Original subtitles

EUROPA, BOSNI�, JULI 1995

Srebrenica verandert in een immens slachthuis.

Er vallen elke seconde drie dodelijke projectielen in de stad.

Ze hebben net 17 slachtoffers naar het ziekenhuis gebracht...

...samen met 57 gewonde mensen.

Zal er iemand ter wereld de tragedie onder ogen zien...

...die nu gaande is in Srebrenica?

Deze ongekende misdaad...

We doen wat we kunnen.

Er is een formeel ultimatum uitgevaardigd.

Ze hebben tot zes uur 's morgens om hun artillerie terug te trekken.

Als ze niet toestemmen, zullen NATO-jets al hun posities aanvallen.

Op dit moment kunnen we niets meer doen.

Altijd hetzelfde liedje.

Dat blijf je maar zeggen, maar er verandert nooit iets.

Dit zei je drie dagen geleden al, toen het Servische leger de veilige zone bereikte.

En twee dagen geleden, toen ze de stad belegerden.

Je zei dat ze geen centimeter dichterbij zouden komen...

...maar hun tanks komen elk uur dichterbij.

Wacht even.

En hun tanks komen elk uur dichterbij.

Ga verder.

Srebrenica is een veilige zone...

...maar de Servi�rs kunnen komen wanneer ze willen.

Je blijft zeggen dat we veilig zijn...

...maar ze bombarderen de stad.

Hun soldaten zitten in elk dorp rondom de stad.

Zoals ik al zei, ze hebben een ultimatum gekregen.

Als ze niet reageren, heeft dit ernstige consequenties.

Er staan 40 tot 70 gevechtsvliegtuigen klaar om aan te vallen...

...op alle posities van het Bosnisch-Servische leger.

Ze zullen worden vernietigd.

Moeten mensen naar de schuilkelders?

Ze zijn veilig, ze kunnen in hun huizen blijven.

Wat gebeurt er als de vliegtuigen niet komen?

Ze komen zeker.

Ze hebben een ultimatum van de VN ontvangen.

Als ze niet luisteren, dan worden ze om zes uur 's morgens aangevallen.

Ik stel jou aansprakelijk.

Zeg tegen hem dat hij aansprakelijk is...

...als de Servi�rs binnenvallen.

Vertaal het.

We houden jou verantwoordelijk als de Servi�rs binnenvallen.

Ik ben slechts een pianospeler.

Wat zei hij?

Hij zegt dat hij slechts een pianospeler is.

Wat? -Hij is slechts de boodschapper.

Krijg de klere met je piano.

Deze meeting is voorbij.

Nee, dat is het niet. -Wacht, doe even rustig.

De levens van 30.000 mensen liggen in hun handen, beheers je.

Schiet op.

Mag ik je sneakers lenen? -Ja.

Pak dit ook in.

Schiet op. -Ik kom eraan.

Kom op, kom op. -Schiet op.

Neem ze allemaal mee.

Is dit de burgemeester? -Ja.

Neem hem mee.

Daarheen.

Allemaal.

Stap in.

Wacht. Wacht, alsjeblieft.

Ga terug. Wacht.

Ga naar de grote zaal.

Gewonden rechts.

Baho, heb je mijn familie gezien? -Wat?

Heb je mijn familie gezien? -Ze waren vlak achter ons.

Waar, in de truck? -Ik weet niet of ze in de truck zaten.

Waar is mijn kind?

Aida, wat gebeurt er? -Dat weet ik niet.

Leg aan iedereen uit dat we een ziekenhuis inrichten in de zaal daar.

Ja, en de operatiekamer in de tent.

Ik wil alle bedden hier, bij de muur.

Breng alle medicatie mee die je kan dragen.

Dokter, dokter.

Aida, wat zegt hij?

Er zijn nog meer slachtoffers in de kelder van het ziekenhuis.

Dokter, ik weet niet waar mijn familie is.

Kan ik ze gaan zoeken? Ik ben zo weer terug.

Is de andere tolk beschikbaar? -Ik zal hem gaan zoeken.

Snel, graag.

Tarik, heb je mijn familie gezien? -Nee.

Heb je een sigaret voor me? -Wat is er aan de hand?

Geen idee. -De dokter heeft een tolk nodig.

Ik kan niet, ik sta al bij de poort.

Nermin, heb je mijn familie gezien? -Nee.

Heb je water bij je? -Nee.

Aida. -Heb je mijn familie gezien?

Ja, de jongere. Toen we binnenkwamen. -Waar?

Aida, wat gaat er met ons gebeuren? -Geen idee.

Aida, mijn ouders staan buiten en ze laten ze niet binnen.

Wat? -De Nederlanders hebben de poort gesloten.

Hoe bedoel je?

Mam.

Waar ben je? -Mam.

Waar zijn je broer en vader? -Buiten.

Waarom? -Ik mocht erin, zij werden tegengehouden.

Hoe bedoel je? -De Nederlanders sloten de poort.

