Original subtitles

[Chaviv in het Engels] Ze hebben alle Joden in de dorpen gedood.

[Henk] Menten is een bijzonder succesvol ondernemer.

[Hans] Is uw broer Dirk ook kunstverzamelaar?

[Pieter] Mijn broer leeft niet meer.

Als Jood moet je dit niet aanpakken. -Ik pak dit aan als journalist.

Dit is je reinste karaktermoord.

[Meta] Daar komt alleen maar narigheid van. Daar zit niemand op te wachten.

[Pieter] Dat zal u zeker spijten.

[duistere muziek]

[man 1 in het Duits] We konden alles zien vanaf deze plek.

[in het Duits] Want er was een hart uitgesneden op de veranda.

[in het Duits] Menten stond erbij, ik zie het nog duidelijk voor me.

[in het Duits] Hij droeg een SS-uniform.

[in het Duits] Hij was heel…

…rustig, hij was heel rustig.

[man 2 op tv] Hoofdredacteur Hans Knoop van het weekblad Accent…

…legde zondag de hand op documenten uit de naoorlogse procesdagen van Menten…

…die bij een voormalig verzetsstrijder in de tuin begraven zouden zijn geweest.

De bewijzen tegen de heer Menten stapelen zich op…

…dus hij zal zich voor de rechter moeten verantwoorden.

Mijns inziens is Nederland geen land…

…waar massamoordenaars straffeloos een rustig leventje kunnen leiden.

Hier gaan ze spijt van krijgen.

Die Hans Knoop al eerste.

[in het Duits] Wat ik u verteld heb, is allemaal waar.

[in het Duits] Dat kun je nooit vergeten.

[in het Duits] En dat zal ik waarschijnlijk nooit vergeten.

[intromuziek: Sammy Davis jr. - 'Baretta's Theme']

[gehaaste muziek]

[Rob] Rob Wouters. -Van Apeldoorn.

Dus na 30 jaar kom jij het stokje van mij overnemen?

[Rob] Ja.

Mijn handen jeuken, dat kan ik je wel vertellen.

Hoelang gaat dat eigenlijk duren, dat onderzoek?

Ik moet natuurlijk tot de bodem gaan. Hij mag ons niet ontglippen.

[Hans] Paar weken? -Paar maanden, minstens.

Wat? Dat kan toch niet. Wat als het hem te heet onder de voeten wordt?

We hebben nog niks.

Als we hem nu aanhouden, huurt hij een paar dure advocaten in.

Dan is hij zo weer vrij.

[Piet] Ja. Dan smeert-ie 'm naar het buitenland.

Ergens waar ze geen uitleveringsverdrag met Nederland hebben.

[Rob] Alleen de politiek kan een miljonair als Menten in het land houden.

Als we hem oppakken dan moeten we er zeker van zijn…

…dat we hem dit keer wel veroordeeld krijgen.

Maar als alles wat ik tot nu toe gelezen heb op waarheid berust…

…dan wordt dit de zaak van mijn leven.

Dat wordt het zeker.

En als je Menten niet de bak in krijgt, ga je er zelf aan.

Hij maakt je helemaal kapot.

Goedenavond. -Dank u wel.

[jazzmuziek] [druk geroezemoes]

We blijven niet te lang, hoor. -Ik heb me niet voor niks zo opgetut.

Zodra ik Andriessen heb gesproken, knijpen we ertussen uit.

Ik heb nog heel veel leeswerk vanavond.

Kom op, het is een feestje.

[vrolijke dansmuziek]

Waarom arresteren ze hem dan niet gewoon?

Kennelijk wil ons kabinet dat nieuwe gedoogbeleid…

…op meerdere fronten toepassen.

Hij staat daar, heb je hem gezien?

Die man is een uiterst succesvolle entrepreneur.

Ik wil hem niet meteen overvallen. -Straks is hij weer weg.

Je weet hoe druk die mensen het hebben. -Ja. Sorry?

Dat hij bulkt van het geld. Hij laat zich echt niet zomaar vangen.

We gaan net zolang door totdat Justitie niet meer om zijn arrestatie heen kan.

Die weten zich met de Drie van Breda al geen raad.

Nog zo'n bejaarde oorlogsmisdadiger erbij kunnen ze missen als kiespijn.

