Original subtitles

Er dreigt overal gevaar voor kleine dieren in 'n angstaanjagende wereld.

Voor kleine dieren was het Krijt een vreselijke periode.

Elke dag is voor jonge dieren weer een gevecht om te overleven.

Ze mogen zich niet in moeilijkheden brengen en moeten snel opgroeien.

Iedere grote herbivoor in de omgeving wil jonge dinosauriërs verpletteren.

Ze ontwikkelen interne en externe hulpmiddelen om te overleven.

Voor het eerst in 65 miljoen jaar kan de technologie...

eindelijk voorbij huid, spieren en botten kijken...

om de geheimen van deze succesvolle dieren onthullen.

De grootste dinosauriërs worden zes verdiepingen hoog en wegen 50 ton.

Geen enkel landdier komt tegenwoordig zelfs maar in de buurt.

De T. rex kan 'n bijtwond achterlaten van meer dan een meter diep.

30 centimeter lange tanden kunnen vlees diep doorboren.

Maar elke dinosaurus, groot of sterk, begint klein. Heel klein.

Oklahoma, 110 miljoen jaar geleden.

Een kudde Sauroposeidons trekt voorbij.

Dit dier was 24 tot 27 meter lang waarvan twaalf meter uit nek bestond.

Als hij die nek uitstak, kon hij zo'n achttien meter in de lucht reiken.

Deze reuzen reizen naar broedplaatsen die generaties lang worden gebruikt.

Daar worden honderden eieren gelegd.

Dit is de toekomst van een soort die 15 miljoen jaar blijft bestaan.

Dat is 75 keer langer dan de moderne mens bestaat.

Toch is elk ei maar zo groot als een meloen.

Het is een mooi gegeven dat uit zo'n verrassend klein ei...

een baby Sauroposeidon komt ter grootte van een konijn.

Die groeit binnen 20 tot 30 jaar uit tot een volwassen dier van 50 ton.

Waarom legt zo'n gigantisch dier zulke kleine eieren?

Hun eieren laten via kleine poriën zuurstof en kooldioxide door.

Grotere eieren hebben meer luchtgaten nodig.

Maar als ze te groot worden, dan vallen ze uit elkaar.

Daarom leggen vogels nooit eieren groter dan een struisvogelei...

dat iets zwaarder is dan 1½ kilo.

Elk vrouwtje legt ongeveer 500 eieren per seizoen.

Een geboortegolf van Sauroposeidons lijkt op komst, maar dat is niet zo.

Op het moment dat het ei uitkomt, begint de overlevingsstrijd al.

Een strijd die ze vrijwel allemaal zullen verliezen.

De jongen hebben geen hoorns of een vorm van pantser...

dus in feite kan elk beest ze opslokken.

Vele weerloze pasgeborenen belanden in een wereld vol wrede roofdieren.

Het is een meedogenloze manier om een gezin te stichten.

Ze krijgen zoveel mogelijk baby's in de hoop dat er een paar overleven.

Planteneters komen de wreedste jagers tegen in het Krijt.

Geen enkele heeft een ergere reputatie dan de T. rex...

waarschijnlijk het grootste roofdier dat ooit op land leefde.

De T. rex is het ultieme monster. - Een dinosaurus met een 'attitude'.

Een T. rex kan 5½ meter hoog en 12 meter lang worden.

Z'n kaken kunnen vlees aan flarden scheuren.

Dit beest zaait dood en verderf als geen ander.

Een T. rex komt als een van de weinigen beschermd ter wereld.

De woorden 'Tyrannosaurus rex' doen me denken aan zachtaardigheid.

Aan buitengewoon moederschap en de strijd om je jongen te beschermen.

De gevreesde T. rex blijkt één van de meest zorgzame ouders te zijn.

Ze verzorgen de eieren, beschermen het nest en houden het in de gaten.

'Tyrannosaurus rex' betekent koninklijke tiranhagedis.

