Original subtitles

Interview: Fernand Denis Beeld: Hichame Alaouié

Grootmoeder

Het is een ondenNerp dat me altijd geïnteresseerd heeft

en waarmee ik in feite ben opgegroeid.

Want mijn ouders waren gek genoeg

om me naar de Steinerschool te sturen in Parijs.

En in die school, of in mijn klas,

zaten meerdere kinderen met een geestelijke of psychotische afwijking.

Ik besteedde het grootste deel van mijn tijd aan hen.

Elkjaar wou m'n vader me van die school halen

want ik leerde er niet de belangrijke zaken zoals lezen en schrijven.

En m'n moeder zei altijd: Ze leert andere zaken

die net zo belangrijk zijn.

Ze leert het verschil te zien.

En elke zomer gingen we naar Vestmannaeyjar,

het eiland waarvan m'n moeder afkomstig is.

M'n zus en m'n moeder zijn er geboren.

Mijn grootouders zijn van daar en hadden er een huis.

De deur van m'n grootmoeder stond altijd open.

's Middags maakte ze eten klaar

en kwamen er vaak mensen met een drankprobleem eten.

Iemand met een geestelijke handicap, die intussen dood is en Pudley heette.

Heel wat bizarre mensen voor wie ze kookte.

In IJsland doe je je schoenen uit als je binnenkomt,

en mijn taak was hun schoenen verbergen.

M'n grootmoeder zei dat ze dan lang naar hun schoenen zouden zoeken

en dat ze dus lang bij haarzouden blijven, ver van de alcohol.

En daarna… Voor ik…

Ik wou altijd al films maken. Ik wou naar het Idec.

Maar ik was nog jong en had niet veel te vertellen

en dus lieten ze me niet toe.

En daarna kwam iktot het besef dat de films die me interesseerden

allemaal over relaties tussen mensen gingen.

En dus studeerde ik filosofie en psychologie.

En ik werkte in kinderpoliklinieken in Frankrijk en IJsland.

Daarna deed ik opnieuw toelatings- examen voor het FEMIS intussen

en heb ik cinematografie gestudeerd.

Maar het is iets dat me altijd heeft beziggehouden.

Ook omdat mijn familie, mijn vader werd geboren in Duitsland en is jood...

Mijn afkomst is heel gevarieerd

en die problematiek van de andere is iets dat mij aangaat.

Een krantenberichtje

Een hele tijd terug las ik een berichtje.

Nog voor Haut les caeurs

las ik het verhaal van een vrouw die ze hadden gevonden in Parijs

die daar ronddoolde zonder papieren.

Ze had niks bij zich, en men dacht dat ze doofstom was en licht gestoord.

Ze belandde in een instelling

en men probeerde vergeefs te achterhalen waar ze vandaan kwam.

En tegelijkertijd werd ze gevolgd door een psychiater

en maakte ze Uitgebreide tekeningen die ze signeerde met 'Daniëlle'.

Ze schreef heel wat woorden op: poes, hond, huis...

En uiteindelijk werd er een zoekactie opgezet via Interpol,

want misschien kwam ze uit een ander land.

En ze bleek uit lerland te komen en was niet doofstom maar schizofreen.

Af en toe trok ze er op uit en dacht ze dat ze iemand anders was.

Ze dacht dus dat ze Daniëlle heette, en ze sprak nauwelijks Frans.

En ze brachten 'r dus terug naar waar ze vandaan kwam.

Ik had de hoofdpsychiater van de instelling ontmoet

en het personeel was gefascineerd door haar

want ze had een heel intense blik en ze versloeg hen bij het schaken.

Ze was een mysterie en ze vroegen zich af waarom ze zweeg.

En wat haar probleem was.

En indertijd had ik die vrouw een brief gestuurd in Ierland.

Ze antwoordde me dat ze liever geen documentaire wou maken.

Ze wou die zaak vergeten.

En dus liet ik het zo, want ik respecteerde haar wens.

Maar het bleef me wel bij, ik maakte Haut les caeurs en Made in the USA,

en toen het dan tijd was voor een nieuwe film

speelde dat verhaal nog door m'n hoofd.

De rest moest ik natuurlijk nog uitvinden.

Fictie in de realiteit

De basis moest realistisch zijn, want ik wilde erin geloven.

Het probleem dat ik vaak heb met fictie

is dat ik er niet in geloof en dat ik als het ware niet op de trein spring.