[Hans] Bejaard of niet…

…ik leef niet graag in een land waar oorlogsmisdadigers vrij mogen rondlopen.

Excuses, de fractievoorzitter van de KVP wil me geloof ik even spreken.

[vrolijke seventies-muziek]

[Hans] Maar als je ziet wat voor dubieuze rol diverse KVP-leden…

…in het proces na de oorlog hebben gespeeld…

Je wilt toch zeker wel voorkomen dat de KVP opnieuw de fout ingaat?

De situatie is volstrekt anders nu.

Justitie kan het zich niet permitteren om zo'n lakse houding aan te nemen.

Geef mij tien minuten met Van Agt en hij is mij en u daar eeuwig dankbaar voor.

Dat geef ik u op een briefje.

Frans gaat mij in contact brengen met de minister van Justitie.

Wat goed.

Kom, nu gaan wij dansen.

[man] Uw gedrevenheid dwingt respect af, dat zonder meer.

Als u en de minister de tijd nemen om dat materiaal door te nemen…

…dan ziet u dat er een reëel vluchtgevaar is.

Dat materiaal van u is 30 jaar oud. Toen is er ook niks mee gebeurd.

Het is nu 1976. Zijn beschermheren van toen leven niet meer.

Hoe denkt u dat we na zoveel jaar de bewijslast nog rondkrijgen?

Er zijn nog getuigen die leven. Die gaan we horen.

Ik hoop het voor u.

Ik ben blij dat de minister Mentens paspoort inneemt.

Dan kan hij in ieder geval niet vluchten.

De minister heeft enkel toegezegd om te onderzoeken…

…of we het paspoort kunnen innemen.

Of dat überhaupt kan, hoort u spoedig van ons.

Ik wens u veel succes.

[telefoon rinkelt]

Met Hans Knoop.

Ja. En?

En wanneer dan wel?

Dank voor het terugbellen.

Godverdomme.

Zet eens een raam open. Je stikt hier nog eens.

'Het is nu niet mogelijk om meneer Menten z'n paspoort in te nemen.'

Straks is hij gevlogen.

We hebben net ontdekt dat hij een enorm huis in Zuid-Ierland heeft, ook vol kunst.

Daar kan hij dan in ieder geval niet meer onderduiken.

Ierland heeft anders geen uitleveringsverdrag met Nederland.

Hij heeft geld genoeg om een eersteklas ticket naar de maan te boeken.

Au. Godverdomme.

[Hans zucht]

[Meta] Pieter.

Ze zijn bij ons huis in Ierland geweest.

De schoften. De Ierse kranten hebben ook al van alles over je geschreven.

We worden daar dus binnen de kortste keren net zo belaagd als hier.

Daar kunnen we voorlopig ook niet meer heen.

Ik ga mijn advocaat bellen.

[onrustige muziek]

[telefoon rinkelt]

[fluitje] Jongens, de losse verkoop gaat door het plafond.

En nog mooier, die kunstveiling is voorlopig van de baan.

Maar het allermooiste: Van Agt zelf heeft de Rijksrecherche opdracht gegeven…

…om een onderzoek in te stellen naar Mentens oorlogsverleden.

[applaus]

Maar dat onderzoek wachten wij natuurlijk niet af. We zijn er nog lang niet.

De hele waarheid moet boven tafel. Dus jullie gaan door.

En vanaf nu wil ik elke week een artikel over Menten.

[chef] Hans.

Gefeliciteerd. Mooie oplage. En een politieonderzoek.

Twee vliegen in één klap.

Maar in afwachting van het onderzoek kun je hem niet blijven betitelen…

…als massamoordenaar of oorlogsmisdadiger.

Daar is helemaal geen bewijs van.

Ik heb al een miljoenenclaim aan mijn broek hangen.

Ik ben niet bang voor die claim. Die bewijzen die komen.

Hans, ik heb een meneer Van Apeldoorn aan de lijn.

Die beweert te weten waar Dirk Menten is.

Dirk Menten? Die is toch dood?

Hans Knoop. -[Piet] Ik heb nieuws voor u.

Dirk Menten is springlevend en hij woont gewoon in Cannes.

[sombere muziek]

Dirk.

Nou, dit is Elisabeth. Die ken je natuurlijk.

