Original subtitles

Phụ đề Việt Ngữ Duchuy2007 Hiệu đính và dịch bổ sung: Danngoc.

BÃO TỐ SÔ VIẾT THẾ CHIẾN THỨ II Ở PHÍA ĐÔNG.

Mùa hè năm 1941, Hitler đã phát động Chiến dịch Barbarossa,

cuộc xâm lược Liên Xô mà ông ta đã từ lâu chờ đợi. Thành phố Leningrad là một mục tiêu then chốt.

Trận chiến giành giật thành phố đã dẫn tới cuộc phong tỏa dài nhất và đẫm máu nhất trong lịch sử,

với những hậu quả khủng khiếp cho dân thường.

Sáu tuần sau khi chiến tranh bắt đầu, gần thị trấn Staraya Russa,

binh lính Đức bàn tán về một cấu trúc lạ thường,

chiếm được trong những trận đánh gần đây.

Đó là một cấu trúc pháo binh, nhưng trông chẳng giống chút nào.

Mỗi xe tải gắn một bộ khung trông thô thiển, trên đó lắp những quả tên lửa.

Những cuộc phản kích của Hồng quân tại khu vực này được yểm trợ bởi

hàng chục bệ phóng tên lửa như vậy.

Nó đã giúp chặn bước tiến toàn bộ Cụm Tập đoàn quân "Bắc"

tấn công về hướng Leningrad.

Chúng giúp kéo dài thêm thời gian.

Thời gian - điều sẽ được chứng minh là cực kỳ quan trọng.

.: CUỘC PHONG TỎA LENINGRAD :.

Hệ thống dàn phóng tên lửa di động BM-13,

được lính tráng đặt cho cái tên nữ tính "Katyusha"; gồm nhiều thanh ray phóng

đặt trên thân xe tải.

Phía sau có một thiết bị nâng và xoay bệ phóng

để hướng vào vị trí bắn

được xác định theo tọa độ pháo.

Những quả tên lửa bắn ra rất không chính xác, nhưng trút như mưa trên một diện tích rộng,

bù lại, Katyusha thật đáng sợ vì có tốc độ bắn cực nhanh.

Một dàn Katyusha có thể bắn ra 16 quả đạn trong chưa đầy 10 giây.

Sử dụng đồng loạt nhiều dàn, chúng có thể tàn phá một khu vực rộng lớn trong chớp mắt.

Leningrad. Cảng biển Baltic của Nga

là một mục tiêu then chốt trong cuộc xâm lược của Đức.

Từ đây, tàu ngầm Liên Xô và Hạm đội Baltic

hoàn toàn có thể đe dọa đường tiếp vận của Đức,

băng qua biển từ các cảng trung lập.

Kế hoạch xâm lược của quân Đức, xác định cuộc tấn công vào Maskva

chỉ có thể tiến hành sau khi chiếm được Leningrad

và căn cứ hải quân gần đó.

Hitler, ngày càng thêm vững tin vào thiên tài quân sự của mình,

ngày càng tham gia sâu hơn vào việc hoạch định chiến lược.

Giờ đây ông ta xác định, nếu cần thiết, các đơn vị

thiết giáp đang tấn công Maskva, cần chuyển hướng nhắm vào Leningrad.

Cụm Tập đoàn quân "Bắc" hướng về Leningrad

đã bị chặn lại trước cái được gọi là Phòng tuyến Luga (Luzhskiy Rubez) vào tháng 7.

Đây là một phòng tuyến dài 175km, đã được vội vã

xây dựng bởi các binh sĩ dự bị và nhân dân Leningrad.

Vào tháng Tám, Cụm TĐQ "Bắc" được tăng cường thêm các đơn vị xe tăng

và máy bay cường kích bổ nhào của Cụm TĐQ "Trung tâm".

Chúng đã nghiền nát Phòng tuyến Luga và bao vây các đơn vị phòng thủ nó.

Hồng quân đã tung loại xe tăng hạng nặng mới KV tham chiến.

Chúng được sản xuất tại chính Leningrad, chủ yếu tại Nhà máy Kirov.

