Original subtitles

ที่นี่คือคนละที่

กับที่เราถ่ายก่อนๆ หน้านี้นะ

บังอุสมานไปไหนเนี่ย

ที่นี่คือคนละที่นะ

เอาจริงๆถ้าใครไม่เคยมาเหมือนผมเนี่ย

วอลัยกุมมุสลาม

ถ้าใครไม่เคยมาเหมือนผมนะ

ก็จะแบบ เอ้ย มันเหมือนกันหมดนี่

ดูดิ

ทัวร์เขามากันเยอะมากนะ

คือก่อนจะเข้าเนี่ย

เราก็ต้องซื้อตั๋วเหมือนเดิม

อย่างสวย

ตรงนี้ย่อๆ มันคืออะไร

ชื่อว่า...

กูร ไอ ตีมูร

กูร ไอ ตีมูร หรอ

เขาน่าจะอ่านว่า กูรี

กูรี ตีมูร

นี่คือสถานที่ของสุลต่าน

ตีมูร เล็งนะ

ตอนนี้คือเป็นกุโบร์นะ

คือรวมเป็นสุสาน

ของคนสําคัญสําคัญในจักรวรรดิตีมูร

เขามาฝังที่นี่หมดเลย / ใช่ๆ

แต่ว่าตอนสร้างก็คือ

สร้างโดยตีมูร เล็ง

ก็คือสุลต่าน วาอามิต ตีมูร

สร้างให้กับหลานของตัวเอง

สร้างให้กับหลานตัวเอง / ใช่

เพื่อฝังนี่

หลานที่ชื่อว่า มุฮัมมัด สุลต่าน

อันนี้สร้างเมื่อ 1403

ตอนแรกคือฝั่งคนนี้

คนนี้เป็นคนแรกเลย

ที่ถูกฝัง

แล้วเมื่ออามิต ตีมูร เสีย

ก็เอาร่างของเขามาฝังที่นี่เหมือนกัน

เดี๋ยววันนี้เราจะมาเจาะลึกว่า

อามิต ตีมูรที่เราได้ยิน

ตีมูร เล็ง

แล้วก็ที่เราพูดถึงใน EP ก่อนหน้านี้

อูลุฆ เบก

ก็ฝังที่นี่เหมือนกัน

แล้วก็มีลูกๆ

หรือว่าหลานๆ ของตีมูร เล็ง

ก็หลายคนถูกฝังที่นี่

เหมือนเป็นสุสานของราชวงศ์

ราชวงศ์จักรวรรดิตีมูร

เขาสร้างใหญ่เลยนะ

จริง ๆ เราเคยพูดก่อนหน้านี้ว่า

ทัชมาฮาลได้รับแรงบันดาลใจในการสร้างนะ

จากเอเชียกลาง จากอุซเบกิสถาน

แต่ว่าถ้าจะให้เจาะจงก็คือจากตรงนี้

อันนี้คือต้นแบบของทัชมาฮาล

โดมด้านใน

แล้วก็เสาด้านข้างสองอัน

พูดได้ไหมว่าที่นี่คือต้นแบบของทัชมาฮาล

ใช่ๆ เพียงแต่ว่าลักษณะมันเปลี่ยนไป

นี่ยุคก่อน

หมายถึงว่าโครงสร้างโดยรวม

คือโดมตรงกลางใช่ไหม

แล้วก็เสาด้านข้างก็คือได้มาจากที่นี่

แสดงว่านี่ก็คือบรรพบุรุษของบาร์เบอร์อีกทีหนึ่ง

แล้วก็บาร์เบอร์ก็มีลูกหลาน

ซึ่งลูกหลานของบาร์เบอร์นี่แหละ

ไปสร้างทัชมาฮาล

นี่คือต้นแบบของทัชมาฮาล

ตอนนี้ผมได้ตั๋วเข้านะครับ

คนนึง 40 000 ซม

หรือประมาณ 105 บาท

106 บาทโดยประมาณ

ซึ่งก็ถูกกว่าถ้าใครได้ดู

EP ก่อน หน้านะถูกกว่าที่นู่น

นี่คือสุสานต้นแบบทัชมาฮาลของจริง

ดูสิ

แสดงว่าพวกโดมอะไรอย่างนี้

ผมว่านะ

อาจจะมีความได้รับอิทธิพลจากที่นี่นะ

ไปสร้างทัชมาฮาล

นึกออกป่ะ

เบบี้ทัช อะไรพวกนี้

ไปแล้วใช่ไหม / ไปแล้ว

เป็นไง คล้ายแบบนี้ไหม

ความคล้ายไหม

น่าจะใหญ่กว่า / อันนู้นใหญ่

ระดับโลกจริง

เขาคงต้องการสร้างให้มันใหญ่กว่า

บรรพบุรุษของตัวเอง

ก็จริง

เดี๋ยวเราลองเข้า

นี่เข้ามาข้างในนะฮะ

เห้ย...บัง

เอาตรงๆ นะ

อันนี้แหละต้นแบบทัชมาฮาล

ผมว่าผมไม่แน่ใจนะครับ

ว่าที่นี่สร้างก่อนทัชมาฮาลกี่ปีนะครับ

แต่ว่าเอาจริงๆนะ

ที่นี่ก็ควรได้เครดิตนะ

เราไม่ค่อยรู้จักเลยอะที่นี่เอาจริงๆ

ที่นี่สร้างปี 1403

สวนทัชมาฮาลสร้างเสร็จปี 1643

ประมาณสองร้อยปีป้ะ

สองร้อยกว่าปี

เดี๋ยวผมขึ้นปีเป๊ะๆให้นะฮะ