Dus wou ik in een echt Ziekenhuis filmen en in een echte visfabriek.

Maar voor de rest is het wel fictie, want…

Al is het maar doordat er heel wat sequenties inzitten.

Dat moet je voorbereiden, het wordt herhaald.

Het is geen documentaire die je in één keer filmt.

Het is toch tamelijk goed voorbereid.

Maar we hebben dus gefilmd in een Luiks ziekenhuis, Le petit Bourgogne.

We hebben de patiënten erop voorbereid,

samen met Philippe Groff, die de regie deed in België.

Dat vergde dus voorbereiding, ook met het personeel

want we hebben twee weken gefilmd ten/vijl het Ziekenhuis functioneerde.

Dat was toch niet niks voor zo'n instelling.

Gisteren heb ik hen de film laten zien en dat was heel ontroerend.

Ze hebben geen vragen gesteld. Ze hebben gepraat.

En ze zeiden verrassende zaken,

bijvoorbeeld dat ze blij waren dat Cora medicijnen nodig heeft.

Ze geven 'r medicijnen en ze vraagt zich af of ze er niet te veel krijgt.

Ze vonden het goed dat ze een beetje de kluts kwijt raakt.

Dat ze zich op haar beurt een vreemde voelt in haar omgeving.

En op het einde sprak er een jonge vrouw.

En ze bracht me tot tranen want ze sprak over de slotscène,

over wat ze gevoeld had.

En het was precies wat ik had willen duidelijk maken.

Bij de montage was ik vaak bang dat de mensen het niet zouden begrijpen.

Ik wou dat de film zo weinig mogelijk uitlegde

maar dat men wel zou blijven kijken en dat men het ook begreep.

Want als je niks begrijpt, haakje af.

Zij had het in elk geval begrepen, en op een heel intense manier.

Loa en Didda

Ik wist dat als ik me zou vergissen bij de casting voor Loa,

dat de film dan waardeloos zou zijn.

Dus dat baarde me zorgen toen we de casting deden in IJsland.

Vooral omdat ik heel wat talentvolle actrices ontmoette,

maar telkens zei ik: Dat is geen Loa.

Misschien zou ik 'r wel nooit Vinden.

Ik moest ervan overtuigd zijn dat ik de juiste persoon te pakken had.

En dat is heel moeilijk uit te leggen of te beschrijven.

Het was niet rationeel.

En de persoon die Loa speelt... Ze heet Didda

en ik heb 'r volkomen toevallig ontmoet.

Maar ik voelde me meteen sterk tot 'r aangetrokken,

een beetje zoals Cora en Loa in de film.

Ik kon het niet verklaren.

Maar het klikte, en ik wist heel snel dat zij het zou worden.

Daarna bleek dat ze niet iemand was…

Ze had helemaal geen ervaring als actrice.

Als het iemand was met acteerervaring

dan moest ze tenminste iets heel intens beleefd hebben...

iets dat als het ware pijnlijk genoeg was.

Maar aan Didda hoefde ik dat niet vragen,

want ik zag in haar blik en in haar gelaatstrekken iets heel krachtigs.

Ik vroeg haar wat ze deed in het leven en ze zei me dat ze…

Ze zei me heel overtuigd dat ze dichteres was.

En dat heeft me geraakt.

Ze zei niet dat ze gedichtjes schreef, of dat ze artiest was of zo.

Het klonk heel beslist, en het is niet niks om dat zo op te eisen.

Ook al heb je in IJsland veel mensen die dichter zijn of in proza spreken.

Door de sagen en de Vikings en zo, staan de mensen dicht bij de poëzie.

Maar het vraagt lef om dat te zeggen.

Ikzelf zeg ook niet zo makkelijk dat ik cineaste ben.

Wat zegt u dan? -Nu zeg ik het.

Nu doe ik het, maar vroeger zei ik dat ik met film bezig was,

dat ik probeerde om films te maken of iets in die stijl.

En toen ik 'r vroeg of ze screentests wilde doen,

zei ze meteen ja.

En ze zei dat ze zelfs naakt wilde gaan.

Ik zei 'r dat er geen naaktscènes waren en dat ze veel kleren aan moest.

En ze deed tests die niet makkelijk waren,

want het was een scène waarin ze bijvoorbeeld moest huilen.

Maar ze deed het onmiddellijk.

Dus ik ging terug naar Parijs en ik sprak erover met mijn scenarist,

en die drang om naakt te gaan, was in m'n hoofd blijven hangen.

