Original subtitles

Dinosauriërs, de meest verfijnde, best gebouwde...

en aangepaste overlevingsmachines die de natuur ooit heeft geschapen.

Ze waren heel succesvol.

Tijdens 165 miljoen jaar evolutie kregen deze reuzen wapens...

verdedigingsmechanismen en zintuigen die alles overtreffen.

Dankzij moderne technologie kunnen we in de dinosauriërs kijken...

en laten zien hoe ze sterker, slimmer en gevaarlijker werden.

De vraag is hoe ze zo lang zo succesvol konden zijn.

Dinosauriërs zijn de ultieme dieren.

Ze overleefden het 165 miljoen jaar.

De sleutel was een goed ontworpen lichaam, zowel binnen als buiten.

Hun lichaamsbouw kwam neer op één ding:

Aanpassingsvermogen, het resultaat van natuurlijke en seksuele selectie.

Gedurende tien miljoen generaties bleven ze zich verbeteren.

De ene dinosauriër werd nog beter dan de andere.

Door natuurlijke selectie sterven dieren uit die niet slim genoeg zijn.

Sommige soorten bloeien op en andere sterven uit.

Bij dieren met zulke wapens wordt de strijd om te overleven dodelijk.

Het is het einde van de lente in het Krijt.

De jeugd is een belangrijke periode.

De dinosauriërs bereiden zich voor op de paringstijd.

Sommigen zullen slagen, anderen zullen mislukken.

Je kunt de allerbeste jager zijn...

maar als je geen partner vindt met goede genen, ben je 'n mislukkeling.

Een mislukkeling wiens genen voorgoed zullen verdwijnen.

Paren is belangrijk en er staan grote belangen op het spel.

Een mannetje kijkt naar een vrouwtje en het vrouwtje kijkt naar hem.

Wat ze doen, zonder er bewust mee bezig te zijn...

is inschatten hoe de genen zijn van de ander. Heb je goede genen?

Krijgen wij gezonde, sterke jongen als onze genen zich vermengen?

Er zijn volop tekenen dat de mannetjes geslachtsrijp worden.

De kam van de Parasaurolophus is volledig ontwikkeld.

De hoorns van de Triceratops veranderen in dodelijke wapens.

En de Tyrannosaurus rex heeft z'n territorium afgebakend.

De mannetjes willen bewijzen dat ze uit het juiste hout zijn gesneden.

De vrouwtjes kiezen zorgvuldig de sterkste of slimste mannetjes uit.

En bij de voortplanting is er nog iets van belang: De timing.

Dieren die eieren leggen, doen dat in de lente of zomer.

Dan kunnen ze de eieren uitbroeden tijdens de warme periode.

Dan is het klimaat het meest geschikt jongen te krijgen.

Dinosauriërs stemden hun paartijd af op de seizoenen.

In de weken voor de paartijd treden er hormonale veranderingen op.

Die worden bijvoorbeeld in gang gezet door het lengen van de dagen.

De winter trekt zich terug en de dagen worden langer.

Sensoren in de ogen reageren op veranderingen in het licht...

en sturen deze informatie naar de hersenen.

Hier scheidt de hypofyse het hormoon gonadotropine af.

Daardoor komen er eieren vrij of wordt er sperma aangemaakt.

De hormonen leiden ook tot grote veranderingen in het gedrag.

Die zijn heel verschillend bij mannetjes en vrouwtjes.

Vrouwtjes gaan inslaan voor de voortplanting.

De mannetjes zullen proberen hun concurrenten te verslaan.

Ze zijn alerter en meer gericht op visuele prikkels.

Ze zijn agressiever en vechten meer.

Er ontstaat een hele reeks complex sociaal gedrag.

Het zou leuk zijn om dat te zien.

De hormonen gieren door hun aderen.

Hun geavanceerde wapens worden nog dodelijker.

Tussen hun 15e en 18e levensjaar...

neemt de sterfte onder de T. rex toe met een factor vijf.

Op deze leeftijd dagen de jonge mannetjes oudere dieren uit.

De strijd begint om een vrouwtje, maar het kan snel dodelijk worden.

Er is een drempel. Het mannetje moet een beproeving doorstaan...

om het voorrecht van paren en voortplanten te verdienen.

Er wordt gevochten over territorium en om vrouwtjes te imponeren.