En dit is mijn zakenpartner en goede vriend Isaac Pistiner.

[in het Duits] Aangenaam. -[in het Duits] Hartelijk welkom.

Zijn neefje, en mijn goede vriend Bibi.

[in het Duits] Een eersteklas jager. -[in het Duits] Mijn vriend.

[in het Duits] U zult wel honger hebben na zo'n lange reis. Kom binnen.

[in het Pools] Mooi, hè?

[in het Pools] Wil je even achter het stuur zitten?

Huppakee, haha.

Elisabeth, maak even een foto. Dirk, kom er ook even bij.

[in het Duits] Meisje.

[muziek: Bonnie Tyler - 'I was lost in France']

[Dirk] Wat komt u doen? Ik had toch nee gezegd.

Het is belangrijk.

U had beter thuis kunnen blijven.

Meneer Menten, alstublieft. -Ik praat niet over mijn broer, punt uit.

Waarom heeft hij u dood verklaard?

Wat heeft hij?

[chef] Heb je het al gehoord van Knoop?

Ik weet niet waar hij straks mee komt…

…maar het is intussen wel uitkijken geblazen met die claim van Menten.

Laten we het zijn advocaten niet makkelijk maken.

[Henk] Knoop gaat door tot het gaatje ben ik bang.

Als Justitie straks die bewijzen niet rond krijgt…

…dan hoeft Knoop niks te betalen, maar de holding wel.

Precies.

Menten beweert onschuldig te zijn.

Dus moeten we de zaak ook eens van die kant belichten. Objectief.

Precies, ja. Objectief.

Ga eens kijken of je verhalen kunt vinden die dat ondersteunen.

Pak lekker groots uit, neem voor mijn part een hele pagina.

[in het Frans] Alstublieft. -Merci.

Ik wil wedden dat hij je geld heeft geboden.

Klopt, maar daar ben ik uiteraard niet op ingegaan.

Heel verstandig. Hij belooft veel, maar je krijgt niks.

Zeg, eh…

Het is een hulpmiddel om het verhaal later uit te kunnen werken.

Ik wil alleen maar graag weten wat u mij over uw broer kunt vertellen.

Goed.

De schoft heeft het er zelf naar gemaakt.

U kunt niet zo goed met elkaar overweg.

Nee.

Na de oorlog al helemaal niet.

Hij heeft me bestolen, me opgelicht.

En voor de oorlog?

Kwam u weleens bij uw broer in Polen? -Regelmatig.

Na de scheiding van mijn eerste vrouw…

…ben ik hem gaan helpen met de exploitatie van de bossen.

Hij had daar een overeenkomst met de eigenaar.

Isaac Pistiner.

Ja. Daar kreeg hij ruzie mee.

Maar dat maakte niks meer uit…

…want de bolsjewieken kwamen.

[duistere muziek]

Lisa.

Lisa, ga naar boven, de bolsjewieken.

[geweer wordt aangespannen]

Niet doen, als ze een geweer zien, schieten ze je meteen dood.

Weet je wat ze met landeigenaren doen? Die hangen ze op.

[een dreun en gerinkel]

[geweren worden aangespannen]

[in het Pools] Niet schieten.

[in het Pools] We zijn geen Polen, maar Nederlanders.

[in het Pools] Maakt ons niets uit.

[in het Pools] Dit huis is nu van het volk. Meekomen.

[onheilspellende muziek]

[in het Pools] Laat mijn vrouw gaan -[in het Pools] Naar buiten, allebei.

[in het Pools] Raak haar niet aan.

[in het Pools] Ik maak je rijk als je ons laat gaan. Niemand zal erachter komen.

[in het Pools] We zijn nu rijk. Alles is nu van ons.

[in het Pools] Deze zijn ook van ons. -[in het Pools] Blijf van haar af.

[Elisabeth gilt ontzet]

[hij fluit]

[in het Duits] Alsjeblieft, hij heeft toch niets misdaan?

[man] Stop.

[in het Pools] Simoniak. Doe iets.

[in het Pools] Laat hem gaan. En die vrouw ook.

[Lisa] Wat gebeurt er allemaal, Pieter? -Ik weet het ook niet.

Misschien kan Wladimir ons helpen.