We dachten toen na over die scène in de visfabriek

waarin ze zich moest bezeren. En ik vroeg me af hoe.

Ze kon haar hoofd tegen de muur stoten, maar dat is intussen een cliché.

Ze kon zich kwetsen met het mes waarmee ze de vis fileerde.

Maar ik vond dat zo… - Dejavu.

Dejavu en veel te bloederig en zo.

En toen dacht ik eraan dat ze daar zeker een vriesruimte moesten hebben.

Dus ik belde naar de fabriek en ze zeiden dat ze een vrieszaal hadden.

Het was er min dertig.

Ik vroeg of je daarin kon sterven.

Ze zeiden van wel.

En dus schreven we die scène

en Didda wou 't absoluut daar ter plaatse opnemen.

Wij hadden 't berekoud.

Ik kijk naar de camera omdat Hichame ook heeft meegewerkt aan de film.

Dus hij was erbij, en we hadden veel kleren aan,

maar we waren toch bevroren. Ik zag er wat tegen op om die scène te draaien.

Maar ze wou het daar doen, en zo is het gebeurd.

En telkens... Er was ook een dokter.

Benoît Dervaux vond terecht dat er een dokter moest zijn.

En na elke opname stopten ze haar in een soort bak

waar ze normaal de vis in deden, maar die was eruit.

Er zat warm water in, dus we wachtten tot ze weer op temperatuur was

en dan begon ze weer.

Doordat ze geen actrice was, wou ze alles echt doen.

Een acteur zou gelijkaardige sensaties kunnen oproepen.

Die zou het op een andere manier kunnen spelen.

Zij deed alles echt.

Maar geleidelijk leerde ze… We namen eerst het deel in leland op

omdat er niet veel licht meer was.

We filmden in november, dus er was steeds minder licht.

En we deden het deel in Luik daarna.

En ze heeft heel veel geleerd.

Er is bijvoorbeeld een scène in het bos die we de laatste dag hebben opgenomen.

Ze moest een kreet slaken en iets zeggen.

En ik zei haar dat ze het moest proberen te doen als iemand

die geen woorden vond.

Die lang had rondgetrokken en nog maar moeilijk z'n woorden vond.

Dat moest allemaal blijken.

En we monteerden de eerste opname, wat toch heel sterk is.

Van allebei trouwens, van Elodie en Didda.

Daarna vroeg ik aan Didda waaraan ze gedacht had.

En ze zei dat ze al drie weken haar zoons niet had gezien.

Het was de laatste dag, we hebben drie weken in Luik gefilmd.

Ik heb aan m'n zoons gedacht en deed alsof ik hun namen riep.

Ik wou dat ze me hoorden tot in IJsland.

Dat is mooi, maar ook het antwoord van iemand die geleerd heeft te acteren.

Die andere manieren heeft gevonden. En dat vond ik heel interessant.

De broers Dardenne

De montage was niet makkelijk,

wellicht omdat het verhaal heel minimalistisch is.

Je zit met twee hoofdpersonages, waarvan eentje niks zegt.

Na Haut les caeurs was ik een beetje bang

dat ze me geld zouden toestoppen, ook als het project niet deugde.

Daar was ik bang voor, maar het is allerminst zo verlopen.

Het is allerminst vanzelf gegaan, en het toeval wou…

Uiteraard bewonder ik de broers Dardenne en hun werk.

Ik had La devinière gezien toen ik m'n script schreef,

dus ik kende het werk van Benoît Dervaux.

La devinière speelde door m'n hoofd toen ik mijn scenario schreef.

Maar blijkbaar hadden de broers Dardenne

Haut les caeurs gezien en Made in the USA,

dus ze kenden m'n werk.

En toen ze hoorden dat we moeilijkheden hadden met de montage,

hebben ze gebeld naar mijn producer, naar Patrick Sobelman.

En ze vroegen of ze het script mochten lezen.

Maar aangezien het heel fijngevoelige mensen zijn,

vroegen ze Patrick om me niks te zeggen.

Want als ze het niet goed vonden, kon ik dat maar beter niet weten.

Ik had vast andere zorgen.

Dus ze lazen het en zeiden dat ze Wilden meewerken aan de film,

en dat ze geldschieters zouden zoeken.

En uiteindelijk kregen we meer geld in België dan in Frankrijk.

Ze hebben me voorgesteld aan Benoît Dervaux.