Tijdens deze conflicten moet naar voren komen wie de beste genen heeft.

De dood van de tegenstander is gelukkig meestal niet het streven.

Het gaat uiteindelijk om het overdragen van je genen.

In de evolutie zien we meestal gedrag tussen soortgenoten...

dat niet per se dodelijk is.

Het is duidelijk dat de overwinnaar beter is dan z'n tegenstander.

Hij is gezonder of krachtiger.

Dat wijst op een beter lichaam, een gezonder lichaam.

De zes ton zware Triceratops zijn de straatvechters uit het Krijt.

Dit is de krachtigste planteneter die ooit heeft bestaan.

Hij werd tijdens z'n ontwikkeling harder, sterker en gemener.

En dat zijn nou net de kenmerken waar vrouwtjes op vallen.

De kraag van de Triceratops vormt een verdedigingsschild.

Een sterke kraag is een teken van kracht.

Maar misschien laat hij nog iets anders zien.

De kraag ontwikkelde zich ter verdediging...

of misschien als specifiek kenmerk voor die soort.

Maar ze konden hem prima gebruiken om een partner aan te trekken.

Was de kraag van de Triceratops een teken van mannelijkheid?

Eén aanwijzing is het feit dat hij van kleur verandert.

Het bot van het schild is bezaaid met slagaderen en aderen.

Als het dier gestrest of opgewonden is, komen er hormonen vrij.

De aderen zetten uit en bloed stroomt naar de kraag die rood wordt.

Het is een geritualiseerd drama met maar één doel:

Ze moeten laten zien dat ze de grootste en wellicht de slimste zijn.

Ze hebben het recht op voortplanting verdiend door zich waardig te tonen.

Dit betekent ook dat je invloed hebt op de toekomst van je soort.

De choreografie van die dans loopt door hun hele leven.

Hun hoorns grepen in elkaar en ze begonnen te duwen.

Als de stieren elkaar ontmoeten kan er een lange strijd ontstaan.

Niet alleen gesnuif en dergelijke, maar stoten en tegenstoten.

Het is zoiets als armpjesdrukken met hoorns.

Ze bezaten hoorns van 1,2 meter...

zes ton aan spieren en een keiharde kraag van bot.

De paringsstrijd was een riskante onderneming.

De voortplanting is ook hard werk voor de vrouwtjes.

Het is een kwestie van leven en dood.

Als ze mislukken komen de jongen terecht in een harde wereld.

Een wereld waarin ze geen schijn van kans hebben.

Dinosauriërs ontwikkelden zich tot de meest geavanceerde dieren ooit.

Een Sauroposeidon kan wel 18 meter boven de grond uittorenen.

De Quetzalcoatlus is een vliegend reptiel ter grootte van een giraf.

De Tyrannosaurus rex is het krachtigste roofdier aller tijden.

Dit is het gevolg van evolutie, aanpassingen van vele generaties.

Maar de evolutie is meedogenloos, vooral voor mannetjes.

De zwakkeren blijven achter door natuurlijke en seksuele selectie.

De meeste mannetjes planten zich niet voort.

Slechts een klein deel van de mannetjes geeft z'n genen door.

De natuur houdt niet van verliezers. De beste genen moeten het redden.

Het is een keiharde wet en alles gaat naar de overwinnaar.

Er is een grote groep vrouwtjes die één mannetje kan opeisen.

Je gaat vechten want de beloning is enorm: 30 of 40 vrouwtjes.

De beloning is enorm voor het mannetje dat geluk heeft...

maar er gebeuren ook dodelijke ongelukken.

De strijd om de heerschappij kan slecht aflopen voor een jong dier.

Vrouwtjes hebben ook problemen. Zij moeten jongen ter wereld brengen.

Een nieuwe generatie die iets beter moet zijn dan de vorige.

Uit fossielen blijkt dat ze zich al jong voorbereidden op de paartijd.

Dinosauriërs plantten zich voort terwijl ze nog in de groei waren.

Dat wijst erop dat een leven toen niet veel waard was.

Deze dieren zijn jong en hebben nog veel werk voor de boeg.

Ze moeten gezond blijven en voldoende voedsel hebben voor hun eieren.

Terwijl die dinosauriërs volwassen worden...

moeten ze ook energie gaan steken in de voortplanting.

