Original subtitles

DŹWIĘKI FABRYCZNE

ODGŁOSY UDERZEŃ MŁOTKA

W barakowozie mieszkał koleś. Nikt nie pamiętał, skąd się tu wziął.

W każdym razie nie był stąd.

Nikt nie znał jego prawdziwego nazwiska.

Nazywano go Bryndza.

Mieszkał w chatce razem z dwójką dzieci.

Chłopak miał 12 łat, dziewczynka mniej.

CYKANIE ŚWIERSZCZY

Siostrą opiekował się chłopiec.

Tato, ja przepraszam. Nie...

Ty cholerny gówniarzu!

Tato, przepraszam cię!

MĘŻCZYZNA BIJE CHŁOPCA CHŁOPIEC KRZYCZY I PŁACZE

Mówiłem ci!

Tato, proszę! Już nie będę!

Jak się teraz nie nauczysz, to się nigdy nie nauczysz.

Tatusiu, proszę, nie!

Tato...

Wracaj! Wracaj!

Cholera jasna!

Wracaj! Psia krew!

Cholera.

Chłopak już nie wrócił.

Syf. To bajka dla dzieci. Miał być krwawy horror z trupami.

A to jakiś łzawy syf.

To prawdziwa historia. Tata mi opowiadał.

Narka, fajfusie. A ty, nie posikaj się ze strachu.

ATMOSFERA GROZY

PISK SZCZURA

SYGNAŁ SAMOCHODU LODZIARZA

KLAKSON

- Zjesz loda, chłopie? - Zeros kasos, amigo.

Zeros kasos.

Ojciec już idzie.

- Jak robota? - E... tam.

E... tam.

ODGŁOSY UDERZEŃ MŁOTKA

MUZYKA

MUZYKA

- Tato, nie boisz się tu chodzić? - Czego mam się bać?

Duchów.

Bać się można tyko ludzi. A tu ich nie ma.

- Ludzi? - Złych ludzi.

- Ja się czasem boję. - Nie ma czego.

Wolę tu chodzić z tobą.

Musisz nauczyć się sam.

Wolę z tobą. Chyba, że miałbym psa.

Tato, płaczesz?

Musisz nauczyć się i przejść tę drogę sam.

Musisz.

Jak przejdziesz, dostaniesz psa.

- Spróbujesz? - Spróbuję.

Ale strasznie tu pusto.

Ale kiedyś było inaczej.

Opowiedz.

Już ci opowiadałem tysiąc zylionów razy.

Tylko sto zylionów razy.

Kiedyś był tu wielki zakład.

Tam było mnóstwo domów, w których mieszkali ludzie.

Wszystko się kręciło. Była praca, ludzie mieli pieniądze.

Pięknie, mordują dzieciaki. Teraz się zacznie.

Nikt nie powiedział, że mordują. Po prostu nie wróciła do domu.

Jasne. Siedmiolatka zabalowała i zapomniała, że ma wrócić do domu.

Zgwałcona i zabita. Albo na odwrót.

Ojciec mi opowiadał, że kiedyś ludzie łapali dzieciaki i zabierali im krew.

- To się nazywało „czarna wołga”. - To bajka dla takich debili jak ty.

Nie wiem, czy to wołga, czy inne gówno,

ale jeździ po naszym miasteczku wóz. Czarny i nikt nie wie, jaka to marka.

- Podobno to karawan. -Co?

Samochód do przewożenia trupów, idioto.

Słyszałem, że raz czarna limuzyna zatrzymała się koło baru.

Bar był zamknięty, ale stał tam Cepiel.

Z limuzyny wyszedł człowiek ubrany cały na czarno.

Miał nawet czarny kapelusz. I zapytał Cepiela o godzinę.

Cepiel odpowiedział: "Dwunasta".

- I co? - I na następny dzień umarł.

Cepiel był chory. W każdej chwili mógł się przekręcić.

Ale ciało znikło.

- Niby czemu? - Bo to był diabeł.

- Dlatego nie noszę zegarka. - Ja też nie noszę. Tak na wszelki.

-Aty? - Ja mam zegarek.

To se go schowaj, jeśli nie chcesz, by twoje zwłoki zniknęły.

Raz, dwa, trzy, cztery...

ATMOSFERA GROZY

LICZY

Tato, nie boję się.

