Original subtitles

WWW.MY-SUBS.COM Wat is de prijs van leugens?

wat voorafging -Wie is de schuldige?

Dat doet er niet toe.

Het ziet er vreemd uit.

Proef jij ook metaal?

Volgens mij ligt er grafiet.

Je hebt geen grafiet gezien. Want er ligt geen grafiet.

We sluiten de stad af. Dam de desinformatiestroom in.

Gorbatsjov heeft een comit� aangesteld. Jij zit daarin.

TSJERNOBYL

Wit-Russisch Instituut voor Kernenergie, Minsk

8.30 uur, 26 april zeven uur na de explosie

Je werkt te hard.

Waar is iedereen? -Ze weigerden te komen.

Waarom? -Het is zaterdag.

Waarom ben jij er? -Ik werk ook te hard.

Het is hier snikheet.

Acht millir�ntgen. Een lek?

Nee. Dan was hij al eerder afgegaan. Het komt van buiten.

De Amerikanen?

Jodium-131. Het is niet militair. Het is een uranium-isotoop, U-235.

Kernbrandstof.

Ignalina. Dat is ongeveer 240 kilometer.

Met Ulana Khomyuk van het Instituut voor Kern...

Ik ben op zoek naar...

Ok�. Kalm maar.

Vier. Zij zijn het niet. Wat is er dan het dichtstbij?

Tsjernobyl. Maar dat is 400 kilometer ver.

Dat is te ver voor acht. Dan zou hij ontploft zijn.

Misschien weten zij iets.

Jodium. -Kan er afval zijn gedumpt?

Dan zouden er andere isotopen zijn. -Een kernproef? Een nieuwe bom?

Dat zouden we weten. Daar werken we hier aan.

Iets met het ruimteprogramma? Met een satelliet of...

Ze nemen niet op.

Geef ze een infuus. Zeker de kinderen. -Er is niet genoeg.

Zoveel je kunt. Waar is de oude man? -Hij behandelt de brandwonden.

Wat doe je? Wat is dat? -Melk. Veel beter dan water.

Nee. Stop. -Wat doe je?

Dit zijn stralingswonden. Hun kleding is radioactief. Help me.

Trek alles uit. We brengen het naar de kelder.

Hij was bij Tsjernobyl aan het blussen. Duw niet zo.

Professor Legasov?

Nee, nog niet. Ze zijn nog iets aan het afronden.

Wilt u thee? -Nee, bedankt.

Wilt u het verslag van vicevoorzitter Sh�herbina alvast lezen?

Ze zijn zover, professor.

Professor Legasov?

Bedankt voor uw komst. Vicevoorzitter Sh�herbina zal ons bijpraten.

Daarna bespreken we eventuele stappen.

Dank u, secretaris-generaal. De situatie in Tsjernobyl is onder controle.

Leger- en burgerbrigades hebben het gebied afgezet en generaal Pikalov...

commandant Chemische Oorlogvoering, is naar de centrale gestuurd.

De straling bedraagt volgens directeur Bryukhanov slechts 3,6 r�ntgen.

Ongeveer gelijk aan een r�ntgenfoto. Dus mocht dat nog nodig zijn...

Buitenlandse pers? -Weet van niets.

Volgens adjunct-hoofd Charkov van de KGB is de geheimhouding gewaarborgd.

Goed. Heel goed. Blijkbaar is alles onder controle.

Was dat het? Dan sluit ik de vergadering.

Pardon? -We kunnen niet sluiten.

Professor Legasov van het Koertsjatov- instituut. Ik kan later met u praten.

Nee. Het spijt me heel erg.

Pagina 3 van 'Slachtoffers'.

'Een brandweerman brandde zijn hand...

aan een brokstuk van een glad, zwart mineraal buiten de reactor.'

Een glad, zwart mineraal. Grafiet. Er ligt grafiet op de grond.

Na een ontploffing ligt er puin. Ik zie niet in waarom...

De enige plek waar grafiet voorkomt, is in de reactorkern.

Dat betekent dat er geen noodtank is ontploft, maar de kern. Hij ligt open.

