Original subtitles

.: BÃO TỐ SÔ VIẾT :. Phụ đề Việt Ngữ: Duchuy2007 Hiệu đính và dịch bổ sung: Danngoc.

THẾ CHIẾN THỨ II Ở HƯỚNG ĐÔNG.

Mùa hè năm 1943, sau hai năm chiến tranh,

Hitler vẫn chưa chiến thắng ở mặt trận phía Đông

và đã chịu thất bại nặng nề tại Stalingrad.

Giờ đây quân Đức tập trung lực lượng

cho trận tấn công quy mô lớn cuối cùng

nhằm quyết định chiến cuộc.

TRẬN ĐÁNH VÒNG CUNG KURSK.

Ban đầu tiên Hồng quân gọi nó là "Con Voi" vì hình vẽ trên tháp pháo của nó.

Nhưng họ đã sớm được biết tên thật của nó. "Tiger" (Con Cọp).

Họ đã chiếm được một xe ở gần Leningrad và chở nó đến

một bãi thử xe tăng để thử nghiệm.

Kết quả thật đáng báo động.

Giáp trước của Tiger không hề hấn gì trước một chiếc T34 Liên Xô,

thậm chí cả từ khoảng cách 200 m.

Chỉ có pháo hạng nặng mới có thể tiêu diệt được con quái vật này.

Nhưng chỉ trong tầm bắn hiệu quả.

Tại một cuộc họp ảm đạm, khi báo cáo Bộ Tư lệnh tối cao,

Nguyên soái pháo binh Nikolay Voronov đã nói với Stalin:

"Chúng ta không có thứ pháo nào có thể tiêu diệt được xe tăng này."

Đó là vào tháng 4 năm 1943.

Dọc trên toàn mặt trận, Hồng quân đang chuẩn bị

đối đầu với những điều mà họ gọi là "Mùa hè Đức".

Cả hai mùa hè trước đó, chiến thuật Blitzkrieg của Lục quân Đức

đã chứng tỏ là hầu như không thể ngăn chặn.

Giờ đây, lớp xe tăng mới của Đức tạo ra mối lo âu mới.

Liệu Hồng quân có lại bị chọc thủng dễ dàng trong cuộc tấn công mùa hè của Đức?

Các kỹ sư Sô Viết làm việc cật lực để thiết kế các kiểu xe tăng và pháo chống tăng mới

chỉ có một số ít đáp ứng kịp thời.

Trong khi đó Bộ Tổng tham mưu Stavka xây dựng kế hoạch

sẳn sàng đối phó cuộc tấn công không thể tránh khỏi của Đức.

Mọi cặp mắt đều dồn về thành phố Kursk.

Tại đây, Phương diện quân Trung tâm của Hồng quân đóng

trong "cái chảo lớn" tức một vòng cung lồi trên chiến tuyến.

Đó là vị trí hiển nhiên dễ bị tấn công.

Bộ Tổng tham mưu Stavka dự kiến quân Đức sẽ đồng thời tấn công

từ phía Bắc và phía Nam, chia cắt các đơn vị đóng ở đây.

Để đối đầu mối đe dọa này, Hồng quân bắt đầu

xây dựng nhiều tuyến phòng ngự kiên cố bên trong vòng cung.

Bộ Tổng tham mưu Stavka dự định vắt kiệt sức quân Đức

khi họ tấn công vào khu phòng ngự này, trước khi tung đòn phản công.

Tình báo Liên Xô sớm

xác nhận trực giác này của Bộ Tổng.

Vào ngày 12/ 4/ 1943 Stalin đã có trong tay

bản kế hoạch mật của Đức về Chiến dịch "Citadel" (Thành trì).

Đó là mật danh cho cuộc tấn công mùa hè của Lục quân Đức ở phía đông.

Thông tin này đến từ một điệp viên có bí danh là "Werther".

Danh tính thật của ông ta vẫn là một bí ẩn, nhưng có giả thuyết cho rằng

ông ta là sĩ quan trong Bộ Tư lệnh Tối cao lực lượng vũ trang Đức OKH.

Những báo cáo của ông ta đã được Rudolf Roessler,

người đứng đầu nhóm điệp viên Lucy đóng tại Thụy Sĩ,

gửi đến Maskva.

Bản kế hoạch Chiến dịch "Citadel" đã khẳng định chính xác

những gì mà Bộ Tổng Tham mưu Stavka đã tiên đoán.

Người Đức đã lên kế hoạch kẹp chặt vòng cung Kursk

bằng hai mũi tấn công đồng thời,

được thực hiện bởi Cụm TĐQ "Trung tâm" của Von Kluge phía Bắc,

và Cụm tập đoàn quân "Nam" của Manstein ở phía Nam.

Vào đầu tháng 5, Bộ TTM Stavka đã cảnh báo các tư lệnh của mình:

"Theo tin tình báo của ta, quân địch có kế hoạch tấn công ..."

"... dọc theo tuyến Orel - Kursk và tuyến Belgorod - Oboyan,"

"... hoặc cả hai tuyến cùng lúc."

Vào tháng 5, Hitler tổ chức một cuộc họp lập kế hoạch

để bàn về giai đoạn đầu của Chiến dịch "Citadel".

Tuy nhiên, nhiều tướng lĩnh đã bày tỏ quan ngại.

Thống chế von Kluge, tư lệnh Cụm tập đoàn quân "Trung tâm",

đã công khai phản đối Quốc trưởng.

Trong khi đó, tướng Walther Model đưa ra

những bức không ảnh.

Chính Tập đoàn quân 9 của ông ta có nhiệm vụ tấn công Kursk từ phía Bắc.

Model chỉ ra những dấu hiệu cho thấy các tuyến phòng ngự vũng chắc của Liên Xô

đang được xây dựng trong khu vực này.

W. Model có biệt danh "Lính cứu hỏa hung dữ",

bởi giai đoạn sau của cuộc chiến, ông ta thường xuyên được Hitter

điều động đến giải cứu những tình huống tuyệt vọng.