[dreigende muziek]

[in het Pools] U kunt beter vluchten, zo snel mogelijk.

[in het Pools] Dit is mijn huis, Wladimir. Stuur die idioten weg.

[in het Pools] Ik maak je zo rijk dat je niet meer hoeft te werken.

[in het Pools] Je hebt mijn woord. [gerinkel]

[in het Pools] Doe iets. Mijn kunst is miljoenen waard.

[in het Pools] Bezit is diefstal, meneer Menten. Alles is van het volk.

[in het Pools] U heeft tien minuten om uw koffers te pakken.

Pieter, wat zegt hij? -We gaan koffers pakken, kom.

En dus ging hij terug naar Nederland?

Nee.

Hij stuurde zijn vrouw naar Nederland…

…maar zelf ging hij naar Krakau om te kijken of er nog wat te redden viel.

[Pieter] Alles hebben ze ons afgenomen, ik ben totaal berooid.

En dat terwijl ik alle waardevolle spullen naar ons buitenhuis heb laten brengen.

Dat leek me veiliger dan Lemberg.

En nu wilt u terug naar Nederland? -Wat heb ik daar te zoeken?

Ik blijf liever hier. Krakau blijft wel in handen van de Duitsers…

…en dat communistische tuig houdt geen stand tegen de Wehrmacht.

Gaat u zitten.

Waarmee kan ik u van dienst zijn?

Als u mij om te beginnen 1000 zloty kunt lenen…

…zodat ik voorlopig onderdak kan zoeken.

Ik heb een interessant onderpand.

Anton Mengs.

Kost een fortuin.

Fraai.

Maar die 1000 zloty krijgt u.

Dat wil zeggen…

Als u bereid bent iets voor mij te doen.

Zoals u weet ben ik niet alleen consul…

…maar ik heb ook de verantwoordelijkheid over mijn rijstpellerij hier.

Nu moet ik binnenkort terug naar Holland…

…en ik zou mijn taken het liefst waargenomen zien door een Nederlander.

Als ik dat aan de mensen hier over laat…

Ja, dat is vragen om problemen. -Juist.

Er staat een goed salaris tegenover.

Lotti, kun je even iets opnemen?

En zodra ik hier vertrek, kunt u in dit huis verblijven.

Laten we meteen een contract opstellen.

Charlotte barones Steenhuis van Delden.

Ze gaat niet mee naar Holland…

…maar ze blijft hier en zal u als secretaresse terzijde staan.

Aangenaam kennismaken.

[consul] Meneer Menten zal mijn taken waarnemen en in dit huis verblijven.

[man in het Duits] We horen goede dingen over u. U had ook een fabriek in Galicië?

[Pieter in het Duits] Meerdere fabrieken. Lucifers, cacao…

…en een grote import-export firma.

[man in het Duits] In orde.

[Pieter in het Duits] Bedankt, meneer Schöngarth.

[man in het Duits] De rijstpellerij is bij u in goede handen…

…dus wat ons betreft blijft u Geschäftsführer.

[in het Duits] Klopt het dat u Pools spreekt?

[in het Duits] Ik spreek Pools als een zwarte.

[in het Duits] Maar goed genoeg om niet bedonderd te worden…

…en dat is hier hard nodig.

[in het Duits] Dat schilderij hing hier de vorige keer niet. Is dat van u?

[Pieter] Ik ben verzamelaar.

[in het Duits] Helaas is alles wat ik had gejat door de Bolsjewieken.

[in het Duits] Bent u ook liefhebber? -[in het Duits] Absoluut.

[in het Duits] Kunst geeft het leven zin, nietwaar?

[muziek intensiveert]

[in het Duits] We gaan binnenkort naar Lemberg om daar orde op zaken te stellen…

…dus ik ben op zoek naar een betrouwbare tolk.

[in het Duits] Is dat iets voor u, meneer Menten?

[in het Duits] In Lemberg wordt zeer veel kunst en antiek verhandeld.

[in het Duits] Hoofdzakelijk door Joden, dat wel.

[in het Duits] Maar ik heb er 20 jaar gewoond en ken iedereen in dat wereldje.

[in het Duits] Dan bent u de perfecte man om mee te gaan.

Heil Hitler.