Giáp trước của KV dày 75 mm

Pháo chống tăng Đức 37mm hầu như chỉ làm nó bị sướt da.

Nhưng vào đầu cuộc chiến, nhiên liệu rất thiếu và huấn luyện tổ lái rất kém,

họ không biết cách sửa chữa những chiếc xe của mình, nghĩa là nhiều chiếc KV-1

và các loại xe khác của Sô Viết rốt cuộc phải bỏ lại ven đường.

Vào ngày 19/8, một đại đội KV do thượng úy Kolobanov chỉ huy

đã vào vị trí phục kích gần thị trấn Krasnogvardeysk.

Đích thân Kolobanov đã chọn vị trí

trông xuống con đường quốc lộ đoạn băng qua đầm lầy.

Khi đoàn xe tăng Đức xuất hiện, những chiếc tăng do anh chỉ huy

đã bắn hạ chiếc đi đầu và đi sau, rồi lần lượt tiêu diệt

toàn bộ 22 xe tăng của kẻ thù.

Sau trận chiến, tổ lái Kolobanov đã đếm được 256 vết

đạn pháo Đức bắn trúng họ,

nhưng không thể xuyên thủng vỏ thép.

Sau khi nghe báo cáo về xe tăng KV, Hitler một lần nữa quyết tâm chiếm Leningrad

và cái nhà máy đã sản sinh ra những con quái vật này.

Nhưng họ đã không đủ xe tăng KV-1 để

chặn được quân Đức đang có mặt khắp nơi.

Trong khi một đoàn xe Đức bị kìm chân ở Krasnogvardeysk,

những đơn vị khác đã tiến gần Lyuban và Tosno.

Vào ngày 30/8, quân Đức đã cắt đứt tuyến đường sắt

và đường quốc lộ nối Leningrad với phần còn lại của đất nước.

Các đơn vị của Phần Lan, đồng minh của Đức đã tiến sát từ phía bắc.

Điện cấp cho thành phố bắt đầu bị cắt.

Nhưng vẫn không có dân thường nào được sơ tán.

Vì hành động đó có thể bị xem là chủ nghĩa thất bại.

Vào ngày 8/9, quân Đức đã chiếm Shlisselburg, trên bờ hồ Ladoga,

siết chặt "chiếc thòng lọng" bao vây.

Bắt đầu cuộc phong tỏa dài 882 ngày đêm.

Khi cuộc phong tỏa bắt đầu, dân số của thành phố

là hơn 2,5 triệu người, trong đó có khoảng 400 ngàn trẻ em.

Thành phố còn có thêm 300 ngàn người tị nạn

từ các nước cộng hòa Baltic và các vùng xung quanh.

Nguồn dự trữ thực phẩm và nhiên liệu cho thành phố chỉ đủ 30 ngày.

Các cuộc phản kích của Hồng quân Sô Viết nhằm phá vây đều không thành công.

Độ dầy vòng vây của quân Đức gần Shlisselburg chỉ khoảng 12 km.

Đây là khu vực trọng điểm

để quân Sô Viết nỗ lực phá phong tỏa.

Mùa hè năm đó, cuộc phản công của Liên Xô đã giành được từ Cụm Tập đoàn quân "Bắc"

vài tuần lễ quý giá.

Đó là khoảng thời gian không thể nào lấy lại.

Giờ đây, cuộc tấn công vào Maskva

lấy đi của Cụm TĐQ "Bắc" những đơn vị thiện chiến nhất của họ.

Trong nhật ký của mình, Tư lệnh Cụm tập đoàn quân "Bắc",

Thống chế von Leeb đã viết: "Ngày 11 tháng 9..."

"... vội vã đến tuyệt vọng,"

"Bộ Tư lệnh Tối cao Đức (OKH) yêu cầu phải chuyển giao lại cho họ 7 sư đoàn cơ giới"

"vào ngày 15/9."

Số xe tăng này của ông ta chuyển hướng tiến về Maskva.

Đó là khoảng thời gian trì hoãn vô cùng cần thiết cho Leningrad.