MÓWI GWARĄ ŚLĄSKĄ: Aleś mnie przestraszył, synek!

Weżniesz ten list do ojca, ja?

Nie chce mi się tam jeździć. Pompa mi coraz słabiej piko.

- Kiero jest godzina? - Nie mam zegarka.

WYCIE SYRENY To na kopalni.

WYCIE SYRENY

- Ojciec jest? - Idź do domu.

- Przyszedłem po tatę. - Idź do domu!

MUZYKA

Tato!

Tato!

ATMOSFERA GROZY

Ciała nie odnaleziono.

A gdyby nawet, to...

ŚPIEW MODLITEWNY

GŁOŚNIK ZACINA SIĘ

Jego tam nie ma.

Cicho bądź!

Nie ma go tam.

Hej!

Wal się.

ODGŁOSY Z KOPALNI

ODGŁOSY UDERZEŃ MŁOTKA

CYKANIE ŚWIERSZCZY

SZCZEKANIE PSA

Widziałem pod naszym domem Araka.

- Tak? - Patrzył się w nasze okno.

Gapił się w nasze okno.

Gapił się w okno!

Lepiej?

...jeden a, dwuna, trzy na, czterna...

...dwa trzy, dwa cztery, dwa pięć i już.

SZEPCZE: Tato, proszę, wróć do nas.

Ale nie w nocy.

TYKANIE ZEGARKA

PŁACZ KOBIETY

ODGŁOS KAPIĄCYCH KROPLI

ODGŁOS ZAMYKANYCH DRZWI

Tato!

- Widziałem tatę. - Śniło ci się. Do łóżka!

Gówno.

Widziałem.

Wiecie, że koło Martwego Pola kręci się hycel?

- Kto? - Hycel. Taki, co zabija psy.

Ja nic nie widziałem.

Zabija psy i obcina im uszy. Za jedno dostaje 50 groszy.

- Za jedno co? - Ucho.

- A za drugie? - Też. 50 groszy. Razem zeta od łba.

Uwaga!

Chodźcie tu, coś wam powiem.

Chodźcie!

- Chcę tylko pogadać. Szkoda taty. - Puszczaj!

- Puść go! - Zostaw go, pojebańcu!

Dobry chłop był.

Co za psie gówno.

Takie ścierwo se bezkarnie łazi. Jak dorosnę, to go zabiję.

ATMOSFERA GROZY

Niedawno z ZOO uciekła hiena. Słyszałem w telewizji.

Hieny jedzą tylko padlinę. Ale ta zabija i zakopuje,

żeby mięso trochę zgniło i nadawało się do zjedzenia.

A Ta hiena uciekła z ZOO i dlatego jest nienormalna. Poluje na ludzi.

Dalej nie idziemy.

KRZYK HIENY

WARKOT MOTOCYKLA

- Co jest? - Nic.

- Wskakuj, podwiozę cię. - Nie chcę.

Twoja sprawa.

Idź już!

Jakby było mało, to ja...

NUCI MELODIĘ

Bożenka!

Dlaczego idziesz za mną?

- Zginął ci ojciec, tak? - Nie zginął.

- Po prostu go nie znaleźli. - Mój ojciec też zginął w kopalni.

- Przecież mówię, że nie zginął. - Możesz iść ze mną, jak chcesz.

- Tu mieszkał kiedyś bardzo zły człowiek. - Wiem.

- Skąd? - Mama mi mówiła.

DZIEWCZYNKA NUCI

Bryndza kochał swoją córkę.

Ludzie mówili, że stał się trochę lepszy.

To znaczy, nie był już taki zły.

ATMOSFERA GROZY

CYKANIE ŚWIERSZCZY

Którejś zimowej nocy...

ODGŁOSY POŻARU

KRZYK DZIEWCZYNKI

MUZYKA

CIĘŻKO DYSZY

JĘCZY

I Bryndza wpadł do dołu razem z trupem córki.

I dobrze. Koniec z nim. Krzyżyk na drogę.

- Nie wiecie jeszcze, co było później. - Nie chcemy wiedzieć.

To nie horror, to bajka, a my nie jesteśmy dziećmi.

Jakiś psychopata morduje w Żernikach, a ty zasuwasz ©O jakimś pijaczku.

- Przecież jeszcze nikogo nie zamordowanp. - Naiwny.