Kameraad Sh�herbina? -Professor Legasov vergist zich.

De reactorkern is intact. En de straling...

3,6 r�ntgen, ja. Dat is overigens niet ��n, maar 400 r�ntgenfoto's.

En wat mij dwarszit: Het is het maximum bereik van bepaalde dosimeters.

Ze gaven het getal dat ze hadden, maar ik denk dat het veel, veel hoger is.

Ik denk dat die brandweerman zo'n 4 miljoen r�ntgenfoto's oppakte.

We hebben niets aan paniekzaaierij. -Het zijn feiten.

Ik hoor helemaal geen feiten.

Ik hoor alleen speculaties van een man die ik niet ken...

die in tegenspraak zijn met de verslagen van partijfunctionarissen.

Mijn excuses. Het was niet m'n bedoeling...

Mag ik alstublieft m'n bedenkingen zo kalm en respectvol mogelijk...

Professor Legasov. -Boris. Laat hem praten.

In een RBMK-reactor wordt uranium-235 als brandstof gebruikt.

Elk atoom van U-235 is als een kogel die met lichtsnelheid beweegt...

en alles op z'n pad penetreert. Hout, metaal, beton, huid.

Elk gram U-235 bevat ruim een miljard biljoen van die kogels.

E�n gram. In Tsjernobyl bevindt zich drie miljoen gram en het staat in brand.

De wind zal radioactieve deeltjes verspreiden en de regen slaat ze neer.

Dat is drie miljoen miljard biljoen kogels in de lucht die we inademen...

het water dat we drinken, het voedsel dat we eten.

De meeste van die kogels zullen nog honderd jaar schieten.

Sommige wel 50.000 jaar.

Ja. En deze zorgen stoelen uitsluitend op de beschrijving van een stuk steen?

Kameraad Sh�herbina. Ik wil dat u naar Tsjernobyl gaat.

Ga naar de reactor kijken. En breng daarna verslag bij me uit.

Een verstandig besluit. -Neem professor Legasov mee.

Met alle respect... -Weet u hoe een kernreactor werkt?

Nee. Hoe weet u dan waarnaar u kijkt? Vergadering gesloten.

Hoe werkt een kernreactor?

Het is een simpele vraag. -Het antwoord is niet zo simpel.

Natuurlijk. U denkt dat ik dat niet snap. Ik zal het anders formuleren.

Zeg me hoe een kernreactor werkt of ik laat u uit de helikopter gooien.

Een kerncentrale wekt stroom op door middel van stoom.

Die drijft een turbine aan die elektriciteit opwekt.

Meestal worden kolen verbrand om stoom te verkrijgen, maar in dit geval...

In een kerncentrale maken we gebruik van iets wat kernsplijting heet.

We nemen een onstabiel element zoals uranium-235, met te veel neutronen...

Een neutron is... -De kogel.

Ja. De kogel. Er vliegen kogels uit het uranium.

Als we genoeg uraniumatomen bij elkaar plaatsen...

zullen de kogels van het ene atoom een ander atoom raken.

Daardoor splijt dat atoom open en komt er enorm veel energie vrij. Splijting.

En het grafiet?

De snelheid of flux van de neutronen is zo hoog...

dat de kans dat de uranium-atomen elkaar raken, vrij klein is.

In RBMK-reactors omhullen we de splijtstofstaven met grafiet...

om de snelheid van de neutronen te modereren of af te remmen.

Mooi. Nu weet ik hoe een kernreactor werkt.

Ik heb u niet meer nodig.

Kunt u me helpen m'n man te vinden? -Niet nu.

Mikhail. -Lyudmilla. Neem haar mee, alsjeblieft.

Ga weg. Wil je ziek worden? Ga weg.

Neem haar mee, alsjeblieft. Alsjeblieft, alsjeblieft.

Neem haar mee.

Pardon. Ik ben de vrouw van Vasili Ignatenko, een brandweerman.

Ignatenko. Paramilitaire brandweer.

Ik moet hem vinden. Alstublieft.

Die gaat per helikopter naar Moskou. Stadsziekenhuis 6.

