Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Croatian
Czech
Danish
Dutch
Esperanto
Estonian
Ewe
Faroese
Filipino
Finnish
French
Frisian
Ga
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Gujarati
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hindi
Hmong
Hungarian
Icelandic
Igbo
Interlingua
Irish
Italian
Japanese
Javanese
Kannada
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kurdish (Soranî)
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lingala
Lithuanian
Lozi
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Malayalam
Maltese
Maori
Marathi
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Nigerian Pidgin
Northern Sotho
Norwegian (Nynorsk)
Occitan
Oriya
Oromo
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Portugal)
Punjabi
Quechua
Romanian
Romansh
Runyakitara
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish
Spanish (Latin American)
Sundanese
Swahili
Swedish
Tajik
Tamil
Tatar
Telugu
Thai
Tigrinya
Tonga
Tshiluba
Tumbuka
Turkish
Turkmen
Twi
Uighur
Ukrainian
Urdu
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof
Xhosa
Yiddish
Yoruba
Zulu
Stuur dit onmiddellijk naar de koningen van Castilië.
't Is goed nieuws. Het is een kwestie van dagen dat hij de overgave ondertekent.
Is het zo dat u de vrede voorbereidt voor uw volk? Met nieuwe oorlogen?
Dacht u echt dat ik mij zou overgeven?
De tijd van vrede is gekomen
en u zult terug naar uw ouders kunnen.
De koningin! Verdedig de koningin!
Ik hoop dat u nu beseft dat Boabdil niet van plan is zich over te geven.
We zullen moeten vechten tot het einde.
Mijn mannen dachten dat het bestand verbroken was.
Bestand? Ik kom u een ultimatum geven.
U moet Granada overgeven.
Als Granada net als Málaga moet platgelegd worden, dan is het zo.
Als ze erin slagen een brug te slaan tussen Afrika en Granada,
zullen honderden moslims het Alhambra komen verdedigen in naam van Allah.
De christenen zijn een stenen stad aan 't bouwen.
Ziet u niet in dat ze nooit zullen weggaan? - Zwijg.
Maar Ahmed is mijn vriend.
Vanaf nu is hij een oorlogsgevangene.
Geef de stad aan de christenen, of we zullen allemaal sterven.
U bent de mooiste verloofde die ik ooit heb gezien.
Prins Alfonso heeft veel geluk
dat hij u als vrouw neemt.
Zweer dat u enkel oog zult hebben voor uw prinses.
Ik zweer het. - U wordt beschuldigd van heiligschennis
en het ontvoeren en vermoorden van het kind Cristóbal de La Guardia,
voor uw ketterse praktijken.
Wilt u dat ik een man veroordeel, wetende dat hij onschuldig is
en op de brandstapel gaat sterven?
Als die man onschuldig is, zal God zijn executie niet toelaten.
Ik zal nooit een misdaad op mij nemen, die ik niet heb begaan. Buiten!
Maak dat u wegkomt!
Dus wordt u veroordeeld tot verwijzing naar de seculiere arm
om te sterven op de brandstapel.
Ik wil de kust van Cathay bereiken zonder rond de kusten van Afrika te varen.
Hoe gaat u zo'n heldendaad doen?
Door de Atlantische Oceaan over te steken.
U moet ook de stromingen gebruiken die vertrekken van deze eilanden,
als u de oceaan wil oversteken.
Juan, mijn jongen, wat scheelt er?
Is hij in levensgevaar?
U weet zo goed als ik wie de volgende is
in de lijn van opvolging.
Isabel en u zouden haar ouders opvolgen.
U en zij zouden de machtigste koningen zijn van het schiereiland.
Ik zal u naar uw broer brengen.
We vertrekken morgenvroeg, maar we gaan het apart doen.
De temperatuur is gezakt.
De aderlatingen en koude baden hebben blijkbaar effect gehad.
Blijkbaar is hij van zijn paard is gevallen. - Nee!
Nee!
We zullen geen enkele reis financieren tot de oorlog voorbij is.
Prinses Isabel zal haar titels
en priviliges in Portugal behouden.
Uw vader had gelijk.
U verdient de troon niet.
Als Boabdil Granada niet overgeeft op het afgesproken uur,
zal Ahmed, een onschuldige jongen, betalen voor het verraad van zijn vader.
ONDERTITELING: Bor Snarf
Richt uw kin op, dat ze u goed zien.
Dat is genoeg.
We gaan terug naar Santa Fe.
U kunt Granada nu niet verlaten.
Een menigte heeft het landgoed van Ibn Kumasa overvallen.
Hij is een van de loyaalste edelen, ik ben het hem verschuldigd.
Bij Allah! En onze zoon? - Het zullen maar enkele dagen zijn.
Vertrouw in mij.
Ze zullen Ahmed doden, als u het pact niet nakomt. - Dat zullen ze niet.
Ze gaven hun woord en dat zullen ze houden.
Zoals ik het mijne zal houden, als de tijd komt.
Als Ahmed iets overkomt, zal ik het u nooit vergeven.
Geef Granada onmiddellijk over, nu. - Ik ben geen pop in hun handen.
Ik zal het doen wanneer de termijn verloopt, niet eerder.
Intussen ben ik nog steeds de emir en ik zal geen chaos toelaten in mijn koninkrijk.
Hou u sterk, alstublieft.
In Granada resten geen voedsel en wapens meer.
Misschien geven ze de plaats op vroeger dan afgesproken.
Ik bid dat dit moment komt. Ik zou de dood van Ahmed
niet op mijn geweten willen. - Wees niet bang,
het leven van de jongen is niet in gevaar, ik ben er zeker van.
Heren, we staan op het punt het schiereiland te bevrijden van het juk van de islam.
Een grote overwinning voor het christendom, maar de ongelovigen?
Hebt u al over hun lot beslist?
Ze mogen naar Berbería gaan naar believen
en zij die blijven zullen we naar het ware geloof leiden.
Wilt u de Moor evangeliseren? Dat is zinloos.
We hebben gezien wat er in Sevilla met de bekeerlingen gebeurd is.
Ik geef mijn mislukking toe, broeder Tomás, maar dat is niet hetzelfde.
In Sevilla leerden we dat een bekeerling judaïseert, niet door onwetendheid,
maar omdat zijn geloof is aangetast.