แต่เอาจริงๆนะฮะห่างกันสองร้อยปี

จักรวรรดิตีมูรตอนนั้นก็คือพังไปแล้ว

ไม่มีแล้ว

ถูกต้องนะครับ

ตอนทัชมาฮาล

แสดงว่าอายุสั้นมากนะ

ราชวงศ์ตีมูร

ประมาณ 100 กว่าปี

ไม่ได้นานมากนะ

เป็นคอร์เนตต่างๆ

แต่ว่าโอ้โห

เข้ามาในนี้นะครับ

เห็นถึงความอลังการมากๆของที่นี่

อันนี้ดูสุสานของราชวงศ์หมดเลยนะ

ผมว่าอามิต ตีมูรน่าจะอยู่อีกฝั่งหนึ่ง

นั่นไม่ใช่อันนี้หรอก

อันนี้เหรอ / ไม่ใช่

คิดว่าไม่ใช่นะ

ฝั่งนี้ก็เป็นสุสานหมดเลย

ลองไปดู

คือเราต้องรีบถ่ายนะ

เดี๋ยวมันจะมืดแล้ว

แต่ว่าเห็นถึงสถาปัตยกรรมที่เริ่ม

เริ่มที่จะเสื่อมแล้วนะ

เริ่มพัง เริ่มผุ เริ่มอะไรต่างๆ

อายุค่อนข้างนานนะ

ไม่น่าเชื่อนะเนี่ย

ก่อนทัชมาฮาล 200 ปี

ทัชมาฮาลก็นานแล้วนะ

นี่ก็ยังนานกว่าอีก

เจ๋งว่ะ

ตีมูร เล็งคือใคร

มาที่สุสานเขา

เล่าประวัติเขาที่สุสานเขาเลย

ตีมูร เล็งเนี่ยเขาเป็น

เขาเป็นเติร์กกับโมกุลที่ผสมไปแล้ว

เพราะเขามาหลังยุคมองโกลที่เราเล่าไปแล้ว

โอเค

เขาไปยิ่งใหญ่ได้ยังไง

ในขณะที่เขาเป็นลูกหลานของโมกุล

ตีมูรเขาเกิดที่

อะไรนะ ชาริสซอม

ตอนที่เราไปกินอะไรนะ

ถ้าเราไปกินแกะย่าง

แกะย่าง

อันนี้ก็คือในโซนซามาร์กันต์

อุสเบกิสถานนี่แหละ

เขาเป็นลูกของตระกูล

มองโกลเติร์กที่มีชื่อเสียงตระกูลหนึ่ง

ชื่อว่าตระกูลบารัส

พ่อเขาเป็นหัวหน้าตระกูล

ในขณะที่

ปู่เขาเป็นคนที่มีชื่อเสียง

ปู่เขาเคยเป็นเหมือนผู้ช่วย

หรือว่ารัฐมนตรี

ของมองโกล

จักรวรรดิชากาไต

ที่จําได้คือมองโกลในช่วงหลังเนี่ย

เขาแตกเป็นสี่

แล้วมีที่อยู่ที่ปกครองเอเชียกลางเนี่ย

ชื่อว่า ชากาไต ข่าน

ซึ่งในช่วงหลังชากาไต ข่านเอง

ก็แตกเป็นสอง

ตะวันออกกับตะวันตก

ซึ่งเขาก็เติบโตมาเรื่อยๆ

เติบโตมาเรื่อยๆ จนกระทั่ง

เมื่อเขาอายุได้สัก 20 ปีกว่าๆ

เขาก็ขึ้นมาเป็นผู้นําเผ่าบารัสเมื่อกี้

เขาขึ้นมาเป็นผู้นํา

เพียงแต่ว่าในช่วงนั้นเอง

ชากาไตเอง พอเขาแตกเป็นสอง

เขาก็เริ่มอ่อนแอลงเรื่อยๆ

แล้วแถมเขาก็มีปัญหากับ

ข่าน หรือว่าผู้ปกครองท้องถิ่นอะไรอย่างนี้ด้วย

จนกระทั่งตีมูรเนี่ย

เขาไปร่วมมือกับคนหนึ่ง ที่ชื่อว่า

อามีร ฮุสเซน

ในการโค่น

ชากาไตตะวันตก

หมายถึงว่า

อาณาจักรมองโกลเดิม

ที่แตกเป็น 2 ชากาไต

ตะวันตกก็คือฝั่งซ้ายใช่ไหม

เขาไปร่วมมือกับเมื่อกี้ อามีร ฮุสเซน

โค่นจักรวรรดิเดิม

โค่นราชวงศ์เดิม

แล้วเขาไปโค่นจักรวรรดิเดิมทําไม

เขาก็มีความขัดแย้งในเชิงตระกูล

ในเชิงเผ่าต่างๆ

อํานาจเดิมอ่อนแอลงอะไรอย่างงี้นะ

จนกระทั่งสามารถโค่นได้

แล้วเขาร่วมด้วยกันไม่ใช่เหรอ

ก็อิสลามด้วยกันนั่นแหละ

มันก็ขัดแย้งมันก็ล้มล้าง

จริงๆ เรื่องพวกนี้มันเป็นเรื่องของ

การเมืองมากกว่า

มันไม่เกี่ยวกับบทบัญญัติอิสลามนะ

อิสลามไม่ให้สู้

ซึ่งมันก็ต้องไปดูรายละเอียดอีกทีนึงว่า

ฝ่ายไหนเป็นฝ่ายที่ชอบธรรมหรือถูกต้อง

เหมือนอับบาซิยะห์ใช่ไหม

อับบาซิยะห์ที่ขึ้นมาแทนที่อุมัยยะฮ์

ก็มีดราม่า