Cùng ngày, tướng Zhukov được cử làm Tư lệnh

Phương diện quân Leningrad.

Người phó của ông, Thiếu tướng Fedyuninsky cũng đến cùng ông.

Ivan Ivanovich Fedyuninsky đã trải qua phần lớn đời binh nghiệp

của mình ở vùng Viễn Đông Nga.

Năm 1939, ông được phong Anh hùng Liên Xô vì sự dũng cảm của mình

khi chiến đấu chống quân Nhật trong Trận Khalkhin-Gon.

Năm 1941 ông ấy chỉ huy một quân đoàn (Korp) bộ binh Xô Viết

tại Belarussia và ông đã bị thương nặng ở đây.

Việc bổ nhiệm Zhukov lập tức đã truyền sinh khí cho cuộc phòng thủ thành phố.

Tạo nên niềm tin tươi mới rằng "Leningrad sẽ được giữ vững".

Với một nghị lực đặc trưng,

Zhukov bắt đầu tổ chức công cuộc phòng thủ thành phố.

Hỏa lực pháo binh được xem là thành phần mấu chốt.

Và vũ khí bí mật của ông chính là những khẩu đại pháo của Hạm đội Cờ Đỏ Baltic.

Hỏa lực hải pháo mạnh mẽ đã chặn được cuộc tấn công đầu tiên của quân Đức

khi chỉ còn cách thành phố 7km.

Những khẩu pháo 305mm của pháo đài ven biển Krasnaya Gorka,

cũng được sử dụng để kìm chân quân Đức tại vịnh.

Sóng xung kích từ những quả đạn pháo này

mạnh đến mức bắn tung xe tăng Đức lên cao.

Nhưng nơi nào Lục quân Đức (Wehrmacht) gặp thất bại,

thì Không quân Đức (Luftwaffe) vẫn có thể thành công.

Phụ đề Việt Ngữ Duchuy2007 Hiệu đính và dịch bổ sung: Danngoc.

Ba tháng sau khi Đức Quốc Xã xâm lược Liên Bang Sô Viết,

Cụm TĐQ "Bắc" đã bị chặn lại bên ngoài Leningrad

bởi hỏa pháo hạng nặng của Hạm đội Baltic Sô Viết.

Vậy nên Thống chế von Leeb quay sang dùng máy bay cường kích bổ nhào

để đánh chìm những tàu ​​chiến đối phương.

Nạn nhân đầu tiên của chúng là chiếc thiết giáp hạm cũ "Marat".

Hai quả bom 1.000 kg đã đánh trúng boong tàu,

khiến khoang đạn pháo phía trước phát nổ,

nó nhanh chóng chìm thẳng xuống đáy vịnh.

Có ba tàu chiến bị đánh chìm, khiến hệ thống phòng thủ của thành phố

đã bị giảm mất 35 khẩu pháo hạng nặng.

Xung quanh thành phố có 1.500 loa phóng thanh

để truyền thanh cho toàn thành phố Leningrad.

Giờ đây nó cũng được dùng để báo động không kích.

Khi không có chương trình phát thanh một "Máy nhịp" được phát vào không trung,

Nhịp chậm là "Mọi thứ an toàn",

nhịp nhanh là "Mọi người hãy tìm nơi trú ẩn".

Nó được mọi người gọi là "Nhịp đập trái tim Leningrad".

Phía trên thành phố, máy bay ném bom của Đức được đón tiếp

bởi lưới lửa phòng không dày đặc.

Nhưng Không quân Đức chỉ thực hiện một vài trận không kích quy mô lớn.

Việc pháo kích bằng pháo binh hạng nặng của Đức

gây chết người hơn nhiều.

Những áp phích trên các góc phố ghi lời cảnh báo: "Hỡi các công dân!"

"... Phía đường bên này nguy hiểm hơn khi bị pháo kích!"

Quân Đức không nhắm vào những mục tiêu cao nhất trong Leningrad

như các tòa nhà hoặc tháp nhà thờ.