Het was een heel fijne ontmoeting.

Het was kort voor de opnames

en Benoît is gekomen met een deel van z'n team.

Niet z'n hele team, we moesten het met 14 doen om financiële redenen.

Maar hij is gekomen met Hichame, met Antoine...

En hij liet nog iemand komen met wie hij vaak werkt, Amaury,

omdat we niet met genoeg waren.

tijdsdruk

Tijdsdruk is voor mij een drijfveer.

Niet alleen tijdsdruk, maar ook de moeilijkheden.

Ik heb het geluk dat ze me vaak scenario’s voorstellen.

En vaak stond ik op het punt om te tekenen.

Het geld was er, de acteurs ook, er moest alleen nog gefilmd worden.

En dan raak ik volledig in de knoop.

Dan denk ik dat ik het niet voor elkaar krijg.

Dat het ver van me af staat.

Dat ik geen reden heb om die film te maken.

Dat ik geen echte reden heb om 'm te maken. En dus…

Wat me uiteindelijk tot actie aanzet, ook in m'n gewone leven,

in m'n relaties met andere mensen,

is wanneer het moeilijk of ingewikkeld wordt, of dringend ook.

Het is ook heel vermoeiend.

Ik zou graag 's lekker gaan liggen met een goed boek,

en erdoor aangesproken worden, en geloven dat het me wel zal lukken

en ervan genieten.

opsluiting

Bij Made in the USA heb je de opsluiting in de gevangenis,

bij Stormy Weather heb je het ziekenhuis, maar ook het eiland.

Het gevoel op een eiland te zitten

dat je niet kunt verlaten en waar je niet altijd naar toe kunt.

Ik weet niet goed hoe dat komt.

Maar ik herinner me nog hoe ik als kind naar Reykjavik ging,

want je moest via Reykjavik naar Vestmannaeyjar.

Ik woonde bij m'n oom en tante die heel lief voor me waren

en in een heel mooi huis woonden.

Maar ikwas nukkig en verstopte me omdat het stormde of mistte

en we dan niet naar Vestmannaeyjar konden, en daar wou ik naar toe.

Ik wou met niemand praten en ik sloot me volledig af.

Ik wou alleen maar horen dat er die dag Vluchten zouden zijn.

Daarop wachtte ik: Er zijn vluchten, vandaag kan het.

En als ik dan terug naar Frankrijk moest, naar m'n ouders

hoopte ik dat er geen Vluchten zouden zijn.

We kunnen niet van het eiland.

En de film kwam een paar dagen geleden uit in IJsland.

Het gekke is dat wij tijdens de opnames vaak bang waren voor een storm,

en er was een gigantische storm toen de film uit kwam.

Het was zo erg dat de regering de mensen vroeg om binnen te blijven,

wat uiteraard niet goed was voor de film, maar het had ook iets,

want zo'n gevaarlijke storm komt in de stad maar heel zelden voor.

Afkomst

Made in the USA is een film die ergens met mijn vader te maken heeft.

Met zijn kant in iedergeval.

Mijn vader is Amerikaan, maar hij is jood

en werd geboren in Berlijn als kind van Duitse en Roemeense ouders.

Voor hen was Amerika het beloofde land.

Ik kom ook uit een familie waar iedereen vrij militant is.

Mijn vader was communist, zijn broer ook.

Door het McCarthyisme trokken ze naar Frankrijk.

Hij zei me altijd dat als ik met onrecht geconfronteerd werd,

ik dan moest laten blijken dat ik er niet akkoord mee ging,

want als je niks zegt, ga je ermee akkoord.

En dus wou ik deze film ook maken om dat Amerika te problematiseren

waarvan m'n vader en zijn ouders hadden gedroomd.

En tegelijk ook iets zeggen over de doodstraf.

En met Stormy Weather richt ik me wat meer

op de kant van mijn moeder en mijn grootmoeder,

die trouwens nog leeft, ze is 98 jaar.

Op die tak dus. Met die films breng ik als het ware mijn wortels samen

om te kunnen groeien, om vertrouwen te krijgen.

Je haalt je voeding als het ware uit de bodem.

In Stormy zegt Cora op een bepaald moment dat ze van de bomen houdt

en ze kijkt naar de wortels boven de grond

maar ze richten zich toch omhoog.

En ik denk dat ik dat ook zou kunnen zeggen van mijn familie.

Als kind vroeg ik vaak aan mijn ouders: Maar waar kom ik eigenlijk vandaan '?