W.Model là một kẻ Quốc xã cuồng nhiệt, nổi tiếng vì

lòng trung thành với Quốc trưởng.

Vào năm 1945, khi cụm TĐQ của ông ta bị quân Mỹ bao vây,

ông ta đã nổ súng tự sát chứ không chịu đầu hàng.

Model là một trong số ít

các tướng lĩnh được ​​Quốc trưởng tôn trọng ý kiến.

Model nổi tiếng là một thiên tài về phòng ngự,

nhưng ông ta và Tập đoàn quân 9 lại có ít kinh nghiệm

trong những hoạt động tấn công quy mô lớn.

Một số người cho rằng Model đã tìm cách hủy toàn bộ chiến dịch,

để ông ta được chỉ huy một trận chiến phòng ngự

chống lại Hồng quân.

Guderian cũng tỏ ra nghi ngờ thành công của Chiến dịch "Citadel".

làm Tổng thanh tra lực lượng thiết giáp,

ông ta biết các sư đoàn Panzer chưa sẵn sàng cho một chiến dịch lớn như vậy.

Đối với ông ta, toàn bộ chuyện này quá mạo hiểm.

Chiến tranh đã gây thiệt hại lớn cho Lục quân Đức Wehrmacht,

nếu "Citadel" thành công, họ sẽ có thể

giành lại thế chủ động trên mặt trận phía Đông.

Nhưng nếu không, đó sẽ là một thảm họa.

Quốc trưởng đã đồng ý lùi chiến dịch lại một tháng,

với lời tuyên bố: "Ta không được phép thất bại".

Sự trì hoãn này cho phép người Đức triển khai thêm

những loại thiết giáp mới nhất của họ,

bao gồm loại tăng hạng nặng Tiger (Pz VI), loại tăng hạng trung mới Pz V Panther

và pháo tự hành chống tăng Ferdinand.

Không quân Đức cũng được nhận các loại máy bay cường kích mới,

ví dụ phiên bản cường kích của loại tiêm kích Focke-Wulf 190.

Một phiên bản mới của máy bay cường kích bổ nhào Junkers 87 G-1 được trang bị

hai khẩu pháo 37 mm.

Chúng bắn đạn lõi Tungsten xuyên lớp giáp mỏng trên nóc

xe tăng Liên Xô và tỏ ra rất hiệu quả.

Những phi đoàn máy bay cường kích mặt đất Henschel loại mới

cũng đã đến Kursk.

Henschel Hs 129 cũng là loại máy bay cường kích chuyên diệt xe tăng.

Nhưng sự chậm trễ này cũng cho Hồng quân

có thêm thời gian để củng cố hệ thống phòng ngự.

Ba tuyến phòng ngự dày đặc đã được xây dựng với những bãi mìn,

chiến hào và ụ hỏa lực.

Nhưng việc thiếu loại pháo chống tăng hiệu quả

vẫn là một vấn đề nghiêm trọng.

Hồng quân hy vọng rằng chiến thuật phòng thủ mới

sẽ bù đắp cho nhược điểm này.

Trước đây, pháo chống tăng

được bố trí rải đều dọc chiều dài chiến tuyến.

Nhưng kinh nghiệm chiến đấu cho thấy, nếu tập trung thành

cụm hỏa lực thì hiệu quả hơn nhiều.

Các cứ điểm chống tăng trở thành cốt lõi của hệ thống phòng thủ tại Vòng cung Kursk.

Mỗi cụm cứ điểm có khoảng 20 khẩu pháo chống tăng

và hàng chục khẩu súng trường chống tăng.

Các vị trí pháo được đào âm xuống đất, và chĩa theo mọi hướng.

Khoảng cách giữa mỗi cụm cứ điểm như vậy là 600 - 800m.

Nếu xe tăng Đức cố xuyên qua giữa hai cứ điểm thế này,

chúng sẽ phơi phần giáp yếu nhất bên hông

trước họng pháo chống tăng Liên Xô.

Phải mất nhiều tuần lao động vất vả để xây dựng

các cụm cứ điểm và hào chống tăng.

Mikhail Badigin, một xạ thủ pháo chống tăng, nhớ lại:

"Chúng tôi phải đào khoảng 30 mét khối đất ..."

"... để bố trí khẩu pháo chống tăng 45mm."

"Chúng tôi phải đào nhiều hơn khối lượng đào xới cả đời của một người bình thường."

Hồng quân đã đào 4.200 km

chiến hào chỉ riêng ở khu vực của Phương diện quân Voronezh.

Nếu xếp thành đường thẳng,

nó sẽ kéo dài suốt từ Maskva đến Madrid.

Phương diện quân Trung tâm đào được 5.000 km chiến hào,

Xây dựng 2.000 km đường,

686 cây cầu và đã có 300.000 toa tàu chở

vật tư, trang bị được vận chuyển cho các đơn vị ở Vòng cung Kursk.

Vòng cung Kursk giờ đây là nơi được phòng thủ dày đặc nhất

trong suốt lịch sử chiến tranh.

Mũi tấn công từ phía nam sẽ là 445 ngàn quân,

và 1.500 xe tăng của Cụm Tập đoàn quân "Nam".

Đương đầu với họ, dưới sự chỉ huy của tướng Vatutin

là 626.000 binh sĩ và 1.700 xe tăng.

Ở hướng Đông Bắc, mũi tấn công sẽ do Cụm TĐQ "Trung tâm" của von Kluge

với 332 ngàn quân và 1.000 xe tăng. Đương đầu với họ là Phương diện quân

Trung tâm của Liên Xô, dưới sự chỉ huy của

tướng Rokossovsky, với 712 ngàn người và 1.800 xe tăng.

Ngoài ra, nhiều đơn vị Hồng quân được tập trung

làm lực lượng dự trữ, gọi là Phương diện quân Step (Thảo nguyên),

dưới sự chỉ huy của tướng Ivan Konev.

