Original subtitles

นี่คือหนึ่งในเล่มอัลกุรอานที่เก่าแก่ที่สุดในโลก

อายุพันกว่าปี

อัลกุรอานที่เป็นเล่มแรกที่รวบรวม

ใหญ่อย่างเงี้ยนี่แบอุสมานนะ

เนี่ยความยาวประมาณเนี้ย

และสถาปัตยกรรมโบราณ

ของโรงเรียนชั้นนํายุคหกร้อยปีก่อน

ที่ทัชเคน อุซเบกิสถานครับ

สวัสดีตอนเย็นในอุซเบกิสถาน

ตอนนี้นะครับเวลา

บ่ายสองห้าสิบเก้า

บ่ายสามโมงเย็นนะฮะ

เดี๋ยวเราจะเดินไปเรื่อยเรื่อยก่อน

นี่ดู...

วัยรุ่นสไตล์ทัชเคนนะฮะ

ตอนนี้เราอยู่ที่เมืองทัชเคน

ก็คือเมืองหลวงของอุซเบกิสถาน

จะพามาดูบรรยากาศที่ฤดูใบไม้ผลิ

ช่วงที่เรามาเป็นช่วงก่อนที่จะเข้าฤดูหนาว

ผมรู้สึกว่าอยากจะถ่ายบรรยากาศให้ทุกคนดู

ตอนนี้คือเวลาอีกประมาณ

5 นาที เวลาละหมาดจะเข้า

เดี๋ยวผมพาไปดูมัสยิดที่นี่

มัสยิดเมืองหนาวว่าบรรยากาศมัน

บรรยากาศมันดีจริงๆ ที่นี่ชอบ

ลูกอะไรก็ไม่รู้

ผลไม้เมืองหนาวเป็นผลไม้ที่ดีมากๆ

ขนาดพวกผักแล้วก็ใบองุ่นเขายังเอามาขายเนี่ย

คนที่นี่เขาห่อมันจะมีของกินเหมือน

ถ้าคนอาหรับเขาก็กินนะครับ

ใบองุ่นห่อข้าว

ดูสิ ขายถั่ว

เม็ดทานตะวัน

กิมจิ

กิมจิอุซเบกิสถานหรอ คือปลาอ่ะดา

มันคือกิมจิปลา

แล้วมาขายอย่างนี้เหรอ

พวกผักคือผักดองนะ

ปลาดอง / ปลาดองเหรอ

ดูเดี๋ยวเขากิน

ปลาดอง

ดูของดองดิดา

นี่พวกกะหล่ำดองอะไรต่างๆ นะฮะ

แล้วก็นี่ดาข้าวโพดมาขายกันอย่างนี้เลย

จริงๆ ถ้าใครได้ดูก่อนหน้าเนี้ย

ก็น่าจะได้เห็นหลายอย่างแล้วแหละ

ประมาณนี้นะ

ดูดิ

ดูสถาปัตยกรรมนะ

นี่นะ ผมบอกเลยนะ

คล้ายกับที่อูรูมูชีที่ซินเจียง

ที่อุยกูร์วันก่อนที่เราไปที่จีน

สถาปัตยกรรมอย่างนี้แหละ

แต่ว่าเราเข้าไปละหมาดไม่ได้ที่นู่นนะ

ขายขนมปังกันอย่างนี้

ชีส ชีส

เหมือนเป็นผักอะไรสักอย่างอะนะเป็นขนมปัง

น่ากินนะ

5 000 ต่อชิ้น 5 000 ซม

5 000 ซมก็ประมาณ

5 000 ซม คือ 13 บาท

ดาบอก 15 ใช่ไหม

ใกล้เคียงๆ

ชิ้นละ 15 บาท

สวยมาก

สวยมาก

สวยมากทุกคน

ที่นี่คือมัสยิดหรอ / ไม่ใช่ครับ

ตรงนี้เป็นมัดรอซะ

มัดรอซะคืออะไร

คือก็คงประมาณโรงเรียน

สถาบันการศึกษา

อ๋อ ศาสนาหรอ ใช่ๆ

ชื่อว่า

กุเคลดาช

สร้างขึ้นเมื่อประมาณสักศตวรรษที่ 16

ประมาณกี่ร้อยปีที่แล้ว

ก็พันห้าร้อย

พันห้าร้อยขึ้นไปอะ

อันนี้ก่อนยุคท่านนบีมูฮัมหมัดอีกหรอ

ไม่ใช่ๆ

ไม่ใช่ฮิจยเราะฮ์ศักราช

อ๋อคริสตศักราช

คริสต์ศักราชพันห้าร้อย

ก็ประมาณคริสต์ศักราชที่สิบหก

ห้าร้อยกว่ากว่าปีที่แล้ว

ใช่ไหม ใช่ไหม

อ๋อห้าร้อยกว่าปีที่แล้ว

อันนี้ก็ยุคออตโตมันอะนะใช้อันนี้

ทําไมมันดูยิ่งใหญ่ขนาดนี้

มันสร้างขึ้นโดยคนที่ชื่อว่า

เดอร์วิช สุลต่าน

ของราชวงศ์ชัยบานิด

เคยได้ยินไหม

เหมือนคนไม่ค่อยคุ้นหรอก

เพราะว่าในโลกอิสลามเรามักจะรู้จักแค่เพียงแบบ

จักรวรรดิใหญ่ๆนะ

หรือว่าคอลีฟะฮ์ใหญ่ๆ ใช่ไหมครับ

เช่น รออชิดูน ใช่ไหม

อุมัยยะฮ์ อาบาซีย้ะฮ์

ออตโตมัน

อะไรอย่างนี้

แต่ว่าจริงๆแล้วตอนอาบาซีย้ะฮ์

โดยเฉพาะตอนอาบาซีย้ะฮ์

มันมีราชวงศ์ย่อยเยอะ

โดยเฉพาะในเขตเอเชียกลาง

หมายถึงราชวงศ์มุสลิม

มีอํานาจการปกครองของตัวเอง

แต่ว่าหมายความว่าอยู่ภายใต้

คอลีฟะห์อีกทีหนึ่ง

ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือ

