital ongelak.

Kete pala in die door.

En dit is een spagant pinger.

Ja.

Oh.

Dat is beutig.

Ja.

Dus de nut bag is hier.

En dit is...

Ja.

Ja.

Ja.

Dus...

Dus...

Dus...

De nut bag...

is hier.

Dit is...

Fully.

Dit is de fully.

Fully.

Ja.

Je kreeg het fully.

Dat is een inezenwoord fully.

Inezenwoord fully.

Fully,

dus...

Bunga pala.

Dus,

en dit is...

de jemur de matahari.

Dat is een 4 jam.

Sedangkant bijzien,

hadden we in het pengasaran.

We hadden we in het pengasapan.

We hadden we in het nede plaats

metric did anders van 12.

Als we ilverdaken tegen de Rotterdamer nog niet eigeneutzings.

Het is een hartspal aan de wereld

wat de ج�vermaar is die retaliatie erin ?

Het is R1ally aan choferen.

Imuzie kan die precise.

Het is veel mijn teken en die erinaar conserv開始kend zoveel.

De schitter watermelon die bijzien niet straks Kritzies is mots twelve.

Ponkie van de broeken is nog de enige zelfstandige perke nierobanda.

We hebben thuis hangt een portrait van zijn voorvader Peter, geschildig door Frans Hals.

Nou ja, en reproductie. Ook een ervanis van de VOC.

Trug in Amsterdam op de beur van Berlagen.

Een plek om je af te vragen wat dat bloedvergieten in de oost,

de boek had kundige precies die we aan de opdrachten van de Heeren 17 uitvoerde

wat het opleverde voor het vaderland.

Nou, dat is de klim wel waard.

Zo, dat is mooi zeg.

Het redste tras som, dat waren de avonds.

Stak kwamen de VOC schepen binnen, en dan hier zo.

Want hier lag natuurlijk ook water.

Konden ze tot aan de dam die zie je daar.

En dat je daar de vismarkt, en ja, die koplieten op de dam elkaar ook tegenkwam.

En op een gegeven moment daar de nieuwe beurs gebouwd hebben, om handel te draaien van natuurlijk.

De VOC schepen kwamen hier in grote getale binnen.

Hoe was de winst? Dat veel vis tegen.

Dus ze verdiende eigenlijk de eerste 10 jaar helemaal niets.

Er moest zo veel geïnvesteerd worden in schepen en voor het ene noem alles maar op.

De bewindhabbers van de company hadden alle geld hard nodig.

Dus die hebben zo lang mogelijk geprobeerd om zo weinig mogelijk aan de aandelhouders terug te geven.

Je hebt hier een voorbeeld van een heel vroeg aandel?

Ja, dus dit komt uit enke huizen.

Het was zo bij de VOC dat als je dan je in tekening in 1606 voldooid had.

1602 moet je beginnen met betaal. 1606 was je voldooid.

Dan kreeg je een kwitantie. Dat noemen wel het nu het oudste aandeel.

Het mooie hiervan is er werd precies opgetekend op de achterkant 1612.

Dat is het eerste dividend.

Het is een 1e jaar wachten.

Dan 1615 en 1618.

Dat was het dividend wat nog eigenlijk uit 1611 standen.

Dus de moesten toen ook en de eerste dividenden, wat de VOC had helemaal geen geld.

Dus die windstertkering werd beloofd, maar dan nog niet uitgekeerd.

En dan probeerden ze het eerst uit te keren in specerijen.

Maar die aandelhouders dachten ook van je in specerijen.

Die ook niks meer waard. Dus doen we ook maar niet.

En je ziet dus bij deze enke huizen aandelhouders als je dat in een grafiekje zet,

dan zie je dus dat het een hele bescheiden windstis over per jaar gemiddeld genomen.

En dan zitten er op een zin broke in in 1633.

Toen hadden ze in ASE de zaakjes gewoon op orde.

Toen was het een bedrijf wat regulierspecerijen terugvoerde.

Toen was al dat vasthouden van die windst niet meer nodig.

En toen begingen de windsten die uitgekeerd werden, dus omhoog.