Tình thế của Rokossovsky ở phía bắc thì tương đối vững.

Ông biết chắc cuộc tấn công của xe tăng Đức phải xuất phát

từ một điểm nào đó rộng khoảng 90 km ở trong rừng.

Tuy nhiên quân của Vatutin lại nằm trên thảo nguyên trống trải,

không có gì cản trở đối phương di chuyển,

họ có thể bị tấn công từ bất cứ đâu.

Tướng Nikolai Vatutin được xem là

một trong các chỉ huy tài năng nhất của Hồng quân.

Vì có gốc gác nông dân và nhiệt tình cách mạng,

ông rất được Josif Stalin quý.

Ông là một nhà lý luận quân sự và rất được đối phương tôn trọng.

Các tướng Đức đã đặt cho ông biệt danh "Đại kiện tướng".

Vatutin không sống trọn được cuộc chiến.

Ông thiệt mạng trong một trận phục kích của nhóm "Dân tộc Ukraina" tháng 2/ 1944.

PDQ Voronezh của Tướng Vatutin sẽ sớm phải

đối mặt với cuộc tấn công dữ dội nhất trong lịch sử quân sự.

Vốn là người mang khuynh hướng tấn công, Vatutin được yêu cầu

chỉ huy cuộc phòng ngự vĩ đại nhất mọi thời đại.

Trong khi Hồng quân đang chuẩn bị cho trận đánh

các kỹ sư công binh lao vào làm việc.

Một bãi mìn dày đặc được gài xung quanh mỗi cứ điểm.

Lớp phòng tuyến thứ hai và thứ ba không được cài mìn dày như vậy.

Thay vào đó, chúng được bố trí các đơn vị công binh cơ động

với xe tải động cơ mạnh.

Nhiệm vụ họ là nhanh chóng bố trí ngay những bãi mìn

chặn đúng hướng tiến công của xe tăng địch.

Một tướng Đức đã viết:

"Tốc độ họ cài đặt các bãi mìn thật đáng kinh ngạc."

Quân Nga đã gài hơn 30.000 quả mìn chỉ trong hai hoặc ba ngày.

Trong khi đó, tân binh Hồng quân được huấn luyện để

chế ngự nỗi sợ xe tăng.

Họ được đưa xuống chiến hào và cho xe tăng mình chạy qua.

Họ gọi đó là "Là ủi".

Họ cũng được huấn luyện ném lựu đạn chống tăng

và chai cháy Molotov cocktail.

Và đêm xuống, thậm chí họ còn đọc cẩm nang về cách tiêu diệt xe tăng Đức.

Hồng quân rà tìm trong các đơn vị pháo binh của mình

những xạ thủ giỏi nhất.

Những người bắn trúng nhất trở thành xạ thủ chống tăng

được trả lương cao và nhiều quyền lợi hơn.

Họ tập luyện tích cực cho đến khi nắm vững những điểm yếu

trên xe tăng Đức và có thể nã đạn chính xác vào đó.

Các tiểu đoàn trang bị loại pháo phòng không uy lực 85mm

được bố trí tại các khu vực then chốt

với nhiệm vụ duy nhất là chống xe tăng địch.

Có 4 trung đoàn được trang bị loại pháo chống tăng Đức

chiếm được tại Stalingrad. (Pháo Pak 4388mm - Danngoc)

Không quân Liên Xô cũng được nhận

loại vũ khí chống tăng mới.

Trước kia họ cất cánh đánh xe tăng bằng một quả bom 50 kg duy nhất.

Nhưng rất khó ném bom trúng vào một mục tiêu di động.

Loại bom con mới chỉ nặng 1,5 kg

nhưng có thể xuyên qua lớp giáp 100 mm.

Do xe tăng có lớp giáp mỏng nhất ở phía nóc,

đây đúng là cách dễ nhất để tiêu diệt bất kỳ loại xe tăng Đức nào.

Mỗi thùng chứa có 48 quả bom con.

Một máy bay cường kích Sturmovik Il-2 có thể chở theo 4 thùng như vậy.

Đủ để tiêu diệt toàn bộ

một đoàn xe tăng dài 200 mét.

Việc phải kiên nhẫn chờ đợi quân Đức tấn công trước,

khiến một số chỉ huy Sô Viết thấy bứt rứt khó chịu.

Vatutin nhiều lần hối thúc Bộ Tổng Tham mưu Stavka cho tấn công trước.

"Chúng ta phải nắm lấy cơ hội", ông nói, "Kẻ thù vẫn chưa tấn công, ..."

"... mùa thu đang đến gần, và toàn bộ kế hoạch của chúng ta sẽ vô ích."

"... Hãy thôi đào chiến hào và khởi sự tấn công trước."

Nhưng câu trả lời lúc nào cũng vậy: "Hãy chờ".

Trong khi đó, một bản đồ của Đức bị Nga chiếm được đã vẽ chính xác

tất cả các vị trí của Liên Xô bị máy bay trinh sát phát hiện.

Nhiều đơn vị Sô Viết buộc phải di chuyển.

Lần này, họ để ý ngụy trang tránh bị phát hiện từ trên không.

Lần thứ ba Bộ Tổng Tham mưu Stavka báo động các đơn vị về khả năng

quân Đức sắp tấn công.

Nhưng giờ đây, việc báo động giả bắt đầu

khiến các đơn vị tiền tuyến thấy căng thẳng.

Lev Malikin, một trinh sát của Trung đoàn Bộ binh Cận vệ 220 đã viết:

"Chúng tôi tin chắc rằng quân Đức sẽ sớm tấn công ..."

"... tất cả các đơn vị trong sư đoàn tôi đều trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu."

"Chúng tôi được lệnh từ Ban Tình báo của sư đoàn ..."

"... bằng mọi giá phải tóm được một tù binh Đức để hỏi cung."

Đêm đó, họ đã bắt được một kỹ sư công binh Đức

đang tháo gỡ những bãi mìn ở vùng trắng giữa hai chiến tuyến.