Ze hebben de poort gesloten?

Wacht hier op me, ik kom zo terug.

Nihad.

Hamdija.

Aida, je familie is hier.

Waar? -Daar.

Waarom mogen we er niet in?

Ahmed, heb je mijn familie gezien?

Ik zoek Hamdija, we willen naar het bos gaan.

Het bos? Als je hem ziet, zeg dat hij hier moet blijven.

Misschien kan ik je hierin krijgen. -Het bos is beter dan hier.

Ben je gek geworden? Ze kunnen de VN niks doen.

Ga naar de poort.

Verdomme.

Nihad.

Hamdija.

Hamdija. -Mam.

Aida.

Ga naar de poort. -We horen je niet.

Kom naar de poort.

Kom naar me toe bij de poort.

Deze kant op?

Zuffo, wat zegt ze?

Dit zijn mijn zoon en man. -Kunnen wij ook naar binnen?

Wacht. -Nee, er mag niemand meer naar binnen.

Alsjeblieft, dit is mijn familie. -Het is niet mogelijk, het spijt me.

Ik kan niemand voortrekken.

Als ik hun binnen laat, dan wil ieder ander dat ook.

Wat is er aan de hand? -Wacht hier.

Laat ons binnen. -H�, luister.

De basis zit vol, er kan niemand meer in.

Vertaal.

Allemaal, de basis is vol, er kan niemand meer bij.

De basis is niet vol, er is nog genoeg ruimte.

Laat ons erin, de Cetniks komen eraan.

Wat mankeer jij? -Ze zullen ons vermoorden.

Waar moeten al deze mensen heen? Waar?

Alsjeblieft, Mintjes.

Luister, het is nu al erg genoeg. Ok�?

Als ik ze binnenlaat, wil iedereen naar binnen.

Laat ze dan naar binnen. -Ik heb mijn orders.

Saluut, generaal.

Gefeliciteerd, mannen. -Bedankt, generaal.

Hier komt de held.

Zijn onze troepen al vooruit? -Ja, ze doorzoeken de stad.

De stad is van ons.

Generaal.

Het gebied is doorzocht, voel je vrij om de auto te nemen.

Het is goed zo, ik weet het.

Laat hem me langzaam volgen. -Begrepen.

Kom op, Zile. Krstic.

Kom op, Krle.

Film die vlag.

Haal die vlag naar beneden.

Ik wil niet dat die daar hangt, leg 'm daar neer.

Daar, zodat de camera het kan filmen.

Kijk om je heen, mannen.

Kijk om je heen. Ga een paar gebouwen in.

Wees voorzichtig.

We gaan verder zonder rustpauze.

Haal dat bord weg, Selmanagic Street.

Haal het weg.

Schiet op, laat het me geen twee keer zeggen.

Neem het mee, doe niet zo stom.

We gaan door naar Potoari. -Saluut.

Rot op met je saluut.

We gaan verder, salueer me later maar.

We staan hier in het Servische Srebrenica op 11 juli, 1995.

Op de avond van weer een geweldige Servische feestdag...

...geven we deze stad als cadeau aan het Servische volk.

Zei ik te vaak 'Servisch'? -Geen zorgen, ik haal het er wel uit.

Heb je de achtergrond gefilmd? -Ja, ik heb alles.

Wie schiet er verdomme?

Krstic, bel de VN.

Als ik nog ��n kogel hoor, bombarderen we hun basis, zeg dat tegen ze.

Ik heb hier 25.000 mensen...

...en geen eten, water of toiletten.

Nee, luister naar mij, we hebben hulp nodig.

Waarom geven jullie een ultimatum als jullie er niks mee doen?

Ik eis luchtaanvallen.

Ja.

Ja.

Kolonel Karremans. -Je kunt niet binnenkomen.

Het is dringend. -Wacht, alsjeblieft. Ik roep je wel, Aida.

Kom mee. -Ik moet hem spreken.

Ik heb je nu nodig.

Majoor Franken, mijn zoon en man staan bij de poort.

Ze laten ze niet binnen, kun jij ze binnenlaten?

Onmogelijk. -Alsjeblieft, het is mijn familie.

Hoe kan ik jouw familie binnenlaten en de rest wegsturen?

Maar wat als de Servi�rs de basis bereiken?

Hoe blijven zij dan veilig?

Ze laten ons niet de toiletten gebruiken.

Ze zeggen dat we het hier moeten doen. -Oma, ik ben slechts een tolk.

Maar jij hoort bij ze, alsjeblieft.

Ik moet echt nodig.

Generaal Mladic zoekt vertegenwoordigers van het volk...

...om met hem te onderhandelen.

Zijn er vrijwilligers?

Iemand moet jullie vertegenwoordigen.

Iemand?

Ze zijn er niet, misschien zijn ze naar het bos gevlucht.

Muharem is daar.

Hij was bedrijfsleider. Kan hij gaan?

Kom op, Muharem.