ก็มีรายละเอียดของความขัดแย้งอยู่

เดี๋ยวเราค่อยไปลงละเอียดใน Every Deen ดีกว่า

นี่คือดราม่าหนักเลย

ซึ่งเมื่อเขาร่วมมือกับอามีรฮุเซ็นเนี่ย

แล้วสามารถโค่นชากาไต ข่าน

อันเก่าตะวันตกอันเก่าลงได้ใช่ไหม

เขาก็ร่วมมือกับอามีร ฮุสเซนนี่แหละ

ในการเริ่มขยาย

เริ่มขยายอาณาเขตหรือว่าอิทธิพลใหม่

อาณาจักรใหม่ขึ้นมา

โดยที่ก็เริ่มที่การต่อสู้กับ

ผู้ปกครองของเมืองบัค

บัคนี้ก็คืออยู่ในอัฟกานิสถานปัจจุบัน

ก็คือลงมา ลงไปข้างล่าง / โอเคๆ

แล้วฮุสเซนเมื่อกี้เนี่ย

อามีร ฮุสเซนก็เสียชีวิตในช่วงหลัง

ฉะนั้นคนที่ขึ้นมาเป็นผู้นํา

ของอํานาจใหม่เนี่ยก็คือกลายเป็นตีมูร เล็ง

แล้วเขาถูกเรียกว่าเป็นอามิต ตีมูร

ตั้งแต่ตอนนั้น / ตั้งแต่ตอนนั้น

คือตีมูร เล็งเนี่ยเขาเป็นมุสลิมแล้วก็จริง

แล้วเขาก็เป็นคนที่หมายถึงว่า

มีความรู้ ความเข้าใจศาสนานะ

เขาเรียนรู้ศาสนามานะ

แต่เหมือนกับว่าเขาเองก็มี

มีความปรารถนา

หรือว่ามีวิสัยทัศน์เดิมของมองโกล

ที่เขาต้องการที่จะขยายแผ่นดินของตัวเอง

เป็นผู้ปกครองโลกทั้งใบ

อ้อ มีความคิดแนวนี้ด้วย

เขาก็มี

เขามีอันนี้ด้วยเหมือนกัน

เพียงแต่ว่า

เขามีความเป็นอิสลามิกเข้ามาหน่อย

คือเขาก็มีความต้องการ

ที่จะขยายอาณาจักรอิสลาม

เพียงแต่ว่าวิธีการของเขาอาจจะโหดร้ายหน่อย

อาจจะรุนแรงหน่อย

คือเดี๋ยวบางคนบอกเขาว่าเป็นวีรบุรุษ

ใช่ๆ

แต่บางคนอาจจะมองเขาว่าเป็นทรราช

เพราะสิ่งที่เขาทํา

เหมือนอันนี้เลยนะ

เหมือนจิ๋นซี ฮ่องเต้ที่เราเห็น

เพราะสิ่งที่เขาทํา

เมื่อเขาขึ้นมาเป็นอามีรใช่ไหม

เราเริ่มขยายดินแดนของตัวเอง

เขาก็เริ่มบุกไปที่ต่างๆ นะ

เช่น เขาเริ่มโจมตีเมืองคอวาริส

คอวาริส ในอุซเบกิสถาน

ในยุคของเขานะ

หรือว่าเขาก็เริ่มขยายอาณาเขตของเขาจาก

อะไรนะ จากชากาไต ข่านตะวันตก

ที่อาจจะอํานาจหลงเหลือไม่เยอะมากแล้ว

เขาก็เริ่มขยายไป

แล้วก็เริ่มไปที่อัฟกานิสถานด้านล่างใช่ไหม

ไปที่เฮรัส

แล้วก็รวมถึงขยายข้างบนด้วย

ข้างบนก็คือหมายถึงว่า

ขึ้นไปยังคาซัคสถาน

ขึ้นไปยังอาเซอร์ไบจาน

อะไรพวกนั้น

อาเซอร์ไบจาน จอร์เจียพวกนั้น

หมายถึงว่า

ดินแดนของเขามันเริ่มขยายมากขึ้น

แล้วก็เริ่มหมายถึงว่า

ก็เอาชนะราชวงศ์ต่างๆ

ที่เป็นราชวงศ์เล็ก

ราชวงศ์น้อยต่างๆ

ก็เริ่มขยายไป

ซึ่งเมื่อกี้ที่เราเดินผ่านมา

มันจะมีแผนที่อยู่เห็นไหมแว๊บแว๊บ

นั่นคืออาณาเขตที่เขา

เริ่มขยายไปเรื่อยๆ

ซึ่งเขาไม่ได้มองใช่ไหมว่า

ที่เข้าไปตีคอวาริสซึม

เมืองต่างๆ เป็นมุสลิมหรือไม่ใช่มุสลิม

เขาจะคิดว่านะมันมีรายละเอียด

มันมีรายละเอียดของของ

เหตุและผลของการโจมตี

ซึ่งอาจจะมีบางศึกสงคราม

ที่เขาอาจจะเป็นฝ่ายถูกต้องก็ได้นะ

แล้วก็อาจจะมีบางศึกสงคราม

ที่เขาอาจจะเป็นฝ่ายที่อธรรมจริงๆก็ได้

อันนี้ยกตัวอย่างเช่น

ด้วยความที่เขาขยายไปเรื่อย ๆ

แล้วมันเป็นยุคเดียวกันกับที่ออตโตมัน

ก็เริ่มสร้างก่อตั้งราชวงศ์ขึ้นมาที่อนาโตเลีย

เดี๋ยวๆ คือ...