Khi bị hỏi cung, anh ta bắt đầu nói thẳng mọi chuyện:

"Quân Đức được đặt trong tình trạng báo động cao". Anh ta khai như vậy.

"Họ sẽ bắt đầu tấn công theo hướng Kursk vào ngày 5/7,"

"lúc 2:00 sáng, giờ Châu Âu."

"... sẽ có một mũi tấn công phụ từ hướng Belgorod."

Giờ nổ súng đã tới gần.

Hồng quân đã lập một kế hoạch gây bất ngờ khó chịu cho người Đức.

Ngay khi họ tập trung để tấn công, quân Sô Viết đánh phủ đầu họ

bằng những đợt pháo kích tập trung.

Bầu trời đêm sáng rực vì chớp lửa của hàng trăm khẩu pháo.

Không phải tất cả những khu vực tập trung quân Đức đều được định vị chính xác,

nhưng đạn pháo và hỏa tiễn dồn dập đã bắn trúng khá nhiều mục tiêu.

Nhiều đơn vị quân Đức đã không thể

đi qua bức tường lửa này.

Trung úy Rossenko, hoa tiêu máy bay ném bom Ilyushin Il-4, đã nhớ lại:

"Từ xa, chúng tôi có thể thấy ..."

"... một điều không thể tưởng tượng nổi đã bắt đầu dọc trên toàn chiến tuyến."

"... cả hai bên đều nã đạn dữ đội."

Ngay sau khi quân Sô Viết ngừng pháo kích,

không gian lại tràn ngập tiếng gầm rú của đạn pháo Đức.

Đợt pháo kích này nhằm "làm mềm" tuyến phòng ngự

của Hồng quân trước khi tấn công.

Trinh sát Lev Malikin nhớ lại:

"Tiếng đạn nổ khiến chúng tôi bắn khỏi giường."

"trong hầm trú ẩn, chụp lấy tiểu liên và tỏa ra chiến hào."

"Khói lửa và đất đá rơi xuống khắp nơi."

"Cuộc bắn phá của địch kéo dài hơn một giờ đồng hồ."

"Cuối cùng nó ngưng và thiết giáp địch bắt đầu ..."

"... tấn công dưới màn che của đạn khói."

Những sư đoàn thiết giáp, phi đoàn không quân, các đơn vị bộ binh,

toàn bộ sức mạnh quân sự được tập trung quanh Kursk suốt vài tháng qua,

giờ đang bắt đầu chuyển động.

Trận đấu tăng lớn nhất mọi thời đại

và một trong những trận đánh vĩ đại nhất lịch sử đã bắt đầu.

Tháng 7 năm 1943.

Quân Đức bắt đầu cuộc tiến công được chờ đợi từ lâu tại Kursk.

Xe tăng con điều khiển bằng vô tuyến đi phía trước

để dọn đường qua những bãi mìn Sô Viết.

Những cuốn lăn nặng bằng thép của chúng sẽ kích nổ

tất cả mìn trên đường chúng đi.

Những xe khác có gắn những khối thuốc nổ mạnh

để có thể dọn một vùng rộng bằng một vụ nổ duy nhất.

Những xe này dọn đường cho cỗ pháo tự hành diệt tăng Ferdinand.

Nhưng không dễ tìm ra làn đường an toàn qua một cánh đồng

đã bị cày tung vì vô số hố đạn.

Nhiều chiếc Ferdinand đã lạc đường

hoặc bị vô hiệu hóa bởi mìn chống tăng.

Vào cuối ngày đầu tiên, một nữa số Ferdinand nặng nề

đã bị loại khỏi vòng chiến

Hầu hết do hỏng xích và bánh lăn.

Ở phía nam, cuộc pháo kích dữ dội của Hồng quân đã

để ngăn quân Đức không thể tháo gỡ những bãi mìn.

Rất nhiều xe tăng Tiger và Panther

đã sớm bị hỏng xích và bánh lăn do mìn chống tăng.

Quân Đức cũng bị chặn đường bởi 500 km hào chống tăng.

Phải nhờ cú ném bom chính xác của cường kích bổ nhào phá sập những con hào này

để xe tăng có thể vượt qua.

Chiến thuật Blitzkrieg nổi tiếng của Đức nay bị khắc chế đến mức phải nhích từng bước.

Các đơn vị Đức đã sa lầy vào mê cung phòng ngự của Liên Xô.

Cứ mỗi lần bịt họng được một cứ điểm, họ lại dính phải hỏa lực của cứ điểm bên cạnh.

Tướng Friedrich von Mellenthin viết lại:

""Người Nga là bậc thầy về ngụy trang."

"Không thể phát hiện nổi bãi mìn hay cứ điểm chống tăng nào ..."

"... cho tới khi chiếc tăng đầu tiên nổ tung do mìn, ..."

" ... hoặc pháo chống tăng Nga bắt đầu khai hỏa."

Tuy nhiên vốn kinh nghiệm và hỏa lực

của quân Đức sớm phát huy tác dụng.

Họ bắt đầu tập trung chỉ tấn công

vào một vài chỗ hẹp trên chiến tuyến.

Các đơn vị xe tăng Đức tấn công theo đội hình chữ V.

Mũi nhọn đi đầu đội hình là loại tăng hạng nặng "Tiger",

có nhiệm vụ xóa sổ những khẩu

pháo chống tăng Sô Viết từ tầm xa,

tăng hạng trung và hạng nhẹ sẽ theo sau vượt qua trận địa phòng ngự.

Mỗi khi đột phá thành công được một chỗ hổng,

quân Đức nhanh chóng mở rộng ra.

Cụm Tập đoàn quân "Nam" được yểm trợ bởi gần

400 máy bay trong ngày đầu cuộc chiến.

Họ trút bom như mưa vào những cứ điểm Sô Viết.

Họ cũng ném bom vào những bãi mìn

để dọn đường tiến cho xe tăng.