En de ongelovige heeft de christen leer nooit gekend.
Wanneer ze de onderrichtingen van Christus leren kennen,
zullen ze zich vrijwillig aan het echte geloof onderwerpen.
Over één generatie zal Granada christelijk zijn.
Het zal iets helpen als we Granada herbevolken met oude christenen.
We zullen hun een huis, land en vrijstelling van belasting geven.
Maar als ze geen belasting betalen, waar halen we dan het geld
om de bevolking te voeden, het bisdom te vestigen?
U kunt de overschot hebben van de bul van de kruistocht.
Dat zal volstaan om te beginnen.
Zal Rome zich niet verzetten?
Granada kerstenen was het doel van onze kruistocht,
hij loopt hiermee niet op zijn einde. - Hoogheden,
Ik loof uw intenties, maar Granada zal nooit christelijk zijn
zonder de inquisitie te vestigen.
Wanneer we de plaats hebben ingenomen zullen we beslissen. Ze wachten op ons.
Torquemada heeft gelijk.
Misschien, maar ik probeer het liever op mijn manier.
Hoogheden, ik weet dat u wordt opgeslorpt
door uiterst belangrijke gebeurtenissen, maar dit...
dit kan niet wachten.
Ik moet in de zomer vertrekken om te profiteren van het klimaat
en ik mag de voorbereidingen niet laten aanslepen.
Ik heb fondsen nodig om schepen te bouwen, bemanning te ronselen...
U wil dat we u 2 miljoen maravedís geven!
Neemt u ons voor dwazen?
Verifieer één voor één de uitgaven, alles is uiterst gedetailleerd.
Met zo'n bedrag moet hij niet vertrekken,
hij zal rijk zijn zonder de haven te verlaten.
We zullen uw voorstel bestuderen, maar heb geduld.
We gaan niets ondernemen tot we zijn doorgestoten tot Granada.
Ik begrijp uw droefheid,
maar u mag de moed niet opgeven, u 't minst van al.
Ik ben ten einde krachten.
U moet uw echtgenoot helpen bij deze heroïsche opdracht. Zonder te verzwakken.
Is het heroïsch, een koninkrijk over te geven?
Boabdil zal Granada niet overgeven.
Als hij het koninkrijk niet redt, zal hij er samen mee sterven.
U hebt uw verstand verloren.
Om het even welke oplossing zou een oneer zijn voor hem
en ons geslacht. - Wilt u dat ze mijn zoon afmaken?
Dat ze ons allemaal afmaken? Ga uit mijn kamer.
U bent de schande van Boabdil.
U hebt hem zo zwak gemaakt, als Zoraida het deed met mijn man.
Als Granada in christen handen valt, zal het door uw schuld zijn.
Honderd keer zouden we de stad overgeven om het leven van Ahmed te redden. Buiten!
Buiten of ik roep de wacht!
Ik begrijp uw boosheid niet. Is het door de reis van de Genuees?
Hij verkoopt rook tegen de prijs van goud u geeft hem vleugels.
We kwamen overeen om zijn expeditie te steunen. - Niet met zoveel geld.
Het is niet het moment. - Het is het wel.
Castilië staat op het punt gebieden terug te krijgen die ons toebehehoren
en dan... - En wanneer mijn koninkrijk?
Roussillon en Cerdanya zijn nog in Franse handen. Of was u dat vergeten?
Ik heb mijn vader beloofd dat ik ze zou terugkrijgen.
en u beloofde mij uw steun.
Deze oorlog is nog niet voorbij en onze troepen hebben rust nodig.
Ik heb de zaken van Aragon opzij gezet telkens Castilië mij nodig had,
hou nu uw woord.
Columbus zal moeten wachten.
Dank u om mij te ontvangen, hoogheid.
Zeg, wat is er zo dringend? - In alle eerlijkheid...
Uw intenties met de ongelovigen van Granada baren me zorgen.
Uw zorgen zijn voorbarig. We zullen niets beslissen vóór we de stad hebben.
Als het nieuwe bisdom niet kordaat handelt van in het begin
wordt Granada een toevluchtsoord voor ketters, ongelovigen en Joden.
Broeder Tomás, richt u op uw taken en laat dat aan mij over.
Precies, hoogheid.
Hebt u al beslist wie de nieuwe aartsbisschop wordt?
Baart dat u ook zorgen?
U weet dat ik nooit dat soort eer heb nagejaagd,
maar in Granada zal de kerk iemand nodig hebben
die het geloof verdedigt met vaste hand.
Iemand als u?
Als ik als aartsbisschop u en de kerk van dienst kan zijn
zou ik bereid zijn de benoeming te aanvaarden.
Ik zal aan uw voorstel denken, als het zo ver is.
U mag gaan. - Hoogheid.
Het is de helft van wat ik u moet. Ik zal u de rest geven zodra ik kan.
Ik begrijp het volkomen. Moisés, er komen betere tijden.
Aan het hof lijdt men minder dan in de Joodse wijken,
daardoor hebt u nog steeds hoop.
Het doet me pijn dat u de hoop hebt verloren, neef.
Ze hebben deze maand mijn handelszaak tweemaal aangevallen.
Hebt u al gedacht aan verhuizen? - Weer?
In heel Castilië is er geen veilige plaats voor de Joden.
De oorlog is weldra ten einde
en Granada kan een kans zijn voor ons allemaal.
Veel moslims verkiezen ballingschap
boven te leven onder de wetten van Castilië.
Ze verkochten hun huizen en handelszaken tegen een lage prijs.
Als we van de gelegenheid kunnen profiteren is er veel te verdienen.
Wat doet u denken dat in Granada de heidenen ons zullen respecteren?
De kroon heeft mensen nodig die het koninkrijk helpen heropbouwen.
En er wordt verteld dat het daar anders zal zijn, dat er méér tolerantie zal zijn.
Beste neef,
De koningen zien de moslims als indringers.
Als zij ze daar dulden,
zullen ze 't met ons dan ook niet doen?
Op zijn sterfbed heeft koning Lodewijk van Frankrijk
onze wettige rechten erkend. Nu moet Charles zijn wil voltrekken
en die graafschappen teruggeven. - Gaat u Frankrijk de oorlog verklaren?
Ik hoop dat het zo ver niet komt.