Czego tu? Wynocha!

Wiedziałem, że żywa z tego nie wyjdzie. Zgwałcona i zabita.

- Może to zwykły wypadek. - Przestań marzyć.

Wczoraj wieczorem poszedłem posłuchać jak wyje.

Usłyszałem krzyk, a później śmiech. Mało nie zwariowałem ze strachu.

To znaczy, że hiena zgwałciła?

To facet, który przemienia się w hienę.

Jest nieźle popieprzony.

Oglądałem program o facecie, który zamieniał się w wilka.

- Duży, chodź do mnie, pokażę ci coś. -Co?

- Wykopałem stary nabój. - Leje na niego.

- Wrzucimy go do ognia. - Zawracanie dupy.

- Możemy podrażnić gliniarza. - Nie ma głupich.

- Ja cię odprowadziłem. - Boś głupi.

Raz, dwa, trzy...

ATMOSFERA GROZY

ŚMIECH DZIECI

LICZY

ODGŁOS UGNIATANYCH ROŚLIN

SAPIE: Co tu robisz?

Mieszkam.

- Gdzie? - W Kolonii.

- Jak masz na imię? - Mały.

Nie widziałeś mnie. Kapujesz?

Nie ma mnie tu! Rozumiesz?

Nie boi się pan hieny?

-Co za jeden? - Zwierzę.

Hiena...

Będziesz mi przynosił żarcie. Tutaj.

A ja cię ochronię przed hieną.

Ale ja nie mogę rozmawiać z obcymi.

KRZYK HIENY

Była tu.

Przepędziłem ją.

Ale może wrócić.

Lepiej nie.

Lepiej nie.

Przysięgnij, że nie powiesz.

- Przysięgaj. - Przysięgam.

Wróć tu jutro.

SYKNĄŁ Z BÓLU

Mamo... Słyszałaś o tej hienie, co żyje na Martwym Polu?

Nie.

Ona zabija ludzi. Jest zła.

- To ludzie są źli. - Tak mówił tato.

Tato mówił, że mógłbym mieć psa. Wtedy bym się nikogo nie bał.

Hieny też.

Nie ma żadnej hieny.

Co to jest?

- Upadłem. - Chodziłeś do kopalni?

Kłamiesz! Mówiłam, żebyś mnie nie kłamał!

- Nie byłem w kopalni. - Ojcu byś nie pyskował!

- Nie. - Wynoś się stąd!

WARKOT MOTOCYKLA

Kradniemy państwową cegłę, obywatelu?

Czepiamy się ludzi, panie dzielnicowy?

My tu nie lubimy obcych.

Pan też nie stąd.

Często cię tu widzę.

Ja tu mieszkam.

Gdzie dokładnie?

Tu i tam.

Widziałeś tu coś nienormalnego?

Wszystko.

- Co na przykład? - Na co nie spojrzeć.

Znaleziono tu trupa. Dziewczynkę.

Widziałeś kogoś podejrzanego?

Tylko tacy się tu kręcą. Pana też tu widuję.

Nie żartuj sobie, gnoju!

Słyszałem, że jesteś z Warszawy?

Tak. Tak mam w dowodzie.

- Byłeś kimś. - Sie było.

Wyjedź stąd. Nic tu po tobie.

Ale mnie się tu strasznie podoba.

Jeszcze raz cię zobaczę na Kolonii...

Nie właź mi w drogę.

URUCHAMIA SILNIK

Nie właź!

TYKANIE ZEGARKA

...szesnaście, piętnaście...

PŁACZ KOBIETY

SZEPCZE: Tato, tylko mnie nie strasz.

ODGŁOS OTWIERANYCH DRZWI

Jak chcesz, to cię odprowadzę. Ojciec was zostawił - to źle.

- Gówno ci do tego! - Co u mamy? Powiedz, że przyjdę do was.

Po moim trupie, świnio!

Przyjdę do was.

ODGŁOS OTWIERANYCH DRZWI

- Nie powiedziałeś nikomu? - Nie.

- Matce? - Nie, proszę pana.

Dobrze.

- Mogę już iść? - Nie.

Tato będzie mnie szukał.

Nie masz ojca.

Talizman.

- To przed hieną? - Tak.

Tego ci nie dam.

Czy hiena tu jest?

Przychodzi nocą.

Po co?