เดาละ หรือว่าราชวงศ์ของชัยบานิด

เขาสร้างเป็นโรงเรียนสอนศาสนา

ใช่ไหม / ใช่

มัดรอซะฮ์หมายถึง

คือโรงเรียนในภาษาอาหรับ

หมายความว่าที่นี่ไม่แปลกนะ

ที่นี่จะมีนักวิชาการที่เป็นตํานาน

อย่างเช่นอีหม่ามบุคคอรี

อีหม่ามตัรมีซีย์

คืออุสเบกิสถาน หรือว่าเอเซียกลาง

ถือได้ว่าเป็นศูนย์

เขาเรียก คือมันเป็นศูนย์ของหลายอย่าง ใช่ไหม

ทั้งศูนย์การคมนาคม

ศูนย์การค้าขายใช่ไหม

เรื่องเส้นทางสายไหม

แล้วก็อีกอันหนึ่งก็คือ

มันเป็นศูนย์ด้านการศึกษาด้วย

ด้านการเผยแพร่ศาสนาอิสลามด้วย

แล้วศูนย์กลางนี่ไม่ใช่ว่าจะเป็นโซนแบกแดด

โซนอะไรอย่างนี้เหรอ

คือแบกแดดก็เป็นศูนย์กลาง

คือแบกแดดนี่คือเป็นเมืองหลวง

เมืองหลวงของอับบาซียะฮ์

ครับ

แต่ว่าในราชวงศ์ต่างๆของโลกอิสลามที่

ที่เหมือนเป็น

เหมือนเป็นราชวงศ์ย่อย

ที่อยู่ภายใต้อับบาซียะฮ์

เขาก็จะมีศูนย์กลางของเขาอะไรอย่างนี้

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง

ในโซนเอเชียกลาง

ก็มีราชวงศ์ต่าง ๆ เยอะ

มีศูนย์กลางหลายเมือง

อย่างเช่น ยกตัวอย่างเช่น

ถ้าในอุซเบกิสถานก็เมืองซัมมาคาน

แล้วก็ศูนย์กลาง

เมืองบุคอรอก็ศูนย์กลาง

อ๋อ ที่เราจะไปในคลิปหลังจากนี้

ใช่ อันนี้ก็เป็นส่วนหนึ่ง

อันนี้สตาร์ทนิ่งมากนะ

อันนี้คือแนวคิดของเขานะ

ของราชวงศ์มุสลิมในยุคก่อน

คือเขาต้องการสร้างแบบ

เขาต้องการสร้างอาคารที่มันยิ่งใหญ่

ใหญ่ ๆ เอาไว้

ใหญ่ไว้ก่อน

เพื่อให้คนได้เห็นความอลังการ

ความสวยงาม

ความยิ่งใหญ่ของอาณาจักรอิสลาม

อารมณ์เหมือนประเทศจีน

ที่จีนก็ใหญ่เหมือนกัน

อิทธิพลคล้ายๆ กันนะ

นเดี๋ยวก่อนที่เราจะเข้าไปละหมาด

มัสยิดอยู่ตรงไหน

ข้างหลังนี่ใช่ไหม / ใช่ด้านหลัง

เดี๋ยวเราเข้าไปตรงนี้ให้มันอยู่ติดกันนะ

สวยนะด้านใน

ดูสถาปัตยกรรมอย่างงี้

คุณซูมเข้าไปในรายละเอียดอะ

คือพวกนี้ไม่ได้ถูกสร้างโดยแบบ

วิศวกรหรือว่าสถาปัตย์เพียงแค่คนเดียว

หรือว่าจากที่เดียวนะ

คือหมายถึงว่าสุลต่านในแต่ละยุค

แต่ละสมัย เขาเชิญมานะ

อย่างเช่นอาจจะเชิญช่างฝีมือจากโรมัน

จากโรมัน

สถาปนิกจากเปอร์เซียอะไรเงี้ย

สถาปนิกจากเปอร์เซียอะไรเงี้ย

ให้มันงดงาม

ดูประตูดิ

แกะสลักอย่างสวยอะ

สวยนะ / สวยมาก

คือลวดลาย

นี่เป็นคล้ายๆ ถ้าเป็นแถวบ้านเราก็

เหมือนลวดลายมลายูทํานองนั้น

อันนี้เขาก็แนวๆ นี้

โซนอยุธยาก็ลายไทย

สวยนะ

อ่านไม่ออก

ไปเราเข้าไป

เข้าไปข้างในกันแล้วนะ

มาชาอัลลอฮฺ

เจ้าหน้าที่เขาบอกว่าต้องซื้อตั๋วเข้านะครับ

15 000 ต่อคน

ก็คือ 60 000 ซม

60 000 ซม

คนละ 15 000 ซม

หรือประมาณเท่าไหร่ 40 บาทไหม

ไม่แพงทุกคนไม่แพง

ไปครับทุกคนเดี๋ยวเราจะเข้าไปพร้อมกันนะฮะ

มาดูนี่

นี่คือสวยมาก

มาชาอัลลอฮฺ

ขนลุกเลยอะ

ลองนึกถึงความรู้สึกของนักศึกษาที่เมืองนี้

คนั้นนะยุค 500-400 ปีที่แล้ว

สมมตินักศึกษาคนนึงเดินทางมาจากเมืองอื่น

อาจจะมาจากอิหร่านแล้วกัน

เดินทางมาถึงนี่นะ

ขี่ม้ามา

ดาลองจินตนาการนะ

นี่ความรู้สึกผมนะ

น่าจะเป็นอารมณ์แบบ

มหาวิทยาลัยแคมบริดจ์ในยุคนั้นน่ะ

มหาวิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ด

ว่าไหม

ยุคแบบ...

นึกออกไหมแบบเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนํา

ทําดีขนาดนี้ ความสมมาตรที่เป็น

อันนี้จะเป็นเอกลักษณ์เลยนะ

ของเอเชียกลาง

ตัวนี้

ตัวซุ้ม

แต่ว่าที่อุยกูร์พูดก็อย่างนี้

มันเป็นเอกลักษณ์ของเอเชียกลาง

เขาเรียกว่าอีวัน

คืออะไรอีวัน

อีวันก็คือตัวนี้

เหมือนเป็นก็คือ

ก็คงเป็นซุ้ม

ประตูซุ้ม

ประตูซุ้ม

คือก่อนที่จะเป็นโมกุลน่ะ

มันเป็นอย่างนี้ที่นี่ก่อน

เพราะว่าโมกุลน่ะ

โมกุลที่อินเดียก็ได้รับอิทธิพลจากจักรวรรดิตีมูร

ซึ่งมาอยู่ที่นี่ก่อน

ก็คือคนอุซเบคนี่แหละ

คือ 500 ปีจนถึงปัจจุบัน

เขาก็ยังเรียนกันอยู่นี่

มีคนตั้งรองเท้าหน้าห้องน่าจะเรียนกันอยู่

อาจารย์ เจ้าหน้าที่

ผมไม่รู้ว่าเรียนอะไรด้านใน

น่าจะเกี่ยวกับศาสนาอะไรอย่างนี้

เขารีบไปเรียน อ๋อ เนี่ย

นักเรียนไปเรียนใช่ไหม

น่าจะใช่แหละ

ทีนี้

บางช่วงบางตอนของประวัติศาสตร์

คือมันเป็นโรงเรีนรแต่ว่า

บางช่วงมันเป็นนี่เขาเรียกว่า

คาราวาน ซาราย

คืออะไร

ก็คือที่พัก

เหมือนโรงแรมอะ โรงแรม

มันเป็นโรงแรมของคนเดินทางอะ อ๋อ

เออบางยุคอะ

ถ้าคนจีนก็โรงเตี๊ยม

ประมาณนั้นน่ะ

เพราะว่าที่นี่มันคือทางเส้น

เส้นทางสายไหมใช่ไหม

ตรงนี้ถูกปรับช่วงนึงเป็นโรงแรม

แล้วก็บางช่วงก็เป็นป้อมปราการในการรบ

แล้วก็นี่สุดท้ายก็กลายเป็นโรงเรียน

ด้านในที่เราเดินผ่าน

เรายังได้ยินเสียงคนกำลังเรียน

ซึ่งเราพูดดังไม่ได้

เขากำลังเรียนกันอยู่จริงๆ

ไปลองขึ้นชั้นสอง

ดูบันไดดิ

อย่างกับในหนัง

ทุกคนดูดิ

ก็ไม่แปลกนะทําเป็นป้อมปราการหรืออะไรอย่างนี้

ดูทางขึ้นดิ

มามั่วๆนะ

โรงเรียนโบราณจริงว่ะ

นี่คือสวยมากๆ

บังอุสมานก็ไปถ่ายรูปให้เขานะ

เขามากับแม่เขา น่าจะใช่

วิวสวยจริง

คือไม่มีอะไร

แค่อยากจะขึ้นมาให้ทุกคนได้ดูวิวชั้น 2

มัสยิดที่เราจะไปตอนแรกนู่น

ข้างหลังนี้

สวยมาก

มาชาอัลลอฮฺ

เรากําลังจะเข้าไปมัสยิด

คือดูใบไม้สิทุกคนสวยมาก

เด็กๆเตะบอลกันหน้ามัสยิดข้างโรงเรียนนะฮะ

แล้วก็มัสยิดอยู่ตรงนี้

มัสยิดสวยงามจริง

สวยงาม

มัสยิดเขาติดกระจกสวยอ่ะ

ว้าวสวยมาก

จะเข้าไปละหมาดก่อน

มาชาอัลลอฮฺ

สวยมาก

เอาจริงๆ นะ

การที่มีมัสยิดอยู่ตรงนี้

แล้วก็มีสวนข้างหน้าอย่างนี้นะ

ผมเชื่อว่านะ

ราชวงศ์โมกุลได้อิทธิพลจากที่นี่

เหมือนที่เราไปทัชมาฮาล

เหมือนที่เราไปราชวงศ์ต่างๆ

มันจะมีสวนอย่างนี้

เพราะโมกุลมาหลังจากที่นี่

มาทีหลังราชวงศ์ตีมูร

มาทีหลังมองโกล

แต่ว่าคือเขาทําสไตล์นี้

แต่เขาก็เปลี่ยนเป็นแนวแบบ

ออกเปอร์เซียแล้ว

ถ้าใครไปดูที่อินเดีย ที่ปากีสถาน

บังกลาเทศ

ก็จะเป็นอีกแนวหนึ่ง

บรรพบุรุษเขาก็มาจากที่นี่แหละ บาร์บูร์

ตอนนี้นะฮะเขาอาซานเมื่อกี้นะ

ผมอัดเสียงไว้แล้ว

ก็จะบอกว่าคนหนุ่มคนวัยรุ่น

คนแก่มากันหมด

ดูดิคนเดินมากันเยอะแบบเร็วมากคือ

คือเขารู้เวลา

มาชาอัลลอฮฺ

นี่คนรอละหมาดแล้วนี่

เยอะมาก

คนรอละหมาดขนาดนี้เลยเหรอ

ผมพูดดังไม่ได้นะ

คนเยอะมาก

อันนี้คือยังไม่ได้เริ่มนะ

เดี๋ยวผมละหมาดก่อน

พูดดังไม่ได้

มาชาอัลลอฮฺ

เขาจะเริ่มแล้ว

เดี๋ยวผมละหมาดก่อนนะ

แล้วก็เดี๋ยวค่อยมาถ่ายกันต่อครับ

บรรยากาศละหมาดคือแบบดีมากเลยนะดา

ถึงเวลาละหมาดปุ๊บอยู่ดีๆก็มาจากไหนก็ไม่รู้

นี่คือละหมาดเสร็จปุ๊บออกทีเดียวเลย

มาชาอัลลอฮฺมาก

ทําไมเขาใส่สีดําหมดเลย

ก็คือมีบ้างแหละสีส้ม

สีน้ําตาล

แต่ส่วนใหญ่นะ 90 เปอร์เซ็นต์สีดํา

เมื่อกี้เราเพิ่ง

ละหมาดกันเสร็จต่างต่างน่ะ

ลงมาเมื่อกี้แล้วก็

เดี๋ยวจะไปย้ายโรงแรม

ย้ายที่นอนเมื่อคืน

แต่ว่าเมืองเขาคือชิวมากน่ะ

เมืองเขา

อันนี้นึกถึงอัลเบเนียเลยนะดา

จะมีเมืองเมืองนึงอ่ะ

ดูสวยมากในกล้องดูย้อนแสงแบบ สวยมาก

จะเอาจริงคนเขาก็เริ่มพลุกพล่านแล้วนะ

อะไรนะ

เลิกงานแล้วเขากลับบ้านกัน

เอาจริงเราก็ไม่รู้ว่าเราจะไปไหน

ไปเดินตรงนู้นไหม

ไปป่ะ

ลองข้ามถนนแบบคนอุซเบกิสถานละกัน

อันนี้อันนี้คือแดงแล้วหรอ

เดี๋ยวนะ

แดงแล้วหรอ เร็วมาก

ยีอยู่นู่นนะฮะ

แดงอีกแล้ว แดงอีกแล้ว

ทําไมเรามาปุ๊บ แดงทุกทีเลย

นี่ดูวิถีชีวิตการชิลของเขานะครับ

คือตอนเช้าที่เราถ่ายคลิป

ตอนก่อนหน้านู้น

ก็คือมันอยู่ชานเมืองนะ

คนยังไม่ค่อยเยอะ

แล้วก็มันอาจจะดูแบบ

ไม่ได้ดูเป็นหลักเป็นแหล่งอะไรอย่างนี้นะ

พอเข้ามาในเมืองนี่ดูโอเคเลย

เช้าวันใหม่

ตอนนี้เช้าวันใหม่แล้วนะฮะ

ตอนนี้เวลา

เที่ยง สิบเจ็ด

15 องศา

บังอุสมาน บอกว่าอยากมาที่นี่

เราก็เลยมากันที่นี่

นี่คือหอคอยหออาซานอีกแล้ว