เขาอยู่ในยุคเดียวกันของออตโตมัน

ใช่ เขาอยู่ในยุคเดียวกันกับ

คุณทวดของมูฮัมหมัดฟาเตะห์

คุณทวดของเมเหม็ดที่ 2 / ใช่ๆ

แสดงว่าเขาเป็นรุ่นพี่มูฮัมหมัดฟาเตะห์

ชื่อว่าสุลต่าน

บายาซิสที่ 1

เขารุ่นเดียวกัน

แล้วก็เคยเกิดการต่อสู้สงครามระหว่างออตโตมันกับ

กับตีมูร

ซึ่งในมุมของตีมูรเนี่ย

นักวิชาการบางท่านก็อธิบายว่า

เนื่องจากว่าออตโตมันมีส่วนในการที่

มีส่วนในการที่บุกเร้า

ให้อาณาเขตการปกครองในเมืองต่างๆ

ที่ยอมสยบต่อตีมูรอะ

ให้ลุกขึ้นมา

ลุกขึ้นมาต่อต้านลุกขึ้นมาก่อกบฏ

เขาก็เลยตัดสินใจที่จะบุกโจมตี

อาณาเขตดินแดนของออตโตมัน

ก็มีศึกสงครามอยู่

ระหว่างออตโตมันกับตีมูร

ฉะนั้นมุมหนึ่งเขาก็อาจจะมีเหตุมีผลของเขา

ในการเปิดศึกต่อสู้

ในบางสมรภูมินะ

ครับ

แต่ว่าสุดท้ายแล้วก็ต้องยอมรับว่า

ก็มีหลายศึกสมรภูมิเหมือนกันที่มันก็เลวร้าย

เลวร้ายอย่างเช่นอะไรที่เขาเลวร้าย

เช่นเผาบ้านเผาเมือง

เผาบ้านเผาบ้านเผาเมือง

ที่บังเคยอธิบายใน Every Deen Podcast

คือห้ามเผาบ้าน

ห้ามทํานักบวช

ห้ามฆ่าเด็ก ห้ามฆ่าผู้หญิง

ไม่ใช่เหรอ

ห้ามตัดต้นไม้ด้วยซ้ํา ถูกต้อง

ที่ท่านนบีสอนนะ

หลักการมันก็หลักการไป

การปฏิบัติของมุสลิมก็เป็นการปฏิบัติของคนไป

ซึ่งเราก็ต้องยืนยันว่ามันผิด

เผาบ้านเผาเมือง

แล้วก็ฆ่าคนที่อาจจะไม่เกี่ยวข้องอะไรอย่างนี้

ประหารชีวิต

มีศึกๆ หนึ่งที่ลงไปต่อสู้ด้านล่าง

ด้านล่างก็คือ

หมายถึงว่าลงไปอินเดียอะไรอย่างนี้นะ

แล้วมีศึกหนึ่งคือต้องการที่จะขู่ให้

ฝั่งศัตรูยอมจํานน / ครับ

ก็เลยจับเชลยศึก

ที่เอาชนะมาได้ในศึกก่อนหน้านี้

จับมาประหารให้เห็น

ประหารโชว์ / ประหารโชว์ ใช่ ซึ่ง

นั่นแหละ

อันนี้คือสิ่งที่ไม่ถูกต้องนะ

หรือไม่ก็ศัตรูบางคน

หรือว่าบางกลุ่ม

ที่เขาเอาชนะมาได้นะ

มีบางคนก็คงเป็นแบบ

คงเป็นแกนนํา

หรือไม่ก็คงเป็นไส้ศึก

หรือว่าคนทรยศอะไรอย่างนี้

ก็เอามาฉาบกับปูน

เอามาฉาบกับผนัง

ฉาบแล้วก็ให้เสียตรงนั้นแหละ

ใช่ ก็มีเหมือนกัน

หรือว่าที่แบบ

โด่งดังมากที่คนเขาพูดถึงกันเยอะก็คือ

ก็คือประหาร

ประหารศัตรูใช่ไหม / ฆ่า

แล้วก็เผา

แล้วก็เอาโครงกระดูก

มาก่อให้กลายเป็นเหมือนเป็นพีระมิด

เพื่ออะไร

เพื่อขู่ให้...

ซึ่งมันก็...