Trzeba ją karmić.

- Czy ona zabija ludzi? - Jak jej nie upilnować, tak.

Czemu pan jej nie zabije?

To pożyteczne zwierzę. Zabija tylko słabszych.

Jak ktoś jest chory albo słaby, albo coś.

- A złych ludzi? - Tych jest za dużo.

Arak jest słaby i chory.

Co ci zrobił?

Mógłby pana wyśledzić. Nikt nie żałowałby, żeby go hiena...

Nie wiesz, o czym mówisz. Idź!

Mamo...

Tak?

- Mamo... - No?

A nie będziesz się gniewać?

Nie.

Nie spotykaj się z Arakiem.

Umyj ręce.

Nienawidzę go.

Umyj ręce.

- Nie powinien tutaj przychodzić. - Umyj ręce!

ODGŁOSY UDERZEŃ MŁOTKA

KRZYK HIENY

KRZYK HIENY

Kto tam?

KROKI NA SCHODACH

WARKOT MOTOCYKLA

NUCI MELODIĘ

-Ej,ty! Brudasie! - Dźwiga wódę dla starej.

Trafię we flaszkę.

Z czego rżycie?

Szkoda ci jej? Może to twoja dziewczyna?

Uważaj.

Ludzie mówią, że Arak kręci się koło waszego domu.

Pewnie szuka żony.

Ludzie gadają, że twój stary sam się zabił! Nikogo nie ratował.

Ty pewnie jesteś tak samo jebnięty jak on!

- Trzymaj język za zębami. - Gówno, będę mówił co mi się podoba.

Uważaj, bo znam kogoś kto cię załatwi.

Możesz mnie pocałować.

- Widziałem hienę. - Jednak jesteś jebnięty.

Mogę jej kazać zabić.

Mogę iść na Martwe Pole choćby w nocy. Nic mi nie zrobi.

- Tak? - Tak.

Prędko, za mną!

ODGŁOS KAPIĄCEJ WODY

ODGŁOSY FLESZA

ATMOSFERA GROZY

Dobrze mu tak. Pokarało bydlaka.

Pewno spadł ze ściany i łeb rozwalił.

- Akurat! - A co?

To Hiena.

MUZYKA

ODGŁOSY FLESZA

Hiena.

- To Hiena? -Co?

- Zabiła? - Kogo?

Przecież pan wie. Araka.

Może.

To był słaby człowiek. Pracował kiedyś z moim tatą.

Ja też miałem ojca. Mieszkał w tej chacie.

Bryndza?

Tak.

Gdzieś tu jest.

- Gdzie?

On nie żyje?

Tak.

A siostra?

Też nie żyje?

Tata opowiadał, że umarła.

Widział pan ścianę Araka?

- Mogę zobaczyć hienę? - Nie.

Musi się oswoić.

Ona mnie widzi?

Tak.

Jak już się oswoi, to będzie mnie słuchać?

Arak się utopił.

Widziałem, jak wyłowili trupa.

Był już cały zgniły.

Nie chce mi się jeść.

PŁACZE

Ciekawe, kto będzie następną padliną dla hieny?

Pewnie Mały. Chodzi przez Martwe Pole.

- Nie boisz się? - To ona się mnie boi.

Czemu nie chciałeś wleźć sam na Martwe Pole?

- Ja nie chciałem”?! - To idź tam.

Dobra.

Masz wleźć tak daleko, żebyśmy cię nie widzieli.

I stać tam pięć minut. Idź.

Widzimy! Widzimy!

Dalej!

SAPIE

Szukałem pana.

Nie łaź tu. Utopisz się i cię nie znajdą.

Już nie będę. Przyszedłem pokazać ścianę.

-Co? - Pokażę.

Wyłaź już! Wyłaż!

Już po nim.

Niech tam siedzi. Jakby co, to nic nie wiemy.

Najgorzej, że znów trzeba przejść przez ten syf.

Właził pan tam?.

MUZYKA

- No. - Na sam szczyt?

- Tak. - Ja nie mogę.

- Czemu? - Bo się boję.

- Jak tam wejdziesz, to ci przejdzie. - Jak to?

Trzeba się zmusić. Wtedy już nie będziesz się bał.

Tata mówi, że ktoś kupi ten teren i ludzie wrócą, bo będą mieli pracę.

- Może. - Tak pan myśli?