จบมหาลัยเดียวกัน

นี่นี่คือเพื่อนเราสมัยมหาลัย

คือถ้าใครจําได้ผมเคยพูดในคลิป

ว่าผมเคยไปพูดเท็ททอล์ค

ที่ยูยูเอ็มอะ เท็ทเอ็กซ์

ตอนมหาลัยจัดเทส

พูดใช่ไหมแล้วก็เขาก็เชิญผมพูดเขาอะเป็นสตาฟ

แล้วก็เบื้องหลังในการพูด

เขาก็เป็นคนติวให้ผมพูด

จัดการการเรียงความว่าจะพูดยังไง

อะไรต่างๆในสมัยมหาลัยคือ

ก็คือเพื่อนร่วมงานน่ะ ในมหาลัย

แต่ว่าที่สนิทก็คือกับอัมรี

อัมรีสนิท

เพราะว่าเขาเป็นรุ่นเดียวกัน

ผมเป็นรุ่นพี่

แต่ว่าอายุเขาก็เยอะกว่าผมนะปีนึง

แต่ว่าการเข้ามหาลัยผมเป็นรุ่นพี่

เดี๋ยวให้ดูๆ

you know in

มินน่าหร่อยนี่เขาเรียกว่ามินน่าหรั่งนะฮะ

ถ้าภาษามลายูที่มาเลย์เซียเขาจะเรียกว่าเมอนารอ

หรือภาษาเขาเรียกว่าเขาเรียกว่าเอนารอ

ไม่รู้ประมาณนั้นแหละทุกคน

หมายถึงหอคอย

วัฒนธรรมแบบสุดยอด

บรรยากาศไป

เข้าไป

สวยมากทุกคน

นี่มาดูนี่ทุกคน

ดา กินปะ

แบบขายทับทิมแบบคั้นสดสดอย่างงี้เลยนะฮะ

เขาไม่ปอกเปลือกหรอ

เนี้ยเขากดอย่างงั้นเลย

คือที่นี่ถ้ามาช่วงฤดูนี้

ผมว่าน่าจะเห็นได้ง่ายมาก

เพราะว่าเท่าที่เราเดินมาเมื่อวาน

เราก็มีนะทุกคนที่มัสยิดเมื่อวาน

อันนี้ประมาณ

10 กว่าบาท

อันนี้ประมาณ 15 บาทนะทุกคน

โยเกิร์ต

ไหนดาลองชิมดู

เป็นเหมือนอัมรีแล้วดมก่อน

ลอง บิสมิลละฮฺ

เปรี้ยวมาก

เปรี้ยวแล้วก็เค็ม

เขาไม่ให้ผมจ่ายเลย

ดาลองชิม

อันนี้สดมากครับ

อ่ะลองดู

เหมือนกับบ้านเราป่ะ

ดูดิเขาทํากับเปลือกเลยนะลองดู

หวาน หวานหรอ

ชอบ ชอบ

เดี๋ยวเรามาเดินดูสถาปัตยกรรมนะครับ

ya

อันนี้คือเขาบอกว่า

คนที่นี่ปกติมีเอานมจากวัวเอานมจากแพะ

เอามาทําเป็นโยเกิร์ต

แล้วก็เอาเอาส่วนหนึ่งจากโยเกิร์ต

เอามาทําเป็นเนย

หลังจากเนยที่มันเหลือจากเนย

แล้วก็เอามาทําเป็นขนมชีสอะไรเงี้ย

คือทุกอย่างแทบจะเอาใช้มากินได้อะ

อะลองลองกินดูลองกินดู

ลองโยเกิร์ตเหรอ

โยเกิร์ตเขาเรียกว่าอัยรัน

ซึ่งคนอาหรับจะกิน

นี่เขาใส่แอปเปิ้ลด้วย

คืออะไร

มันคืออะไรอ่ะ

มันคือโยเกิร์ต

โยเกิร์ตใส่ผลไม้

มันควรออกรสชาติเหมือนอะไรนะที่ปากีสถาน

ลัซซี่ มันควรมีรสชาติแบบนั้นไหม

อันนั้นน่ะเขาผสมน้ําตาล

นี่ไม่ผสม เพียวๆ

หวานปะ

อันนี้อร่อยนะ เปรี้ยวๆ

อันนี้อร่อย

อันนี้อร่อย

อร่อย

อร่อย

ดูดิ

นี่ประตูทางเข้าอ่ะดิ

มาชาอัลลอฮฺ

นี่คือแบบเป็นอะไรที่ยิ่งใหญ่มากน่ะ

ว้าว กว่าเมื่อวานอีกอ่ะนะ

ผมไม่รู้ว่าในกล้องยังไงนะ

แต่ของจริงคือว้าวมาก

การแกะสลักสถาปัตยกรรม

แล้วก็อิฐต่างๆที่เอามาเรียง

คือแบบงดงาม

สวยมาก

เดี๋ยวลองเข้าไปนะฮะ

ตามลุงคนนี้ไป

นี่ทุกคนดู

สวยมาก

เป็นอะไรที่แบบสวยมาก

อันนี้คือว้าวกว่าเมื่อวานอีกนะ

อันนี้คืออะไรครับบังอุสมาน

ตรงนี้มันเป็น

ชื่ออะไร

มัสยิด อับดุลเลาะห์

อ๋อ เป็นมัสยิด

แต่ว่าทรงเหมือนกับโรงเรียนเมื่อวานเลยนะ

หมายถึงว่า

เดิมมันคือโรงเรียนเมื่อ

ใช่ มันเป็นแบบที่โอบอย่างนี้

เหมือนเมื่อวานนี้ ก็คืออีวาน

อีวาน

อีวานนี่ก็คือซุ้มสี่เหลี่ยม

แล้วก็มีโค้ง ๆ

ด้านใน ว้าว

นี่คือประวัติคืออย่างไรบ้าง

นี่คือหออาซานใช่ไหม

เป็นหออาซาน

ปัจจุบันยังใช้ไหม น่าจะยังใช้นะ

เห็นลําโพงข้างบน

แสดงว่านี่ก็เป็นมัสยิดเก่าแก่ของที่นี่เหรอ

หรือว่ามีความพิเศษยังไงบ้างอะ

แต่ว่าที่นี่ปัจจุบันมันเป็นมัสยิดแล้ว

มันสร้างขึ้นตั้งแต่โน่นน่ะ

ศตวรรษที่ 14

14 เหรอ

14 ก็คือ ปี 1300

ขึ้นไป ถูกไหม

ซึ่งมันคือยุคของตีมูร เล็ง

จักรวรรดิติมุตเล็ง / ใช่

จักรวรรดิตีมูร

เดี๋ยวเราค่อยไปเล่าใน EP ต่อ

ตีมูรเล็งนี่เขาจะ

เมืองหลวงเขาอยู่ที่ซัมมาคาน

แต่ว่าตรงนี้ก็เข้า อยู่ในอาณาเขตเขาเหมือนกัน

แสดงว่าที่นี่ก็อายุประมาณ 600-700 ปี

แต่ว่าสถาปัตยกรรมที่นี่นะ

รู้สึกชอบมากเลย

มันดูเหมือนจะเยอะนะ

แต่มันดูมินิมอล

มันมีความ

มันดูเหมือนเยอะ

แต่จริงๆมันดูไม่เยอะนะ เข้าใจป่ะ

มันเยอะในรายละเอียดไหม

ใช่ มันเยอะในรายละเอียด

มันดูเรียบง่าย

ละเมียดละไมของอิฐ

ของการแกะสลักไม้ ของอะไรต่างๆ

สวยว่ะ สวยมาก

ทุกคนเดี๋ยวเราลองเข้าไปในมัสยิดนะครับ

ถึงเวลาละหมาดพอดี

อันนี้เราถ่ายอีกวันนึงนะ

สวยมากกับรายละเอียดนะ

การเรียงอิฐอะไรต่างๆ

แล้วก็การแกะสลักที่แบบสวยจริงๆ

เดี๋ยวเราลองเข้าไปข้างในกันดูนะฮะ

เมื่อวานแสดงว่ามัสยิดเมื่อวานนี้คือ

เราว้าวแล้วนะ

แต่เป็นมัสยิดที่ไม่ใหญ่ที่ทุกคน

ลองเข้ามาที่นี่หน่อย

มาชาอัลลอฮฺ มัสยิดใหญ่มาก

มัสยิดสวยมาก

สวยมากๆดูลายข้างบนดิ