Waarom? Mag ik hem zien? -Dan moet u naar Moskou gaan.

Maar we mogen hier niet weg.

Zeg dat majoor Burov toestemming geeft.

Wanneer wordt hij weggebracht? -Nu.

We naderen de centrale.

Wat hebben ze gedaan?

Kun je erin kijken? -Dat is niet nodig.

Kijk. Dat is grafiet, op het dak. Het hele gebouw is opengereten.

De kern ligt bloot. -Hoezo kun je dat hier zien?

In hemelsnaam. Zie je die gloed? De straling ioniseert de lucht.

Ik wil het zeker weten. Vlieg over het gebouw.

Noem me geen Boris. -Dan zijn we binnen een week dood.

Doe het of ik laat je fusilleren.

Als je over die kern vliegt, zul je morgen om die kogel smeken.

hoofdkantoor Communistische Partij van Wit-Rusland, Minsk

Misschien kunt u terugkomen?

Adjunct-secretaris Garanin.

Ulana Khomyuk van het Instituut voor Kernenergie.

Aangenaam. Mag ik u voorstellen... -Ik kom voor Tsjernobyl.

Het was leuk. Kom snel weer langs. -Zeker. Bedankt.

Daarom mag niemand wetenschappers. Waar zijn ze als iemand ziek is?

In een lab, hun neus in de boeken. En dus gaat oma dood.

Maar paniek zaaien, dat kunnen ze. -Ik weet van Tsjernobyl.

De kern ligt helemaal of deels bloot. -Wat dat ook is.

Als u geen jodiumpillen verstrekt en de stad evacueert...

zullen honderdduizenden mensen kanker krijgen en nog veel meer sterven.

Goed. Er is inderdaad een ongeluk gebeurd, maar het is geen probleem.

Ik verzeker u van wel. -Ik geef de voorkeur aan mijn mening.

Ik ben kernfysicus. U werkte hiervoor in een schoenenfabriek.

Ik werkte in een schoenenfabriek, ja. En nu ben ik de baas.

Op het proletariaat.

Stabiel jodium voorkomt dat je schildklier radioactief jodium opneemt.

Neem er elke dag ��n in, tot ze op zijn.

En ga naar het oosten. Zo ver mogelijk bij Minsk vandaan.

Pikalov overdrijft. Dat komt slecht over.

Dat maakt niet uit. Sh�herbina is een echte bureaucraat. Dom en koppig.

We leggen alles zo simpel mogelijk uit. Het komt wel goed.

Pikalov.

Kameraad Sh�herbina. Hoofdingenieur Fomin, generaal Pikalov en ik...

zijn vereerd met uw komst. -Zeer vereerd.

Natuurlijk betreuren we de reden...

maar zoals u ziet, wordt de schade tot een minimum beperkt.

We zijn een onderzoek gestart naar de oorzaak van het ongeluk.

Dit is een lijst met de mensen die wij verantwoordelijk achten.

Professor Legasov. U zegt gevaarlijke dingen, hoor ik.

Erg gevaarlijke dingen. Onze reactorkern zou zijn ontploft.

Kunt u me uitleggen hoe een RBMK-reactorkern kan ontploffen?

Dat ga ik nu niet uitleggen. -Dat dacht ik al. Hij weet het niet.

Het is een schande. Om in een tijd als deze desinformatie te verspreiden.

Hoe kan het dat er grafiet op het dak ligt?

Dat bevindt zich alleen in de kern, waar het als moderator dient. Correct?

Fomin. Hoe kan het dat de vicevoorzitter grafiet heeft gezien?

Dat kan niet. Excuses, kameraad, maar grafiet? Dat is onmogelijk.

Was het geen verbrand beton? -Nu maakt u een fout.

Ik weet namelijk niet veel van kernreactors, maar wel van beton.

Ik verzeker u... -Ik begrijp het.

U denkt dat Legasov het mis heeft. Hoe gaan we dat bewijzen?

De dosimeter met een groot bereik is er.

We kunnen een truck met lood bedekken en de dosimeter erop bevestigen.