Calorieën zijn van groot belang voor zowel vlees- als planteneters.

Om succesvol te zijn, moeten de vrouwtjes veel eten.

Dat betekent veel blaadjes die rijk aan voedingsstoffen zijn.

Of meer vlees voor vleeseters. Anders komen er geen eieren.

Vrouwtjes moeten flink inslaan. Veel eiwitten, vet en calcium.

Dat moeten ze opslaan...

zodat ze meteen eieren kunnen aanmaken na het paren.

Hormonen stimuleren de lever die eidooiers naar de eierstokken voert.

Als de eieren zijn bevrucht levert de dooier voldoende voeding...

om een embryo drie maanden in leven te houden.

De moeders hebben ook calcium nodig voor de eierschalen.

Hun eierschalen bestaan uit calciumcarbonaat, net als bij vogels.

Krokodillen hebben ook een eierschaal van calciumcarbonaat.

Die eierschaal beschermt het embryo.

Een Sauroposeidon kan 300 tot 500 eieren per seizoen leggen.

Dat vereist veel calcium, 'n mineraal dat niet veel voorkwam in planten.

Hoe slaagt deze kolos die 400.000 calorieën per dag nodig heeft erin...

om niet alleen op gewicht te blijven, maar ook eieren te produceren?

Veel eten in de lente is van belang. Dan zit er veel eiwit in planten.

Calcium komt niet veel voor dus je moet hoogwaardige planten eten:

De knopen, de loten, de jonge blaadjes...

om genoeg voedingstoffen binnen te krijgen voor de voortplanting.

Sauroposeidons eten enorm veel en krijgen zo genoeg calcium binnen.

Het wordt opgeslagen in haar botten, met name in de medulla.

Dit wordt alleen aangemaakt door ovulerende vrouwtjes.

Op die manier kan ze voldoende calcium opslaan.

Dat gebruikt ze om de eierschalen te maken na de ovulatie.

De medulla is een laag in de botten van de poten.

Het is een opslagplaats voor calcium en andere mineralen...

waarmee eierschalen worden gemaakt. Eenmaal opgeslagen in de medulla...

kunnen calcium en mineralen snel worden afgebroken en vervoerd.

Er wordt dus iets opgebouwd dat begint als een enkele cel...

en eindigt in een dier zo groot als een walvis. Er mag niets fout gaan.

Bij de Sauroposeidon heeft de evolutie nog in iets voorzien:

De productie van een enorme hoeveelheid eieren.

En al die eieren kosten energie.

Na de paring beginnen de eieren in het vrouwtje te groeien.

Eieren hebben eiwitten nodig, vet en calcium.

Calcium voor de botten van het embryo en de eierschaal.

Een Sauroposeidon legt jaarlijks honderden eieren...

maar de meeste worden opgepeuzeld.

En de meeste jongen vallen ten prooi aan vleeseters.

De Tyrannosaurus rex koos echter voor een heel andere aanpak.

Deze slimme carnivoren zijn goed bewapend.

Het zijn jagers en aaseters.

Een vrouwtje dat wil paren, zoekt een mannetje met enorme kaken...

een krachtige grip en een bek vol ijzersterke tanden.

Sauroposeidons zijn planteneters. De strategie van deze reuzen...

is dat ze honderden eieren leggen in de hoop dat een paar het overleven.

Om de eieren te maken, moeten ze duizenden calorieën binnenkrijgen.

De Tyrannosaurus rex is een vleeseter.

Zij heeft ook calcium en eiwitten nodig om eieren te kunnen maken.

Maar dit vrouwtje krijgt haar calcium niet binnen via planten.

Ze vermorzelt botten. De botten van planteneters.

Een Tyrannosaurus kan veel meer van z'n prooi verteren.

Hij krijgt voedingsstoffen uit het merg en kan zelfs bot verteren.

Er zijn bewijzen dat de T. rex z'n calcium uit botten haalde.

We hebben gefossiliseerde uitwerpselen gevonden van de T. rex.

Daarin vinden we stukjes van de botten van planteneters.

Hij peuzelde het vlees op, de organen en de botten.

Hij slikte alles door en de botten kwamen er half-verteerd weer uit.

Een T. rex vrouwtje moet de calcium opslaan die ze binnenkrijgt.

En ook zij slaat de calcium op in de medulla.