Portugal zal neutraal blijven
en ik heb de steun van Engeland en de Habsburgers.
Dan zie ik niet hoe ik u kan helpen.
Ik moeten troepen concentreren bij de grens.
En we zullen het financieren met de bul van de kruistocht.
Hoogheid, de bul kan enkel gebruikt worden
om de ongelovigen te bestrijden.
De paus zal het gebruik ervan voor oorlog tussen christenen nooit aanvaarden.
We gaan een groot wapenfeit neerzetten voor het hele christendom.
Rome is ons steun verschuldigd!
U weet dat ik dit niet kan toestaan.
't Is goed.
Ik zal wachten tot Granada christen wordt,
we zullen zien wat de paus dan zegt.
U mag gaan.
Boabdil heeft een akkoord omtrent de overgave van Granada aan de christenen.
Hij heeft ons verraden, mijn eigen zoon, bloed van mijn bloed.
We zullen Granada niet overgeven aan de ongelovigen.
Edele heren, de oorlog is verloren,
de hulp die onze broeders beloofden zal niet komen.
Maar ik wil dat het gevecht verdergaat,
zolang één van ons nog in leven is.
Mevrouw, mogelijk worden we verslagen, maar slaven worden we nooit.
Nooit!
Uw steun maakt het verraad van mijn zoon minder bitter.
Als dit het offer is dat ons wacht, het zij zo.
Maar wij zullen niet de enigen zijn die sterven.
Laat ons de ongelovigen de ontvangst geven die ze verdienen.
Gebruik de laatste reserves kruit om het Alhambra op te blazen.
Laat de hele stad branden met hen erin.
Allah is groot! - Allah is groot!
Edelen van Granada...
Luister niet naar haar.
Haar drijft enkel de haat en de haat heeft haar gek gemaakt.
De emir is uw wettige heer, hij waakt over ons.
Wacht op zijn terugkomst, niemand moet nog sterven.
Grijp haar.
Buiten! Buiten!
Hebt u Columbus gezien sinds hij terug is? - Amper.
Hij is druk bezig zijn reis te plannen.
Ik heb nagedacht over de mogelijkheden van zijn onderneming.
Het is een grote gelegenheid om ons geloof naar Indië uit te dragen.
Met Gods wil.
Het verheugt me dat we 't ook hierover eens zijn.
Het woord van God verspreiden is de plicht van elke dienaar van God.
Helaas is de expeditie in gevaar.
Ik weet niet hoe aan middelen te raken om ze te financieren.
U zou mij kunnen helpen.
U sprak over een overschot van de bul van de kruisvaart.
Ik zeg u hetzelfde als ik zei tegen uw echtgenoot. Rome zal het niet aanvaarden.
Vroeg mijn echtgenoot u om het geld?
Om de Catalaanse graafschappen terug te krijgen. Of vergis ik mij?
Ik hoop dat u mijn weigering beter opneemt dan hij.
Als we de bul kunnen gebruiken om Granada te evangeliseren,
zouden we hem kunnen gebruiken voor de expeditie van Columbus, 't is niet zo'n verschil.
Hoogheid, voorlopig gaat het over de financiering van een reis,
dat is niet mogelijk.
Broeder Tomás is bij me geweest.
Hij stelde zichzelf voor als aartsbisschop van Granada.
Torquemada? Aartsbisschop?
Zoals u weet, was mijn intentie de ongelovigen te evangeliseren,
maar hij dringt erop aan dat er geen bekeringen zullen zijn, zonder de inquisitie.
Ik heb nog geen beslissing genomen,
maar ik zal het meteen doen als Granada zich heeft overgegeven.
Help me voor wat u 't liefst is.
Mijn echtgenoot moet ingelicht worden over wat er gaande is.
Alstublieft, de emir moet weten wat Aixa van plan is.
Hij zal deze waanzin doen stoppen.
Mijn vorstin, ik voer bevelen uit.
Als de emir niet op tijd terugkomt... - We kunnen niet wachten!
Als de emir niet op tijd terugkomt met zijn troepen, zullen we allemaal sterven.
U bent een soldaat en bent niet bang voor de dood.
Maar denk aan uw familie, aan uw kinderen.
Waarom zouden zij moeten sterven?
Hoe denkt u het te vermijden?
Laat me vrij en draag dit bericht naar mijn echtgenoot.
Haast u, hij is op het landgoed van Ibn Kumasa.
En u? Wat gaat u doen?
Ik moet het leven van mijn zoon redden.
Hoogheid, ik zweer u dat Boabdil niets weet van het verraad dat men in Granada beraamt.
Sta op.
Doe Ahmed geen kwaad.
U bent ook vader. Heb medelijden.
En uw echtgenoot?
Ik hoop dat hij op tijd aankomt.
Als dat lukt, zal hij dan zijn moeder kunnen intomen?
Lijd niet omwille van uw zoon, hem zal niets overkomen.
Ik beloof u dat we de stad zullen redden.
Als we Granada hadden willen verwoesten, zou het nu al van ons zijn.
Kijk niet op kruit, we moeten hun zoveel mogelijk schade toebrengen.
Er mag voor de ongelovigen niets overblijven. - Halt!
U bent nog op tijd. Verdedig ons en maak u gereed om te vechten totterdood.
Uw waanzin heeft ons einde nog sneller doen komen.
Sluit haar op in haar kamer!
Nee, nee!
Verrader! lafaard!
Ik vervloek de dag dat ik u op de wereld zette!
Kom eruit en u betaalt het met uw leven.
Doe open! Doe open!
Verrader! Lafaard!
Ik wil hieruit! Hoort u mij! Ik ben niet alleen!
Lafaard! Verrader!
Doe open!
Ik, Boabdil, emir van Granada
in mijn naam, in naam van de edelen
en van alle inwoners van de stad
geef over aan uwe hoogheden of hun vertegenwoordiger
met liefde, vrede en goede wil,
de vesting van het Alhambra en de stad van Granada,
Albaicín en zijn voorsteden, om ze te bezetten in uw naam
met uw mensen en zoals u verkiest.
en eens de vestingen overgegeven
onder hun bescherming, zullen ze hen in hun huizen,
hacienda's en landgoederen laten leven voor eeuwig en altijd.