Om te overleven geldt in zijn wereld het fysieke boven intelligentie.

De T. rex bezit een uitmuntende bouw en een superieur intellect.

Hij was het resultaat van vele miljoenen jaren van specialisatie.

Hij richtte zich op een grotere bouw en op z'n prooi...

z'n zintuigen en de vaardigheid om een grote herbivoor te doden.

De T. rex heeft grotere hersenen en vertoont daarom complexer gedrag...

vooral wat betreft de ouderlijke zorg.

Een volwassene beschermt drie maanden het nest...

om te zorgen dat de jongen overleven en hun genen worden overgebracht.

Je moet heel goed opletten tijdens het uitkomen van de eieren.

Het embryo ademt zuurstof in en kooldioxide uit.

De kooldioxide wordt vloeistof en verandert in koolzuur.

Dit koolzuur maakt de eierschaal steeds dunner.

Plotseling gebeurt er iets wonderbaarlijks.

Een T. rex van bijna één meter lang komt vrij.

Een volwassene helpt het jong, zelfs met zijn gigantische kaken.

Het pasgeboren jong is minuscuul vergeleken met zijn kolossale ouders.

En deze erfgenaam wordt al meteen bedreigd.

Als we aan de Tyrannosaurus rex denken...

denken we aan volwassenen dieren, want die skeletten zien we meestal.

Maar we weten dat ze niet in dat formaat uit het ei komen.

Pasgeborenen zijn mogelijk één meter lang en wegen twee tot drie kilo.

Als je weet dat de volwassenen, ongeveer zeven ton wegen...

en 12 m lang zijn, vraag je je af of ze niet op hun kleintjes gaan staan.

En hoe ze hen gaan beschermen en voor hen gaan zorgen.

Er is niks engs aan. Later misschien, maar nu zijn ze nog een lekker hapje.

Waar de T. rex ook gaat, hij komt overal gevaar tegen.

Er waren krokodillen, normaal, groot of gigantisch...

die een jonge Tyrannosaurus als een cocktailkersje achterover sloegen.

Een jong kan worden opgepeuzeld door elke vleeseter in de buurt.

En gevaar ligt niet alleen op de loer op het grond.

Soms komt het ook uit de lucht gedoken.

Deze Quetzalcoatlus, een vleesetend reptiel van 180 kilo...

vliegt rond en wacht op het juiste moment om toe te slaan.

De Quetzalcoatlus trekt de aandacht van alle anderen dieren in het Krijt.

Met een spanwijdte van 13 meter kunnen ze het zonlicht afweren.

Dit reptiel is zo doeltreffend vanwege z'n hoogontwikkelde oogbal.

Hij heeft ogen als een havik. Ze zijn vier keer scherper dan die van ons.

Zijn netvlies is ruim 10 cm breed en bevat een miljard lichtreceptoren.

Dan krijg je een reptiel dat de wereld ziet in HD.

Als je nu een ooievaar aan de Nijl een jonge krokodil ziet eten...

...kun je je voorstellen hoe een Quetzalcoatlus 'n Tyrannosaurus opat.

De moeder Tyrannosaurus was vast verbaasd...

dat ze opeens maar vijf jongen had in plaats van zes.

En die ene valt nergens te bekennen.

Er loert overal gevaar voor een jonge Tyrannosaurus...

omdat hij de kleinste van de familie is.

Iedere herbivoor in de omgeving zal een baby Tyrannosaurus verpletteren.

Alsof er een vreselijk beeld ontstaat in de hersenen van een Triceratops.

Dit kleine jonkie zal op een dag uitgroeien tot een wreed monster.

En dan kan hij deze planteneter aan stukken rijten.

Maar hun grootste vijand komt hen wat bekender voor.

Het grootste gevaar voor een baby T. rex is een soortgenoot.

De familie die verderop woont.

Je schakelt concurrerende roofdieren uit wanneer je de kans krijgt.