Het is van groot belang dat ze sterk blijft.

Ook omdat ze 'n beperkt aantal kansen heeft om zich voort te planten.

Vrouwtjes worden geboren met een bepaald aantal eitjes.

Ze heeft dus een vast aantal 'kaartjes naar de eeuwigheid'.

Mannetjes produceren altijd sperma, vrouwtjes hebben maar enkele eitjes.

Ze moeten alles investeren in de ontwikkeling van die eitjes.

Tijdens hun evolutie hebben ze zich aangepast aan de verschillen.

Een interessant aspect van dinosauriërs is hun skelet.

De een heeft dan vaak dikkere botten dan de ander.

De grootste en engste exemplaren waren vrouwtjes.

Het juiste, sterke mannetje vinden dat voor nageslacht kan zorgen...

dat net die ene eigenschap bezit die ze nodig hebben, valt niet mee.

Het zijn solitaire dieren en ze hebben een enorm territorium.

Hoe groter het dier, hoe minder dieren in een gebied kunnen leven.

Mannetjes en vrouwtjes kwamen elkaar misschien niet zo vaak tegen.

Er is weinig concurrentie van andere mannetjes.

De T. rex moet z'n territorium beschermen tegen indringers...

en ieder vrouwtje in de buurt opsporen.

Dankzij z'n reukvermogen kon een mannetje een vrouwtje ruiken.

Waarschijnlijk al van kilometers afstand.

De Tyrannosaurus rex was een van de krachtigste roofdieren ooit.

Een mannetje moet echter afstand bewaren tot de tijd rijp is.

Het paringsritueel van een T. rex was vast heel interessant.

Een mannetje probeert contact te maken met een vrouwtje.

Ze neemt hem op: Is dit het soort mannetje...

met wie ik mijn genen wil vermengen voor de volgende generatie?

Een T. rex is niet alleen roofzuchtig, maar ook slim.

De paring verliep vast volgens strikte regels.

Het vrouwtje moet de juiste signalen krijgen.

In de loop van enkele dagen of weken gaan ze naar elkaar op zoek.

'Laten we een keer iets afspreken. Een etentje en naar de film?'

Een mannetje dat een vrouwtje wil imponeren heeft nog 'n probleem.

Het vrouwtje ziet er hetzelfde uit, maar ze is 10 tot 30 procent groter.

Ze is sterker en tijdens een confrontatie zal ze altijd winnen.

Een mannetje neemt dus wel een risico bij een vrouwtje.

Signalen goed interpreteren vormt het verschil tussen leven en dood.

Een mannetje is een derde kleiner dan een vrouwtje.

Als er ruzie komt dan wint het vrouwtje.

Alle dinosauriërs kennen dit verschil in omvang...

maar het is extreem bij de T. rex.

Je loopt het risico dat ze je opvreet als je haar kwaad maakt.

Zelfs voor een mannetje dat op het punt staat te paren...

kan deze uitdaging nog dodelijk worden.

Nu zit hij in de gevarenzone. Als het vrouwtje hem nu afwijst...

dan kan ze z'n kop eraf bijten en dan houdt het op voor hem.

Maar ondanks de vele risico's en gevaren...

zal de sterkste T. rex zijn genen doorgeven aan 'n nieuwe generatie.

Een generatie dieren die wellicht net iets slimmer en sterker zijn...

en misschien ook wel gevaarlijker dan hun ouders.

Dinosaurussen maken veel mee gedurende hun leven...

gevaren...

...en levensbedreigende rituelen.

Alleen de sterkste of slimste mannetjes mogen paren.

Alleen hun genen worden doorgegeven.

Dat is misschien een langere kam, een sterkere nekkraag...

een grotere klauw, beter gehoor, zicht of reukvermogen.

De genen voor minder nuttige eigenschappen sterven uit.

Fossielen laten zien hoe dinosauriërs zich aanpasten...

maar ze vertellen ons weinig over het paringsritueel.

Stel je voor dat die enorme beesten een paardans uitvoeren.

Dat is nogal bizar.

We weten echter wel dat er gevaren kleefden aan het paren.

Fossielen laten dodelijke verwondingen zien:

Verbrijzelde staarten, gebroken wervels, doorboorde schedels.

Dinosauriërs maken de volgende generatie ten koste van zichzelf.