[Hans] Als ik het goed begrijp heeft uw broer die hele kunstcollectie…

…tussen 1939 en 1943 opgebouwd…

…en daarna in Nederland in uw huis opgeslagen.

Ik had in die tussentijd ook een aardige verzameling, hoor.

Maar na de bevrijding, toen Pieter gedetineerd was…

…is er van alles uit mijn huis gestolen.

Daar heeft Pieter toen een enorme schadevergoeding voor gekregen.

Maar reken maar niet dat ik daar één cent van gezien heb.

Nina…

Zegt de naam Stieglitz u iets? -Ja.

Daar deden we zaken mee.

Dat was een expert in Pools-Joodse kunst met name.

Ja, die had er pas echt verstand van.

[Pieter in het Duits] Welkom.

[in het Duits] Meneer Stieglitz.

[in het Duits] Meneer Katz.

[in het Duits] Heel graag, meneer.

[Pieter in het Duits] En wat…

…heeft u voor mij in de aanbieding?

Maurycy Gottlieb.

[in het Duits] De Poolse Rembrandt. Vier stuks in uitstekende conditie.

[in het Duits] Interessant.

[in het Duits] Meneer Katz wil zijn zaken naar het buitenland…

[in het Duits] Ja, ik bied…

…300 Reichsmark.

[Katz in het Duits] Per schilderij?

[in het Duits] Voor alle vier samen.

[in het Duits] Geen sprake van.

[Lotti] Liefje, waar blijf je nou? Het bed wordt koud.

[in het Duits] O, excuseer me.

[Pieter] Ik kom eraan, schatje.

Meneer Katz gaat me eerst een paar prachtige schilderijen verkopen.

Koop je er voor mij ook eentje?

Voor jou koop ik straks een bontmantel. Nerts.

Sabel.

[Pieter] Ga maar naar boven toe, ik moet eerst dit even afhandelen.

[jazzmuziek]

[zeegeluiden]

[Hans] Er zijn foto's van uw broer in SS-uniform.

[Dirk] Ja, dat heb ik gehoord.

Ik heb mijn broer nooit in zo'n uniform gezien.

Hij wordt ervan beschuldigd honderden Joden te hebben vermoord.

Daar kan ik niks over zeggen.

Ontmoetten u en uw broer elkaar ook tijdens de oorlog?

Nauwelijks.

In het begin van de oorlog zat Pieter in Polen, en ik in België.

Waar ik een aardige handel met de Duitsers heb opgebouwd.

Waar ik na de oorlog behoorlijk wat last mee heb gekregen.

U bent bij verstek in België veroordeeld. -Ja.

Als ik me daar vertoon, leveren ze me meteen uit aan de Belgen.

U zei dat Pieter en u elkaar nauwelijks gezien hebben…

…maar u heeft hem dus wel gezien in de oorlog.

[sombere muziek]

[Dirk] Ja.

In Parijs.

Met mijn ex-vrouw en mijn moeder was er ook bij.

Heeft hij toen iets verteld over wat er in Polen gebeurd is?

Zet u dat ding nou maar uit.

Maar u weet er dus wel iets van.

Nou, laten we zo zeggen…

…dat als Pieter mij nog één keer probeert dood te verklaren…

…dan kan ik het hem met wat er in Parijs is gebeurd nog knap lastig maken.

Wat bedoelt u daarmee?

Het is genoeg zo.

[Pieter in het Duits] Vierhonderd, wees toch verstandig.

[in het Duits] Iedereen doet zijn kunst van de hand. U krijgt er niets meer voor.

Joseph. -[in het Duits] Hij heeft gelijk, Katz.

[in het Duits] Goedendag. -[in het Duits] Goedendag, heren.

[in het Duits] Hoe gaat het, Pieter? -[in het Duits] Fantastisch.

[in het Duits] Niet overdrijven. Overal in Lemberg wordt kunst verhandeld.

[in het Duits] We gaan hier goede zaken doen.

[in het Duits] Ik wil je graag voorstellen aan Joseph Stieglitz.

[in het Duits] De expert. Schöngarth. Aangenaam kennis te maken.

[in het Duits] Meneer Katz komt schilderijen verkopen.

[in het Duits] Mooi.

[in het Duits] Wat vind jij van deze Gottlieb?

[in het Duits] Schitterend.