Leeuwen verdedigen hun jongen tegen mannetjes...

die de jongen zien als toekomstige concurrenten.

Zou een slim roofdier zoals de T. rex niet dezelfde overweging maken?

Zijn cerebrum, voor strategisch denken, is heel goed ontwikkeld.

Dat geldt ook voor het cerebellum dat de spieren aanstuurt.

Dit dier kan een verwoestende aanval plannen en uitvoeren.

Er loert overal gevaar voor een jonge Tyrannosaurus.

Maar hij heeft een redelijke kans het te overleven.

Dat geldt niet voor de Sauroposeidons.

Ze worden weerloos geboren en ze worden ook nog eens alleen geboren.

Als je ze aandacht wilt geven, moet je niet te veel kinderen hebben.

Als je veel nakomelingen wilt, dan kun je ze niet verzorgen.

De Sauroposeidons kozen die weg.

De Sauroposeidons moeten zichzelf zien te redden.

Slechts één op de 3000 jongen wordt uiteindelijk volwassen.

Om dat te bereiken, moet hij zichzelf jarenlang zien te redden.

De toekomstige kolos kent maar één regel: Groeien of sterven.

Op sommige plekken zien we sporen van honderden dieren bij elkaar.

In die grote groepen zitten altijd alleen maar volwassen dieren...

tot dieren die ongeveer een derde volgroeid zijn.

Een jonge Sauroposeidon die alleen opgroeit, loopt altijd gevaar.

Stel je zo'n jong voor. Hij is net zo groot als een pony.

Hij heeft geen scherpe tanden, geen hoorns of pantser.

Hij is niet eens snel.

Wat gebeurt er met zo'n Sauroposeidon die Deinonychosauriërs tegenkomt?

Die gaat eraan.

Sauroposeidons wonen in een wereld vol hongerige jagers.

Als je net uit het ei komt, en maar 60 cm lang bent...

en je bevindt je in een omgeving vol roofdieren die op je jagen...

dan moet je heel snel groot zien te worden.

Het lijkt alsof de toekomstige reus alles tegen heeft.

Hoe kan dit enorme dier overleven onder die omstandigheden?

Tyrannosaurus rex, zijn schedel is bijna 1½ meter lang.

Hij heeft tot wel 60 gekartelde tanden.

Hij kan met één stap 4½ meter afleggen.

Het is een van de grootse vleeseters die ooit op aarde rondliep.

Zijn tanden kunnen botten breken. Ze zijn enorm.

Ze zijn tot wel drie keer zo krachtig als die van andere vleeseters.

Maar een T. rex wordt geboren in een vijandige wereld.

Zelfs voor een koning is hier overleven niet vanzelfsprekend.

Herbivoren zijn niet achterlijk.

Ze proberen gevaren te vermijden door preventief aan te vallen.

Voor een T. rex zijn de eerste jaren het gevaarlijkst.

Maar deze vleeseter heeft een groot voordeel.

Trouwe ouders die bereidt zijn om te sterven voor hun kinderen.

Een gedrag dat voortkomt uit de hersenen.

Een extreem grote voorkwab: het cerebrum.

Een T. rex is in staat na te denken over complexe dingen.

Dit beest is in staat om zijn kinderen te beschermen.

Als je je wilt ontwikkelen, moet je meer nakomelingen in leven houden.

Dat kun je het beste doen door te zorgen voor je nakomelingen.

Eieren leggen kost veel energie en het vrouwtje heeft voedsel nodig.

En dat betekent vlees.

Terwijl zij op jacht gaat, bewaakt het mannetje het nest.

Een Tyrannosaurus maakt gebruik van hele scherpe zintuigen.

Zijn gezichtsvermogen was heel erg goed.

Zijn ogen zijn enorm. Zo groot als een softbal.

Een groot netvlies vangt meer licht op en meer visuele informatie.