Als het mannetje wil paren, dan moet het vrouwtje er klaar voor zijn.

Anders kan ze hem op een zeer dodelijke manier afwijzen.

Er is een reden waarom vrouwtjes de baas zijn.

Zij doen al het echte werk tijdens de voortplanting.

Zij mogen bepalen welke eigenschappen het wel of niet redden.

De vrouwtjes zijn van cruciaal belang. Zij maken de jongen.

De meeste mannetjes planten zich waarschijnlijk niet voort.

Net als nu vochten ook dinosauriërs om het recht te mogen paren.

Vrouwtjes willen een mannetje dat sterk is en slimmer dan de rest.

Maar soms kiest de evolutie een ander pad...

en wordt ongebruikelijk gedrag beloond.

De kam van de Parasaurolophus is nutteloos als wapen.

Hij is hol en breekbaar en slechts 25 mm dik.

Maar als communicatiemiddel is het buitengewoon effectief.

Hij kan berichten versturen die waarschuwen voor gevaar of nood.

De beenkam werd gedurende talloze generaties langer...

en het geluid werd dieper. Lage frequenties reiken verder.

Communicatie wordt een belangrijk evolutionair voordeel.

Al snel willen vrouwtjes paren met een kerel met een flinke kam.

Het is een geluidsorgaan. Ze blazen er lucht doorheen om geluid te maken.

Iedere soort heeft een eigen vorm en dus een eigen geluid.

Hoe is deze kam ontstaan die een geluid produceert dat zo ver draagt?

Het antwoord is eenvoudig.

De Parasaurolophus kon overleven in deze wrede wereld...

door de eigenschap die ook een partner aantrok.

De beenkam is het perfecte middel om een vrouwtje het hof te maken.

Die trombone werd gebruikt als muziek tijdens het paringsritueel.

Het mannetje riep verschillende vrouwtjes tijdens het paarseizoen.

De vrouwtjes dagen de mannetjes uit om zichzelf te bewijzen.

Het basisprincipe is dat mannetjes liegen en vrouwtjes sceptisch zijn.

Hierdoor moeten de mannetjes steeds gekkere bokkensprongen maken...

om het vrouwtje over te halen om met hem te paren.

Dit heet seksuele selectie. Vrouwtjes kiezen eigenschappen in mannetjes...

die de kans vergroten dat hun jongen het zullen overleven.

Als dat duizenden generaties lang gebeurt...

dan wordt de klauw van Deinonychus scherper, sneller en dodelijker.

De hoorns van de Triceratops worden langer en het schild wordt dikker.

De kam van de Parasaurolophus wordt geavanceerder...

en hun communicatievermogen wordt steeds beter.

Voor een Parasaurolophus-vrouwtje is de paartijd een vleeskeuring.

Ze gaan op zoek naar het gezondste mannetje.

Dat is waarschijnlijk de beste vader voor de volgende generatie.

Niet alleen hun vermogen om geluid te produceren is verbeterd...

maar er is ook geselecteerd op genen die de geluiden kunnen interpreteren.

De mannetjes produceren waarschijnlijk een luide lokroep...

op een hele specifieke wijze.

De vrouwtjes evalueren de kwaliteit van hun lokroep.

Het geluid is mogelijk een weergave van de gezondheid van het mannetje...

en z'n vermogen om een nauwkeurig geluid te produceren.

Het laat zien dat hij de juiste genen heeft voor een Parasaurolophus.

De mannetjes met de grootste kammen maken de laagste geluiden...

die vele kilometers ver kunnen dragen.

Die lage lokroepen worden heel aantrekkelijk voor vrouwtjes.

De Parasaurolophus-mannetjes nemen het zo tegen elkaar op...

en de vrouwtjes zeggen: Dat klinkt lekker. Jou kies ik.

Door de genetische veranderingen in de Parasaurolophus...

konden ze geluiden met lage frequenties horen en produceren.

In de loop van de tijd...

konden ze zelfs extreem lage trillingen produceren en oppikken.

Iedere soort had z'n eigen tonen.

Er konden wel vijf soorten op één plek leven...

dus tijdens de paartijd hoorde je vijf verschillende orkesten.

Vijf verschillende lokroepen.

Je kon de diepe tonen zelfs door de grond heen voelen.

Maar de Parasaurolophus was de uitzondering, niet de regel.