[in het Duits] Wat kost deze ook alweer?

[in het Duits] Zeshonderd Reichsmark… per stuk, meneer Menten.

[in het Duits] Ik bied 60.

[sombere muziek]

[in het Duits] Alsjeblieft, voor in je kantoor.

[in het Duits] Dat is erg aardig. Bedankt.

[in het Duits] Voor 200 koop ik ze alle vier.

[geldgeritsel]

[in het Duits] Hebben we een deal?

[energieke muziek]

Hai. Hallo, Haverkort. -Hans Knoop.

[Rob] Meneer Knoop heeft onlangs de broer van Menten gesproken.

En Mentens kunst is inderdaad afkomstig van Poolse Joden.

Verder sprak ik in Duitsland met een voormalig nazi, de chauffeur van Menten.

Die kan deze verhalen min of meer bevestigen.

En verder, dat is wel interessant…

In Hamburg sprak ik in de gevangenis met Wilhelm Rosenbaum, een nazi, eersteklas.

Die vertelde dat hij samen met Menten kunst heeft geroofd.

Ik mag aannemen dat niets de arrestatie van de heer Menten nu nog in de weg staat.

Die conclusie is voorbarig.

Maar de hoeveelheid bewijsmateriaal is overstelpend. Wat wilt u nog meer?

Meneer Knoop, we hebben geen oorlogstribunaal meer.

Menten mag dan in het buitenland gemoord en geroofd hebben…

…hier in Nederlands is hij officieel van onbesproken gedrag.

We spreken over feiten die meer dan 30 jaar geleden zijn gepleegd.

Voorbij de verjaringstermijn van moord…

…en bovendien in het buitenland.

Dus jullie laten hem lopen?

Wordt dit een herhaling van 1951, komt hij er weer mee weg?

Zeker niet. Die man is schuldig.

Willen we hem veroordeeld krijgen dan is 99% zekerheid nog niet genoeg.

U zult moeten opschieten.

Ik ben benaderd door oud-verzetsstrijders…

…die geen vertrouwen meer in onze rechtstaat hebben.

Ze vroegen me mee te werken aan een plan om Menten te liquideren.

Ik heb uiteraard voor de eer bedankt.

Probeert u mij nou te chanteren, meneer Knoop?

In het geheel niet.

Ik wil alleen maar zeggen dat als Menten als vrij man kan blijven rondlopen…

…de onlustgevoelens toenemen.

Hier is het plan.

Ik ga met een delegatie van de rijksrecherche…

…zo snel mogelijk naar die dorpen toe om ter plaatse informatie in te winnen…

…en getuigen te horen.

Zo snel mogelijk?

Het gaat hier wel om de Sovjet-Unie, meneer Knoop.

We hebben visa aangevraagd, maar of we die krijgen, is nog maar de vraag.

Als het zover is, ga ik graag mee om verslag te doen.

Nou, dan raad ik u aan om ook snel een visum aan te vragen.

[dreigende muziek]

[vrouw fluistert] Ja, sneller.

[geweer wordt geladen]

Menten.

[rumoer]

[Hans] Volgens mij ligt er zo'n dik dossier over mij bij de KGB…

…over wat voor lelijks ik allemaal heb geschreven…

…over de communistische heilstaat.

Valt wel mee. [deur gaat open]

O, daar zul je hem hebben.

[in het Engels] Meneer Kansevsky. Hans Knoop.

[in het Engels] Dit is Gijs Jongstra, mijn fotograaf.

[in het Engels] Gaat u zitten. -[in het Engels] Biertje?

[in het Engels] Ja, graag. Sorry voor de vertraging.

[in het Engels] Geen probleem, u bent er nu.

[in het Engels] Dus… -[in het Engels] Dus u wilt een visum?

[in het Engels] Ja, we willen met het OM afreizen naar Podhorodze.

[in het Engels] Ja?

[in het Engels] Weet u wanneer ze naar de Sovjet-Unie gaan?

[in het Engels] Ik weet niets van jullie Openbaar Ministerie.

[in het Engels] Laten we het over u hebben.

Nou gaan we het krijgen.

[in het Engels] Er is u ooit een visum geweigerd…

…omdat u iets wilde schrijven…

…over mishandelingen van Joden in de Sovjet-Unie.