Een T. rex kan prooi zien van een afstand van wel 6½ kilometer.

Beide ogen zijn naar voren gericht en het blikveld overlapt.

Leder oog kijkt vanuit een iets andere hoek naar een voorwerp.

Een Tyrannosaurus kan de wereld dus driedimensionaal zien.

Maar weinig dingen in z'n omgeving ontgaan een T. rex.

De jager heeft honger na maandenlang eieren aanmaken.

Een prooi verschalken kan 't verschil betekenen tussen leven en dood.

De T. rex heeft verfijnde zintuigen die hem naar 'n maal kunnen leiden.

Hij heeft 'n scherp reukvermogen. Achter de neusgaten liggen ruimtes...

met weefsel dat geuren kan opvangen.

Die informatie gaat vanuit de reukkolf naar de hersenen.

Een van de grote verrassingen was de omvang van de reukkolf.

Dat is het deel van de hersenen dat informatie over geuren verwerkt.

Om het aantal sensoren te vergroten, ligt het weefsel als een radiator.

Een T. rex kan het kleinste geurtje oppikken dat voorbij komt drijven.

Een T. rex kan net zo goed ruiken als honderd bloedhonden bij elkaar.

Ze hadden de grootste reukkolf van ieder dier op aarde.

Een superreukvermogen is de droom van iedere jager.

Een T. rex kan z'n prooi van grote afstand ruiken.

En de specifieke geur van hun jongen ruiken.

Als je naar z'n gezicht kijkt, dan wordt nog iets duidelijk.

De neusgaten liggen 25 centimeter uit elkaar. Maar waarom?

Dit betekent dat de T. rex in stereo kan ruiken.

Hij kan precies bepalen waar een geur vandaan komt...

en precies achterhalen wat de bron is.

Hij kan in een volle zaal stappen en binnen een paar seconden...

kan hij ieder individu herkennen aan z'n specifieke geur.

Dit vrouwtje is wanhopig en moet eten.

Ze kan haar maaltijd al ruiken.

Maar het is een dier dat alleen de sterkste Tyrannosaurus aandurft.

Het is de allergrootste uitdaging voor een grote vleeseter:

Een Triceratops die z'n kop heen en weer schudt.

Hij lijkt wel een enorme neushoorn die steroïden gebruikt.

Hij is acht meter lang en drie meter hoog.

Een volwassen Triceratops kan wel zes ton wegen.

Als er één dier is dat een T. rex angst kan aanjagen...

dan is het de Triceratops.

De T. rex kent de gevaren.

In haar cerebrum zit informatie over voorgaande ontmoetingen.

Om de Triceratops te verorberen...

moet ze hoorns van 90 cm overwinnen die zijn gevat in keihard keratine...

en een lijf dat wordt beschermd door een schild.

De strijd voor de overleving van haar genen is misschien net begonnen.

Je kunt je voorstellen dat een Tyrannosaurus en Triceratops...

de machtigste gevechten voerden die we ooit hebben gezien.

Deze herbivoor komt overal voor.

In het Krijt komt de Triceratops tien keer vaker voor dan de Tyrannosaurus.

Ze danken hun succes aan één ding:

Met één stoot van z'n hoorns kan hij het hart of de longen doorboren.

Als je zo'n hoorn in een T. rex stoot dan richt je wel wat schade aan.

De Tyrannosaurus is in z'n oog gestoken.

Een planteneter heeft de koning van het Krijt overwonnen.

Een jager moet snel toeslaan en zelf niet gewond raken.

Een oog verliezen kan fataal zijn voor een vleeseter.

De jongen worden ondertussen alleen bewaakt door het mannetje.

Een Quetzalcoatlus ruikt ondertussen bloed.

Eén ouder is gewond en de ander dreigt te verhongeren.

Voor een baby Tyrannosaurus kan het nauwelijks erger worden.

De Sauroposeidon is het hoogste landdier aller tijden.