Voor de meeste vrouwtjes was een slimmer, sterker...

en dodelijker mannetje het enige dat telde. Maar dat is niet alles.

Een volwassen T. rex-mannetje had zelf ook goede ouders.

Hij heeft ook goede jachttechnieken ontwikkeld.

Hij leerde zich te verstoppen wanneer er 'n Quetzalcoatlus in de buurt was.

Met andere woorden: Je redt het niet zonder goede genen.

De evolutie gaat niet alleen over paren.

Het is ook van belang dat de embryo's uitkomen en volwassen worden.

Het prehistorische Krijttijdperk.

Toen leefden er belachelijk grote en angstaanjagende dieren.

En ook ongelooflijk bizarre dieren.

Maar iedere dinosauriër kwam uit een ei gekropen.

En net als de perfecte lichamen die ze ooit zullen krijgen...

heeft de evolutie ook de meest geavanceerde eieren geproduceerd.

Een ei is een soort ruimtecapsule.

Het bevat alles wat een embryo nodig heeft.

De eieren van dinosauriërs lijken op een valhelm.

Ze kunnen een flinke klap weerstaan.

Voor verdere bescherming is er ook nog het eiwit.

Het eiwit heeft verschillende functies.

Het houdt het embryo vochtig en doet dienst als schokbreker.

Anders zou je het embryo doden als het ei een klap krijgt.

Een goed ei vergroot de kans dat het jong het overleeft.

En die geeft later de genen door die hem in leven hebben gehouden.

Een bevruchte cel deelt zich snel in de besloten ruimte.

Deze cellen worden de weefsels...

die botten, huid, zenuwen en organen zullen vormen.

Er worden hersenen gevormd en wapens die het jong beschermen.

In dit stadium ontstaan kleine veranderingen in eigenschappen...

die het verschil betekenen tussen overleven...

en opgepeuzeld of vermorzeld worden of zelfs verhongeren.

De geboorte van een T. rex zien, is zoiets als een ruimtereis meemaken.

Ik zou meer geld betalen voor een ruimtereis, maar niet veel meer.

Het tijdperk van de dinosauriërs was een periode van biodiversiteit.

En dat bewees één ding:

De evolutie kiest vele strategieën om te overleven.

Maar deze strategie lijkt bijna wreed voor een van deze dieren.

Een Sauroposeidon-vrouwtje legt in haar leven duizenden eieren...

maar slechts twee of drie daarvan worden uiteindelijk volwassen.

Dat betekent dat vrijwel alle jongen ten prooi vallen aan roofdieren.

Vrijwel je hele nageslacht verliezen lijkt een nachtmerrie.

Maar het tegenovergestelde is waar. Die ene op de 3000 die het redt...

heeft misschien net die eigenschap waardoor hij snel kan wegkomen.

Of hij erft een genetische combinatie...

waardoor hij sterker, groter en misschien net iets sneller is.

De Sauroposeidons graven een gat in de grond, hurken...

leggen een stuk of twaalf eieren en vertrekken weer.

De eieren liggen er maandenlang onbewaakt.

Ze worden alleen beschermd door aarde en rottende planten.

De nesten worden executieplaatsen.

Veel nesten werden leeggeroofd voor de eieren uitkwamen.

Maar toch gedijden de Sauroposeidons 15 miljoen jaar lang.

Ze zijn een evolutionair succes.

Volgens sommigen hadden ze het echter nog verder kunnen schoppen.

Ik zou zo'n dier grotere hersenen geven. Dat is een kleine investering.

We hebben het over een paar kilo voor zo'n enorm dier.

Als hij slimmer was, zou hij beter voor z'n jongen kunnen zorgen.

Minder energie aan de voortplanting besteden, betekent meer groei.

Het lijkt onmogelijk om nog zwaarder te worden dan 50 ton, maar het kan.

Voor een dier van 200 ton zou ik beginnen met drie kilo meer hersenen.

Geen enkel landdier heeft ooit 200 ton bereikt...

maar de evolutie hield dinosauriërs wel 165 miljoen jaar in leven.

Ze ondergingen veranderingen in hun omgeving en het klimaat.

Een wereld waarin weinig dingen constant waren.

Maar toen trof het onheil hen.

Dinosaurussen verdwenen uit het landschap.