มันก็บอกได้ไม่แน่ชัดนัก

ว่าเป็นคําสั่งของตีมุรเอง

หรือว่าเป็นเพียงการปฏิบัติโดยทหารของเขา

แต่ว่ามันเกิดขึ้นในยุคของเขาไง

เกิดขึ้นในศึกสงครามที่เขาเป็นผู้นําทัพ

แต่ซึ่งมันก็จะบอกว่าไม่ใช่ฝีมือเขา

มันก็ไม่ได้นะ

เพราะว่ามันอยู่ใต้อํานาจใต้อํานาจเขา

เขาก็ต้อง

ซึ่งแสดงว่าที่เขาไปตีอินเดีย

แบบที่บอกไปเมื่อกี้

มันก็กลายมาเป็นที่มาของจักรวรรดิโมกุลไหม

บ่งบอกว่าอํานาจของเขามันขยายไปกว้างมาก

นี่ถ้าให้ดูแผนที่

คือเขาไปตีนี่ด้วยนะ

เขาขยายไปที่

เขาต้องการขยายไปที่จีนด้วยนะ

แต่ว่ามันไม่ค่อยสําเร็จเท่าไหร่

เขาก็ลงไปที่อินเดียแล้วก็รวมถึงฝั่ง

ฝั่งตะวันตกเนี่ยเมื่อกี้ไปอาเซอร์ไบจาน

ข้างบนใช่ไหม / ครับ

แล้วก็รวมถึงนู่นน่ะเข้าตุรกี

แล้วก็ที่ว่าเกิดสงครามกับ

กับออตโตมัน

แล้วก็รวมถึงเนี่ย

รวมถึงแผ่นดินในเอเชียกลางเองอะ

เขาก็บุกไป

ไปโจมตีเหมือนกันนะ

อย่างเช่น อิหร่าน

อิรัก แบกแดด

เมืองต่างๆ ในแผ่นดินชาม

เขาเรียกว่าสงครามสงครามเจ็ดปี

จนกระทั่งแบบมีความสูญเสียเยอะ

นี่เป็นปีชาม / เขาบอกว่า

มีนักวิชาการบางท่านถึงขั้นพูดว่า

เป็นการบุกโจมตีที่

จะทําให้

เศษซากของมันน่ะอยู่ไปอีกหลายปี

การบุกโจมตี การทําลาย การเผาต่างๆ

มันจะเป็นร่องรอยอยู่อีกหลายปี

ซึ่งก็เป็นอย่างนั้นจริง

หมายถึงว่าในช่วงนั้นคือแทบจะ

แทบจะไม่เหลือชิ้นดีอะ

ในช่วงนั้นอะ

อันนี้โจมตีมุสลิมกันเองไหม

ก็เป็นการต่อสู้กับมุสลิมกันเอง

แต่ว่าก็ไปทําลายบ้าน

มีบางศึกที่สู้กับออตโตมาน

มีบางศึกที่สู้กับมัมลูค

อาณาจักรมัมลูค

ก็คืออาณาจักรมุสลิมที่อียิปต์

บางช่วงก็สู้กับมัมลูค

แล้วก็ไปเผาบ้านของคน

ถูกต้อง

แต่ก็คือในอีกมุมหนึ่งก็คือ

ด้วยความที่เขาก็ยังเป็นมุสลิมใช่ไหม

เมื่อเขาไปพิชิตดินแดนไหน

เขาก็นํา

เขาเรียกอะไรนะ

ภาษาอาหรับจะเรียกว่า ชีอะห์

ชีอะห์อิสลาม

หมายถึงว่า

เอกลักษณ์สําคัญๆ ต่างๆ ของอิสลาม

ก็เกิดขึ้นในเมืองนั้น ๆ ด้วย

ในช่วงที่เขาปกครอง

ที่เห็นชัดเจนก็คือในเอเชียกลาง

ก็คืออารยธรรมต่างๆของเขายังคงหลงเหลืออยู่

มัสยิดต่างๆ

โรงเรียนสอนศาสนาต่างๆ

แบบที่บังบอกมันก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า

ถ้าเรามาดูในเอเชียกลางแบบอุสเบกิสสถาน

จะบอกว่ามัสยิดใหญ่มาก

สถาปัตยกรรม

โรงเรียนสอนศาสนา

แล้วก็วิวัฒนาการต่างๆในยุค

ในยุคของจักรวรรดิ์ตีมูร

คือยิ่งใหญ่

มรดกหลายๆอย่าง

ที่มีอยู่ในอุซเบกิสถานปัจจุบัน

ตกทอดมาจากยุคของเขา

ทุกคนเดี๋ยวผมลองเข้าไปนะฮะ

ด้วยพระนามของพระผู้เป็นเจ้า

โอ้โห มาชาอัลลอฮฺ

ทุกคนเอ้ย

อันนี้ทองไหมเนี่ยบัง

นี่คือสุสานหนึ่งของอามิต ตีมูร

อามิต ตีมูรนะฮะ

ด้านในนี่ผมเชื่อว่านะคือทองคํา

เนี่ยผมเชื่อว่านี่คือทองคํา

อลังการมาก

นี่คือสุสานของจริงด้วยนะ

ไม่น่าเชื่อว่าเราจะได้มาเห็น

อะไรที่ใกล้ชิดขนาดนี้

อันนี้สีดํา

อันนั้นคือสุสานของอามิต ตีมูร

ที่เราพูดถึงคนนี้

ใช่ ตรงกลางนั้นเป็นสีดํา

ส่วน 2 นี้คืออูลุฆ เบก

อูลุฆ เบกที่เราไปถ่าย ep ที่แล้ว

ส่วนที่เหลือก็เป็นลูกหลานเขา

ไม่ใช่อันใหญ่นู่นหรอ / ไม่ใช่ๆ

อันที่สอง อันนี้อันหนึ่ง

ส่วนคนที่สี่เป็นเป็นชื่ออื่น

อันนี้บัง

ทองคําไหมเนี่ย

ก็น่าจะนะเหมือนที่ติลลากอรี

ที่ราชวงศ์ที่ลูกหลานของ

รีจิสสถาน แสควร์

ใช่ไหม ข้างในก็เป็นปิดทอง

อันนี้ก็น่าจะใช่ด้วยเหมือนกันนะ

ดูๆ จากรูปแบบนั้น

ก็คือนี่ก็คือสุสานของท่านผู้นํานะครับ

อูลุฆ เบกในตํานาน

อามิต ตีมูร

ไม่น่าเชื่อนะฮะว่าสายตาที่เราเห็นตอนนี้

คือสุสานของอามิต ตีมูรนะ

ได้ยินมาสักพักใหญ่แล้ว

อีกอย่างหนึ่งก็คือสถานที่เนี่ยเป็น

เหมือนเป็นต้นแบบของทัชมาฮาลอีกทีนึงอะ

ซึ่งทัชมาฮาลข้างในเราเข้าไม่ได้

เนี่ยทุกคน

บางทีข้อดีของเขาก็เยอะนะ

ในการสร้างจักรวรรดิอิสลามที่ยิ่งใหญ่

มีโรงเรียนสอนศาสนา

มีคนที่เป็นผลผลิตจากราชวงศ์เขา

ที่เยอะที่มีบทบาทในสังคม

พวกความก้าวหน้าทางวิชาการ

ทางศาสนา และสามัญนะ

ก็เกิดจากจักรวรรดิของเขาก็เยอะเหมือนกัน