Hij was 18 m hoog en 30 m lang, groter dan welk dier huidig dan ook.

Maar desondanks heeft hij slechts minuscule hersenen van 110 gram.

Z'n hersenen waren ongeveer net zo groot als een hamburger.

Hij had relatief de kleinste hersenen van welk groot dier dan ook.

Een grote, domme bruut.

De hersenen van 'n Sauroposeidon zijn 1000 keer kleiner dan z'n lijf.

Slechts een achtste van die van een T. rex.

Z'n cerebrum, voor strategisch denken, is nauwelijks ontwikkeld.

Ze waren gewoon zo dom als een prei.

Sauroposeidons volgen in vrijwel alles hun instinct.

Dat geldt ook voor het feit dat ze niet zorgen voor hun nageslacht.

Het lijkt wreed om een gat te graven en je eieren daar achter te laten.

Het is een effectieve methode, als je veel nakomelingen kunt krijgen.

We weten dat ze niet voor hun jongen zorgden.

Die vinden we nergens bij de volwassen dieren.

Vanwege z'n omvang zou hij z'n eieren niet kunnen uitbroeden.

Ze zijn 18 tot 24 meter lang en de eieren zijn zo groot als een meloen.

Door het verschil in omvang is het lastig om voorzichtig te zijn.

Ze zijn te groot om hun lichaam goed onder controle te kunnen houden.

Ze zijn niet...

Ze hebben niet de hersenen om precies te bepalen waar alles is.

De enorme, maar niet zo slimme Sauroposeidons...

gebruiken een andere methode dan de T. rex om jongen groot te brengen.

Een Sauroposeidon legt in haar hele leven misschien duizenden eieren.

Maar slechts twee of drie daarvan worden volwassen.

Dat betekent dat vrijwel alle nakomelingen worden opgegeten.

Je biedt die roofdieren gewoon zoveel voedsel aan...

dat ze niet alles kunnen opeten en dan overleven er wel een paar.

De Sauroposeidons lijken wreed tegenover hun jongen.

Iets uit een ver verleden, maar dat is niet zo.

Net als zeeschildpadden kiezen ze voor grote aantallen nakomelingen.

Ze leggen hun eieren niet binnen enkele weken.

Ze proberen allemaal om hun eieren dezelfde nacht te leggen.

Zo kunnen ze roofdieren overweldigen.

Als je een hele korte tijd enorm veel voedsel aanbiedt...

dan kunnen roofdieren ze niet allemaal opeten.

Als de zeeschildpadden uitkomen, staan ze er alleen voor.

Voor jagers vormen ze een feestmaaltje.

Maar de strategie werkt. Ze worden bijna allemaal opgegeten.

Maar een paar redden het wel.

Zelfs niets de meest bloeddorstige jagers krijgen ze allemaal te pakken.

Ze leefden tussen de jagers dus veel nesten zijn vast verwoest...

voor de jongen zelfs maar uitkwamen.

Sauroposeidons verdedigen zich door met omvang.

Niets kan een volwassen dier van 50 ton iets maken.

Maar bij zo'n omvang moet je bijna constant eten.

Een volwassen dier at vrijwel alles.

Ze aten 330.000 calorieën, een ton planten, per dag.

De kuddes trokken rond om zoveel voedsel te vinden.

Ook al hadden ze de hersenen om voor hun jongen te zorgen...

er is gewoon niet genoeg eten in de buurt van hun nest.

Hoeveel energie stop je in de volgende generatie?

Het is altijd een keuze: Veel zorg betekent meteen weinig jongen.

Of je krijgt heel veel jongen, maar je kunt niet voor hen zorgen.

Voor je jongen zorgen vereist hersenen en goede zintuigen.

De Sauroposeidons hadden geen van beide.

Z'n ogen bevinden zich aan weerszijden van z'n kop.

Hierdoor kan hij geen diepte inschatten.