Phải mất 17 giờ Quân đoàn Xe tăng SS số 2 đi tiên phong mới chọc thủng được

tuyến phòng ngự đầu tiên của Liên Xô.

Tướng Vatutin đáp trả bằng cách tung ra

Tập đoàn quân Xe tăng 1 của Katukov.

Katukov nhớ lại bản báo cáo của một lữ đoàn trưởng dưới quyền:

"Burda ban đầu báo cáo,"

"Địch tấn công liên tục vào vị trí của anh ta ..."

"... bằng 50 - 200 xe tăng cùng một lúc."

"Dẫn đầu là bọn Tiger và Panther."

"Đối phó với chúng thật rất khó khăn." anh ta nói.

"Ta bắn vào chúng nhưng đạn chỉ bật ra ..."

"Vậy kết quả thế nào?"

"Tổn thất, tổn thất khủng khiếp, thưa thủ trưởng"

"Khoảng 60% của lữ đoàn".

Xe tăng T-34 Sô Viết phải đến gần xe Tiger trong vòng 500 mét

rồi bắn vào phần giáp mỏng hơn ở bên hông xe địch.

Trong khi đó, những chếc Tiger và Panther của Đức có thể bắn xuyên

giáp trước của T-34 từ khoảng cách 2 km.

Thiệt hại nặng nề của Tập đoàn quân xe tăng 1

khiến Katukov phải báo ngay nỗi lo của mình lên Tướng Vatutin.

Nhưng mệnh lệnh vẫn không thay đổi.

Khi ông vừa sắp sửa tung ra đợt tấn công liều chết kế tiếp,

thì có tiếng điện thoại trong sở chỉ huy của ông.

Người gọi là Stalin.

Ông đề nghị Katukov nói thẳng suy nghĩ trong đầu

về diễn biến sự việc.

Katukov đề nghị chôn xe tăng xuống và

để cho địch đến thật gần mới khai hỏa.

Stalin im lặng một lúc.

"Thôi được", cuối cùng ông đáp.

"Anh sẽ ngưng phản công."

Xe tăng Katukov tổ chức phòng ngự

cùng với pháo binh và bộ binh.

Nhưng khi Quân đoàn Xe tăng Cận vệ Stalingrad số 5 của tướng Kravchenko

bị đe dọa bao vây, Đại tá Nikiforov

đã đến sở chỉ huy của ông này

với mệnh lệnh đặc biệt từ Tư lệnh Tập đoàn quân.

Ông ta sẽ bắn Kravchenko nếu ông này không ra lệnh phản công ngay lập tức.

Cuộc phản công của Kravchenko đã đâm thẳng vào

đám xe tăng hạng nặng của hai sư đoàn xe tăng SS.

Với phân nửa số xe bị phá hủy, Kravchenko phải chật vật mới có thể

đánh thoát vây bằng số quân còn lại của quân đoàn tăng của mình.

Trong khi đó, ở khu vực phía Bắc, Tướng Rokossovsky

cũng ra lệnh cho các đơn vị bọc thép phản công.

Vào buổi sáng thứ hai của trận đánh, ở gần làng Olkhovatka,

Tập đoàn quân xe tăng số 2 của Tướng Rodin được lệnh tấn công.

Cuộc phản công đã không thể đánh lui các sư đoàn xe tăng của Model.

Vào cuối ngày, họ lại tấn công một lần nữa dưới mưa bão dữ dội.

Cuộc tấn công gặp phải hỏa lực pháo mạnh mẽ và chính xác của quân Đức,

các sư đoàn tăng Liên Xô phải chịu thiệt hại

khủng khiếp về người và xe,

nhưng họ đã cầm chân được xe tăng của Model.

Tập đoàn quân Xe tăng 2 chuyển sang phòng ngự.

Khi một sư đoàn xe tăng Đức mới tinh xông lên tiếp tục cuộc tấn công,

chúng đâm thẳng vào xe tăng ngụy trang đang phục kích của Liên Xô.

Nhà ga đường sắt đã bị phá hủy ở Ponyri

trở thành tâm điểm của các cuộc đụng độ ác liệt.

Phía Đức gom số Ferdinand sót lại và pháo tự hành Brummbär

lập thành một lực lượng đặc nhiệm để xông lên chiếm lấy nhà ga này.

Các đơn vị Đức đã bọc được ra sau

các đơn vị So Viết đang giữ nhà ga.

Nhưng giờ đây chính họ lại rơi vào các túi lửa

đã được Hồng quân chuẩn bị sẵn.

Chính tại đây, trung sĩ Mikhail Fomin, xạ thủ Trung đoàn pháo binh Cận vệ 159

được trao danh hiệu Anh hùng Liên Xô vì đã

phá hủy 17 xe tăng địch.

Thậm chí khi bị thương, anh vẫn tiếp tục chiến đấu.

Túi lửa là chiến thuật sử dụng

nhiều pháo chống tăng Sô Viết cùng bắn phối hợp với nhau.

Để nhử xe tăng Đức rơi vào thế trận phục kích.

Một vài khẩu sẽ nã đạn làm mồi nhử,

họ bắn từ khoảng cách xa và thu hút

xe tăng địch hướng tới.

Ngay khi địch tiến vào đúng tầm hỏa lực sát thương,

các phân đội pháo bên sườn sẽ khai hỏa.

Với khoảng cách từ 200 đến 300 mét,

họ chỉ còn việc bắn hạ kẻ địch.

Tập đoàn quân 9 của Model đã không thể chọc thủng chiến tuyến

kể cả tại Olkhovatka lẫn Ponyri.

Đến ngày thứ năm của trận đánh, mũi tấn công phía Bắc đã bắt đầu chựng lại.

Rokossovsky đã hoàn thành nhiệm vụ làm kiệt sức đối phương của mình.

Bây giờ đã đến lúc nghĩ tới chuyện tấn công.

Trong một cuộc điện thoại với Stalin và Zhukov,

ông được cho hạn là ngày 12 tháng 6.