Ze zullen hun moskeeën respecteren
en zullen hen niet storen in hun gewoonten, hun wetten.
Noch in hun scholen, waar ze hun kinderen onderwijzen, noch in hun religie.
Als we de ladingen vinden, kunnen we beletten dat ze ontploffen.
Daar is geen tijd voor.
Ons enig voordeel is dat zij niet weten dat wij hun plannen kennen.
Eindelijk.
De overgave van Boabdil.
Om de overgave adequaat af te handelen, moet het onmiddellijk gebeuren
om opstanden en andere schade te vermijden.
Vanavond, bij zonsondergang,
zal Boabdil de stad voor ons openen, zodat we het Alhambra kunnen innemen.
Kunnen we zijn woord vertrouwen?
Hij zou het leven van zijn zoon nooit riskeren. - Hij heeft Aixa kunnen stoppen,
maar nieuwe complotten zijn mogelijk. - Zeker, ze was niet alleen.
We gaan alle mogelijke voorzorgen nemen.
Cárdenas, u neemt het Alhambra in bezit in onze naam.
Dank u, hoogheid, er is geen groter eer voor mij.
Laat drie kanonschoten klinken, wanneer de opdracht volbracht is.
Als het u plezier doet, zullen we samen het afgesproken sinjaal afwachten.
Heren, laten we beginnen.
Leg uw wapens neer!
Granada is niet langer van ons.
In naam van zijne hoogheden, don Fernando en doña Isabel,
bij de gratie van God, de koning en de koningin van Castilië...
van León, Aragon en Sicilië,
graven van Barcelona en heren van Biskaje,
neem ik bezit van dit paleis, van deze stad en van dit koninkrijk.
Ik geef het aan u over.
We moeten het paleis inspecteren om te zien of er enig gevaar is.
Mijn kapiteins zullen u naar de torens begeleiden.
De koningin wil dat alle gevangenen onmiddellijk worden vrijgelaten.
Dat zal gebeuren. Beschikt u nog iets anders?
Ja.
Eerwaarde.
In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest,
Amen.
Eindelijk.
We hebben bereikt waar we zo naar verlangd hebben.
Het christendom zal zich deze dag herinneren.
Tot meerdere glorie van het koninkrijk van Castilië
en onze Heer. Geloofd zij de Heer.
Geloofd.
Voor Castilië! - Voor Castilië!
Voor Castilië! - Voor Castilië!
Voor Castilië! - Voor Castilië!
[Granada, 2 januari, 1492]
U bent de vorst van Granada,
u moet zich niet vernederen voor ons.
Neem de sleutels van mijn stad,
Ik en zij die zich in de stad bevinden, zijn van u.
Mijn vorstin,
De glorie voelt aangenamer, wanneer men er zoveel voor geleden heeft.
Lang leve de koning en de koningin!
Wat een mooi gebouw.
Broeder Hernando...
Het is onze wens dat een groot kruis wordt opgericht op de hoogste toren.
Het moet te zien zijn vanuit de verste hoek van de stad.
Granada is christelijk en iedereen moet dat weten.
Ik dank Allah.
Kom in mijn armen, mijn jongen.
Neem het hem niet kwalijk, het zijn moeilijke momenten voor iedereen.
Wat zal er van ons worden? Waar gaan we nu naartoe?
We gaan in 't zuiden wonen,
in een kasteel in Al Busherat, waar we niets tekort zullen komen.
Is die plaats een koning waardig?
Het zijn niet de paleizen die de koningen vereren.
Het zijn zijn de koningen die de paleizen vereren met hun aanwezigheid.
Kom.
Ween. Ween als een vrouw
voor iets wat u niet kon verdedigen als een man.
Iedereen wacht op uw woorden.
Lange jaren van oorlog zijn verstreken,
zodat we vandaag onze overwinning op de ongelovige kunnen vieren.
Het was niet mogelijk geweest zonder de vastberadenheid en het geloof
van allen hier aanwezig.
En zonder de opoffering van allen die hun leven hebben gegeven
voor God en Castilië.
Vandaag benijd ik hen allemaal,
want zij hebben het voorrecht
deze overwinning te vieren aan de zijde van onze Heer.
Als koningin van Castilië, beloofde ik
alles te doen wat in mijn macht lag...
Bij zondsopgang vertrekt u naar Frankrijk met een ultimatum
om Roussillon en Cerdanya terug te krijgen.
Hoogheid, met alle respect,
vindt u niet dat het wat vroeg is voor een nieuw conflict?
Laat ons hopen dat het niet nodig zal zijn.
Maar als Frankrijk ons de oorlog verklaart, moet Aragon zich verdedigen
en zal Castilië gedwongen worden mij te steunen.
Laat ons toasten op onze overwinning.
Op Castilië en Aragon.
Op Castilië en Aragon!
Hoort u wat ik hoor?
Het is een spookachtig gezang. Een litanie uit de andere wereld.
Het is bloedstollend, 't is waar.
Het doet ons beseffen dat deze plaats nog niet van ons is,
dat we ons in een vreemd land bevinden.
Er moet dus iets gebeuren, mevrouw, anders raak ik nooit in slaap.
Ik zal bevel geven klokken te hangen in alle torens
en dat ze tijdens hun gezang zonder ophouden moeten worden geluid.
Hoeveel lawaai de klokken ook maken,
ik zou er beter mee slapen dan met deze stemmen.
U moet weten...
dat wat u in uw handen hebt, het heilig boek is van de ongelovige.
Verstaat u dan wat hier gezegd wordt?
U gebruikt uw tijd voor nutteloze kennis.
Dat denk ik niet. Ik vervul enkel het mandaat van Jezus,
want alle kennis is een vorm van liefde voor de naaste.
U vergist zich eens te meer.
De Heer keurt het lezen van deze ongelovige boeken niet goed,
net zomin als de beledigende sensualiteit van dit paleis.
Ik vertrouw erop dat de koningin een kathedraal zal oprichten
op de grondvesten van dit duivels paleis.
- Er mag hiervan niets overblijven. - God zij dank
bewondert de koningin de schoonheid van deze plaats.
Het kwaad weet goed hoe de wil van de mensen te verzwakken.
Daarom moeten wij ons meedogenloos tonen.
U wordt verblind door de haat, broeder Tomás. - En u door de toegeeflijkheid.