Z'n kleine hersenen hebben kleine gezichts- en reukcentra.

Z'n gehoor is matig aangezien de buis in z'n binnenoor erg smal is.

Hij had de hersenomvang van een jong katje.

Hij hoefde niet slim te zijn. Hij was een voedselverwerkingsfabriek.

Z'n zintuigen zijn net voldoende...

om de grootste maag aller tijden in leven te houden.

De situatie is nog lastiger voor een pasgeboren jong.

Ze hebben zelfs niet eens door dat er ergens gevaar dreigt.

Hoe wist een Sauroposeidons jong te overleven...

...in een wereld geregeerd doorjagers?

Het antwoord: Groeien, en snel.

Planteneters groeien snel, anders worden ze opgepeuzeld.

Maar het zal nog een jaar of 20 duren voor hij bij een kudde kan.

En al die jaren brengt hij alleen door.

Waar zijn de kleine dieren? Wat deden ze voor ze volwassen waren?

Ze waren niet bij de kuddes. Ze aten waarschijnlijk zoveel mogelijk...

om zo snel mogelijk groot te worden en zich bij de kudde te voegen.

Dat is de beste verdediging. Ook al heb je hoorns of een pantser...

niets is beter dan omvang, en dat was het enige dat de Sauropodiërs hadden.

Maar iedere dag dat een Sauroposeidon nog moest groeien...

was een dag waarop ze deze jongen moesten vermijden.

Een Deinonychus is een moordmachine.

Hij was klein en snel.

De Deinonychus was een van de meest opmerkelijke jagers ooit.

Een allround vechter. Een dinosaurus die aan kickboksen deed.

Voor een jonge Sauroposeidon, zelfs als die zo groot is als 'n ijsbeer...

betekent de Deinonychus slecht nieuws.

En een groep Deinonychosauriërs betekent ernstige problemen.

Ik kan me voorstellen dat een groep Deinonychosauriërs...

...rennen door het bos waar de jongen zich schuil hielden..

...van de een op de ander sprongen en ze levend opeten.

Ik zou het niet eens willen zien. Het moet een hele nare ervaring zijn geweest.

Het is bijna niet te bedenken hoe de Sauroposeidon...

...het overleefd heeft midden tussen deze moordmachines.

Maar ze hebben het overleefd en werden bijna onverwoestbaar.

Voor de Tyrannosaurus rex, de hoogst ontwikkelde jager ooit...

zijn de kansen zelfs nog kleiner.

Een Tyrannosaurusnest. De jongen worden snel groot.

Het vrouwtje is ver weg. Ze probeert weer op krachten te komen.

Het mannetje bewaakt de jongen.

We denken vaak dat Tyrannosaurus vrouwtjes heel zorgzaam zijn.

Maar misschien zei het vrouwtje:

Dit is jouw schuld, dus jij mag voor hen zorgen.

Het mannetje moet eten. Hij is warmbloedig en kan niet lang wachten.

Er drijft een geurspoor mee op de wind.

Een geur die z'n hersenen onmiddellijk herkennen:

Een dode en rottende Triceratops.

Z'n maaltijd ligt net om de hoek.

Het voordeel van een karkas is dat het niet terugvecht.

Als beide ouders voedsel gaan zoeken, blijft het nest onbewaakt achter.

Het is blootgesteld aan gevaar.

De Triceratops is een planteneter...

maar voor een weerloze T. rex maakt hij graag een uitzondering.

De Quetzalcoatlus is de grootste vliegende vleeseter aller tijden.

Hij eet dagelijks 4½ kilo vlees, het gewicht van twee jongen.

Deze jongen moeten zich gedeisd houden om het te overleven.

Het mannetje is een maaltijd op het spoor.

Een tyrannosaurus kan de bron van een geur precies bepalen.

Hij loopt recht af op de dode Triceratops.

De T. rex had een goed reukvermogen.

De zenuw die naar het reukcentrum loopt, is de grootste in z'n kop.