Trong khi kẻ thù bị ghìm chân ở phía bắc,

ở phía Nam, trận đánh bước sang giai đoạn kịch liệt nhất.

Tại đây quân Đức thoải mái cơ động hơn trên thảo nguyên.

Và mặc dù thiệt hại nặng về xe tăng,

họ đã chọc thủng 2 tuyến phòng thủ đầu tiên của HỒng quân.

Hồng quân cấp tốc chi viện cho khu vực bị kẻ thù xuyên thủng.

Khi khởi đầu tấn công, quân Đức có hơn 200 xe tăng Panther.

Sau năm ngày chiến đấu, họ chỉ còn lại 16 xe.

Loại bom con chống tăng mới của Sô Viết

là một bất ngờ khó chịu cho quân Đức.

Chỉ cần trúng một quả là một xe tăng bị phá hủy.

Nhưng các sư đoàn xe tăng Waffen SS dẫn đầu cuộc tấn công

rất có kinh nghiệm, kiên quyết và thuần thục về chiến thuật.

Hạ hết cứ điểm này đến cứ điểm khác,

họ chọc dần vào trung tâm hệ thống phòng thủ Sô Viết.

Có vẻ như họ sắp xuyên thủng đến vùng trống không còn ai ngăn cản.

Một báo cáo chiến dịch của phía Sô Viết đã cho hay:

"... Tình thế cho phép xe tăng địch ..."

" ...tiến đến đây diễn ra như sau: khi xe tăng và xe tải của ta ..."

"... rút lui, địch đã đuổi theo rất sát ..."

"... nên không thể gài mìn chống tăng ..."

"... trên đường để kìm chân chúng."

Một đảng viên Cộng sản, chiến đấu trong

Trung đoàn bộ binh Cận vệ 287 đã viết lại như sau:

"Đêm 11/ 7, chúng tôi tới được Nông trang tập thể Oktiabrsky."

"... chúng tôi được cho hay sẽ chiến đấu vào ngày mai."

"Hãy đào chiến hào."

"Ngày mai chúng sẽ là nấm mồ lý tưởng cho bạn."

Để ngăn chặn bước đột phá của quân Đức, Bộ Tổng Tham mưu phải dùng đến

lực lượng dự trữ chiến lược để chi viện cho PDQ Voronezh.

Hơn 400 xe tăng, hàng trăm xe cộ các loại và hàng ngàn bộ binh

vội vã di chuyển dưới cái nóng của thảo nguyên Nga.

Boris Nazarov, lính tiếp đạn của pháo tự hành nhớ lại:

"Chúng tôi đã di chuyển suốt đêm và cả ngày hôm sau"

Dù đã mở tất cả các cửa nắp xe, nhưng cái nóng bên trong vẫn không thể chịu nổi.

"... Xa trưởng cấm chúng tôi nhô đầu ra các cửa nắp ...

"... Nên trong xe chúng tôi thực sự cởi trần như nhộng."

Kế hoạch của Vatutin là dùng lực lượng dự trữ

để mở cuộc phản công ông đã chờ đợi từ lâu.

Tập đoàn quân Xe tăng Cận vệ 5 của Tướng Rotmistrov được dùng

đến chiếm lĩnh vị trí gần làng Prokhorovka.

Đây sẽ là căn cứ để ông tổ chức tấn công.

Nhưng Quân đoàn 2 SS Panzer Korps đã đến Prokhorovka trước.

Tại đây, họ được lệnh phải chọc thủng tuyến phòng thủ cuối cùng của Liên Xô.

Họ giữ được chỗ này như chỉ nhờ có phép màu.

Khi tăng của sư đoàn Xe tăng Leibstandarte SS Adolf Hitler (thuộc Quân đoàn xe tăng 2 SS)

xông lên phía trước, họ bị bắn bởi

hỏa lực pháo binh Sô Viết từ bờ bên kia sông Psyol.

Nỗi lo bị hở sườn

đã khiến quân Đức chần chừ đủ lâu.

Sư đoàn Leibstandarte tổ chức phòng ngự,

chờ đợi sư đoàn SS Totenkopf vượt sông Psyol để bảo vệ sườn.

Trong khi đó, Tập đoàn xe tăng Cận vệ 5

của Rotmistrov tiến đến gần Prokhorovka.

Xe tăng Sô Viết nghiêm ngặt không liên lạc qua radio.

Quân Đức hoàn toàn không biết họ đang tiến gần.

Nhưng khi mặt trời mọc, một máy bay trinh sát Đức

sớm phát hiện ra vô số xe cộ và báo cho quân của mình

bằng cách bắn pháo hiệu màu tím.

Tập đoàn quân xe tăng Cận vệ 5 được lệnh tấn công

trên một quãng hẹp nằm giữa sông Psyol và tuyến đường sắt.

Đường tiến càng bị hẹp thêm bởi có những khe đất không thể vượt qua.

Các lữ đoàn xe tăng Sô Viết đã phải tiến thành hàng dọc

để tấn công qua lối hẹp này.

Xe tăng Liên Xô thường tấn công theo một chiến tuyến diện rộng.

Khi một khẩu pháo địch khai hỏa,

nhiều xe tăng sẽ lập tức bắn trả.

Tấn công trên chính diện hẹp như vậy sẽ là trở ngại nghiêm trọng cho tăng LX.

nhưng không có hy vọng thay đổi được mệnh lệnh.

Ngay sau bình minh, Tập đoàn quân Xe tăng Cận vệ 5

bắt đầu tấn công.

Hellmuth Becker, một trung đoàn trưởng của Sư đoàn SS Totenkopf

đã viết: "Tôi nhìn thấy những đám bụi ở phía chân trời."

"... chẳng bao lâu từ đám bụi ló ra các xe tăng Nga."

"... người Nga đã tung ra quân dự trữ, tôi nói với Tham mưu trưởng của mình..."

"... rồi nhận ra rằng quân ta sắp thua trận Kursk."