นี่มันอะไรเนี่ย

สวยจริงๆอ่ะ

ตั้งแต่ผมไปมัสยิดมานะ

ลวดลายที่มันสวย

ผมรู้สึกว่านี่น่าจะเป็น

มัสยิดต้นๆเลยนะที่ผมว่ามันสวยมากทุกคน

สวยมากของจริง สวยมาก

ทุกคนได้ยินเสียงกุรอานไหม

อ่านเพราะมาก

นี่อ่านสดนะ

เจ๋งมาก

แล้วเมื่อกี้ตอนอาซานเสร็จใช่ไหม

พออาซานเสร็จใช่ไหม

แล้วก็คนก็ลุกขึ้นละหมาด

ละหมาดที่ไม่ใช่ละหมาดภาคบังคับ

คือถ้าบ้านผมหรือว่าที่ผมอยู่

ผมจะไม่ค่อย

อาจจะไม่ได้ละหมาดบ่อย

หมายถึงว่า

คนก็จะละหมาดบ้าง

ก็จะมีคนละหมาด

แล้วก็คนก็นั่งละหมาดกันว่า

ที่นี่อ่ะ คือ

ยืนละหมาดอาสากัน

เท่าที่ผมเห็นนะ คือทุกคน

มีผมคนเดียวที่นั่งอยู่

แล้วผมก็

เออ ละหมาด สุนัตอ่ะ

ผู้หญิงก็เหมือนนะ

แล้วผมก็แบบ

เฮ้ย หรือว่าเราต้องละหมาดวะ

ผมก็เลยลุกละหมาด

ผมรู้สึกแบบนับถือมากเลย

ละหมาดอาสานะ

ไม่ใช่ละหมาดภาพบังคับ

มันมีเหตุผลไหมที่ทําไมเขาถึงละหมาดสุนัต

ละหมาดอาสากันทุกคนเลย

เมื่อกี้เห็นป่ะ

จริงๆ มันมีฮาดิษนบีนะ

ก็คือเป็นคําพูดเป็นคําสอนท่านนาบี

ที่บอกว่าใครก็ตามที่ละหมาด

สิบสองรอกาอัตอื่นจะละหมาดห้าเวลา

อัลลอฮ์จะทรงสร้างบ้านหลังหนึ่ง

ในสวรรค์ให้กับคนที่ละหมาด

ไม่แต่เมื่อกี้เขาละหมาดสี่เลยนะ

ผมเห็นคนละหมาด 4

ละหมาดสุนัตไม่ใช่ 2 หรอ

12 นี้คือหมายถึงว่า

ก่อนซุบฮี 2 หน้านี้ครั้งแรก

เดี๋ยวผมขึ้นกราฟฟิคให้คนตัด

เริ่มจากข้างขึ้นดีกว่า

หลังมัฆริบ

อ่า คือตะวันตกดินฮะ

หลังมัฆริบ 2

แล้วก็หลังอิชาอฺ 2

ก่อนซุบฮี 2

เป็น 6 แล้ว

ก่อนซุฮฺรี

4 แล้วก็หลังซุฮฺรี 2

ก็คือ 12

คืออันนี้คือละหมาดอาสา

6 เวลากลางคืน

แล้วก็ 6 เวลากลางวัน

ใครละหมาดครบ 12 ก็คือ

ได้บ้านหลังหนึ่งในสวรรค์

เขาก็เลยละหมาดกันแบบ / ใช่ใช่

แต่ที่บ้านเราไม่ได้ว่าทุกคนนะ

ใช่ใช่ / โอ้โหสุดมาก

ใช่ไม่ใช่เรื่องง่ายนะที่จะทํา

12 ต่อวัน

ใช่ใช่

เพราะนี่ยังไม่รวมกับห้าเวลาที่ละหมาดนะ

ใช่ๆ

ละหมาดนี่ผลบุญก็มหาศาลแล้วนะ

อันนี้ก็เป็นเหมือนเป็นของแทนไป

นี่มาดูนี่ ขนมปังอุซเบกิสถาน

ขายกันหน้ามัสยิดเลยอ่ะ

เขากินกัน

เขาบอกมันเหมือนข้าวบ้านเขา

ที่ต้องกินตลอดอ่ะ

นี่เรามาหลังมัสยิดนะครับ

มาดูว่าเราจะเจออะไร

นี่คือมัสยิดเมื่อกี้นะ

เรามาโซนด้านหลังแล้ว

นี่เขาเรียกว่า

ผมไม่รู้ว่าคืออะไร เอาตรงๆ

แต่ว่าเดี๋ยวผมค่อยถามบังอุสมานแล้วกัน

ว่าที่นี่เหมือนเขาจะมาถ่ายรูปอะไรกันด้วย

สวยจริงทุกคนของจริง

มันเป็นสถาปัตยกรรมที่แปลกตาสําหรับเรา

นี่คืออะไร มันดูเหมือนมัสยิดอะไร

เขาเรียกว่า

ฮัศรอตี อีม่าม คอมเพล็ก

เหมือนเป็นกลุ่มอาคาร

คือเส้นทางนี้เขาเรียกว่ากลุ่มอาคาร

ซึ่งมันมีอาคารหลาย ๆ อย่างใช่ไหม

เมื่อกี้ที่เราเข้าไปละหมาด

ก็คือมัสยิด

ซึ่งเดิมเป็นโรงเรียน

เมื่อกี้ที่เราลําบากแล้วใช่ ๆ

ส่วนตรงนี้ คือโดยรวมก็คือ

เรียกว่า hazaratti emarm

อ๋อ ซึ่ง

hazurus นี่มันเหมือน

มันที่อินเดียก็มีไหม hazarus

มาว่าแบบ

คนที่รับการยกย่อง

อิหม่ามได้รับการยกย่อง

อิหม่ามนั่นก็คือเหมือนผู้นําศาสนา

ใช่ๆ

ซึ่งเขานําเสนอไปยังอูรามาคนหนึ่งที่ใครๆคืออูรามา

อูรามาคือผู้รู้นักปราชญ์มุสลิม

ก็เป็นผู้รู้ เป็นนักปราชญ์มุสลิมคนหนึ่ง ที่ชื่อจริงๆเขาเนี่ย ชื่อว่าผมจําไม่ได้นะ

ก็คือ

a boo bug

mahamat bin ally

and gofan achhashi

เป็นชื่อเต็มของคําว่า achhashi

มันมาจากคําว่า chache

ซึ่งชาร์ทเนี่ยก็คือเหมือนเป็นชาวเติร์ดหรือว่าชาวอุซเบคดั้งเดิมเก่าแก่ดั้งเดิมอะ

แม้แต่คําว่าทัชเกน

อ่าอ่าอ่า ชื่อเหมือนก็มีการขัดแย้งกันว่ามันมาจากไหน

อ่า บางส่วนก็บอกว่ามาจากออสกอนที่แปลว่าเมืองก้อนหิน

อ่า อ่า บางส่วนก็บอกว่าชาร์ทก่อน

ก็คือมากับคนเมืองของคน ชาร์ช

คนอุซเบค ใช่

แสดงว่านี่ก็คือเหมือนเป็นผู้รู้ในอดีต ใช่ ๆ เขาก็

เหมือนเป็นเหมือนเป็นพื้นที่ของเขา ที่เขาเคยสอน เขาเคย

ทําการเผยแพร่อิสลามที่นี่

อย่างผู้รู้คนนี้ก็คือ

เขาได้รับการยกย่องว่าเป็น เหมือนเป็นผู้รู้ที่ยิ่งใหญ่คนแรกของที่นี่

รุ่นเดียวกันกับอิบาบุคอดีเหรอ ไม่ๆ เขาเสียทีหลัง

เพียงแต่ว่ามันเป็นข้อดีพิเศษที่มะละกอ

สัมมคธกาล รุ่นเดียวกันหรือ

รุ่นหลัง

แต่เหมือนที่นี่ เหมือนทัชเกน คนนี้ดัง

เป็นผู้รู้นักปราชญ์ที่ถูกยกย่อง

เขาเรียกชื่อย่อๆ คือเรียกชื่อด้านหลัง ก็คือ

กอร์ฟฟัน ชาชี

อิหม่ามกอล์ฟก็ฟาริชาชีส่วนที่เหลือที่ เหลือคือมันจะเป็นมันเป็นอย่างอื่นนะที่ เหลืออันนี้ก็คือโรงเรียนกันชายอันนู้น ก็คือโรงเรียนเก่าแต่ตอนนี้เป็นมัสยิด