Ze konden niet alleen ruiken dat er een dinosaurus was geweest...

maar ze wisten waarschijnlijk ook dat het 2½ uur was geleden.

De neus van de T. rex leidt hem als een geleidelaser naar z'n doel.

Maar z'n zintuigen vertellen hem niet hoe de Triceratops is gestorven.

Dat antwoord vinden we in de bek van een andere T. rex.

De krachtige kaken met hun enorme tanden...

waarmee ze zelfs staal konden verbuigen, zijn nog maar het begin.

Tussen de tanden van vleeseters zitten soms stukjes rottend vlees.

Daardoor zitten er veel bacteriën en brengen ze infecties over.

Hierdoor had de T. rex permanent last van slechte adem.

Er zijn veel redenen om de bek van een T. rex te vermijden.

En de geur was één van die redenen.

Door die bacteriën kan iedere beet waarbij bloed vloeit...

leiden tot een levensgevaarlijke ontsteking.

Als het dier de beetwonden overleeft...

wordt hij snel zwakker en zieker en kan de jager hem alsnog afmaken.

Als je wordt gebeten door een T. rex dan ga je eraan. Nu of later.

En als je machteloos bent, dan zal de Tyrannosaurus je vinden en opeten.

Het probleem is dat rottend vlees ook veel andere dieren aantrekt.

En terwijl een hongerig mannetje vecht voor zijn aandeel...

wachten zijn onbeschermde jongen op z'n terugkomst.

Terwijl een Quetzalcoatlus boven hen rondvliegt.

50 miljoen jaar voor de Tyrannosaurus rex bestond...

stonden jonge Sauroposeidons er al alleen voor.

Er kwamen ieder jaar enorm veel jongen uit.

Maar slechts drie op de tienduizend werden uiteindelijk volwassen.

De eerste weken vormen de gevaarlijkste periode.

Ze moeten zo snel mogelijk zo groot mogelijk worden.

Om snel heel groot te worden...

doen ze iets dat ingaat tegen een fundamentele biologische regel.

Tijdens de eerste jaren van hun leven eten deze planteneters vlees.

Ze aten waarschijnlijk insecten en kleine dieren voor de eiwitten.

Veel planteneters eten ook vlees als ze de kans krijgen.

Het is een voedingsbron die ze maar moeilijk uit planten kunnen halen.

Een jonge Sauroposeidon verwerkt z'n eten anders dan 'n volwassene.

Hij verteert z'n eten in z'n maag en dunne darm.

Dit lijkt meer op de spijsvertering van de vleeseters die hij vreest.

En hij heeft nog een truc achter de hand om groot te worden:

Holle botten.

Z'n ruggengraat, nek en ribben hebben flinterdunne wanden.

Zelfs de botten in z'n poten zijn veel lichter dan die van zoogdieren.

Die enorme Sauroposeidons worden 20 tot 50 ton zwaar...

en dat doen ze in slechts 20 tot 30 jaar.

Ze hebben groeispurten.

Die hangen af van hun leeftijd, het seizoen en het aanwezige voedsel.

Dit weten we omdat hun groei als ringen wordt opgeslagen.

Net als de ringen in een boomstam.

Tijdens de eerste jaren liggen er overal jagers op de loer.

De Deinonychus is een van de meest gangbare en meest dodelijke jagers.

Listig, dat zeker. Hij heeft grote hersenen. Slim.

Voor de Sauroposeidon is zo'n dood niet aangenaam en ook niet pijnloos.

Met hun stoten maken ze het beest kapot.

Door hun enorme schokken.

Ze doden zoals hyena's, zeer effectieve jagers op de Serengeti.

Als een hyena in de buik van een antiloop bijt, is het afgelopen.

Dan is hij in principe al dood.

Ze worden gegeten terwijl hun hersenen nog werken.

Ondertussen doen de volwassen Sauroposeidons wat ze altijd doen:

Ze zijn op zoek naar eten.