En dan zeiden ze: Je bent een kind van de aarde, dat volstaat.

Reis naar het middelpunt van de geest

Het alludeert op Reis naar het middelpunt der aarde van Jules Verne

waarin ze naar het middelpunt van de aarde gaan via een ijsvulkaan

die Snaefellsjökull heet, en die in het westen van het land ligt.

Op Vestmannaeyjar zijn er veel vulkanen en dat leeft dus bij de mensen.

En Cora belandt dus op een plek waar ze geïmmobiliseerd wordt

door de kracht van de natuur en door de omstandigheden.

En daardoor gaat ze op zoek in zichzelf

naarzaken die toch niet zo duidelijk zijn.

Ze begrijpt niet waarom ze tot die vrouw aangetrokken wordt.

Dat wordt in de film ook niet uitgelegd,

maar ze gaat naar het einde van de wereld

al is leland niet echt het einde van de wereld.

En die weg die ze aflegt in zichzelf, leidt uiteindelijk tot een slotscène

waarin ze de stilte deelt waarvoor die vrouw gekozen heeft.

En dat is een beginpunt.

Het is een begin voor haar latere werk.

Ze leert naar de stilte luisteren. En daarom is in de film...

We hebben met Alexandre Desplat aan de muziek gesleuteld

en het idee was dat Cora iemand was die moeilijk stilte verdraagt.

Misschien fascineert die vrouw haar daarom,

maarze kan dus niet naar muziek luisteren.

Daarvoor moet je eerst de stilte begrijpen.

En het idee dat…

Het idee was dus dat er flarden muziek zouden zijn, flarden van noten,

en dat ze pas na de stilte te hebben gedeeld van Loa

echt in staat zou zijn om de muziek te horen.

Vandaar dat einde met al die muziek waarin je alle noten terugvindt

die we tot dusver al hadden gehoord.

Die slotscène, het idee van die gedeelde stilte,

kregen we pas tijdens de montage.

In het scenario en tijdens de opnames sprak Cora tegen Loa

om de stilte op te vullen. Ze zei allerlei banale zaken.

Maar ze bleef de stilte opvullen.

En tijdens het opnemen van die scène had ik geen goed gevoel.

Ik vond het niet goed, maar ik kon hen ook niet helpen

want ik wist niet wat ik wou.

Ik luisterde naar de dialogen, naar wat Elodie zei.

Ik liet het haar op allerlei manieren zeggen en maakte me druk.

Ik vond het niet goed, het zat niet lekker.

En het was tijdens de montage met Anne Riegel, met wie ik al tien jaar werk...

We kennen elkaar heel goed, ook al praten we nauwelijks.

Het monteren gebeurt in stilte.

En ze is zelf ook een heel stil iemand.

En ze zei tegen me: Wat je eigenlijk wilt zeggen, is…

Aangezien wat ze zegt nergens op slaat,

kan ze maar beter zwijgen.

En toen dacht ik: Als dat zou lukken…

We moesten dus snel op zoek naar genoeg stukken waarin Elodie zweeg

om dat te kunnen monteren.

En we waren heel blij dat het ons gelukt is, het was niet vanzelf gegaan.

Dus we toonden het aan Patrick en aan de broers Dardenne en zo,

en die laatste waren erdoor geraakt.

En dus dachten we dat het kon werken en hebben we het zo gelaten.

Het Björk-effect

De IJslanders hebben vrij veel complexen

want ze voelen zich heel geïsoleerd van de wereld.

En dus doen ze ongewoon hard hun best om alles te volgen.

Er is overconsumptie: ze hebben twee mobieltjes, drie jeeps,

vier kinderen op hun drieëntwintigste.

En Björk heeft hen van hun complexen verlost.

Ze is wereldwijd beroemd.

Zelfs als de mensen niet weten waar ze vandaan komt, kennen ze haar.

En dat heeft hen bevrijd. Plotseling speelt iedereen in een groepje,

iedereen zingt, iedereen maakt video’s of films.

Ik bedoel maar…

Ze hebben de indruk... Ik maakte er een documentaire over jongeren

en het viel me op hoezeer ze de indruk hebben dat ze alles kunnen.

Dat ze kunnen schilderen, alles.

En dat is volgens mij te danken aan Björk.

Ze is sterk, reken maar.

En het interessante is dat Didda een goede vriendin is van Björk.