Trzeba w coś wierzyć.

WARKOT MOTOCYKLA

WARKOT MOTOCYKLA

- Co tutaj robisz? - Idę do domu.

Nie łaż tutaj sam.

Można tu zginąć na amen.

Dobra.

Podwieźć cię do domu?

Wskakuj.

Nie.

Chodź.

DZWONEK ROWERU

URUCHAMIA MOTOR

W samo pora, synek.

Musiałbych do wos pedałować.

- Trzeba go spakować. - Jemu się już nie spieszy.

- Zamordowali go. - Miał słabe serce.

Przechodzą badania okresowe. Jak kto chory, to na rentę.

Wykończyła go hiena.

Pewnie, że tak. Za dużo ludzi umiera ostatnio.

Był stary. Coraz słabiej pedałował. Serce mu strzeliło.

Hiena ma małe i teraz musi zdobywać więcej mięsa.

- Był chory. Mówił, że ledwo ciągnie. - Nie bądź głupi. To hiena i bękarty.

NUCI MELODIĘ

SYGNAŁ SAMOCHODU LODZIARZA

ODGŁOS PRZERAŻENIA

- Co jest? - Nic.

Wiesz, co to jest?

Kości mojego ojca.

Trzeba go pochować na cmentarzu.

Zginął listonosz.

Ja już pójdę, proszę pana.

Hiena, tak?

ŚMIEJE SIĘ HISTERYCZNE

To od papierosa Bryndzy spalił się barakowóz.

On się uratował, ale spalił sobie pół gęby.

Rana zaczęła się powiększać.

ATMOSFERA GROZY

I w końcu zajęła całą twarz.

JĘKI

CYKANIE ŚWIERSZCZY

IBryndza umarł.

KRZYK HIENY

KRZYK HIENY

Ludzie wrzucili trupa Bryndzy gdzieś do dołu.

Jego zły duch chodzi po Martwym Polu.

Hiena to jego pies. Często chodzą razem.

Bryndza z gnijącą twarzą i wiecznie głodna hiena.

Jeśli człowiek umiera w złości jego duch wraca na ziemię mścić się.

- Skąd znasz tę historię? - Tata ci powiedział?

Nie. Taki jeden.

ODGŁOSY ZAŁADUNKU

CIĘŻARÓWKA ODJEŻDŻA

Nie martw się. Pomogę wam.

- Pomogę wam. - Spieprzaj!

Wszystko będzie dobrze.

- Polowanie na brudasów! - Ty padlino!

- Umyjże się! - Nie uciekaj!

Jest! Trafiłem!

Ty brudasie!

Ale smrodek!

- Co uciekasz? - Czekaj padlino!

PŁACZE

ATMOSFERA GROZY

HISTERYCZNY ŚMIECH MĘŻCZYZNY KRZYK HIENY

Hiena musi załatwić takich dwóch.

Nie. Nie ma żadnej hieny.

- Jest! - Nie ma hieny mordującej ludzi.

- Ale widziałem... - Nic nie widziałeś.

- A trupy? - To nie hiena.

- Miała mnie słuchać. - Spokój!

Hiena musi jej pomóc!

- Ty jej pomóż. - Komu?

- Co „komu”? - Skąd pan wie, komu pomóc?

- Bo powiedziałeś. - Musi jej pomóc.

- Nikt jej nie pomoże. - Czemu?

Bo słabym ludziom nikt nie pomaga. To ofiary.

Ofiary dla hieny?

DYSZY

Chodź ze mną.

Chodź!

- Tu przychodzi hiena. - Kto?

- Hiena. Ona zabija. - Wracajmy.

W chatce mieszka mężczyzna, który jej pilnuje. Syn Bryndzy.

To tylko taka historia.

- Teraz ich nie ma, ale wrócą tutaj. - Mama może zobaczyć, że mnie nie ma.

On wyjdzie i zobaczysz.

Hiena tam jest.

Musisz zostać w domu kilka dni. Potem ona sobie pójdzie.

Będzie dobrze.

WARKOT MOTOCYKLA

SZEPCZE: Tato, pilnuj żebym nie spał.

DŹWIĘK GROZY

Gówniana kawa.

ODGŁOS KROKÓW

GŁOŚNO ODDYCHA

SKOWYT PSA

Nie możesz tam iść.