Wij zullen het dus nooit eens worden.
Broeder Hernando...
Ik heb naar de paus geschreven en gevraagd
of het geld van de bul mag gebruikt worden
om de heilig inquisitie te vestigen in Granada.
Hoe zegt u?
Zijne heiligheid zal dit gebaar zien
als het hoogtepunt van de oorlog tegen de ongelovige.
U had mij moeten raadplegen,
want de overschot van het geld van de bul bestaat niet meer.
Kunt u mij het doel van de reis van Cárdenas naar Frankrijk uitleggen?
Hij is de Catalaanse graafschappen gaan terugeisen.
En als ze het niet aanvaarden? - Mijn zwaard is gereed voor de strijd.
Er is geen geld voor nog een oorlog! - Als Frankrijk ons bedreigt,
zal Talavera ons het geld van de bul moeten geven.
U denkt enkel aan uw eigen belang.
Ik heb alles gegeven voor Castilië, dat weet u maar al te goed!
En zo zal het blijven, maar besef nu eens eindelijk
dat de problemen van Aragon ook de uwe zijn.
Hoogheden...
Broeder Hernando de Talavera heeft de fondsen voor de kruistocht omgeleid,
wie weet met welke doeleinden.
Hoe zegt u?
Hij weigert te verklaren waarvoor het geld werd gebruikt.
Weet u hier iets van?
Wat beraamt u, u en uw biechtvader?
Hebt u het geld aan Columbus gegeven zonder mij te raadplegen?
Ik heb niets te zeggen.
Als u me nu wilt excuseren, ik heb belangrijkere zaken te regelen.
Broeder Hernando...
Er is een vervelende kwestie die ik met u wens te bespreken.
Torquemada beschuldigt u ervan het geld voor de bul te hebben gebruikt
in uw eigen voordeel.
En u...
Twijfelt u aan mij? - Natuurlijk niet.
Ik weet perfect dat u tegen hem hebt gelogen.
God vergeve het mij. - Verkiest u in zonde te vervallen,
eerder dan de inquisitie te laten vestigen in Granada?
Deze mensen verdienen een kans die Torquemada hun niet zal geven.
Broeder Tomás lijkt bereid u bij Rome aan te klagen.
Als hij dat doet, zult u slechts twee opties hebben,
toegeven dat u het geld hebt en het hem geven...
of aan de paus de diefstal toegeven en de straf aanvaarden.
Ik weet niet goed welk van de twee de slechtste is.
U zit in een netelige situatie...
waaruit ik u kan bevrijden.
Hoe?
Financier met dat geld de expeditie van de Genuees en u zult mijn bescherming hebben.
Ik zou dit niet aan u vragen als ik niet geloofde dat het een grote gelegenheid is
om het evangelie te verspreiden.
Alhoewel,
we weten beiden dat in die expeditie eerder wereldlijke belangen primeren.
Verkiest u dat Granada in de handen valt van Torquemada?
Beloof me dat u de religies zult respecteren die nu in Granada heersen
en dat u hun uw geloof niet zult opleggen.
Beloof me dat...
en Columbus zal zijn geld hebben.
U hebt mijn woord.
En de koning?
Zal hij boos zijn als hij het verneemt?
Fernando zorgt voor zijn belangen, zoals ik dat doe voor de mijne.
Ik verzeker u dat broeder Hernando de straf zal krijgen die hij verdient.
Let op wat u zegt. U spreekt over de biechtvader van de koningin.
In Rome zullen ze zich bewust worden van hoe de dingen worden aangepakt.
U en de koningin gaan prat op uw geloof, maar de paus zal voortgaan op uw daden.
Let op uw woorden! - Tolereert u de ongelovigen dan niet?
Moedigt u de Joden niet aan de stad te bevolken?
Wie beschuldigt ons van zoiets?
Er wordt verteld dat de ongelovigen niet zullen vervolgd worden.
Joden van overal in 't koninkrijk zijn al onderweg.
Bent u zeker van wat u zegt?
U kunt de moslims in zee gooien, als u dat wenst,
maar de Joden zijn verspreid over dorpen en steden.
Ze zijn het echte gevaar voor ons geloof, de bron van alle ketterijen.
Wie zegt dat wij gaan toelaten dat Granada een toevlucht wordt voor ketters, die liegt.
Maar u belet mij de inquisitie te vestigen.
Broeder Tomás, wij willen dat Castilië en Aragon
leven in het enige ware geloof, dat weet u.
Voor de liefde van Christus! We hebben bloed vergoten,
we hebben mannen en fortuinen opgeofferd tegen de ongelovigen.
Dat is niet genoeg.
U moet het kwaad van uw koninkrijken uitroeien.
U kunt rekenen op al mijn steun en die van Rome als u dat doet.
U wilt dat Castilië en Aragon van de ene dag op de andere veranderen.
Ongeduld is een slechte raadgever voor een heerser,
vraag het de paus. - U kunt het waarmaken.
Nu de islam is overwonnen, moeten de Joden weten dat het hun beurt is.
Dit is het moment om hun een les te geven.
Gaat u de gelegenheid laten voorbijgaan dat Rome u beschouwt als
de beste beschermers van het christendom?
Wat moeten we volgens u doen om dat te bereiken?
De Joden uitwijzen? Om welke reden?
Ze leven al eeuwen in onze koninkrijken.
Dat is zo, maar hun status is verschillend van die van de andere onderdanen,
Wettelijk maken ze geen deel uit van het koninkrijk, ze zijn enkel bewoners,
een volk dat we toelaten op ons grondgebied te leven.
Er zijn Joden onder onze belastinginners.
Hun leningen hebben veel van onze ondernemingen gefinancierd.
Hun loyauteit aan de kroon is boven elke twijfel verheven.
Heel wat zaken gaan door hun handen.
Gaan we hen verwerpen die ons begunstigen?
Frankrijk, Engeland en Oostenrijk hebben hen uitgewezen en blijven welvarend.
Onder één geloof zouden we de eenheid hebben die we zozeer wensen.
U weet dat we 't hierover nooit oneens zijn geweest.
Het is waar dat de haat tegenover de Joden méér dan ooit leeft.
Het heeft tot niets gediend hen te markeren of naar de aljama's te verwijzen.