อันนี้คือโรงเรียนที่แบบสร้างขึ้นเอ่อ

ต่างยุคต่างสมัยกัน อ๋อ

ก็มาเพิ่มทีหลัง รักษาไว้ แต่ว่าดีไซน์ก็ดีไซน์เดิมเลย ใช่

อย่างนี้ชื่อ

ไม่แน่ใจว่าอ่านยังไง ทีเรียเชค

มอสโคว์

อันนี้ก็เป็นมัสยิดโรงเรียนเหมือนกัน เป็นมัสยิดเหมือนกัน

ไปดูก็ได้

มาดริดกับโรงเรียนก็อันเดียวกัน

ใช่ๆ

ก็คือมัสยิดที่ละหมาดด้วยอะไรอย่างนี้

มัดรอซะก็คือโรงเรียนนะ

หมายความว่าคนสมัยก่อนเนี่ย

จริงๆตั้งแต่สมัยท่านนบีเลยแหละก็คือ

มัสยิดก็เป็นโรงเรียนด้วย ใช่ ๆ

คือทุกอย่าง ใช่ ๆ

มันไม่ใช่แค่ที่ละหมาดอย่างเดียว ใช่ถูกต้อง

ซึ่งอันนี้ก็คือ

เอาง่าย ๆ คือ ป เนาะ ยุคนั้นแล้วกัน

บ้านเราเรียกว่า

โรงเรียนสอนศาสนา

แค่อยากรู้ว่าไอ้ยุค

ร้อยร้อยปีที่แล้วเนี่ย สร้างขนาดนี้คือ

เขาสร้างแบบดีมากเลย สร้างดีนะ สร้างแบบอยากมาเรียนอะ

รู้สึกว่าเออ

รู้สึกแกรนด์อะ ติดแกม

โรงเรียนเขาแกมมากเลย

ดูดิทุกคนเข้าข้างใน

ว้าว ทุกคนสวยมาก

จริงๆหน้าสถาปัตยกรรมก็คล้ายๆกันนะ

เข้ามาก็จะเป็นสี่เหลี่ยมๆ

เดี๋ยวนี้ก็จะเป็นร้านค้าแล้ว

ขายพวกของฝากของที่ระลึก

สร้างขึ้นในยุคตีมูรเล็ง

ยุคของสุลต่านอูลูลเบ็ค

ช่วงหลังของราชวงศ์ตีมูร

อันนี้ก็หลักร้อยปีที่แล้ว

ผมว่าน่าจะมีแบบบูรณะบ้างแหละ

ด้านในก็จะเป็นร้านกาแฟและเห็นมีนี่

อเมริกาโน่

อเมริกาโน่ไม่หวาน

อเมริกาโน่ไม่หวาน

ด้านในก็น่าจะเป็นพวกของฝากทั่วไปอ่ะ

ใช่ของฝากจริงด้วย

จริงๆอันนี้อย่างนึงที่เจ๋งนะคือพวก

พวกศิลปะศิลป์เขาอ่ะมันดูเป็นเอกลักษณ์

มากแล้วจริงๆมันคล้ายๆโมร็อกโคด้วยนะ

ทุกคนดู

ดูดิ

เป็นกระปุกทั่วไป

แต่ว่าลายเขา

ทั้งพวกลายกระเบื้องที่อยู่ด้านนอก

มาตรา 10 นะ ก็จะเป็นประมาณนี้

คือถ้าใครชอบแบบเนี้ย

เนี่ยดูดิ

เป็นอย่างเงี้ย

สวยนะ

มันมีความสมมาตร

มันมีอิทธิพลมาจากหลายๆอย่าง

อันนี้ออกแนวอันดารุสไปเลยเนี่ย

แต่ว่ามันคนละโซนกันนะ

งงเหมือนกัน

เอเชียกลาง

เนี่ย ประวัติศาสตร์ในอดีต

การสร้างวัดจิต

คือ คือทรงเนี้ย

คือตั้งแต่ยุคที่แล้วแล้วอ่ะ

มันไม่ใช่แค่เพิ่งมีอ่ะ

นึกออกป่ะ

เมื่อก่อนก็เป็นตลาด

เหมือนกับอะไรแบบนี้

มันก็จะมีทั้งโรงเรียน

ทั้งตลาดทั้งมัสยิดเป็นชุมชนไปเลยอะ

อยู่ใกล้ใกล้กัน

ความเจ๋งนะมาชาลอฮ์

ไอ้นี่คือยุครุ่งเรืองของอิสลามอะนะเมื่อก่อนอะนะ

เดี๋ยวเราออกไปข้างนอกก่อนทุกคน

แต่ว่าวิวมันสวยมากนะทุกคน

ไม่รู้ว่าในกล้องเห็นยังไงนะแต่ว่าที่นี่คือแบบ

โอ้โห

อันนี้ก็จะเป็นศูนย์กลางอิสลามอีก

อันนี้มาสร้างทีหลัง

แต่ว่าก็พยายามคงลวดลายให้มันเป็นทรงเดิม

แต่ว่าผมเห็นพวกลวดลายในกระปุก

ลวดลายในกล่องอะไรอย่างนี้

มันมีอิทธิพลจากอันดารุสไหม

มันเป็นอย่างไร

มันคล้ายกับโมร็อกโก

แนวโมร็อกโค

การเรียงกระเบื้องอย่างนี้

แต่ว่ามันคนละลาย

หรือว่ามันลายเดียวกัน

มันดูคล้ายกันมากเลยนะ

เป็นไปได้ไหม

แต่มันก็มีความเป็นไปได้อยู่นะ

เพราะว่า

สุดท้ายคือศูนย์กลางมันอยู่ที่ตะวันออกกลางใช่ไหม

เออเออ

แล้วฝั่งตะวันฝั่งแอฟริกาก็เชื่อมกับตะวันออกกลาง

อืออือ

ฝั่งเอเชียกลางก็เชื่อมกับตะวันออกกลางเหมือนกัน

อ๋อ

ซึ่งเป็นตะวันออกกลางก็คือเป็นศูนย์กลางของโลกอิสลาม

ในยุคนั้นอะนะ แบบแดดอะไรต่างต่าง

คือที่เราเห็นรูปภาพเนี่ยที่มีตลาด

มีมัสยิดมีโรงเรียนอะไรต่างต่างอะ

แสดงว่ายุคนี้คือยุครุ่งเรืองของมุสลิมช่วงนี้

อาจจะก่อนพวกเรโนซอง

เรโนซองที่เป็นยุคตื่นรู้ของยุโรป

แสดงว่ามันเจริญมากๆนะ