Stuur een van uw mannen naar het vuur en bescherm hem zo goed mogelijk.

Maar zelfs lood volstaat misschien niet.

Dan doe ik het zelf.

Goed.

Hij is terug.

Het is geen 3 r�ntgen, maar 15.000.

Kameraad Sh�herbina...

Wat wil dat zeggen? -Dat de kern open is.

Dat dat vuur twee keer zoveel straling afgeeft als de bom op Hiroshima.

Elk uur weer. De explosie was 20 uur geleden, dus dat zijn 40 bommen.

Morgen weer 48. En het stopt niet na een week, een maand.

Het blijft branden tot het hele continent is vergiftigd.

Breng kameraad Bryukhanov en Fomin naar het partijkantoor.

Bedankt voor uw inzet. U kunt gaan.

Dyatlov had de leiding. Het was Dyatlov.

Hoe krijgen we het uit? -Helikopters. We gooien er water op.

U begrijpt het niet. Dit is geen normale brand.

Dit is een splijtende reactorkern van 2000 graden. De hitte zou het water...

Hoe krijgen we het uit?

Dit is iets wat nooit eerder op deze planeet heeft plaatsgevonden.

Boor. Boor en zand.

Dat geeft weer andere problemen, maar ik zie geen andere oplossing.

Er zijn duizenden vluchten nodig, want je kunt er niet recht boven vliegen.

Hoeveel zand en boor? In vredesnaam. Grofweg?

Vijfduizend ton. En er moet een enorm gebied worden ontruimd.

Niet nu. Richt je op de brand. -Dat doe ik.

De wind verspreidt al die rook, al die straling.

Pripjat, dan. Dat is maar drie kilometer.

Dat beslis ik. -Doe dat dan.

Dat mag ik niet. -Jij besloot toch?

Ik heb hier de leiding. Bemoei je niet met zaken die je niet begrijpt.

Wat ga je doen? -Vijfduizend ton zand en boor regelen.

Er is een hotel.

Ik heb liever een van die glazen.

Bijgelovig?

Moskou?

Bent u hier vanwege de brand?

Moeten we ons zorgen maken?

ochtend, 27 april 30 uur na de explosie

We zijn in positie. Naderen afwerppunt. -Je kunt doorgaan.

Begrepen. We gaan ��n voor ��n, om en om.

Herinner ze aan de afstand.

Vlieg niet direct boven het vuur en hou tien meter afstand.

Tien meter, begrepen. Vlucht ��n, hou tien meter afstand.

Begrepen. Nog 40 meter. 35. 30.

Nee, nee. Ze zijn te dichtbij. -Hoe krijg je het anders...

Door de wind. Zeg het. Ze mogen niet boven de kern komen.

Vlucht ��n is te dichtbij. Ik herhaal: te dichtbij.

Vlucht ��n. Je zit in de gevarenzone.

Is dat begrepen, vlucht ��n? Is dat begrepen?

Wat zeg ik tegen de anderen?

Kan het anders, Legasov?

Stuur de volgende. Zeg hem dat hij vanuit het westen moet naderen.

Koertsjatov-instituut Moskou

Koertsjatov-instituut, lab 4.

Marina Gruzinskaya? Met Ulana Khomyuk uit Minsk.

Leuk dat je belt. Dat is lang geleden. -Inderdaad.

Ik bel eigenlijk om naar onze vriend op het platteland te informeren.

Hoe gaat het met hem? Het is daar nu zo heet.

Dat klopt. Maar z'n neven gaan erheen. Dan koelt het altijd af.

Welke neven? -Simka van veertien en Boris van vijf.

Dat is fijn. Al krijg je het van kinderen soms nog warmer.

Zal ik op bezoek gaan? -Nee. Dat willen ze niet.

Sorry, ik moet weer aan het werk. Het is erg druk. Dag.

Ze gooien zand en boor op het vuur. -Dat zou ik ook doen.

Dat zal wel, ja.

Waar ga je naartoe? -Tsjernobyl.

Alles ging goed. Twintig droppings.

Er wonen hier 50.000 mensen.