[in het Engels] Mishandeling? Nee, onderdrukking. Dit is iets totaal anders.

[in het Engels] U werkt voor een anticommunistische krant…

…u bent lid van de anticommunistische partij in Israël. Sjeroet?

[in het Engels] Cheroet, ja…

…maar we werken aan een artikel over een Nederlandse oorlogsmisdadiger…

…die honderden onschuldige Polen heeft vermoord.

Wladimir Moldovan.

[in het Engels] Die is echt goed. Hij pikt jullie op in Lwow.

[in het Engels] Dus het visum…

[in het Engels] Geen probleem.

Oké, was zdrovje.

[Kansevsky] Wasja zdorovja.

[Gijs] Kat in het bakkie. -Ja.

[Betty] Ongelofelijk.

Je hebt jarenlang voor een fel anti-rode krant gewerkt.

Idioot, ja. Ik dacht ook dat het lastiger zou zijn.

Lid van de meest anticommunistische partij van Israël…

…en toch geven ze je, hup, zomaar een visum.

Op fascisten en nazi's zijn de Russen nog veel feller…

…dus dat zullen ze nu wel even belangrijker vinden.

Of ik zie je nooit meer terug.

Welnee.

Ze laten niet zomaar een bekende journalist verdwijnen.

Die Russen zijn tot alles in staat.

Zo geschift zijn ze nou ook weer niet.

[muziek: Mud - 'Dynamite']

[Hans in het Engels] Hallo? We hebben gereserveerd.

[in het Engels] Twee kamers, Nederlands pers.

Sjto?

[in het Duits] Eh, twee kamers.

Knoop.

Geef de jouwe ook even.

[in het Engels] We hebben een afspraak met Wladimir Moldovan. Kent u hem?

Nje znajoe.

Not know.

Goed. Laten we maar wachten.

[in het Engels] We wachten hier.

Weet je wat het is? Ze heeft gewoon nooit zelf geld ingebracht.

En nu draait ze mij een poot uit met die alimentatie.

Nooit scheiden.

Ik was het niet van plan.

Verdomme. Zijn we nou 14 uur voor janlul onderweg geweest?

[deur gaat open]

Ze hebben het over ons. [dreigende muziek]

Dit is het militaire hoofdkwartier van het Warschaupact. Het hol van de leeuw.

Dat zegt-ie nou pas.

Rustig.

[man in het Pools] Meneer Knoop?

Goedemiddag, Wladimir. -Hans Knoop.

Sorry dat ik u even liet wachten.

Problemen met autoriteiten.

Als de mensen u wat vragen, altijd mij erbij halen.

Kunnen we dat afspreken? -Zeker.

Willen jullie wat eten of drinken? Wat kan ik voor jullie doen?

We hebben onze kamers nog niet eens gehad. -Ga ik regelen.

Dan gaat u slapen.

Er wacht morgen een verrassing voor u.

Verrassing?

Ik vertrouw die verrassingen in dit land niet zo.

Ha. [de vrouw gilt luid]

[dreigende muziek]

Jij gaat absoluut het water niet in nu.

[duistere muziek]

[in het Pools] Hier naar rechts.

[Wladimir] Het laatste stuk moeten wij lopen.

Verderop is het huis dat vroeger van de familie Pistiner was.

Blijf hier wachten.

We vallen met onze neus in de boter.

Dit zijn de massagraven?

Oké, de professor heeft zo tijd voor ons.

[in het Pools] Goedendag.

[in het Pools] Dit zijn twee journalisten uit Nederland.

[in het Pools] Wie van u woonde hier in 1939?

[in het Pools] Mogen we u een paar vragen stellen?

Wat is zijn naam? -[in het Pools] Wat is zijn naam?

Petro Menten. [Gijs maakt een foto]

Net te laat, kan het nog een keer met dat aanwijzen?

[Wladimir in het Pools] Wilt u het nog eens aanwijzen?

[Gijs maakt foto's]

Petro Menten.

[Maria in het Pools] Ja, hij.

[in het Pools] Hij, Menten.

Zij praat Pools.

[Maria spreekt Pools]

[Wladimir] Er was een kuil gegraven en een plank over gelegd.

[Maria spreekt Pools]

[Wladimir] Menten riep de namen.