แล้วก็มันมีศึกหนึ่งที่สําคัญมาก

เปรียบที่ดังมากระหว่าง

ระหว่างอาณาจักรตีมูรกับออตโตมัน

ก็คืออาณาจักรก็คือสงครามอังการา

อังการาคือเมืองหนึ่งที่ตุรกีปัจจุบัน

เคยเกิดสงครามครั้งใหญ่

ใช่เมืองหลวงของตุรกี

เคยเกิดสงครามใหญ่ระหว่างติมูรกับ

กับออตโตมัน

ในยุคของบาเยซิดที่ 1

อันนี้คือกับตีมูร เล็ง

บาเยซิดที่ 1 กับตีมูร เล็ง

ใช่ๆ

บาเยซิดที่ 1 คือสุลต่านอะไร

สุลต่าน บาเยซิด ที่1

อันนี้คือทวด

ปู่หรือทวด

เป็นทวด ๆ

เป็นทวดของเมเหม็ดที่ 2 / ใช่

โอเคแล้วก็ยังไงต่อ

แล้วปรากฏว่าในศึกนั้นน่ะ

คือศึกนั้นก็คือมันก็จบ

หมายถึงว่า

ตีมูรเองก็ไม่สามารถขยายต่อได้

ออตโตมันเองก็สามารถป้องกันได้

แต่ว่า

เพียงแต่ว่าสุลต่าน บาเยซิด

ถูกจับเป็นเชลย

ผู้นําสูงสุดด้วยนะ / ใช่

ถูกจับเป็นเชลย

คอลีฟะห์นี่นะ / ใช่

แล้วก็ถูกจองจํา

คือติมูรเองเขาก็พยายามดูแลอย่างดีแหละ

แต่ว่า

แต่ว่าบาเยซิดต่อมาเขาเริ่มล้มป่วย

แล้วก็เสียชีวิตในห้องขัง

คอลีฟะห์ที่โดนจับ

สุลต่านๆ

คือคอลีฟะห์ถ้าออตโตมันอ่ะ

ไม่ๆ ออตโตมันตอนนั้น

ยังไม่สถาปนาตัวเองเป็นคอลีฟะห์

อ๋อเหรอ

ยังไม่ใช่

จังหวัดออตโตมันเหรอตอนนั้น

ยังไม่ใช่

อุสมานยังไม่มาเหรอ

คือเป็นราชวงศ์ออตโตมันแล้ว

แต่ว่าเขายังไม่ได้สถาปนาตนเองเป็นคอลีฟะฮ์

เพราะถือว่าคอลีฟะฮ์

ยังมีอยู่ที่อียิปต์ของมัมลูค

คือคอลีฟะห์อับบาซียะห์

ตอนนั้นอยู่กับราชวงศ์มัมลูค

โอเค

ออตโตมันเขาจึงยัง

ไม่สถาปนาตัวเองเป็นคอลีฟะฮ์

เป็นการให้เกียรติระดับหนึ่ง

สุลต่าน

โดนจองจําจนเสียชีวิต

แต่ว่าไม่ได้มีการล้างแค้นอะไรนะ

เพราะว่าหลังจากนั้นราชวงศ์ตีมูร

ก็ล่มสลายไปนี่

ใช่ๆ

คือตีมูร เล็งเมื่อเขาเสียชีวิตนะ

คือสุลต่านหลังจากเขา

ไม่มีใครที่สามารถเทียบเคียงเขาได้

ในแง่ของวิสัยทัศน์

หรือว่าความเป็นผู้นํา

แม้กระทั่งอูลุฆ เบกเหรอ

แม้กระทั่งอูลุฆ เบก

ใช่

ฉะนั้นจึงทําให้จักรวรรดิตีมูร

หลังจากตีมูร เล็งเสียชีวิต

มันจึงไม่ได้มีการขยายอาณาเขตต่อ

ก็ปกครองอาณาเขตของตัวเอง

แล้วก็เริ่มสูญเสีย

ดินแดนทีละพื้นที่ ทีละพื้นที่ไป

แต่ว่าดินแดนที่สําคัญของเขาเนี่ย

มันก็คือที่เอเชียกลาง

อันนี้ ก็คือหลังจากตีมูรเสีย

มันเกิดการแย่ง

อํานาจบัลลังก์กัน

ระหว่างพี่น้องนะ

ก็คือระหว่างชาฮันกีที่ 1

กับคอลีอุส สุลต่าน

ซึ่งปรากฏว่าคอลีอุส สุลต่านชนะ

แต่ว่าคอลีอุส สุลต่านนี่เขาเป็น

เขาเหมือนเป็นสุลต่านที่รักความสนุกสนาน

เป็นเจ้าชายที่รักสนุก

ก็เลยมีคนอื่นที่มาแบบว่า

ที่มาล้มอะ โค่นล้มอะ

โค่นล้มบัลลังก์ก็คือคนที่ชื่อว่าชะฮ์รุ

เมื่อกี้ก็มีหลุมหลุมศพของเขาเหมือนกัน

แล้วก็มายึดอํานาจ

แล้วก็ขึ้นมาเป็นสุลต่านคนต่อมา

ซึ่งในยุคชะฮ์รุนี่แหละ

ที่ถือว่าเป็นยุคสมัยที่

มีการปะทะกันอย่าง

อย่างเข้มข้น

ระหว่างตีมูร

แล้วก็ออตโตมัน

แล้วก็มัมลุก

ตอนสุลต่านตีมูรเอง

มันก็มีการปะทะกันแล้ว

แต่ว่าเทียบ ปะทะกันเข้มข้นนะ

ก็คือยุคของชะฮ์รุ

ก็คือยุคสุลต่านคนต่อมา

ซึ่งมันคือยุคสมัยที่ออตโตมัน

เขาเริ่มแข็งแกร่งมากๆ แล้ว

สู้ไม่ได้อยู่แล้ว ซึ่งสู้ไม่ได้แล้ว

ฉะนั้นอาณาเขตของ

อาณาจักรมันจึงเริ่มเล็กลงเรื่อยๆ

แล้วก็จำกัดอยู่แค่เอเชียกลาง

เขาก็พยายามที่จะ

ประคับประคองอํานาจของตัวเอง

พร้อม ๆ กับการสนับสนุนด้านวิชาการ

ด้านอารยธรรมต่าง ๆ

ซึ่งมันมาถึงจุดที่สูงสุด

หรือว่าโด่งดังที่สุดของเขา

ในแง่ของวิทยาการ

ก็คือในยุคของ อูลุฆ เบก

ที่เราไปดูใน EP ก่อนหน้าที่เขาเป็นหลาน

เขาเป็นหลานของอามิต ตีมูร

ซึ่งคนนี้เขาดัง เขาดังเพราะว่า

เขาขึ้นมาปกครองนี่

ตอนเขาอายุ 16 ปี

ครับ

เพราะว่าพ่อเขาเสีย

เขาต้องขึ้นมาปกครองตอนอายุ 16 ปี

พ่อเขาที่ว่าชอบเที่ยวนะ

ไม่ใช่ คนเมื่อกี้

คนที่ขึ้นต่อมา ชะฮ์รุเมื่อกี้

เขาขึ้นมาแทน

แล้วเขาดังเพราะว่า

เขาเป็นคนที่เก่ง

เก่งด้านวิชาการ

เขาเป็นสุลต่านด้วย

ต้องบริหาร ต้องอะไรด้วยใช่ไหมครับ

ในขณะเดียวกันเขาก็เป็นคนที่

สนใจศึกษาเรียนรู้