Geen enkele maatregel door de Cortes goedgekeurd, deed de gemoederen bedaren.
Om de haverklap is er een opstand tegen hen.
We zouden een einde maken aan de rellen.
U hebt gelijk.
Voor de vrede in Castilië, zou uitwijzing gunstig zijn.
We hebben de gunst van Rome nodig.
We hebben de langste en duurste kruistocht gedaan tegen de ongelovige.
Waarom zou Rome ons hun steun weigeren?
Misschien twijfelen ze,
nu u een deel van het geld van de bul hebt gehouden.
De uitdrijving zou Torquemada kalmeren.
Laat het aan mij over hem te beletten de paus te informeren.
Ik stel slechts één voorwaarde. - Spreek.
Dat ik de bepalingen van de uitdrijving dicteer.
Ik ga niet toelaten dat Torquemada helemaal zijn zin doet.
Mijn hart kan geen grotere blijheid herbergen.
Ik verzeker u dat u geen spijt zult krijgen van uw beslissing.
Vertel ons, hoe gaat u het aanpakken?
Hoogheid, we moeten eerst de best mogelijke schepen vinden.
In de haven van Palos spraken ze me over drie karvelen.
Drie schepen voor één enkele expeditie?
Die ik zal volladen met proviand. Ik wil de beste zeelieden.
Daarvoor moeten we de beschikbare hoeveelheden bepalen.
U bent wel gretig om in de koffers van de Kroon te graaien.
Had u niet voorzien dat we nu mijn economische voorwaarden bespraken?
Uw voorwaarden?
Als u niets op het spel zet, hoeft u niets te ontvangen.
Ik zet mijn leven op het spel.
U vertrouwt erg weinig in het succes van uw reis.
Zeg ons, wat zijn uw eisen?
Mijn vorstin, ik verklaar me uw vazal,
zoals alle landen dat zullen zijn die worden ontdekt
in ruil voor de renten verbonden aan mijn positie.
Welke positie is dat?
Die van onderkoning over alle eilanden en vasteland dat ik verover.
Wilt u tot de hoogste Castiliaanse adel behoren door een reis te maken?
Verlaag uw eisen, als u onze steun hoogacht.
Beloont u naar behoren al het goede dat ik uw koninkrijk ga brengen.
U schiet met het kruit van de koning. - Als u niet akkoord gaat, laat het me weten.
Frankrijk is ook geïnteresseerd. - In godsnaam, Genuees!
Tast mijn grenzen niet af. Uw ambitie en onbeschaamdheid
gaan uw reis doen eindigen nog vóór hij is begonnen.
Er valt niets meer aan toe te voegen.
Hoogheid.
U zult voldaan zijn.
Columbus is geen belemmering meer voor het geld om tegen Frankrijk te vechten.
Welke voldoening zou het mij schenken u zo te zien?
Vergeef het me. U weet goed...
Hoeveel dit project voor u betekent.
Wat gebeurt er met ons, Fernando?
Wij zijn niet in staat te genieten van wat we bereikt hebben.
De edelen staan tot onze dienst, niet omgekeerd.
We leven in vrede met Portugal,
we hebben Granada veroverd...
Ja.
Misschien is het tijd om ons te vermaken.
Zullen we ooit stoppen met aan de toekomst te denken, om het heden te plukken?
We zijn hier geraakt omdat we altijd vooruit hebben gekeken.
Dat zit in ons bloed,
wij zijn hiervoor geboren.
Soms maakt het ons tot rivalen.
Dat is iets wat ik niet wil.
Zou u een rivaal kussen?
Hoort u dat?
Het is de eerste keer dat de klokken luiden in ons Granada.
Ze mogen niet ophouden met klinken.
Ze zullen ons eraan herinneren dat er niets is, wat wij samen niet kunnen bereiken.
Was u het die deze ontmoeting met de koningen hebt aangevraagd?
Nee..
Ik wil dat u weet dat Fernando en ik
zijn overeengekomen de Joden uit te wijzen.
Maar mevrouw... - Dat was een wijze beslissing...
Stilte, ik ben niet uitgesproken.
Alle Joden die niet bereid zijn het christelijk geloof te omhelzen.
U weet dat de Jood halsstarrig is. Hij zal zich niet bekeren.
Hoogheid, men kan niemand dwingen christen te zijn.
Hun bekeringen zullen vals zijn. - Het zullen zielen zijn, gewonnen voor ons geloof.
Enkel de kroon zal de voorwaarden tot uitwijzing beslissen.
Dit is onze wil en zal aldus gehoorzaamd worden.
Mevrouw, alstublieft... - Deze beslissing is onherroepelijk.
U beloofde tolerantie in ruil voor het geld van de bul.
Het toelaten van wie christen wil worden is tolerantie.
De angst zal hen aanzetten tot bekering, niet de liefde tot God.
Dat zal méér zijn dan u in al die jaren hebt bereikt.
Als u mijn werk zo weinig waardeert,
dan verzoek ik u mij vrij te stellen van in uw dienst te blijven.
Broeder Tomás zal een goede raadgever zijn om uw doelen te bereiken
en een betere biechtvader om uw wroeging te helpen verlichten.
Als het uw wens is het hof te verlaten, het zij zo.
Na lang en rijp beraad...
[31 maart, 1492]
hebben we besloten alle Joden...
uit te wijzen uit onze koninkrijken,
zonder dat ze ooit mogen terugkeren,
als ze het toch doen,
worden ze ter dood veroordeeld,
zonder proces, vonnis of verklaring,
tot het eind van de maand juli.
Ik, de koning. Ik, de koningin.
Vergis u niet, onze alliantie hield nooit in
dat ik niet wenste dat u het ware geloof zou omhelzen.
Mevrouw, ik beoog niet dat u het edict herroept,
ik wil enkel onderhandelen met u.
Onderhandelen over een geloofskwestie?
Ik heb gehoord over de nood aan geld van de kroon
om een geweldige reis naar Indië te financieren.
Beste Abraham, het zou te duur uitkomen, zelfs voor u.
Ik ben bereid u de vereiste som aan te bieden
als in ruil het bewuste edict vatbaar wordt voor interpretatie.
Het spijt me u mee te delen dat de expeditie schipbreuk leed vooraleer te vertrekken.