Ze stellen voor dat Muharem gaat.

Hij is een lokale zakenman.

Ik heb nog twee mensen nodig, geleerde mensen.

Mijn man was het schoolhoofd.

Als hij meegaat, laat je mijn familie dan op de basis?

Er mag niemand anders meer naar binnen.

Hij is een van de hoogstopgeleide mensen in Srebrenica.

Hij spreekt Duits.

Je zult geen geschikter persoon vinden hier.

Zijn er nog twee vertegenwoordigers?

Niemand wil het doen.

Neem mijn man, hij is de beste keus.

Goed dan.

Zoek een vrouw die met hem meegaat. -Ik ga wel.

Jij blijft hier. Ze willen onze tolk niet.

Haal je man binnen als het donker is, ik wil geen rel veroorzaken.

Ok�, bedankt.

Ok�, wie is het?

Dat is mijn man. -Hij? Kom naar voren.

En mijn zoon. -Waarom mogen zij wel naar binnen?

Ze gaan onderhandelen met Mladic. -Mag Ahmed ook mee?

Waarom zij? Wie koos hen? -Zij kan ons ook naar binnen krijgen.

Mag Ahmed met ons mee?

Rustig aan.

Ik begrijp het niet, waarom moeten we onderhandelen?

Het is op verzoek van Mladic.

Ik wil niet naar hem toe...

...om iedereen te vertegenwoordigen. Wie koos mij uit?

Begrijp je het dan niet? Alleen op die manier kon ik je naar binnen krijgen.

Waarom ga jij niet?

Je weet dat ik niet de juiste persoon ben. -Ze hebben al een tolk.

Raap jezelf bij elkaar, goed?

Wanneer moeten we gaan?

Wanneer Mladic daarom vraagt.

Sejo, wat heb ik gezegd over roken?

Mam, kom op. -Aida, laat hem nou maar.

Welke dag is het vandaag? -Wat doet het ertoe?

Het is maandag. Nee, dinsdag.

Elf juli.

De elfde?

Ik ben over twee dagen jarig.

Mijn lieverd.

H�, nog niet.

Als dit voorbij is, vieren we elke dag feest.

Ik ga een groot feest geven.

We gaan zeven lammeren grillen, een feesttent opzetten en muziek draaien.

Ik zal een lendenstuk nemen, zodat ik er maanden van kan genieten.

Kan het wat zachter?

Aida...

...kun je zorgen dat ze zonder mij gaan?

Ik weet niet wat ik... -Nihad.

Tolk.

Mijn vliezen zijn gebroken.

Mijn vliezen zijn gebroken.

Wacht, nu?

Blijven ademen.

Persen, persen.

Haal samen met mij adem. -Heb je dit eerder gedaan?

Nog nooit. -Jij?

Nee. -Wij alle drie dus niet.

Persen. Waarom kom je nu, gek ding?

Had je geen beter moment kunnen kiezen?

Persen. Ja.

Zo gaat het goed, goed zo.

Wat opschorten?

Waar is generaal Smith?

Kan iemand hem gaan halen?

Geef me dan zijn vervanger.

Wat voor extractieplan?

Nee, wat is er met de luchtaanvallen gebeurd?

Waar is de secretaris-generaal?

Nee, zeker niet. Geef me iemand met wie ik kan praten.

Ze kunnen niet allemaal weg zijn.

Dus alle bevelhebbers van de VN zijn met vakantie?

Wat moet ik dan doen?

Wat gaat er met ons gebeuren?

Denk je dat we hier veilig zijn?

Je bent hier bij ons veiliger dan ergens anders.

Dat vind ik nou ook.

Wat wil je doen als de oorlog voorbij is?

Dan ga ik weer lesgeven.

Daar ben ik gelukkig. En jij?

Naar een andere oorlog. Daar ben ik het gelukkigst.

Hou toch op, deze oorlog is er al een te veel.

Dan ben ik tenminste weg van de kinderen.

Heb je je familie hier? -Ja, twee zoons.

Sejo is 17.

Als alles normaal was, zou hij volgend jaar eindexamen doen.

En dan zou Hamdija nu op de universiteit zitten.

Hij geeft alleen maar om zijn muziek.

Hij heeft een band en wil een popster worden.

Goede keus, dat vinden de dames leuk.

Maar een dokter is nog beter, natuurlijk.

Ja, maar de meisjes zijn dol op mijn jongste.

Ik weet dat alle moeders hun kinderen speciaal vinden...

...maar hij is dat echt.

Daar ben je, mijn ster.

Waarom probeer je niet wat te slapen? -Dat ga ik ook doen.

Ik neem het wel over.

Wie is de tolk bij de onderhandelingen? -Niemand van ons.

Mladic heeft zijn eigen tolk.

Goed, ik was al doodsbang.

Ik wil deze basis niet verlaten.

Pak aan.

Doe maar, het helpt je ontspannen.

Goed gedaan, lerares.

Dichterbij. -Bedankt, deelnemers.