แล้วก็จนกระทั่งเขามีชื่อเสียง

ที่เป็นนักดาราศาสตร์

แล้วก็นักคณิตศาสตร์

ฉะนั้นเขาจึงรวม 2 อย่างก็คือ

อํานาจ

และวิชาการ

เขาจึงใช้อํานาจของตัวเองที่มีอยู่ในมือ

ในการส่งเสริมด้านวิชาการ

จึงเป็นที่มาของการสร้าง

มัดรอซะฮ์อูลุฆ เบก

แล้วก็สร้างหอดูดาวอูลุฆ เบก

คือผมเคยได้ยินคนนี้

เขาบอกว่าเป็นนักดาราศาสตร์

มีหอดูดาวในยุค 500-600 ปีที่แล้ว

แล้วหอดูดาวเขา

หอดูดาวเขาคือสร้างผลงานที่ยอดเยี่ยมมาก

ก็คือ

เป็นหอดูดาวที่ทําให้

เขาสามารถ

ทําข้อมูลเกี่ยวกับตําแหน่งของดาวต่างๆบนท้องฟ้า

เป็นพันกว่าดาว

แล้วก็จากหอดูดาวเขาเนี่ย

เขาก็ทําเป็นหนังสือ

เขียนเป็นหนังสือด้วย

ชื่อหนังสือเนี่ยชื่อว่า

ซิจ ไอ สุลต่าน

เป็นชื่อหนังสือเขา

ซึ่งเป็นหนังสือที่รวบรวมเกี่ยวกับ

ตําแหน่งของดาวต่าง ๆ

บนท้องฟ้าเป็นพันกว่าดาว

หรอ ยุคเขานี่นะ

ซึ่งมันมีประโยชน์มาก

กับการศึกษาดาราศาสตร์ในยุคต่อๆ มา

ยุคเขาเนี่ยนะ

500-600 ปีที่แล้วเนี่ยนะ

ใช่ยุคเขา

คือเขาเป็นสุลต่านใช่ไหม

เขาสร้างมมัดรอซะฮ์ใช่ไหม

ฉะนั้นเขาจึงมีส่วนสําคัญอย่างมาก

ในการที่จะส่งเสริม

ส่งเสริมวิชาการ

เหมือนอย่างเช่นซัพพอร์ตเรื่อง

สวัสดิการ

เงินทอง เรื่องอะไร

ถ้าปัจจุบันก็พวกค่าเทอม

พวกอะไรต่าง ๆ

ทุนการศึกษา

เพราะฉะนั้นคนนี้เขาจึงมีชื่อเสียงมาก

เป็นทั้งสุลต่าน

แล้วก็เป็นนักวิชาการในตัว

เจ๋งว่ะ

คือถ้าสังเกตคนอุซเบกิสถาน

เท่าที่เราเจอนะ

ก็จะมีคนที่ตั้งชื่อลูกตัวเองว่า

อามีร ตีมูร

และอูลุฆ เบก

สองคนนี้

สองท่านนี้

คนอุซเบกิสถานเป็นชื่อเยอะมาก

ถ้าใครรู้จักคนอุซเบนะ

บางคนชื่อ

อูลุฆ เบกนี่เยอะ

เยอะมากๆ

ต่อมาเนี่ยอูลุฆ เบกเขา

คือด้วยความที่เขาหลงใหลในวิชาการนะ

แล้วเขาก็ใช้

อํานาจของเขาในการผลักดัน

หรือว่าสนับสนุนด้านวิชาการน่ะ

ซึ่งแน่นอนว่ามันก็จะมี

คนบางคนที่ไม่เห็นด้วยอะ

คือเขามองว่า

เราควรสานต่อภารกิจเดิม

ของอามีร ตีมูร

ในการขยายดินแดนของตัวเอง

หรือว่าในการปกป้องอาณาเขตแดนของตัวเอง

จากอาณาจักรรอบข้าง

ที่มายึดดินแดนเราไป

สุดท้ายก็เลย

อูลุฆ เบกโดนโค่นอํานาจเหมือนกัน

รัฐประหารจากลูกชายของตัวเอง

อันนี้ดราม่านะ

มันแทบจะทุกราชวงศ์ไหม

มีเรื่องแบบนี้เกิดขึ้น / ใช่ๆ

ตั้งแต่อับบาซียะห์

เดี๋ยวเราจะมาเล่าใน

Every Deen Podcast

หลังจากนี้นะ

หลังจากท่านนบีเสียชีวิต

แล้วก็มีการชิงอํานาจกันแบบ

ยิ่งกว่าสามก๊ก

ราชวงศ์มุสลิม

ปัญหาของประวัติศาสตร์มุสลิม

ปกติเขาจะเล่า

เป็นปัญหาของคน

คือปัญหาของคน

แต่ว่าปัญหาตอนนี้คือ

ที่คนไม่ค่อยรู้จักเกี่ยวกับจักรวรรดิ

หรือประวัติศาสตร์อิสลาม

เพราะมันไม่สนุก

เพราะอะไรถึงไม่สนุกรู้ไหม

เวลาคนเล่า

เขาเล่าแต่ฮีโร่ไง

คนที่เก่งๆ คนนี้ คนนี้

เล่าแต่ด้านบวก

ด้านบวกอย่างเดียว

ซึ่งเอาจริงๆนะ

ประวัติศาสตร์ยิ่งกว่าสามก๊กอีก

ลูกตัวเองมา

บางทีก็วางยาพิษ

แล้วก็ฆ่ากันทั้งราชวงศ์ก็มี

นึกออกไหม

มันเยอะที่มันดราม่า

หลังจากนี้เราอาจจะเล่า

แต่ว่าอยากจะให้ทุกคนใจเย็นๆนะ

เพราะว่า

หลักการศาสนาสอนแบบนี้

แต่คนที่ทําตามหลังจากนี้

อาจจะทําตามบ้างและไม่ทําตามบ้าง

อันนี้ก็ต้องแยกแยะนะ

ว่าหลักการสอนดี

แต่คนที่เอาไปปฏิบัติบางทีอาจจะ

ไม่ตรงนิดหนึ่ง อะไรอย่างนี้

อูลุฆ เบกก็เป็นคนหนึ่งที่โดน

ลูกตัวเองโค่นล้ม

ฉะนั้นเมื่อโดนโค่นล้ม

ซึ่งมันก็มี

มันก็มีความขัดแย้งมาก่อนหน้านี้ใช่ไหม

ที่เราเล่าไป

ซึ่งเมื่อโดนโค่นล้มเนี่ย

อาณาจักรตีมูรก็เริ่มอ่อนแอลงไปอีก

เริ่มแตกแยกไป

แล้วสุดท้ายมาถึงสุลต่านคนสุดท้าย

ของเขาชื่อว่า อาบู ซาอีด

ก็เป็นมุสลิมนี่แหละ

เมื่อเขาตายเนี่ย

อาณาจักรตีมูรในเอเชียกลาง

คือที่อื่นนี่โดนคนอื่นยึดไปแล้ว

แต่ในเอเชียกลางยังเป็นของเขาอยู่

แต่ว่าเมื่อสุลต่านคนสุดท้ายของเขา

ชื่อว่า อาบู ซาอิส เสีย

มันก็เลยแตก

ก็คือเขาแตกเป็นอะไร

แตกเป็นคาเนต

คาเนตก็คือข่านนั่นแหละ ก็คือ

อาณาจักรข่านแต่ละที่ เช่น

เป็นข่านคาซัก

เป็นข่านบุคอรอ

เป็นข่าน....