Professor Ilyin zegt dat de straling niet hoog genoeg is om te evacueren.

Ilyin is geen fysicus. -Maar wel arts. En hij vindt het veilig.

Niet als ze blijven. -Dat doen wij ook.

Inderdaad. En over vijf jaar zijn we dood.

Het spijt me.

Een kerncentrale in Zweden heeft straling gemeten...

en vastgesteld dat die afkomstig is van onze brandstof.

De Amerikanen hebben satellietfoto's gemaakt.

Het reactorgebouw, de rook, het vuur.

De hele wereld weet het.

De wind waaide richting Duitsland.

De kinderen mogen niet buiten spelen. In Frankfurt.

De Sovjet-Unie heeft erkend dat een kernongeval heeft plaatsgevonden.

Een reactor van de kerncentrale van Tsjernobyl bij Kiev is beschadigd.

In Moskou wordt gesproken van gewonden en mogelijk doden.

Mogelijk is het ongeval zo snel erkend omdat licht radioactieve straling...

is aangetroffen buiten de Sovjet-Unie, in Scandinavi�.

Omkeren. Dit is verboden terrein.

Ik ben van het Wit-Russische Instituut voor Kernenergie.

Ik moet dringend iemand spreken. -Omkeren of ik arresteer u.

Dan wil ik naar de hoogst mogelijke autoriteit worden gebracht.

We moeten een stralingsverkenning uitvoeren. Sector voor sector.

Te voet, met draagbare dosimeters.

Gaat het?

Natuurlijk.

Deze vrouw is gearresteerd bij een controlepost. Ik wilde haar vastzetten...

Maar hij vond dat u moest weten dat ik weet dat uw kern blootligt.

Het grafiet brandt, de brandstof smelt en u gooit er zand en boor op.

Dat leek vast slim, maar het is een vergissing.

Ulana Yuriyvna Khomyuk, hoofdfysicus...

van het Wit-Russisch Instituut voor Kernenergie. U bent Valeri Legasov?

Nu dooft het vuur, maar stijgt de temperatuur. Dit leidt tot een meltdown.

Ja. Maar de betonnen plaat houdt het een maand tegen. Dat geeft ons tijd...

U hebt geen maand, maar ongeveer twee dagen.

De brandstof zou inderdaad pas over een maand bij deze plaat zijn...

maar eerst brandt het rond dinsdag door het biologisch schild heen.

En dan bereikt het deze tanks. Condensatiebassins.

Waterreservoirs. Ik zie wat u bedoelt.

Maar die zijn zo goed als leeg. -Nee. Dat waren ze.

Al deze afvoerputten komen uit in de condensatiebassins.

Ik neem aan dat alle leidingen zijn gesprongen. En dan de brandslangen.

Die zijn nog aangesloten. Er wordt constant water in het gebouw gespoten.

De tanks zitten vol.

De tanks zitten vol.

Van de ministerraad van de SU.

Er is een ongeval gebeurd in de kerncentrale van Tsjernobyl.

Een van de reactors is beschadigd.

Er zijn maatregelen genomen om de gevolgen te bestrijden.

De slachtoffers ontvangen hulp. Er is een regeringscommissie ingesteld.

Ik heb tien minuten. Daarna moet ik weer gaan bellen.

Om spijt te betuigen aan onze vrienden, aan onze vijanden.

Onze macht stoelt op de macht die we uitstralen.

Begrijpt u wel hoeveel schade er is aangericht? Wat er op het spel staat?

Boris?

Professor Legasov verzorgt deze briefing.

Het goede nieuws is dat het vuur wordt gedempt.

De uitstoot van radionucliden is teruggebracht...

maar het vuur zal nog zeker twee weken branden.

Daarnaast speelt er een ander probleem.

Kernbrandstof koelt niet af omdat hij niet brandt.

Waarschijnlijk stijgt de temperatuur onder het zand zelfs.

De uranium zal met het zand een soort lava vormen...

die het schild eronder zal doen smelten. -U hebt lava gecre�erd.

Dat had ik voorzien.