- Słyszałam psa. - To nie pies, to hiena!

- Coś kiepsko z tobą. - Nie spałem.

Nie było tej twojej brudaski. Specjalnie sprawdzałem kogo nie ma.

Jest chora.

Lepiej uważaj na ukochaną. Jest wymarzoną ofiarą dla hieny.

- Raczej padliną. - Zamknij się, kretynie!

To wy jesteście następni!

- Wynoszę się. - Co?

- Już czas. - Nikomu o panu nie mówiłem.

Wiem.

A hiena?

Już ci mówiłem.

Co z hieną?

- Zabieram ją ze sobą. - Już tu nie wróci?

Pan też tu już nie wróci?

Pamiętaj.

ZAWODZENIE PSA

Bożenka!

Już jej nie ma.

- Była chora. Gruźlica. - Nie.

Nie. Nie.

PŁACZE

CYKANIE ŚWIERSZCZY

Hiena!

ŚMIECH

KRZYK HIENY

Hiena!

Wiem, kto zabija!

Co wiesz?

On zamienia się w hienę i zabija!

ODGŁOSY POŻARU

Tam! On ucieka!

On ucieka! Tam! Tam!

ATMOSFERA GROZY

...według opinii świadków,

podejrzenie...

popełnienia samobójstwa.

WARKOT MOTOCYKLA

Szczątki...

zostaną przekazane...

ODDECH PRZERAŻONEGO CHŁOPCA

ODGŁOS KROKÓW

SKRZYPIENIE DRZWI

CHRYPLIWY ŚWISZCZĄCY ODDECH

Chodź ze mną.

CIĘŻKO ODDYCHA

WARKOT MOTOCYKLA

Mały, ty masz teraz dobrze. Nauczyciele cię nie męczą.

Słyszeliście, że w Nowym Dworze giną dzieciaki?

Nie zmyślaj, jak nie potrafisz.

- Przecież tego mordercy nie złapali. - Sam widziałem jak się palił.

A jak zobaczył ludzi z siekierami, co go zarąbać chcieli,

z rykiem cofnął się do ognia i tam spalił się na skwarek.

- Ale trupów policja nie znalazła. - Przecież on z hieną dzieciaki zjadał.

Ale hiena została. Może to ona w Nowym Dworze morduje?

Ten wasz gliniarz to wporzo gość.

Aresztowano by gnoja i wypuszczono. A tak, zimny trup.

Ciepły trup!

- A ty, co nic nie gadasz? - Zabił hienę, wporzo gość.

Proszę pana!

...czterna, pietna, szesna...

ŚMIECH MĘŻCZYZNY

DYSZY: No, jestem.

- Ja nie chciałem. - Bałeś się?

- Tak. - Teraz też się boisz?

- Tak. - Mnie? Zrobiłem ci coś?

- Ja nie chcę umierać. - Nikt nie chce.

WARKOT MOTOCYKLA

- Boję się. - Chodź ze mną.

- Tam jest hiena. - Chodź.

- Nie chcę. - Chodź!

Tato! Pomóż mi.

STRZAŁ

Zostań tu!

STRZAŁ

OKRZYK BÓLU

TRZY STRZAŁY

CIĘŻKO ODDYCHA

STRZAŁ

KRZTUSI SIĘ

ŚMIEJE SIĘ

KRZYK HIENY

SAPIE: Uciekł.

Już nie wróci.

Pomogłeś mi. Chciałem ci podziękować.

Chodź, coś ci pokażę.

Nie chcę.

SYGNAŁ SAMOCHODU LODZIARZA

Nikomu nic...

Rozumiesz? Nikomu!

SYGNAŁ SAMOCHODU LODZIARZA

KLAKSON

ŚMIEJE SIĘ

Zjesz loda, chłopie?

Uważaj na siebie.

SYGNAŁ SAMOCHODU LODZIARZA

ODGŁOSY ZAŁADUNKU

WARKOT SAMOCHODU

MUZYKA

Ty hieno!

ODGŁOS UDERZEŃ MŁOTKA

GWAR MIEJSKI

Zakład żyje. Tato, zakład żyje.

SYGNAŁ SAMOCHODU LODZIARZA

GWAR MIEJSKI

OPRACOWANIE NAPISÓW DLA NIESŁYSZĄCYCH: BEATA BAMBERSKA