De jury kondigt nu de winnaar aan...

...voor de beste haarstijl in Oost-Bosni� van 1991-1992.

En de winnaar dit jaar is...

...Zumra Alic.

Luister allemaal, ze verspreiden gas.

Luister, ze willen ons laten stikken.

Ze willen ons laten stikken, ze verspreiden gas.

Nee, ze verspreiden gas.

Ze willen... Nee.

Ga aan de kant. Uit de weg.

Aan de kant, alsjeblieft. Bedankt.

Aan de kant, aan de kant, alsjeblieft. Uit de weg.

Snel, snel.

Geen wapens? Daarheen.

Weet je het zeker? -Heel zeker.

De dame? -Ik heb niks.

Vrouwen zijn het gevaarlijkst.

Wacht hier.

Het spijt me, we zijn... -Kop dicht.

Volg mij.

Generaal Mladic...

...dit zijn de vertegenwoordigers van de inwoners van Srebrenica.

Volgens Besluit 819 is Srebrenica een veilig gebied...

...onder bescherming van de Verenigde Naties.

Mevrouw, wat is je beroep?

Ik ben een econoom. Ik heb twee kinderen en een kleinkind.

Zo jong en nu al grootmoeder?

Ja, ik zat op school met je collega hier.

Dus je hebt mij niet nodig? -Inderdaad.

Je kunt alle problemen zelf oplossen.

Waren jullie verliefd op school? -Nee, alleen goede vrienden.

We wisten niet dat het zo ver zou gaan. -Maar dat gebeurde wel.

Ja, inderdaad. -Anila...

Chamila... -Anila.

Chamila... -Chamila.

Zat je in de politiek in Srebrenica? -Nee.

Ik gaf leiding aan accountants, ik was geen lid van een politieke partij.

En de meneer naast je? -Mijn naam is Nihad Selmanagic.

Ik was vroeger het schoolhoofd in Srebrenica en...

Praat harder.

Mijn naam is Nihad Selmanagic.

Ik was vroeger het schoolhoofd in Srebrenica.

Ik ben geschiedenisleraar. -Had je ook een politieke functie?

Nee, niet politiek en niet militair. Ik ben een gewone burger.

Ik ben Muharem Ikanovic. Ik was directeur van een bedrijf.

Ik was nooit betrokken bij politieke activiteiten.

Ik wil jullie helpen.

Maar jullie leger is verslagen, dus ik wil de volledige medewerking van burgers.

Het is niet nodig dat jullie mensen sterven.

Niet jullie echtgenoten, of broers, of jullie buren.

Jullie kunnen overleven of verdwijnen.

Ga aan de andere kant staan.

Voor jullie overleving, eis ik...

...dat alle gewapende mannen...

...zelfs degenen die oorlogsmisdaden pleegden...

...zoals zovelen tegen ons...

...hun wapens overdragen aan het Bosnisch-Servische leger.

Generaal...

...de veiligheid van de burgers is onze hoogste prioriteit.

Wat wil je precies?

We zullen de individuele wensen van alle bewoners respecteren.

Jullie kunnen zelf kiezen of jullie blijven of vertrekken.

Als jullie willen vertrekken, hoef je het maar te zeggen.

Jullie zorgen voor brandstof en ik zorg voor voertuigen.

Het gaat hier om een grote bevolking.

Dit is iets wat moet...

...worden afgehandeld.

Als jullie besluiten te vertrekken...

...en ik wil jullie niet onder druk zetten...

...want ik heb niks tegen onschuldige mensen.

Generaal, mijn soldaten staan klaar als je hun hulp nodig hebt.

Bedankt voor het aanbod.

Maar we hebben geen brandstof.

We hebben geen voorraden meer ontvangen sinds februari.

Dan zorg ik wel voor de brandstof.

Je kunt het ministerie van Defensie laten weten dat je leger veilig is...

...en dat je troepen niet worden aangevallen.

Geschiedkundige.

Kom op, ontspan. Het is beter als jullie allemaal vertrekken.

De VN zal escortes regelen voor de bussen...

...en we zullen een evacuatieplan maken.

Jullie maken het plan en ik regel het transport.

Als een man en als generaal...

...garandeer ik de veiligheid van alle onschuldige mensen.

Geef ons wat rakija, laten we toosten. En ook wat bruisend water.

Waar is je commandant?

Waar is je commandant?

Hij zit in een vergadering met jullie generaal.

Burgers binnen? -Ja.

Hoeveel? -Vier, vijfduizend ongeveer.

Soldaten? -Geen soldaten.

Hij zegt dat er geen soldaten zijn. Klootzak.

Ik wil naar binnen. -Onze commandant is hier niet.

Maar ik ben er wel en ik wil erin.

Ok�? -Wacht, wacht.

Wat? -Kijk naar haar.

Kom op.

Hallo.

We willen kijken of er islamitische soldaten zich binnen verstoppen.