Ze leken voor altijd verdwenen. Maar is dat ook zo?

De strijd voor leven of dood duurde voor de dinosauriërs...

bijna 200 miljoen jaar.

Elke generatie verbeterde zich ten opzichte van de voorgaande.

Deze reuzen verspreide zich over alle continenten...

...en pasten zicht aan alle omstandigheden aan.

Maar dan komt er rampspoed uit de hemel...

...een meteoriet raakt de aarde.

Na de massasterfte leken deze dieren voorgoed verdwenen.

Maar niet alles is zoals het lijkt.

Dinosauriërs zijn er misschien wel nog, overal om ons heen.

De aanwijzingen zijn overal.

De Sauroposeidon kon z'n kop wel 18 meter in de lucht tillen.

Dat was alleen mogelijk omdat hun wervels voor 85% hol waren.

Hun nekwervels zijn 1,3 meter lang, maar er zat voornamelijk lucht in.

Een T. rex woog zeven ton, dat is de omvang van een orka.

Maar ook zijn botten waren bezaaid met lege ruimtes.

Er is nog een aanwijzing:

De longen van de Deinonychus, T. rex en Sauroposeidon...

zijn identiek aan die van dieren die we dagelijks om ons heen zien.

Hun longen zijn heel anders dan die van zoogdieren.

Ze zijn veel kleiner en verfijnder, als die van vogels.

Ze zweven elegant door de lucht.

Ze behoren tot de best aangepaste dieren op aarde.

Vogels stammen vrijwel zeker af van dinosauriërs.

Vogels hebben holle botten en dat lijkt zo te zijn omdat ze vliegen.

Ze hebben die botten geërfd van hun voorouders de dinosauriërs.

Vogels vullen vrijwel iedere ecologische niche op.

Van de regenwouden tot aan de bergen en kusten.

De struisvogel is 2,7 meter hoog en weegt 135 kilo.

Dit is de grootste vogel.

Hij valt in het niet bij een T. rex of Sauroposeidon...

maar het ontwerp waardoor ze kunnen vliegen en zich voortplanten...

vinden we ook bij dinosauriërs.

De eigenschappen waardoor dinosauriërs ooit enorm werden...

of het konden redden in een wereld vol brute roofdieren...

deze eigenschappen van 165 miljoen jaar evolutie zijn nooit verdwenen.

De eigenschappen waar ze baat bij hadden, kregen een nieuwe functie.

Ze hadden holle botten om heel groot te kunnen worden.

Vogels gebruiken ze om gewicht te besparen.

Dinosauriërs hadden luchtzakken om lucht rond te pompen.

Vogels gebruiken ze om te kunnen zweven.

Het enige echte verschil tussen dinosauriërs en vogels is hun omvang.

Veel landdinosauriërs waren bijna in staat om te vliegen.

De voorpoten van een Deinonychus lijken verdacht veel op vleugels.

Beide hebben een speciaal bot tussen arm en de hand...

waarmee de pols extreem snel kan bewegen.

Door deze snelle beweging kan een Deinonychus...

...diep in het vlees grijpen.

Vogels zijn ook in staat om met deze snelheid te bewegen.

De armen van een Deinonychus waren zeer speciaal.

Ze hadden dezelfde eigenschappen als vogels.

Hierdoor kunnen vogels vliegen.

Een vliegende vogel laat zien hoe de klauw van 'n Deinonychus werkte.

Kijk maar hoe een vliegende vogel z'n vleugels beweegt.

De gewrichten en de hoek waaronder vleugels zich bewegen...

lijken heel sterk het patroon bij een Deinonychus.

Er is nog een laatste aanwijzing, die bijna het sluitende bewijs vormt.

En deze is onverwachts. Het heet officieel de 'furcula'.

Wij noemen het een vorkbeen.

Die komen tegenwoordig alleen voor bij vogels.

Maar vrijwel iedere woeste, roofzuchtige dinosauriër had er een.

De bewijzen leiden allemaal tot één conclusie:

De machtige T. rex, de sluwe Deinonychus...

de elegante Quetzalcoatlus en de reusachtige Sauroposeidon...

waren allemaal gewoon enorm grote vogels.

Als u de volgende keer een kalkoen aansnijdt...

stelt u zich dan eens voor wat de verre voorouder van die vogel...

met u had kunnen aanrichten.