อย่างยุคตรีมู้ด

จักรวรรดิตีมูร

เขาเรียกว่าเรโนซองของอิสลามฝั่งนี้นะ

อ๋อเหรอ

เรโนซองของเอเชียกลางเขาเนี่ย

อ๋อ

เพราะมันมาหลังจากยุคของมองโกล

ก็ติมูรเล็งนี่แหละที่มาสร้างให้ที่นี่มันฟื้นตัว

ติมูรเล็งนี่ก่อนออตโตมันอยู่แล้วถูกปะ

ติมูรนี่เขาเกิดก่อน

แต่ว่าเขาทันยุคเดียวกันกับออตโตมัน

แล้วมีเหมือนมีความขัดแย้ง

มีขัดแย้งกันด้วย

ใช่ ๆ

ไม่ว่าจะเป็นอาณาจักรอิสลามทั้งคู่นะ

เติร์กเหมือนกันด้วย / ใช่ ๆ

เดี๋ยวเราจะเข้าไปดูอะไรนี่

อันนี้เป็นอะไรนะ

เอาจริง ๆ

บังอุสมานเคยมาไหมเนี่ย

ที่เล่า ๆ นี่ไม่เคยมา

จริง ๆ ที่เล่า ๆ นี่คือไม่เคยมา

แต่อ่านมา

ใช่ ๆ

area check Moscow

เป็นมัสยิดเหมือนกัน

แล้วก็เขาว่ามีเนี่ย

มีพิพิธภัณฑ์ที่เก็บรักษากุรอ่าน

ที่เก่าแก่ที่สุดก็คือเป็นมูสฮับในโลกเหรอ

เป็นมูสฮับกุรอานของยุคของทังสมายูอะฟรัง

เก่าแก่ที่สุดในโลก

ไม่เคยขนาดเหมือนกันนะ

อยากอยากจะเข้าไปดูเหมือนกัน

อ๋อ โอเคเค็มไม่ใช่ตึกนี้

อ๋อ โอเคเรา

เราอาจจะได้ไปเห็นนะฮะ

หนังสืออัลกุรอานที่เป็นเล่มที่เก่าแก่ที่สุดในโลก

อยู่ที่นี่เหรอ / เขาไม่ให้ถ่าย

เขาไม่ให้ถ่าย

พูดจริงเหรอเนี่ยไม่ให้ถ่ายเหรอ

ต้องขึ้นรูปเอาอะ

แต่ว่าเราสามารถเข้าไปได้นะฃ

แต่ว่าเราถ่ายไม่ได้

เขาไม่ให้ถ่าย

เดี๋ยวอาจจะขึ้นรูปให้ก็ได้

เสียดายเปล่าทุกคน

อันนี้เจ้าหน้าที่ไม่ให้ถ่ายนะ

เราก็ไม่ถ่าย

แต่ว่าเราเข้าไปข้างในได้นะ

ฮะโอเคไปมันเสียดาย

ตอนนี้นะฮะเราเข้ามาอยู่ด้านใน

ก็คือมันจะเป็นคล้ายๆกับบ้าน

นะเป็นห้องๆอย่างนี้ใช่ไหมนี่เราอยู่ใน

ห้องนึงแต่ว่าอัลกุรอานที่เก่าแก่ที่สุด

เขาไม่ให้ถ่ายตรงนั้นแต่ตรงนี้ถ่ายได้

เราก็เห็นกุรอานที่เก่าๆก็เยอะ

กุรอานแปลไทยก็มีที่นี่

แต่ว่ากุรอานที่เป็นมุสฮับแรกที่รวบรวมด้วย

ตั้งอยู่ข้างหน้าเราเมื่อกี้ไปดูแล้ว

ใหญ่อย่างนี้

บังอุสมานกับผมนะความยาวประมาณนี้

คือใหญ่มาก

แปลว่าของแท้ไหม

คิดว่าของแท้ แต่ว่าอาจจะไม่ใช่เล่มแรก

จริงอยู่ว่า

เมื่อรวบรวมเสร็จแล้วใช่ไหม

แต่คือมันมีการสําเนา

สําเนาไปยังเมืองใหญ่ๆ

ของโลกอิสลามในตอนนั้น

แล้วก็ส่ง ไม่ว่าจะเป็นคูฟะ

เป็นที่ซีเรียอะไรเงี้ย ส่งไป

เพื่อให้ยึด ยึดอันเนี้ยเป็นหลัก

ยึดมุสฮับของอุสมานเป็นหลัก

อันนี้มาจากคูฟะ อันนี้น่าสนใจ

ทําไม

เนี่ย มันคือกุรอานใช่ไหม แล้วก็มันมี

มันมีชาเราะห์

มีคําอธิบายด้วย มีคําอธิบาย

ในยุคก่อนเนี่ยนะ

ไม่รู้ว่าอ่านยังไง

อ่าน

คือมันมีตัวสคริปต์ดั้งเดิมก็คือกุรอานใช่ไหม

แล้วก็มีคอมเมนต์

คือใช่ป้ะ คําอธิบาย

แต่ว่าไม่แน่ใจอะไม่แน่

เขาเองก็บอกไม่ได้ว่าเป็นของใครเนี่ย

อันโน

ไม่รู้เหมือนกันเป็นของใคร

ว้าวทุกคนออกมาแล้วนะฮะ

ตื่นตาตื่นใจมาก

คือไม่เคยคิดว่าวันนึงจะได้เห็นอัลกุรอานที่เก่าแก่

คือมันใหญ่มากอะที่เราเข้าไปเมื่อกี้อะนะ

แต่มันถ่ายยากทุกคนเพราะว่าเขาห้าม

มีเจ้าหน้าที่มาคุมอะไรด้วย

แต่ว่าเราก็ถ่ายเท่าที่เขาอนุญาตอะนะ

แต่ว่ามันเป็นไรที่แบบ

แต่มันจะมีก็อปปี้อันนึงนะ

ที่ยีเก็บ insert นะทุกคน

ผมจะให้ทุกคนดู

มันจะคล้ายๆ นั้น

แต่ว่าอันนู้นมันใหญ่กว่า

แล้วก็สีมันอาจจะไม่ได้ขาว

แบบนั้นมันจะออกน้ําตาลๆ

แล้วก็อ่านไม่ออกด้วย

มันเป็นอักษรโบราณ

โคตรเจ๋งเลย

ไม่คิดว่าในอุซเบกิสถานจะมี

พวกสถาบันอัลกุรอานที่ขนาดเนี้ย

คืออธิบายง่ายๆคือสมัยก่อน

สมัยท่านนบีมูฮัมหมัดเนี่ย

ท่านได้มีมูฮััมหมัดจําใช่ไหมแล้วก็จะมี...