Er zijn geen soldaten, alleen burgers.

Niemand vroeg jou wat.

Ik wil het met eigen ogen zien.

Dit is een VN-complex, meneer. Je kunt niet zomaar binnenkomen.

Zeker niet gewapend. -Commandant, Joka hier.

Geef me de bevelhebber, ze laten ons er niet in.

Praat Engels.

In het Engels.

Ja, ik moet Engels spreken.

Laat ze de basis doorzoeken, zodat ze zelf kunnen zien...

...dat er geen Bosnische soldaten zijn.

Kolonel, gewapende militairen zijn niet toegestaan in de veilige zone...

...laat staan in onze basis.

Ze willen alleen kijken of er soldaten zijn.

Als we ze gewapend binnenlaten, dan raken mensen in paniek.

Houd het onder controle. -Het is niet toegestaan.

Ik beveel je om ze binnen te laten.

Over.

Bedankt.

Blijf rustig.

Ze komen alleen controleren of er niemand gewapend is.

Alles is onder controle.

Verdomme, wat een varkensstal.

Er zijn hier mannen, ik controleer ze nu.

Wat is er met je hand gebeurd? -Ik was hout aan het hakken.

Hout aan het hakken?

Waar is je uniform?

We zijn burgers. -Burgers?

Tegen wie hebben we dan de laatste vier jaar gevochten, klootzakken?

Iedereen is een burger.

Zijn er wapens? -Nee, niks.

Niks? -Ik zweer het, niks.

Luister goed.

Heeft iemand een wapen? -Nee.

Als ik een kogel vind...

...en ik bedoel maar eentje...

...dan is het afgelopen voor jullie, begrepen?

Ja. -Harder.

Ja.

Zijn er wapens? -Nee.

Jij? -Nee.

Jij? -Nee, ik...

Sta op als je tegen een Servische soldaat praat.

Kom dichterbij.

Heb jij Servi�rs vermoord? -Nee.

Waarom niet? Ben je een mietje?

Hij zat niet in het leger.

Kijk die dan. Heeft iemand jou wat gevraagd?

Kleine baby, kleine baby.

Waarom huilt ze? -Ze heeft honger.

Honger? Hebben jullie hier niets te eten?

Nee. -Nee?

Wil je ze laten verhongeren en dan de Servi�rs de schuld geven?

Klootzakken.

Pale, ga brood halen voor iedereen.

Ik heb alles doorzocht, er zijn hier geen soldaten.

Zijn jullie klaar?

Laat alles hier, neem alleen je rugzakken mee.

Alleen rugzakken, hoor je me? Kom op.

Daarheen.

We hadden naar het bos moeten gaan, de slimsten zijn al vertrokken.

Die zullen in handen vallen van de Cetniks.

Ik zal sterven als ik hier blijf, ik moet vluchten.

We kunnen de wapens nemen van de soldaten. -Wat zeg je nou?

Denk dat niet eens.

Kom hier, kom op.

Kom op, nu.

Nu.

Alleen personeel, ze mogen hier niet zijn. -Er zijn Servische soldaten op de basis.

Wat? -Franken liet ze binnen.

Ik moet ze verstoppen, mijn man is aan het onderhandelen met Mladic.

Burgers mogen hier niet zijn. -Het is maar voor even.

Ze kunnen in die kamer blijven. -Dit is het kantoor voor observanten...

...en geen plek voor burgers. -Gewapende Servi�rs zijn op de basis.

Je zult niet eens merken dat ze er zijn, ze zitten niemand in de weg.

Alsjeblieft, Peter.

Eventjes maar, goed?

Ja, bedankt. -Ok�.

Goed, ga hier maar zitten.

Hier.

Wacht hier, ik ben zo terug. -Ik moet ontsnappen.

Waar heb je het over, Hamdija? Je bent hier veilig.

Wat is er nou? We zijn veilig.

Niet waar, ze zullen ons doden. -Dat is niet waar.

Ze zullen ons doden. -Rustig, anders gooien ze ons eruit.

Ze zullen ons allemaal doden. -Hou op.

Je behandelt ons als idioten, we doen altijd wat jij wil.

Hou op. -We mogen nooit iets zeggen.

Je stuurde pap zo naar Mladic. -Hou op.

Aida?

Heb je iets nodig? -Ja...

Neem dit in.

Hamdija...

Alles komt goed, zoon.

Hamdija, mijn schat...

Zorg voor je broer.

Wat is er gebeurd? -Burgers gaan naar een veilige plek.

Niet terug naar Srebrenica? -We kunnen kiezen om te blijven.

Zie je dan niet dat het voor de show was? -Welke show?

Hij had ons zo kunnen doden, dus waarom praatte hij met ons?

Waarom onderhandelde hij? -Waar hebben we over onderhandeld?

Hij heeft al lang een plan gemaakt. -Het ging om de veiligheid van de burgers.

Ik kan domme vrouwen niet uitstaan.

Rustig aan.