Als het beletsel economisch is,
zeg mij het totale bedrag waarover we spreken
en ik verzeker u dat ik het ruimschoots zal overschrijden.
In de raad van eminente mannen en heren van ons koninkrijk,
hebben we na lang beraad,
besloten het volgende edict te uit te vaardigen:
Alle Joodse mannen en vrouwen moeten onze koninkrijken verlaten,
en zullen nooit mogen terugkeren.
We bevelen ook dat Joodse mannen en vrouwen, van elke leeftijd
vertrekken met hun zonen en dochters,
dienaars en familieleden van alle leeftijden,
zonder goud of zilver mee te nemen,
paarden of wapens,
naast ook afstand te hebben gedaan van de rest van hun bezittingen.
Als een Jood dit edict niet aanvaardt
en hij wordt aangetroffen in deze contreien of terugkeert...
zal hij schuldig zijn op straffe van dood.
Zo werd bevolen door de koningen Fernando en Isabel,
zoals werd overeengekomen op 31 maart, 1492.
Maar mevrouw, is het niet genoeg bewijs van barmhartigheid
hun toe te laten de uitwijzing te vermijden door zich te bekeren?
Geen enkel Jood is méér dan de andere.
Maar sommigen dienen de kroon méér dan anderen.
Het zou onrechtvaardig zijn allen in dezelfde mand te gooien.
En wat stelt u voor?
Dat door het betalen van een zekere som
sommigen onder hen in ons koninkrijk mogen blijven
of het minstens onder betere voorwaarden mogen verlaten.
Geen enkele Jood zou in Castilië mogen blijven,
u hebt dat zo ondertekend. - Alles kan genuanceerd worden.
Alles, behalve de ketterij,
die moet vervolgd worden tot ze volledig van de aarde is geveegd.
Zo zie ik het,
en zo ziet Rome het.
De koning van Frankrijk is bereid tot een akkoord met de kroon van Aragon.
Zal het Roussillon en Cerdanya teruggeven zonder iets in ruil te eisen?
Enkel één voorwaarde.
U moet u onthouden van bemoeienis in Italië.
De koning van Frankrijk heeft niet méér rechten over Napels
dan die bastaard erfgenaam Ferrante. Bastaard of niet.
Natuurlijk niet, maar na de oorlog van Granada...
Zou u moeten toegeven. Het belangrijkste hebt u bereikt.
Ik zal een akkoord sluiten. Er is nog tijd om zich te herroepen.
Ikzelf zal de voorwaarden opstellen.
Er zijn verschillende brieven van de zeevaarder Christoffel Columbus.
Ik had de gelegenheid zijn bode te onderscheppen.
Het was niet zo moeilijk.
Zijn onderhandelingen met Frankrijk lopen op hun einde.
Zo ziet het er inderdaad naar uit.
Ik dank God om de oorlog met Frankrijk te hebben vermeden.
En ik feliciteer u,
eindelijk krijgt u de graafschappen terug waar u zo naar verlangd hebt.
Het spijt me enkel dat mijn vader het niet meer heeft kunnen meemaken.
Niets is zekerder, dan dat men met vastberadenheid alles bereikt.
U hebt het in Granada bewezen.
Nu kunt u hetzelfde doen met Indië.
Gebruik het geld van de bul voor de expeditie van Columbus.
Maar denk aan de arrogantie en de eisen van de zeevaarder,
het is niet enkel meer een probleem van geld.
Bedenk dat als hij erin slaagt,
zijn reis ons meer voordelen zal opleveren dan wat ook.
U weet niet hoe gelukkig u mij maakt.
Dit helpt mijn ontgoocheling met de Joden te compenseren.
Ontgoocheling? Ze verlaten het koninkrijk met tientallen.
En er zijn nauwelijks bekeringen.
Dat bevestigt de woorden van Torquemada:
De Joden zullen nooit hun geloof verloochenen.
Zou het voorbeeld van een vooraanstaande bekeerling niet voordeliger zijn voor ons?
Wat hebt u in gedachten?
Laat Cabrera komen.
Mijn vorstin heeft veel respect voor u.
Tot nu toe is uw trouw aan de kroon onbetwistbaar.
Als belastinginner van het koninkrijk kan u niets verweten worden,
u stond steeds onmiddellijk gereed, wanneer uw hulp werd gevraagd.
Ik zou het nog duizend keer doen voor de koningen.
De koningin weet dat.
Daarom biedt ze u de gelegenheid om de grootst mogelijke daad van loyauteit te stellen.
Vraag en Abraham zal u opnieuw voldoening schenken.
Bekeer u dan,
en geef een voorbeeld aan andere mannen, even befaamd en loyaal als u.
Bedenk dat wie beslist uw passen te volgen
niet gedoemd zal worden berooid het land te verlaten.
We weten dat het geen gemakkelijke beslissing is.
Denk eraan dat uw bekering
u een plaats verzekert in de Koninklijke Raad.
Het lot van de Joden in Castilië staat geschreven.
Volg mijn raad.
Ga in op het voorstel van de koningin,
want u kunt er niets tegenin brengen.
Hoe wist u van mijn reis naar Frankrijk? - Nieuws vliegt door de lucht.
Waarvoor moet ik mij verantwoorden?
Sta ik onder arrest? Ik ben geen vluchteling. - Alstublieft, toom u wat in.
U staat voor de man die uw idee mogelijk gaat maken.
In naam van Aragon of in uw persoonlijk voordeel?
Ik voer orders uit van de koning.
Hij wil dat ik mijn geld in uw onderneming investeer.
Hij moet u hoog aanslaan.
Uw investering zal van u een rijk man maken.
Twijfel er niet aan.
Het spijt me niet twee keer rijk te kunnen zijn.
Bij mijn terugkeer zal ik u het tegendeel bewijzen.
Stop met mij uit te lachen en leg mij uit waarom ik hier ben.
Ik moet een lange reis ondernemen. - En dat zal het ook zijn.
U vertrekt vandaag naar Granada.
U beledigt me. Dit cijfer geeft zelfs
geen tiende weer van de waarde van mijn bezittingen.
Tegen eind juli zijn ze niets meer waard. - U maakt misbruik van onze wanhoop.
Weet u wel met wie u spreekt?
Met een Jood.