คนที่จําเป็นกุรอานเยอะ

แล้วก็อาจจะมีบางคนก็ไปเขียนบันทึก

ในหนังสัตว์ในหินในอะไรอย่างเงี้ย

แล้วก็พอท่านเนบีเสียชีวิตเนี่ย

ก็จะมีผู้นําขึ้นมาก็คือท่านอาบูบัคร

แล้วก็ต่อมาท่านเสียชีวิตก็จะเป็นท่านอูมัร

แล้วก็ท่านที่ยุคท่านอูมัร

ถามบังอุสมานดีกว่าจบ ๆ นะ

อธิบายง่าย ๆ คือท่านนบีเสียชีวิตใช่ไหม

หลังจากนั้นก็มีคนจําอะไรต่าง ๆ

แล้วก็เขียนหนังสัตว์ เขียนในหิน

แล้วก็มีการเขียนตั้งแต่ยุคนบีแล้ว

อ๋อ มีเขียนตั้งแต่ยุคท่านนบีแล้วเหรอ

ใช่ ๆ แล้วเขียน

คือในยุคนบีส่วนใหญ่ก็คือท่องจํา

แต่งานเขียนน่ะมีแล้ว

ตามหนังสัตว์ ตามก้อนหินนะ

ตามต่าง ๆ ครับ

แล้วเมื่อเข้าสู่ยุคของท่านอุสมาน

คนที่ท่องจํากุรอาน

เดี๋ยวๆ ท่านอบูบักรก่อน

เมื่อเข้าสู่ยุคของท่านอาบูบักร

คนที่ท่องจํากุรอาน

เริ่มเสียชีวิต

ไม่ว่าจะเป็นเสียโดยธรรมชาติ

หรือว่าเสียในสงคราม

ก็เลยมี

เหมือนนโยบายของท่านอาบูบักรอะ

ที่รวบรวมอัลกุรอาน

ถูกรวบรวมตั้งแต่ยุคท่านอาบูบักรแล้ว

แล้วก็ถูกส่งต่อให้ยุคของท่านอุมัร

แล้วก็ถูกส่งต่อมายังยุคท่านอุสมาน

เพียงแต่ว่าในยุคท่านอุสมานนี่ยคือ

การอ่านของแต่ละพื้นที่

เราจะเรียกว่ายังไงดี

เรียกว่าสําเนียงละกัน

สําเนียงการอ่านของแต่ละพื้นที่

ซึ่งยุคของท่านอุสมาน

อาณาจักรอิสลามมันขยายกว้างมากแล้ว

ทั้งที่อาหรับ ทั้งที่เปอร์เซีย

ทั้งที่

ซีเรีย ที่แอฟริกาเหนือ

ครับ

แล้วก็บางส่วนเข้าไปยังอิหร่าน

อัฟกานิสถานด้วยซ้ําไป

มันก็เลยเหมือนมีสําเนียงที่แตกต่างกันไป

มันเริ่มที่จะไม่เป๊ะอย่างนี้เหรอ

อันนี้ให้เข้าใจง่ายเนอะ

ก็เลย

แล้วพื้นที่ที่เหมือนมีการมาบรรจบกัน

ของสําเนียงที่มันไม่ตรงกัน

ก็เริ่มมีความขัดแย้งกัน อ๋อ

เฮ้ยทําไมคุณอ่านอย่างงั้นน่ะ

ทําไมคุณอ่านไม่ตรงกับที่ฉันเรียนมาอย่างเงี้ย

ฉันเรียนมาแบบนี้เนี่ย

ฉันเรียนมาจาก

เอ่อ

ซอฮาบะฮ์หรือว่าสหายของท่านศาสดา

คนนี้เขาเรียนมาแบบนี้

ทําไมคุณอ่านไม่ตรงกันอย่างเงี้ย

ก็เลยมีความขัดแย้งกัน

ก็เลยเหมือนมีการร้องเรียนมายัง

มายังท่านอุสมานนะ

คอลีฟะฮ์สูงสุดตอนนั้น

สุดท้ายก็เลยมี

มีข้อสรุปก็คือ ให้ทํา รวบรวมใหม่

ก็คือ

ทําเป็นมุสฮับอุสมานขึ้นมา

ก็คือแบบที่เราไปดูเมื่อกี้

คือถ้าจะอ่านเนี่ย

คือเอาอันนี้เป็นหลัก

การออกเสียง

การอ่านอะไรต่างๆ

คือเอาแบบนี้เป็นหลัก

ซึ่งท่านอุสมานก็เลย

มีคณะแต่งตั้งคณะ

แล้วก็รวบรวมอัลกุรอ่าน

ในเวอร์ชันสําเนียงการอ่านของชาวกุเรช

เพราะว่าชาวกุเรชคือชาวมักกะ

เพราะเขาเป็นเหมือนเป็นเผ่า

หรือว่าตระกูลอาหรับที่เป็นศูนย์กลาง

ก็เลยให้ยึดตามสําเนียงการอ่านของ

ของชาวกูเรช

ก็เลยเป็นที่มาของมุสฮับในปัจจุบัน

แล้วมุสฮับนี้ก็ถูกเหมือนก๊อปปี้อะ

ก๊อปปี้ส่งไปยังเมืองสําคัญๆต่างๆของอิสลามอะ

เมืองคูฟะ มืองอิรัก แผ่นดินชามห์อะไรเงี้ย

อย่างที่เราเข้าไปดูเมื่อกี้คือ

เป็นของที่มาจากเมืองคูฟะนะ

อ๋อ

เหมือนคูฟะก็คืออยู่ในอิรักปัจจุบัน

ก็คือเหมือนกับว่าท่านอุสมาเนี่ย

อยู่มาดีนะหฺก็จริงอยู่ที่ซาอุฯก็จริง

ใช่

รวบรวมเสร็จปุ๊บแล้วก็ทําก๊อปปี้

ทําก๊อปปี้ก็ส่งไปที่เมืองหลวง

เมืองใหญ่ต่างต่างหัวเมืองอะนะ

ใช่ใช่

ก็คือไอ้นี่ก็คือหนึ่งในนั้นน่าจะเป็นหนึ่งในนั้น

ในยุคพันกว่าปีที่แล้ว

ไม่คิดว่าเราจะได้เห็นในชีวิตนี้นะ

แต่ว่าเสียดายมันถ่ายไม่ได้

คลิปนี้นะครับ

จะเป็นคลิปที่เราพูดถึง

สถาปัตยกรรมอิสลามในเทชเก้นนะครับ

จริง ๆ เมื่อวานเราก็เดิน ๆ

เหมือนจะไปหาอะไรกิน

มันจะไปละหมาด

แล้วก็เจอว่าเราสร้างโรงเรียน

แล้วก็เจอที่ละหมาด

เมื่อวานคือเปิดโลกมาก

เห็นวิถีเขา

พอมาวันนี้ผมก็เลยรู้สึกว่า

เรามาถ่ายต่อดีกว่า

เพราะว่ามันเป็นอะไรที่ไม่เจ๋งตรงไหน

คือเจ๋งมาก

เป็นโรงเรียน

อันนี้ก็โรงเรียน

ข้างหลังก็โรงเรียน

เป็นโรงเรียนที่สร้างมาคนละยุค

แล้วก็ได้เห็นอัลกุรอานที่เก่าแก่

หนึ่งในอัลกุรอานที่เก่าแก่ที่สุดในโลกอะ

โคตรเจ๋ง

หลังจากนี้นะเราจะไปทําอะไรต่อ

ผมรู้สึกว่าโอซาเบกิสถาน

มีอะไรที่น่าค้นหาอีกเยอะเลย

เดี๋ยวจะไปเมืองอื่นด้วย

เพิ่งเช่ารถมาด้วยแล้วก็

จัดไป

นี่เพื่อนมาเป็นไกด์ด้วยวันนี้

โชคดีครับทุกคนไป

เขาบอกว่ามีบะหมี่ของคนอุซเบกิสถาน

มีไข่เจียวคล้าย ๆ กับในครกกะปิ