Als het niet goed met 'r gaat, stuurt Björk haar soms een ticket op

vanuit Mexico of waar dan ook, en Didda Vliegt dan even heen en weer.

En ik denk dat Didda... Ze is trots op haar prestaties in de film.

En in de pers werd haar prestatie vaak vergeleken

met die van Björk in de film van Lars von Trier…

Ze zeiden dat er tussen de prestatie van Björk en Didda

geen andere sterke vrouwenrollen waren geweest in de IJslandse film.

Regisseren

Ik vind datje als… Nee, dat is niet waar.

Ik ging zeggen 'als regisseur’, maar elke regisseur is anders.

Maar ik vind dat als je met mensen werkt,

en je een groep mensen probeert te leiden...

Al speel ik niet graag de leider, ik vind het veeleer teamwerk.

Je moet een omgeving creëren

waarin iedereen het beste van zichzelf kan geven

voor het verhaal en voor de film.

En elke acteur heeft zo z'n eigen manier.

Dat is altijd anders.

En als Didda me zegt dat ze die scène in de vriesruimte wil doen,

dan ga ik 'r niet vragen of ze zich niet iets anders kan indenken.

Nee, ze wil het zo. Dan is het aan mij om dat mogelijkte maken.

En ik denk… Zo zie ik mijn werk.

Ik probeer een ruimte te scheppen waarin iedereen inbreng heeft.

Daarna moet je uiteraard selecteren en keuzes maken

maar je moet 't mogelijk maken…

Ik heb bijvoorbeeld gemerkt dat de geluidstechnici door hun werk

heel goed de acteurs en de dialogen horen.

Soms stappen ze dan op de regisseur af, bij mij kan dat in elk geval,

om te zeggen dat er iets niet goed zit of het de vorige keer beter was.

En al ga ik niet akkoord, wat ik wil vermijden,

is dat ze niet meer durven terugkomen.

Soms wordt het te veel en kan je niet meer nadenken,

je moet de juiste middenweg zoeken.

Ik heb in elk geval zoiets dat de wereld een betere plek zou kunnen zijn.

Dat het soms verkeerd loopt, dat er onrechtvaardigheid is.

En als ik daaraan iets kan doen, of de mensen aan het nadenken kan zetten,

dan is m'n leven toch niet nutteloos.

En dat kunnen heel kleine dingen zijn.

Heel alledaagse dingen.

In het café op de hoek, bij de bakker, bij de buren…

Het toeval wil dat ikfilms maak, al weet ik niet goed waarom.

Als men mij dat vraagt, weet ik het niet.

Misschien omdat ik wou dat m'n vader van me hield.

Hij was een groot cinefiel, en ik wou z'n aandacht.

En omdat hij zei dat vrouwen geen films maken,

ten/vijl m'n moeder zei van wel, maar dat ze er harder voor moeten vechten.

Misschien is het wel door zulke anekdotische redenen

maar ik maak uiteindelijk toch films, en dus kan ik het daarover hebben.

Maar ik wil best ook 's een grappige film maken, of een politiefilm of zo.

Ik wil best wel 's een genrefilm maken.

Maar ik zou de mensen hoe dan ook op een bepaalde manier filmen...

Ik hou wel van die ietwat brute en documentaireachtige stijl.

Ik wil best wel 's het verhaal van een politievrouw vertellen

maar dan haar leven van elke dag.

Ze gaat werken, en houdt zich bezig met een misdrijf of zo,

maar op een ietwat intieme en documentaireachtige manier.

Ik ben Cora

Zoveel is zeker.

Dat is zo, en soms zeggen de mensen me

dat ze niet goed begrijpen wat haar drijft en zo.

Maar ik ben… Ik ben wel wat rustiger geworden,

ik heb er wat aan gewerkt, maar ikwas net zoals Cora in de film.

Ik raakte altijd verzeild in surrealistische situaties.

Ver van huis, me bemoeiend met het leven van anderen…

En toen ik stage liep bij autistische en geestelijk gestoorde kinderen

ben ik vaak in moeilijke situaties verzeild geraakt door m'n eigen schuld.

Door me te bemoeien met zaken die me niet echt aangingen.

Maar de film zegt niet dat je dat beter niet kunt doen.

Ik vind het goed dat te doen

maar je moet toch goed nadenken over je beweegredenen

en waarom je de wereld wilt verbeteren en denkt alles aan te kunnen.

Dat moet je proberen te begrijpen, anders kan je mensen kwetsen.