Nhưng chuỗi sự kiện ở Prokhorovka

vẫn còn lâu mới chấm dứt.

Trong khi xe tăng Sô Viết vòng qua cái khe đất rộng,

họ lọt vào một ngả đường hẹp,

khiến họ trở thành mục tiêu ngon lành cho pháo thủ Đức.

Xe này nối tiếp xe khác trúng đạn,

bùng cháy hoặc vỡ tung sau một tiếng nổ lớn.

Xa trưởng Briukhov nhớ lại:

"Xe tăng bốc cháy khắp nơi ..."

"... sức nổ dữ dội thổi những tháp pháo nặng năm tấn bay ..."

"... tung lên trời đến 20 mét."

"Một vài vụ nổ rất mạnh biến cả chiếc xe tăng ..."

"... thành một đống sắt vụn."

Phụ đề Việt Ngữ: Duchuy2007 Hiệu đính và dịch bổ sung: Danngoc.

Khi trận đấu tăng diễn ra xung quanh Prokhorovka,

khói đen dày đặc từ những

xe tăng cháy đã biến ngày thành đêm.

Thiệt hại của Hồng quân thật khủng khiếp.

Hơn 300 chiếc chỉ trong một ngày.

Trong trận đối đầu khủng khiếp này,

không bên nào thắng rõ rệt.

Nhưng ảnh hưởng lên Lục quân Đức Wehrmacht thật rõ ràng.

Paul Hausser, Tư lệnh Quân đoàn SS Panzer 2

lập tức bắt đầu rút khỏi Prokhorovka.

Chiến dịch "Citadel" đã thất bại.

Không hề có đột phá nào.

Cùng ngày hôm đó, 2 phương diện quân Sô Viết tung đòn tấn công vào

hõm phía Bắc của Vòng cung Kursk.

Chiến dịch có mật danh là "Kutuzov".

Mục tiêu của chiến dịch là tiêu diệt các lực lượng Đức ở Oriol,

bao gồm cả Tập đoàn quân 9 của Model

đang dẫn đầu cuộc tấn công của Đức.

Một trận pháo kích dữ dội báo hiệu chiến dịch bắt đầu.

Nó hiệu quả đến mức đà tiến ban đầu của Hồng quân

hầu như không gặp một kháng cự nào.

Nhưng khi họ tiến xa hơn, quân Đức bắt đầu kháng cự.

Model đã nhận ra mối đe dọa.

Các đơn vị vừa tham gia tấn công tại Kursk đã nhanh chóng

tái triển khai để củng cố phòng ngự.

Ông ra lệnh cho Không quân Đức tấn công các đội hình xe tăng Sô Viết

đang tiến từ phía Bắc.

Phi công Át Stuka nổi tiếng, Hans Ulrich Rudel, dẫn đầu cuộc oanh tạc.

Ông ta viết:

"Máy bay của tôi được gắn pháo chống tăng ..."

"Những chiếc Junker khác đeo bom bay theo sau tôi."

"Tôi phá hủy bốn xe tăng trong đợt không kích đầu tiên."

'Đến tối hôm đó, tôi đã hạ được 12 chiếc."

Để yểm trợ cho Model rút lui,

các phi công Đức đã bay nhiều phi vụ trong một ngày.

Chiếc Stuka của Rudel đã bị bắn rơi gần thị trấn Bolkhov.

anh ta phải hạ cánh bắt buộc nhưng hai giờ sau đã trở lại

bầu trời trên một máy bay mới.

Quân Sô Viết bắt đầu đánh trả khá thành công

"... các cuộc không kích chống tăng." Ông ta viết.

Đó là vì họ đã học được cách đưa pháo phòng không

đi cùng các xe tăng đi đầu.

Máy bay tiêm kích Sô Viết cũng xung trận.

Chính tại Trận Kursk, Ivan Kozhedub,

phi công Át thành tích hàng đầu của Liên Xô, đã bắn hạ chiếc máy bay địch đầu tiên của mình.

Ivan Kozhedub ba lần được phong

Anh hùng Liên Xô ở tuổi 25.

Và không bị bắn rơi lần nào trong toàn bộ cuộc chiến.

Anh ta đã bay 330 nhiệm vụ, bắn hạ 64 máy bay địch,

trong đó có một chiếc phản lực Me-262.

Người ta đồn rằng, thành tích của anh có gồm cả 2 máy bay Mỹ Mustang P-51D,

khi anh tấn công máy bay lạ mà tưởng rằng đó là quân Đức.

Trong khi đó, tuốt phía nam, xe tăng dự trữ của Sô Viết đã đến

để bổ sung tấn công.

Lính tăng Nikolai Zeleznov, tham gia trận đánh giữa hồi sôi sục nhất,

đã nhớ lại: "Tuyến phòng thủ của Đức nằm ở ngoại ô khu làng,"

"... bao gồm nhiều pháo chống tăng và xe tăng được chôn xuống đất."

"Tôi đã bắn hạ hai khẩu pháo và một xe tăng trong trận này."

"Tôi bắn nó hai phát và nó bị hạ,"

"chính nhờ cậu lái tăng chứ không phải tôi, đã nghiền nát được hai khẩu pháo"

"Tôi chỉ nói với anh ta qua radio "Misha, có một khẩu pháo bên phải."

"Sau khi chúng tôi cán qua nó, còn một khẩu khác ..."

"... cách đó 10 mét. "Nghiền nát nó luôn đi ..."

"... nếu không nó quay sang bắn vào lưng xe mình."

Hồng quân đã không thể bao vây được quân Đức quanh Oriol.

Nhưng Model đã buộc phải rút lui.

Cuối cùng ông có thể tập hợp quân và tổ chức cố thủ tại phòng tuyến Rzhev.

Đến ngày 5 /8, Hồng quân đã tiêu diệt được

"túi" đề kháng cuối cùng của Đức ở Oriol.

Cuộc tấn công Cụm TĐQ Nam của Vatutin mất nhiều thời gian hơn.