อะไรนะ

คาวาริส

ก็คือหมายถึงว่า

แตกเป็นอาณาจักรเล็กอาณาจักรน้อย

ซึ่งเมื่อแตกเป็นเล็กเป็นน้อยเนี่ย

คือแต่ละฝ่าย หรือแต่ละตระกูล

หรือว่าแต่ละเผ่า

ก็จะมีฝ่ายของตัวเองใช่ไหม

ที่ขัดแย้งกัน

สุดท้ายคือ

จักรวรรดิตีมูรมันก็เลย

ล่มสลายไปในตัว

ซึ่งปรากฏว่าในความขัดแย้ง

ของรัฐเล็กรัฐน้อยเนี่ย

ก็มีคนหนึ่งที่เป็นลูกหลานของ

ตีมูร เล็งนี่แหละ

ที่เขาก็มีการสู้รบปรบมือกัน

ไปมาระหว่างอาณาจักรเล็ก

ระหว่างบุคอรอกับ

คอวาริซึม

ซามาร์กันต์กับคาซัค เป็นต้น

ก็มีคนหนึ่งที่พยายามที่จะ

รื้อฟื้นอํานาจของบรรพบุรุษของตัวเอง

แต่ว่าพ่ายแพ้หลายๆ ศึก

เสียเมืองนั้น เสียเมืองนี้

สุดท้ายก็เลยลงไปข้างล่าง

ก็คือลงไปที่อัฟกานิสถาน

แล้วก็สร้างบารมี

สร้างอํานาจ

รวบรวมไพร่พลของตัวเองมาใหม่

แล้วก็เข้าไปบุกต่อสู้กับ

อาณาจักรที่ปกครองที่อินเดีย

อย่าบอกนะ

ก็เลยกลายเป็นที่มาของจักรวรรดิโมกุล

ที่สถาปนาโดยบาร์บูร์

ขนลุกเลยยี

บาร์เบอร์

อันนี้ที่บังรีฟเล่ากับเราที่ทริปอินเดียนะ

บาร์บูร์ๆ แล้วก็คนอินเดีย

ตั้งชื่อลูกตัวเองว่าบาร์บูร์เยอะมาก

คนอินเดียที่เป็นมุสลิมนะ

ซึ่งอันนี้ก็เป็นที่มาของจักรวรรดิโมกุลที่ยิ่งใหญ่

ที่ประเทศอินเดียที่เราเห็นทัชมาฮาล

เราเห็นที่ลาฮอล

ที่บังกลาเทศ

จักรวรรดิโมกุลนี้

รวยมากเลยทุกคน

ไปดูย้อนดู

คลิปเรดฟอร์ด

คลิปพวกนี้ที่เราไปถ่ายที่อินเดียนะ

ไปดูได้ทุกคน

มัสยิดยามาลที่อินเดียต่างๆ

อันนี้ก็เป็นผลพวงมาจาก

จักรวรรดิโมกุล

ซึ่งโมกุล / ตีมูรก่อน

ไม่ใช่ๆ

โมกุลก่อน โมกุลเสร็จ

ก่อนหน้านั้นคือตีมูร

ก่อนหน้านั้นคือมองโกล

มองโกลก็คือมาจากเจงกิส ข่านอีกทีนึง

โหดจริงทุกคน

คือไล่มาเป็นไทม์ไลน์นะ

ซึ่งถ้าใครอยากรู้เกี่ยวกับจักวรรดโมกุล

ไปดูได้ใน EP ซีรีส์ของอินเดียนะ

คือเราเพิ่งไปมา

โอ้โหอีพีนี้ก็คือเราเจาะลึกอูลุฆ เบก

เราเจาะลึกเกี่ยวกับอามิต ตีมูรนะ

จะได้หายสงสัยว่า

ในเอเชียกลางอะใครที่

เคยมีอํานาจรุ่งเรืองมากๆ

ใครคือเบอร์หนึ่งจักรวรรดิตีมูร

นี่ก็คือหนึ่งในเบอร์ที่ต้นๆอะ

เอาตรงๆตอนนั้น / แต่คนไม่ค่อยรู้จักนะ

ถ้าคนไม่ค่อยรู้จัก

ส่วนใหญ่คนจะรู้จักแต่ออตโตมัน

คนจะรู้จักแต่อะไรอย่างนี้

เพราะว่าเขาชื่อเสียงเขาดัง

เขาดังจริง / ระดับโลก

ใครอยากจะมาเที่ยว

ที่นี่ก็สามารถมาเที่ยวได้

ที่นี่ก็จะเป็นสุสาน

ของอามิต ตีมูร

แล้วก็อูลุฆ เบก คนสําคัญๆ

หนึ่งในต้นแบบของทัชมาฮาล

ที่เป็นอนุสรณ์แห่งความรัก

แต่ว่ามันจะมีอีกที่นึงนะ

ที่เป็นของภรรยาเขาที่เขาสร้างใหญ่เหมือนกัน

บีบีคอนิมนะครับ

ที่ว่าอยู่ใกล้ตลาดอะ

เดี๋ยวผมขึ้นอินเสิร์ทให้

อันนั้นก็จะเป็นสุสานที่คล้ายๆใหญ่กว่านี้อีก

แต่ว่าเขาสร้างให้ภรรยาเขา

อามิต ตีมูรสร้างให้ภรรยาเขา

ซึ่งมันก็คล้ายๆกับจักรพรรดิ

ชาญะฮันที่สร้างทัชมาฮาล

ภรรยาเสียแล้วก็โศกเศร้า

ก็เลยสร้างทัชมาฮาลอันยิ่งใหญ่

ใช้เงินกันมหาศาลโมกุลนี่ก็รวย

บังเสริมนิดนึงก่อนก่อนปิด

ก็คือถ้าเราสังเกต

เป็นชาวมองโกล

เขาจะมีความให้เกียรติภรรยาสูงมาก

เจงกิส ข่านก็เหมือนกัน

ก็ให้เกียรติภรรยาของตัวเองมากด้วย

เขาจะรับฟังเวลาภรรยาเขาพูดอะไร

ภรรยาเขา

ที่เราเล่าไปใน ep ก่อนว่า

มันจะมีช่วงหนึ่งที่ลูก ๆ

เขาขัดแย้งกัน

ว่าใครจะขึ้นมาเป็นข่านคนใหม่

ฉะนั้นแม่ๆ

แม่ของลูกๆ

ก็คือภรรยาของเจงกิส ข่าน

จึงเป็นผู้สําเร็จราชการอยู่ 5 ปี

แสดงว่าเก่งมาก

ในการที่จะ

พยายามที่จะป้องกัน

ไม่ให้เกิดความขัดแย้งระหว่างลูกๆ

แล้วก็พอมายุคตีมูรก็เหมือนกันใช่ไหม

คือพอภรรยาเขาเสีย

เขาสร้างที่นี่ขึ้นมา

สร้างบีบีคอนิมขึ้นมา

แล้วก็ทัชมาฮาลก็

ก็เป็นลูกหลานของมองโกลเหมือนกันถูกไหม

ก็สร้างทัชมาฮาลขึ้นมา

นี่คือลักษณะของคนมองโกล

รักและให้เกียรติรักเมีย

แต่จริงๆนะท่านนบี มูฮัมหมัด

ก็ฟังภรรยานะ / ถูกต้อง

อุมูซาละมะห์

ที่เคยให้คําปรึกษาท่านนบี

ตอนที่ซอฮาบัตมีความวุ่นวายในช่วงนั้น

ไปฟังได้ใน Every Deen Podcast

เจอกัน EP หน้าทุกคน

มาดูว่าเราจะไปไหนกันต่อนะครับ

หลังจากนี้นะครับเราจะเดินทาง

ไปที่เมืองบุคคอรอ

ซึ่งเป็นเมืองที่กําเนิด

อิหม่าบุคคอรีในตํานาน

ที่นี่เยอะมากเลยนะ

เจอกัน EP หน้าทุกคน

สําหรับ EP นี้โชคดีครับ

เดินทางนี้ครับ

ยีบอกให้เดินทางนี้ครับ ไป

ให้เห็นโดม

ทําไมในอัลกุรอาน

ถึงพูดถึงมะเดื่อหรือว่าอัตตีนเนี่ย

อยู่ในอัลกุรอานสําคัญอย่างไร

อิหม่าม บุคอรี

คือใครครับบัง

การอ้างอิงถึงที่มาของท่าน

ท่านมาจากเมืองบุคคอรอ

เราจะเรียกว่า ฮาดิส