Họ lập những mốc tọa độ chuẩn

để xác định tọa độ pháo kích

và hướng dẫn pháo bắn vào cầu cống, nhà ở và các cửa hàng trong thành phố.

Leningrad thực sự trở thành một thành phố tiền tuyến.

Các tượng đài được ngụy trang bằng bao cát và khung che bằng gỗ.

Nhưng nhiều cái sẽ không còn tồn tại sau những trận oanh kích của Đức.

Quân Đức đã chiếm được Cung điện Ekatherina Đại đế và Cung điện Grand Petergof

ở vùng ngoại ô thành phố.

Cả hai đều bị cướp bóc và phá hủy.

Phòng Hổ phách nổi tiếng thế giới được chở đường biển về Đức,

Ngày nay, số phận căn phòng này vẫn còn là điều bí ẩn.

Ngày 08/9, máy bay ném bom của Đức nhắm mục tiêu

vào khu nhà kho bằng gỗ Badayev, nơi dự trữ lương thực của cả thành phố.

Ráng lửa đám cháy có thể nhìn thấy từ khắp thành phố.

Chẳng bao lâu, mọi người đều biết rằng kho dự trữ bột mì và đường đã bị phá hủy.

Nhưng tình hình thậm chí còn tồi tệ hơn so với những gì mà nhiều người lo sợ.

Thành phố cần 1.000 tấn lương thực mỗi ngày

để ngăn chặn nạn đói.

Nhưng chỉ chưa đến 200 tấn vượt qua vòng vây phong tỏa.

Số lượng ít ỏi đó được chở tới bằng đường hàng không, không đủ

để nuôi dân số thành phố.

Các tuyến đường cung cấp chính vào Leningrad giờ đây

nằm trên hồ Ladoga, với 50 km mặt nước thoáng.

Nhưng hồ này vốn nổi tiếng vì thường có gió mạnh và bão bất ngờ.

Đó là lý do năm 1718, Peter Đại đế đã ra lệnh xây dựng Kênh đào Ladoga

dọc theo bờ hồ phía nam để

tạo một đường cấp nước sạch cho thành phố.

Nhưng người Đức đã tiến đến bờ nam của hồ Ladoga.

Cắt ngang tuyến kênh và tuyến đường sắt đi vào thành phố.

Người dân Leningrad phải xây dựng một cảng mới

trên bãi cát phía bờ tây của hồ.

Trong tuần đầu bị bao vây, sà lan đã được dỡ hàng xuống trên bãi.

Đó là sự khởi đầu của một tuyến đường tiếp tế,

được biết đến với tên gọi "Con đường cứu sinh".

Chế độ tem phiếu thực phẩm đã được áp dụng từ đầu chiến tranh.

Công nhân Leningrad được nhận 800 gram bánh mì mỗi ngày,

những người phụ thuộc trong gia đình họ được nhận 400 gram/ người.

Vào đầu tháng 10 định lượng này bị giảm xuống một nửa.

Gần như không đủ để duy trì

nhu cầu tối thiểu cho người lao động chân tay.

Đến cuối tháng 10, thành phố đứng trên bờ vực nạn đói.

Khẩu phần bánh mì phải cắt giảm thêm, 250 gram cho một công nhân,

125 gram cho tất cả những loại người khác.

Chất lượng bánh mì bị giảm xuống khi nhà chức trách trộn thêm

phụ phẩm để tăng khối lượng.

Bánh được làm từ loại bột bị cháy

moi từ đống đổ nát tại nhà kho Badayev.

Họ đã sử dụng lúa mạc dành cho ngựa, đậu nành, hạt bo bo

và thậm chí bột xenluylô từ nhà máy giấy Goznak.

Người dân phải xếp hàng hàng giờ trong cái lạnh đông cứng

để được nhận những khẩu phần ít ỏi đó.

Trong tháng 11, có 11 ngàn người chết vì đói, tức 350 người mỗi ngày.

Nhân viên y tế chỉ còn biết đứng nhìn một cách bất lực.