Phải mất trọn ba tuần PDQ Voronezh mới hồi phục được sức mạnh.

mới tập hợp sức mạnh đầy đủ.

Nhưng vào ngày 3/8 Chiến dịch "Polkovodets Rumyantsev"

cuối cùng được tung ra theo hướng Belgorod và Kharkov.

Các sư đoàn xe tăng SS được tái triển khai ở lòng chảo Donetsk.

Do đó, phòng tuyến quân Đức bị suy yếu đáng kể.

Sớm chọc thủng được phòng tuyến địch, Tập đoàn quân Xe tăng 1 của Katukov

và Tập đoàn quân Xe tăng Cận vệ 5 của tướng Rotmistrov

tiến nhanh về phía mục tiêu của mình.

Vào ngày thứ ba của cuộc tấn công, Hồng quân

đã giải phóng được thành phố Belgorod.

Ngày 5/8 người Maskva nghe thấy tiếng gầm của những khẩu pháo,

được bắn lần đầu tiên ở nước Nga kể từ sau Cuộc Nội chiến,

chào mừng giải phóng thành công Oriol và Belgorod.

Giờ đây Quân đội Sô Viết tiến vào Kharkov.

Vào ngày thứ tư của chiến dịch, những đơn vị dẫn đầu của Tập đoàn quân xe tăng 1 Katukov,

xông vào thị trấn Bogodukhov

và băng qua nhánh đường sắt Poltava-Kharkov,

tại đây họ bị Von Manstein phản công.

Ông đã vét tất cả quân dự trữ trong tay

và ném họ vào trận đánh tuyệt vọng để giữ Kharkov.

Quân tiên phong Sô Viết phải quay trở lại Bogodukhov.

Trong khi đó, PDQ Thảo nguyên của tướng Koniev tiến thẳng vào Kharkov.

Quân Đức đã biến thành phố này thành một pháo đài.

Một cuộc tấn công trực diện sẽ là thảm họa.

và Tập đoàn xe tăng Cận vệ 5 được lệnh đi vòng qua

để đe dọa bao vây quân phòng thủ Kharkov

và buộc họ phải rút lui.

Nhưng giờ đây, các bạn cũ của tướng Rotmistrov,

2 sư đoàn xe tăng SS Das Reich và Totenkopf, đã trở về từ phía nam,

và lập tức tấn công gần Bogodukhov.

Đã có lúc, Tướng Rotmistrov

nhận được hai mệnh lệnh ngược nhau, một từ Vatutin,

yêu cầu ông bảo vệ Bogodukhov, một từ Koniev,

yêu cầu quân của ông xông vào Kharkov.

Điều này đã gây ra một cuộc tranh cãi gay gắt tại Sở chỉ huy của tướng Rotmistrov

giữa Tư lệnh Tập đoàn quân, Tham mưu trưởng của ông

và Hội đồng quân sự do Thiếu tướng Grishin đứng đầu

"Anh phải đưa ra một quyết định." Grishin nói với Rotmistrov

và nhận được câu trả lời: "Tôi quyết định giữ .."

"... nguyên vị trí cho đến khi nắm rõ được tình hình."

"Nhưng cậu ơi, chúng ta có thể bị ra tòa án binh..."

"... vì sự chậm trễ này." Grishin lo lắng nói.

"Nếu chúng ta bỏ vị trí và người Đức chiếm được Bogodukhov ..."

"... chắc chắn chúng ta sẽ bị bắn."

Và ông sẽ phơi toàn bộ cánh trái của phương diện quân

cho quân thù tấn công.

May mắn thay cho Rotmistrov, quyết định của ông

đã tỏ ra là đúng đắn.

Tập đoàn quân của ông đã đóng phần quan trọng trong việc đẩy lùi

những đợt phản công của Đức xung quanh Bogodukhov.

Chẳng mấy chốc, Tập đoàn xe tăng Cận vệ 5 của tướng Rotmistrov

cũng đã có thể hỗ trợ cho các đơn vị của tướng Koniev

bằng cách tiến đến Kharkov tứ hướng Tây.

Tuyến đường rút lui duy nhất của quân Đức có nguy cơ

chắc chắn bị cắt đứt.

Hitler yêu cầu Manstein bằng mọi giá phải giữ cho được Kharkov.

Nhưng điều này có nghĩa toàn bộ Nhóm TĐQ ARMEE-ABTEILUNG "KEMPF" của Đức sẽ bị bao vây và xóa sổ.

Manstein không muốn có một Stalingrad khác.

Chiều ngày 22/8, máy bay trinh sát Sô Viết báo cáo

quân Đức đang rút khỏi Kharkov.

Ngay lập tức, tướng Koniev phát động tấn công.

thành phố được giải phóng vào buổi trưa ngày hôm sau,

đó một kết cục vinh quang

cho đại thắng của Hồng quân tại Kursk.

Tướng Guderian đã viết trong nhật ký:

"Với việc " Citadel" bất thành, chúng ta phải chịu một thất bại mang tính quyết định."

Không cần phải nói thêm, người Nga đã khai thác triệt để chiến thắng của họ

Sẽ không còn gì để níu kéo trên mặt trận phía Đông.

Từ giờ trở đi, quân địch đã có thế chủ động không thể chối cãi.

"Citadel" là chiến dịch tấn công

quy mô lớn cuối cùng của Đức ở phía Đông.

Giờ đây Lục quân Đức bắt đầu một cuộc rút lui dài.

Trong khi rút, họ để lại một vùng đất bị tàn phá.

Hàng trăm ngôi làng của Nga và Ucraina bị thiêu trụi,

hoa màu bị phá hủy,

cầu cống và nhà ga bị đánh sập.

Bất kỳ dân làng nào còn khả năng làm việc, đều bị đưa sang Đức để lao động cưỡng bức.

Quân đội Sô Viết tiến về giải phóng Ukraina.

Tại đây, bên bờ sông Dnepr, cuộc chiến giải phóng sẽ bắt đầu sau vài tháng nữa.