Wees niet bang.

Jullie worden verplaatst naar Kladanj.

Vrouwen en kinderen gaan eerst.

Raak niet in paniek en laat vrouwen en kinderen eerst gaan.

We willen geen kinderen kwijtraken.

Wees niet bang, niemand zal je wat doen.

Bedankt, generaal.

Wat is je naam? -Jasmin.

Hier, dit is voor jou. Ik stop het hier.

Mogen wij ook wat? -Alsjeblieft.

Laat mijn koe met rust.

Daar moet ik van leven. -Je koe is in veilige handen.

Snel, snel.

Mannen daarheen.

Maar dat is mijn vrouw. -We moeten je eerst ondervragen.

Zeker weten dat je geen Servi�rs doodde. -Laat hem met rust.

Zulfo.

Rustig, het zijn geen aardappels.

Kop dicht.

Kom op, schiet op.

Sneller.

Handen omhoog.

Kom op, sneller.

Generaal.

Generaal Mladic.

Wij zouden de bussen begeleiden.

En iedereen kon zelf kiezen of ze wilden vertrekken.

We hebben nog niet eens een evacuatieplan.

Waar is het plan?

We hebben dat nog niet kunnen maken.

Waarom is dat mijn probleem?

We hebben ze nog niet geregistreerd. Waar gaan de bussen heen?

Er kan een escort mee met alle bussen.

Niemand houdt je tegen.

Zet je mannen in elke bus.

Maar de afspraak was...

Mannen gaan daarheen. -Nee.

Mam.

Laat hem gaan, geef me mijn kind terug.

Soldaten zagen negen lichamen achter de basis.

Ze ondervragen en doden mannen 200 meter achter de basis.

Hoe weet je dat? -Ik hoorde het ze tegen Karremans zeggen.

Is Karremans hier? Waar is hij? -Geen idee.

Kolonel Karremans?

Kolonel Karremans? -Ga naar majoor Franken.

Nee, we moeten jou spreken.

Ze doden mensen buiten de basis.

Doe de deur open.

Nee. Je moet naar Franken.

Je moet iets doen.

Kolonel Karremans. -Laat me met rust.

Doe de deur open.

Open...

Weet iemand wel wat hier gaande is?

Heb je de VN in New York gebeld?

Maak dit niet ingewikkelder dan het al is, ik doe wat ik kan.

Je beloofde ons dat de Servi�rs niet in de stad zouden komen.

Dat je ons zou beschermen. -Ik heb niks beloofd.

Ik doe wat ik kan.

Srebrenica is een veilige VN-zone.

En jouw missie is mensen beschermen.

Waar brengen ze ze heen?

Mijn mannen hebben orders om de situatie in de bussen te controleren.

Ik doe alles wat in mijn macht ligt.

Ga nu alsjeblieft weg, ik heb werk te doen.

En ga jij ook verder met je werk en hou op met geruchten te verspreiden.

Wat zei hij? Vertaal.

We vertrekken met de Nederlanders.

Let jij op Hamdija. Hij is heel erg bang.

Ik ben een vreselijke lafaard.

Onzin.

We hebben al drie�nhalf jaar overleefd, dit overleven we ook wel.

We moeten alleen samen blijven.

Islamitische klootzakken.

H�, lerares. Kom even hier.

Geen zorgen, we doen je niks. -Nee, bedankt. Ik sta hier goed.

Ze was mijn lerares op school. -Ja.

Doe aardig.

Waar is Hamdija?

Hij is hier niet, hij is naar het bos gevlucht.

Beli, hoe gaat het met je moeder? -Prima.

Doe haar de groeten. -Doe ik.

En doe jouw zoons de groeten. Vooral de kleine Hamdija.

Tot later.

Opletten, allemaal.

De evacuatie van de burgers buiten de basis is afgerond.

Ze worden naar Kladanj gebracht.

Dit staat onder controle van het Bosnische leger. Ze zijn veilig.

Nu is het jullie beurt.

Jullie kunnen in groepjes van vijf vertrekken naar de bussen.

Vertaal.

Wie gaf dat bevel? Waarom kunnen we niet naar Srebrenica?

Vertrek op een rustige manier van de basis.

In groepjes van vijf. -Het is niet veilig, wie gaat er mee?

Zeg het ze, in groepjes van vijf.

Aida, vertaal. Vertaal alles wat ik zei.

Vertaal.

De evacuatie van vluchtelingen is compleet.

Nu is het jullie beurt.

Jullie kunnen in groepjes van vijf de basis verlaten.

Godzijdank is het voorbij.

Hamdija?

Wat? -Wat is er mis?

Mijn hoofd. -Je hoofd?

Zou het helpen als ik je een klap geef?

Verwijder alle scherpe objecten uit je zakken en tassen.

Gooi ze in deze containers.

Jullie mogen onder geen beding...

...in het bezit zijn van scherpe objecten.

Alles wat scherp is.

Scharen, potloden, pennen.