Door hun kleine hersenen is hun wereld beperkt.

Ze lijken zich onbewust van het lot van hun nakomelingen.

De Tyrannosaurus rex leeft echter in een andere wereld.

Een mannetje schrokt het vlees van een dode Triceratops op.

Z'n krachtige kaken boren zich in het vlees van dat dier.

Die enorme tanden doorboren het vlees.

Met hun stevige tanden breken ze botten.

De T. rex overleeft het als aaseter. Hij moet op krachten blijven.

Zijn jongen zijn van hem afhankelijk.

Alleen zijn ze net zo kwetsbaar als jonge Sauroposeidons.

En de Quetzalcoatlus heeft een enorme eetlust.

Op 3000 meter hoogte is een goed reukvermogen zinloos.

Dit reptiel vertrouwt op z'n ogen om kwetsbare dieren te vinden.

Het kan het verschil betekenen tussen wel of niet eten.

Hij krijgt een prooi in de gaten.

Een 90 cm lange baby Tyrannosaurus verschijnt op z'n radar.

Hij moet goede ogen hebben om te kunnen zien waar hij heen gaat...

en waar z'n prooi zich bevindt.

Deze T. rex is nog geen dodelijke jager.

En deze jongen zijn net zo smakelijk als iedere andere dinosaurus.

Ze waren een perfecte snack voor een Quetzalcoatlus.

De kans om te scoren voor dit vliegende reptiel wordt steeds groter.

Opgroeien als dinosaurus is niet altijd even gemakkelijk.

Van alle kanten zijn er bedreigingen...

...vanuit de lucht...

...vanaf de grond...

...zelfs van soortgenoten...

Als een van de kleinere dieren was het niet altijd even gemakkelijk.

Van alle kanten werd je bedreigd.

Zeker een Quetzalcoatlus is te vrezen.

Net wanneer het grote reptiel het nest nadert...

ruikt het mannetje moeilijkheden.

Zijn gevoelige neus pikt de geur op van een Quetzalcoatlus.

Hierdoor worden er chemicaliën naar de hersenen gestuurd.

Hij spoedt zich meteen naar z'n nest.

Maar een Quetzalcoatlus is snel. En het duurt maar een ogenblik...

om het lijf van 180 kg de lucht in te krijgen.

De andere jongen redden het misschien wel.

Dinosauriërs regeerden miljoenen jaren over de aarde.

Ze werden onvoorstelbaar groot en pasten zich overal aan.

Het waren succesvolle dieren, een hoogtepunt van de evolutie.

En dat is ze gelukt zonder al te veel hersencapaciteit.

Dinosauriërs hoefden geen vergelijkingen op te lossen...

en ze hoefden ook geen raketten naar de maan te sturen.

Ze moesten kunnen doen, wat dinosauriërs doen.

Je moet alleen net even iets slimmer zijn dan de andere dieren.

Ze hadden één taak: De geavanceerde machine aan de gang houden...

die hun lichaam vormde.

En dat deden ze buitengewoon goed.

Ze konden de wereld oneindig veel beter zien en ruiken dan wij.

Dat is ook hersencapaciteit, maar dan op een ander vlak.

Hun hersencapaciteit, specifieke eigenschappen...

en hun instinct werkten allemaal samen.

Hierdoor hebben dinosauriërs het 165 miljoen jaar lang gered.

Dat is 800 keer langer dan onze aanwezigheid op aarde.

Ze waren hier ruim 100 miljoen jaar. Ze waren heel succesvol.

Ze gingen alleen maar ten onder door buitenaardse invloeden.

Een meteoriet betekende het einde van de dinosauriërs.

Dat getuigt van hun fantastische overlevingsvermogen.

Met hun fantastische lijven en kleine hersenen...

waren ze succesvoller dan welke soort dan ook voor of na hen.

Inclusief de mensheid.