En deze aandelhouders die er dus uiteindelijk 48 jaar in heeft gezeten,

die had na 48 jaar echt heel veel geld verdient.

Maar dat die dus wel bijna 30 jaar moeten wachten voor dat meer was dan een hele bescheiden windsteling.

De kost gaat voor de baad uit.

Hoeveel dat was ook in de tijd van kon niet dat dit waar juist toen kwam speculeren op.

Het huidige nekert shortsellings speculeren op de daaling van kursen.

Populeren in de wereldkriezes van het laatste jaren werd al een paar jaar na de oprichting van de VOC bedacht in Amsterdam.

Afijn, heb zucht is van alle tijden.

Maar wat was nou het wezen van de VOC?

Noch eenmaal langs bij Menowit de Veen die in het dagelijks leven een investeringsmatgebij heeft.

Dit is een beetje de moderne VOC.

Moderapatavia, maar toch weer heel anders.

Een beetje wat ik een van de meest fascinerende dingen vindt,

is dat zie je dat vliegtuig wat daar opstijgt, zie je vertrekken.

Het is het stelmaal dat het voor de zette even veel mensen aan boord was.

Een boord van zo'n VOC-schip, zaten.

En die gaat dan die reis ook voor hun een beetje naar het ongewissen naar dat verre in donesie of China of je palt maken.

En dus hier zie je de klantemsprong die het kapitalisme heeft gemaakt.

Dat zou ik dat wel zeggen.

Maar de VOC zelf was ook wel zo'n quantumsprong.

Ja, dat is natuurlijk een enorme, in de laatste enorme spong geweest.

Wat voor het eerst kolde mensen niet in een persoon, maar echt in een onderneming belegge voor larre termijn.

En in vijte heeft dat de basisgegeven aan de reis van de wereldhandel en de wereldmanier van ondernemers als die nog steeds kennen.

Dat is eigenlijk het idee van een envy.

Het idee van een envy.

Een natuur is niet meer persoonlijk ansprakelijk.

Ja, wel natuurlijk, zodra het in de wet overtreed.

Maar de VOC schreef ongeveer zijn eigen wet dus die komboelijke overtreede worden.

Maar ik merk waar er is door dat scherm er zit tussen jouw privé en het zaagelijk ondernemen.

Je mensen dingen die ze eigenlijk als privé persoon nooit hadden gedaan.

En dat is natuurlijk ook met koen op banda.

Koen deze braven zo'n van de handelaar had natuurlijk nooit dat gedaan,

zonder de kracht en macht van zo'n grote vennerschap achter zich.

Dus het is recht op.

Dus dan zeg je eigenlijk dat met de VOC een bedrijfsform is gevonden,

die de basis is leegd voor ons hele moderne capitalisme,

en die bedrijfsform die heeft bijna vanzelfsprekende neiging om net over de grenzen te gaan.

Ja, vaak wel.

Dus de bedrijfschandalen van het laatste jaren zijn voor een belangrijk deel.

Misschien toch een verre erfenees van de manier van openheeren die begon bij de Nederlandse VOC.

Ja, helemaal.

Oh je erfenees.

Ja.

In Jakarta zijn de VOC en Jan Pietersonkoen ver weg.

Hier heerst de toekomst, met ultra moderne kantoren hotels Winkl Centra.

Het koloniale verleden wordt vooral bekeken met een knippog, een potporie van vrolijke kostoems in fietsparadien.

MUZIEK.

Zo zie je het was echt goed hoe het land in de 17e eeuw op de schop ging.

Volgende week, water wordt land, land wordt stad.

Op zienbare de transformatie van Holland in de Gouden Eeuw.

Godschiet de wereld, maar de Hollanders die hebben Holland zelf gemaakt en echt voor de tijdgenoot moet dat geweldig geweest zijn.

Gingantisch.

Maar er is nog meer Gouden Eeuw.

Hoi, ik ben Dorine Gouds met een aastame zondag in welkom in de Gouden Eeuw zijn mijn gasten.

Zeg het zelf maar.

Ik ben Prince Friedrich Hendrik van Oranje.

En ik ben Amalia van Thurum.

Kijk eens zondag kwart van 6 op.

Zet.