Ik dacht dat we de betonnen plaat zouden kunnen versterken...

voor de lava het grondwater kon besmetten.

Maar nu blijkt dat er grotere zorgen zijn.

Ik nam aan dat de watertanks onder de reactor nagenoeg leeg zouden zijn.

Dit is Ulana Khomyuk van het Wit-Russisch Instituut.

Dankzij haar inzicht beseffen we nu dat de tanks vol zitten.

Met water, ja. Waarom is dat een probleem?

Als de lava de tanks bereikt, zal zo'n 7000 kuub water acuut verdampen...

wat een grote thermische explosie zal veroorzaken.

Hoe groot? -Tussen de twee en vier megaton.

Alles binnen een straal van 30 kilometer zal worden verwoest...

ook de drie overige reactors van Tsjernobyl.

Al het radioactieve materiaal in de kernen zal worden uitgestoten...

en verspreid door een enorme schokgolf.

Die zal ongeveer 200 kilometer lang zijn...

en waarschijnlijk alle inwoners van Kiev en een deel van Minsk fataal worden.

Er zal enorm veel straling vrijkomen, met gevolgen voor de Oekra�ne...

Letland, Litouwen, Wit-Rusland en voor Polen, Tsjechoslowakije...

Hongarije, Roemeni� en het grootste deel van Oost-Duitsland.

Wat voor gevolgen?

Bijna overal een blijvende besmetting van voedsel en drinkwater...

een scherpe stijging van kanker en geboorteafwijkingen. Veel doden.

Wit-Rusland en Oekra�ne zullen onbewoonbaar zijn.

Minstens honderd jaar lang.

Er wonen meer dan 50 miljoen mensen in Wit-Rusland en Oekra�ne.

60 miljoen. Ja.

En hoe lang hebben we nog? -Ongeveer 48 tot 72 uur.

Er is een oplossing. We kunnen het water uit de tanks pompen.

Helaas zijn die afgesloten met een sluisdeur...

die alleen handmatig kan worden geopend.

We zoeken drie medewerkers die de centrale goed genoeg kennen...

om de kelder hier binnen te gaan, hun weg te vinden in de gangen...

en daarna deze klep te openen zodat we de tanks kunnen leegpompen.

Daarvoor is uw toestemming nodig. -Toestemming waarvoor?

Het water in de gangen en de mate van radioactieve besmetting...

Waarschijnlijk overlijden ze binnen een week.

We vragen toestemming om drie mannen te doden.

Kameraad Legasov.

Helaas heeft elke overwinning een prijs.

9.30 uur, 28 april 56 uur na de explosie

...en deze sluisdeur te openen.

Dat zal zwaar zijn, dus we hebben drie mannen nodig...

die de kelder goed kennen.

Vrijwilligers zullen natuurlijk worden beloond.

Een jaarlijkse toelage van 400 roebel.

En promotie voor degenen die in reactor 1 en 2 werken.

Waarom zijn reactor 1 en 2 nog in bedrijf?

Een vriendin van me had die nacht dienst en is nu stervende.

En dan de brandweer. En nu moeten we onder een brandende reactor zwemmen.

Weet u hoe radioactief het is? -Ik heb geen precieze cijfers.

Dat is niet nodig om te weten of het dodelijk is. Maar zelfs dat zegt u niet.

Waarom zouden we dat doen? Voor 400 roebel?

Omdat het moet gebeuren.

Je doet het omdat niemand anders het kan...

en omdat anders miljoenen mensen zullen sterven.

Zeg niet dat dat niet genoeg is, want dat geloof ik niet.

Dit is wat ons volk altijd heeft onderscheiden van anderen.

Er zit duizend jaar zelfopoffering in ons bloed.

En elke generatie kent z'n eigen leed.

Ik spuug op degenen die dit hebben gedaan...

en ik vervloek de prijs die ik moet betalen.

Maar ik heb me ermee verzoend. En dat moeten jullie ook doen.

Ga dat water in. Want het moet gebeuren.

Ananenko.

Bezpalov.

Baranov.

Vertaling: Marijke Loonen BTI Studios