En u? Bent u van plan de som die ik bied te aanvaarden?
Weiger.
Ik zal u volgende week mijn bezittingen inleveren.
U handelt wijs. - Ziet u niet dat ze u beroven?
Ik zal tenminste iets krijgen voor mijn landerijen.
Ik heb geen andere keuze.
Ik zou uw bezittingen kunnen kopen zonder dat u één enkele maravedí verliest.
Ik zal privileges van de kroon verwerven en een uitzonderlijke behandeling krijgen.
Hoe?
Door u te bekeren?
U werd tot rabbijn gewijd. U kunt uw geloof niet afzweren!
Als u Jahweh verraadt,
zullen ik en heel mijn familie niets meer van u willen weten.
Honden. Weg van hier!
Luister, Israel
Adonay onze God, Adonay is uniek.
Dank zij God is iedereen aan het hof gezond,
iets wat we zonder twijfel aan u te danken hebben.
Het was een eer u te dienen, daarom wilde ik afscheid nemen,
ondanks de omstandigheden.
Ik hoopte eerlijk gezegd op uw bekering.
Bekering garandeert enkel schaamte.
Ik weet dat zij die hun geloof afzweren ook vervolgd worden.
Enkel zij die hun geloof blijven belijden.
Bedenk u.
Ik beloof u erkenning, titels, voordelen. Wat wilt u?
Het spijt me.
U bracht mijn kinderen op deze wereld
vandaar mijn bevoorrechte behandeling naar u toe.
En omdat ik u nodig heb.
Wie zal nu mijn familie genezen?
U dwingt mij te kiezen tussen mijn koningin en mijn geloof.
Wat zou u doen?
Ik zou willen dat u dit houdt.
Als herinnering aan al uw geboorten.
We mogen geen zilver meenemen.
Niemand verbiedt u die teksten te lezen.
Brengt u nu zo uw tijd door?
Sinds ik stopte met u te dienen wijd ik mijn leven
aan de studie en de contemplatie.
Ik leef in vrede de tijd die het de Heer behaagt mij nog te geven.
Het spijt me dat ik het ben die uw vrede komt verstoren
om gebruik te maken van uw matigheid om u een nieuwe taak toe te wijzen.
Zeg mij.
Zou u het ambt aanvaarden van aartsbisschop van Granada?
Hebt u niets te zeggen?
Waaraan dank ik deze eer?
U had gelijk, geloof mag niet worden opgelegd,
hoe waar ze ook mag zijn,
hoezeer we ook overtuigd zijn dat we zielen winnen voor God.
Ik vrees dat het te laat is om dit recht te zetten.
Om de gunst van Rome niet te verliezen heb ik een groot onrecht begaan
en de vergissing begaan macht te geven aan de verkeerde persoon.
Ik neem aan dat u met uw voorstel mijn matigheid wilt gebruiken
tegen de methodes van Torquemada.
NIemand beter dan u om de vrede in Granada te bewaren.
En wie zal Torquemada aanpakken?
U, indien nodig.
Met uw steun?
U aanvaardt dus de benoeming?
Ik aanvaard.
En wees dubbel blij,
want de Genuese expeditie zal spoedig ons geloof naar andere oorden brengen.
Als ze me ooit vragen naar mijn onderhandelingen met de koningen van Castilië en Aragon,
zal ik zeggen dat het grootste deel van de tijd ik heb zitten wachten.
Alles wat de moeite loont, vereist geduld en geloof.
Ik stelde me voor dat ik het zou zijn die voor u moest buigen.
Ik verzeker u dat mijn voorwaarden dezelfde zijn gebleven.
We aanvaarden ze.
Allemaal? - De koninklijke juweliers zijn al
bezig met uw kroon van onderkoning.
Spot u met mij? Welke garanties biedt u me?
U zult een verbintenis ondertekenen met de koningen van Castilië en Aragon.
Is dat voldoende garantie?
Als u mij toestaat...
Ik zou graag weten wat uw mening deze nieuwe richting heeft doen uitgaan.
U bent zeker van uw succes,
en dat zal u doen slagen.
Ik ken slechts twee andere mensen, gericht naar onmogelijke doelen
met dezelfde volharding als u
en ik verzeker u dat ze ervoor beloond werden.
De kroon verleent u de titel van admiraal er zee en oceaan,
alsook de ambten van onderkoning en algemeen gouverneur
met erfelijk karakter van alle ontdekte territoria.
U zult daarbij een tiende ontvangen van de rijkdommen die worden verworven,
zoals goud, zilver, specerijen en edelstenen,
net als een achtste deel van de opbrengsten van de reis.
Aanvaardt u?
Onderteken dan dit document, en moge God uw schepen leiden.
Bij iedereen heerste ongeloof,
enkel u gaf blijk van intelligentie, inspanning en moed.
Wanneer ik geen enkele hoop koesterde, hebt u mijn onderneming gesteund
tot ze verwezenlijkt kon worden.
Ik zou Frankrijk of Portugal nooit hebben toegelaten dat te doen.
Hoogheid...
God heeft u en mij geroepen om een missie te volbrengen
die glorie belooft in ruil voor opoffering.
Daardoor hebt u mijn inspanning begrepen.
Ik zal u eeuwig dankbaar zijn.
Ik wens u alle sterkte toe bij uw reis.
Als God me bijstaat, zal de volgende keer als ik voor u sta,
uw koninkrijk zich uitgebreid hebben tot voorbij de zeeën.
U bent erin geslaagd. U moet wel trots zijn.
Ik benijd de Genuees.
Ik zou de oceaan willen zien, wetende dat daarachter
de glorie wacht die onze koninkrijken groot zal maken.
Als ik de oceaan wil zien,
dan verkies ik die in uw ogen,
zij hebben mijn hart veroverd.
Weet u nog, de eerste keer dat we elkaar zagen?
In mijn hoofd bevindt zich geen levendiger herinnering.
Daar is alles begonnen.
Niets van dit alles was mogelijk geweest zonder u.
Er komen jaren,
over vele eeuwen
waarin de oceaan haar grenzen zal loslaten
en een groot continent zal opspringen van tussen haar golven.
Dan zal Tetis heersen over nieuwe werelden
en zal Tule niet meer het laatste land zijn.
ONDERTITELING: Bor Snarf
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.