Wat doe je? -Ze koesteren mogelijk wrok...

...tegen iemand op deze foto's.

Pap moet zijn dagboek vernietigen. -Waar is het?

Moeten we dat ook vernietigen? -Geef aan mij.

Ik heb elke dag over de oorlog geschreven.

Drie�nhalf jaar van ons leven. -Nihad.

Aida?

Wat? -Wat is het nummer van je ID-bewijs?

Ik versta je niet. -Wat is het nummer van je ID van het VN?

Dat is 421, hoezo?

Wat is dat? -Een lijst.

Ze kunnen onze namen niet lezen, dus ik moest alles uittypen.

Welke namen?

Van degenen die vertrekken met het Nederlandse konvooi.

Jij staat op de lijst. -En mijn familie?

Nee. -Hoe bedoel je? Zet ze erop.

Kom op. -Vraag het maar aan hem.

Peter, zet mijn familie op de lijst. -Alleen VN-medewerkers.

Ze weten niet wie er voor de VN werkt. -Ze zullen ID-bewijzen willen zien.

Dan maken we die. -Ik heb de machine hier niet.

Wie wel? -Geen idee.

Ik denk dat Ekbers ze maakt.

Ekbers? -Ja.

Hamdija, Sead en Nihad.

Ekbers? -Nee, daar aan de linkerkant.

Ekbers, waar is de machine?

Welke machine? -Om ID-kaarten te maken.

Is dit de machine? -Nee, het is die daar.

Die is kapot.

Ik zei het toch, hij is kapot.

Hij heeft ze van de lijst gehaald.

Luister...

...ik kon er niks aan doen.

Aida.

Je kunt er niet in. Er is een meeting. -Het is dringend.

Waarom haalde je mijn familie eraf? -Je kunt niet zomaar binnenstormen.

Eruit. -Zet alsjeblieft mijn familie op de lijst.

Het gaat hier om de levens van duizenden mensen.

Als ik hun namen toevoeg, breng ik alle medewerkers van de VN in gevaar.

Moet ik de levens van andere mensen riskeren?

Franken, ik smeek het je. Stuur ze niet naar buiten.

Je kunt mijn naam eraf halen.

Aida, ik zorg ervoor dat je zoons hier veilig vertrekken.

Laat ons nu alsjeblieft weer aan het werk gaan.

Zet je ze op de lijst? -Ik ga mijn best doen.

Duw ze erin, kom op.

Kom op.

Al het onbevoegd personeel moet de VN-basis nu verlaten.

We staan op de lijst.

Welke namen? -Selmanagic. Sead, Hamdija, Nihad, Aida.

Alleen jouw naam staat erop, zij moeten vertrekken.

Nee, kijk alsjeblieft nog een keer.

Het spijt me, de basis moet leeg zijn.

Het is een bevel. -Zij gaan niet weg.

Laat me geen geweld gebruiken. -Ga je gang.

Het maakt niks uit of de Servi�rs ons vermoorden of dat jij het doet.

Franken zou ze op de lijst zetten. -Ze staan er niet op.

Dan klopt de lijst niet. -Franken gaf me deze lijst.

Ik was net nog bij hem.

Je lijst is niet up-to-date. We blijven, vraag het maar aan majoor Franken.

Ze staan niet op de lijst. -Hoorde je niet wat ik zei?

Ok�, jij... -Stop, de Haan, help.

We staan op de lijst.

We staan op de lijst.

Blijf hier, verroer je niet.

Buren. -Hoi, Mitar.

Ga die kant op, schat. Jij gaat met mij mee.

Waar gaat hij heen? -Hij komt zo achter je aan.

Neem hem alsjeblieft niet mee. -Laat me los.

Laat los. -Mitar, niet doen, alsjeblieft.

Besim.

Besim, kun je mijn zoons meenemen van de basis?

Alsjeblieft. -Ze vermoorden ze als ze worden gevonden.

En mij ook.

Probeer ze in een van die machines te verstoppen.

Het spijt me.

Ze kunnen zich onder de dozen verstoppen.

Misschien worden ze gesnapt, maar dan hebben we het geprobeerd.

Daar is geen plek voor, we zijn volledig volgepakt.

Dokter, je moet mijn zoons met je meenemen.

Wat? -Je moet mijn zoons meenemen.

Ik kan ze in de voet schieten.

Er zijn al drie trucks met gewonden vertrokken.

En niet eentje heeft het ziekenhuis bereikt.

Ik heb hier een heel slecht gevoel over.

Ze hebben ze net meegenomen.

Kom hier.

Ik ga ze naar Karremans brengen.

Aida, neem hem alsjeblieft mee.

Alsjeblieft.

Hier.

Kom hier, ga hieronder. -Ze kunnen ons hier zien.

Ik kom jullie halen.

Mannen links, vrouwen rechts. -Kom op, sneller.

Geef hier.

Schiet op, mensen.

H�, dat is een man.