[Maria spreekt Pools]

[Wladimir] En in groepjes van drie of vijf moesten ze de plank op lopen.

[Maria spreekt Pools]

[Wladimir] En als zij in het midden stonden gaf Menten het teken.

[Maria spreekt Pools]

[Wladimir] En werden ze neergeschoten.

[Maria in het Pools] Niet iedereen was meteen dood.

[in het Pools] Toen de Oekraïners later de kuil dichtmaakten…

…kon ik het gekerm uit het graf nog horen.

[muziek intensiveert]

Dit is professor Zelengoerow van de universiteit van Lwow.

Hij zegt dat wij geluk hebben.

De grond hier is zo nat, dat veel lichamen nog in goede conditie zijn.

[stem klinkt van ver] Alles wat we hier vinden…

…klopt met de verhalen van de dorpelingen.

Even koppie erbij houden nou, hè?

Vanavond gaan we janken en drinken.

[Haverkort] Dit liegt er niet om, op het eerste gezicht.

Mhm.

Om voor mij duistere redenen hebben wij helaas nog steeds geen visa gekregen.

[Hans] Ik heb geluidsmateriaal…

…waarop te horen is dat Menten dit op zijn geweten heeft.

Voor de rechtbank geldt alleen justitieel onderzoek.

We moeten er toch echt zelf naartoe.

Ik ga volgende week over deze opgravingen publiceren.

Dat gaat commotie veroorzaken.

Denkt u nou echt dat Menten rustig gaat afwachten wat de gevolgen zijn?

Als u dit naar buiten brengt…

…helpt u er natuurlijk zelf aan mee dat Menten mogelijk de benen neemt.

Het is mijn taak om te publiceren.

Mentens vervolging is uw verantwoordelijkheid.

Des te beter is het…

…dat u ons de kans geeft om de zaak goed voor te bereiden.

Goed, ik geef u één week extra. [dreigende muziek]

In de tussentijd bent u of naar Rusland geweest…

…of u neemt passende maatregelen om te voorkomen dat Menten er vandoor gaat.

Goedemiddag, meneer Haverkort.

[Pieter] Ja, een vliegtuig.

Dat hier al een half uur rondjes aan het vliegen is, pal boven mijn huis.

U weet wel meer niet.

Er staan hier dagelijks idioten voor de deur te demonstreren.

Het water in mijn zwembad is zwaar vergiftigd.

Ik eis dat u onmiddellijk een einde maakt aan deze bedreigingen.

Ik hou het hier niet lang meer uit.

[Haverkort] Het wordt maandagochtend.

Maandagochtend is prima. -Dat is over vier dagen.

En? -[Rob] Volgens mij is dat te laat.

Menten voelt zich opgejaagd.

Wat mij betreft pakken we hem nu nog op.

Maandagochtend staat vast.

Aansluitend hebben we om 11 uur de persconferentie.

Hans. -Mhm?

Kom je naar bed, lieverd? -Nog even.

Je maakt de kinderen nog wakker met je getyp.

[telefoon rinkelt luid]

Knoop. -[Rob] Met Rob. Morgenochtend tien uur.

[er wordt opgehangen]

Ze gaan hem arresteren.

[dreigende muziek]

Wat heb jij een afgetrokken kop, zeg.

Vind je het gek? Ik heb geen oog dichtgedaan.

Deze plaatjes gaan straks de hele wereld over.

Ja. Daar komen ze.

[geklik van camera]

[hek gaat open]

Nou, kom op.

Waar is die ouwe nou?

Dit is niet waar… Dit is niet waar.

[Hans] We moeten de zaak levend houden, want waar is Menten?

[Henk] Als ze hem pakken, wil ik wedden dat hij wordt vrijgesproken.

We hebben het niet over een kruimeldief, maar over een massamoordenaar.

Weten ze zeker dat het hem is?

[Pieter] Ik maak jou helemaal kapot. Jou en dat leuke gezinnetje van je, rotjood.

[chef] Weet je wat jij zou moeten doen? Even gas terugnemen.

[Hans] Het proces is in volle gang.

En waarom zit Henk achter mijn rug om in mijn privéleven te graven?

[Pieter] Je denkt dat ik niet win, hè?

Ik sta vaak bij de rechter en ik win altijd. Rotjood.