Neem hem alsjeblieft niet mee. Hij is nog maar een kind.

Samir, geef me mijn kind terug. Waar breng je ze heen?

Dit is een onafhankelijke tv-zender uit Belgrado.

Kun je ons zeggen wat er aan de hand is?

Je weet wat er aan de hand is, je weet heel goed wat er aan de hand is.

Goedemiddag.

Hoe gaat het? -Prima.

Hoe behandelen ze jullie? -Prima.

Goedemiddag.

Hebben jullie het warm?

Weten jullie wie ik ben?

Dit is generaal Mladic... -Kop dicht.

En maak die sigaret uit.

Jullie hebben over me gehoord en nu kunnen jullie me zien.

Jullie hebben verhalen over me gehoord, maar die zijn niet waar.

Ik ben hier om jullie te redden.

Film hen, niet mij.

Jullie worden veilig vervoerd naar Kladanj.

Ik geef jullie jullie leven. Ik vergeef jullie alles.

Ik wens jullie een veilige reis. -Bedankt.

Sorry dat het zo ver heeft moeten komen.

Maar jullie moeten sommigen onder jullie de schuld geven, niet mij.

Succes en laten we niet meer vechten.

Succes, kinderen. Moge jullie in vrede opgroeien.

Laat mijn kind met rust.

Laat me los.

Aida.

Mam.

Wat doe je?

Laat mijn kinderen met rust.

Laat mijn kinderen met rust.

Rustig aan. -Laat mijn kinderen met rust.

Aida, zeg tegen je man dat hij kan blijven.

Ze mogen blijven? -Nee, alleen je man.

Hij is nu een offici�le vertegenwoordiger voor de vluchtelingen.

Voor zijn werk tijdens de onderhandeling. -En onze zoons?

Dat is niet mogelijk.

Waarom is het niet mogelijk?

Waarom?

We houden ons hier aan de regels.

Dus het is zijn keus, hij kan blijven of vertrekken.

Neem alsjeblieft onze zoons mee in zijn plaats.

Ik heb het heel duidelijk gemaakt, ze staan niet op de lijst.

Alsjeblieft.

Zet dan een van onze zoons op de lijst.

Alsjeblieft, zet er tenminste eentje op de lijst.

Je vraagt me het onmogelijke te doen.

Ze brengen ze naar Kladanj, Aida. -Franken...

Ze zijn volkomen veilig. -Franken, stuur mijn zoons niet weg.

Franken, ik smeek het je. Ik smeek je, Franken.

Laat ze blijven. -Ik kan niks meer voor je doen.

Laat ze blijven, ik smeek het je. -Het kan niet.

Alsjeblieft, laat ze blijven. -Hou op met smeken.

Ik ga met jullie mee. -Nee, jij kan en zal blijven.

Geen zorgen, ik ben bij ze. -Blijf hier.

Ik ga met je mee. -Alles komt goed, geen zorgen.

Alles komt goed. -Ik ga met jullie mee.

Blijf.

Laat me gaan. -Blijf hier.

Niet doen, ze zijn van mij.

Lerares, je kan daar niet heen.

Ga terug naar de basis of ze zetten je op een andere bus.

Laat ze gaan.

Sejo.

Hamdija.

Waar breng je ze heen? -Geen idee.

Nee, laat me gaan.

Gooi je ID's hier neer.

Nu zullen jullie de echte film zien.

Waar staar je nou?

De echte film begint zo.

Ja? -Goedemiddag.

Goedemiddag, ik ben Aida Selmanagic.

Alsjeblieft.

Trek je schoenen niet uit.

Kom binnen, alsjeblieft.

Wil je koffie?

Alsjeblieft.

Ik heb net een cake gebakken voor de kinderen...

...mocht je ook willen.

Probeer de cake, hij is nog een beetje warm, maar...

Heb je toevallig wat van onze foto's gevonden?

Ja, die heb ik.

Ik heb ze bewaard, ze liggen onder de bank.

Dit zijn jouw bezittingen.

Wat ervan over is.

Dank je wel.

Er is jarenlang niemand geweest om dit appartement op te eisen.

We dachten dat de eigenaars dood waren.

Ze zeiden dat je les gaat geven op de school?

Ja. -Onze zoon begint dit jaar.

Nikola.

Zeg gedag, zoon.

Hallo.

Ik kan de lichamen van mijn zoons niet vinden...

...of dat van mijn man.

Niemand vertelt ons waar ze zijn begraven.

Vertrek alsjeblieft zo snel mogelijk.

Ik weet niet of dat een goed idee is. -Voor jou, bedoel je?

Ik weet niet of het veilig is. -Ik heb niks meer te verliezen.

Hallo.

Kom op, pak aan. Waarom staat er niemand bij de deur te wachten?

Mijn schat...

Mam.

VOOR DE VROUWEN UIT SREBRENICA EN HUN 8372 VERMOORDE ZOONS

VADERS, ECHTGENOTEN, NEVEN EN BUREN