Mùa đông đến sớm, đồng nghĩa với hy vọng Hồ Ladoga

sẽ nhanh chóng đóng băng, cho phép xe tải chở

hàng tiếp tế đi trên bề mặt đóng băng của hồ.

Nhưng băng phải mất thời gian để đông cứng.

Phía Liên Xô hy vọng xây dựng được một "cây cầu đường bộ" trên băng,

bằng cách sử dụng con đường ngắn nhất.

Nhưng như thế sẽ đặt đoàn xe nằm trong tầm bắn

của pháo binh Đức trên bờ nam.

Lớp băng từ từ dày lên.

Vào ngày 20/11, nó đã đạt hơn mức 180 mm,

những xe trượt tuyết ngựa kéo đầu tiên đã băng qua hồ.

Hai ngày sau, những chiếc xe tải đầu tiên đã vượt qua.

Đó là một quá trình vượt khó đầy rủi ro.

Những xe tải phải chở ít hơn nhiều tải trọng thực.

Nhưng vài chiếc vẫn bị rơi xuống băng và biến mất dưới đáy sâu băng giá.

Những lái xe đứng lái để sẵn sàng nhảy ra

nếu thấy lớp băng bắt đầu nứt.

Lượt về xe tải cũng được dùng để sơ tán càng nhiều thường dân càng tốt.

"Con đường cứu sinh" dài 30 km.

Bao gồm các gara, điểm tạm dừng nghỉ ngơi và các bệnh viện dã chiến.

Ngoài ra còn nhiều tuyến đường phụ khác,

tùy vào điều kiện của lớp băng và tình hình lái xe.

Để bảo vệ những con đường này, hai tuyến phòng ngự được xây dựng trên mặt băng.

Cách 8km so với chiến tuyến quân Đức.

Bao gồm các ụ súng máy và chiến hào xây bằng băng.

Các tuyến đường cũng có pháo phòng không và không quân bảo vệ.

Nhưng bom và đạn pháo Đức vẫn gây nhiều thiệt hại.

Chỉ trong tuần đầu tiên đã có 52 xe tải bị phá hủy.

Bất chấp những nỗ lực phi thường để giữ cho việc tiếp tế thành phố

và đưa thường dân ra khỏi thành phố, đã có 53 ngàn người Leningrad

thiệt mạng vào tháng 12, hầu là chết vì đói.

Có những báo cáo về việc người đang đi bất thần gục xuống chết trên đường.

Mỗi ngày đội mai táng phải thu dọn

hàng trăm xác chết trên vỉa hè Leningrad.

Nhật ký của một công dân Leningrad đã ghi lại:

"Nỗi tuyệt vọng đã dẫn tới sự lãnh đạm thờ ơ."

"Giờ đây người ta chết một cách rất đơn giản ..."

"Đầu tiên họ mất hứng thú về tất cả mọi thứ, ..."

"Sau đó họ nằm trên giường và không bao giờ thức dậy."

"Họ chết như đi vào giấc ngủ, ..."

"Và những người xung quanh, bản thân cũng đang sắp chết, ..."

"... không mấy bận tâm đến cái chết của họ."

Rất nhiều lái xe trên "Con đường cứu sinh" chạy hai chuyến mỗi ngày.

Một chuyến ban ngày và một chuyến ban đêm.

Hàng chục xe tải bị hư hỏng vì tai nạn giao thông,

nhiều hơn bị máy bay Đức đánh phá.

Vì thế đã có lệnh cho phép xe tải được mở đèn pha.

Những chiếc xe rơi qua lớp băng nứt chìm xuống rất nhanh.

Nhưng mãi nhiều phút sau, vẫn còn nhìn thấy

ánh sáng ma quái của đèn pha dưới đáy hồ.

Có gần 300 xe tải bị mất

trên con đường này trong tháng đầu tiên.

Nhưng chúng đã giúp cứu sống được thành phố.

Hàng trăm ngàn người đã chết đói trong mùa đông đầu tiên.

Mức độ của sự đau khổ này gần như vượt ngoài sức tưởng tượng.

Tổng cộng, hơn một triệu người sẽ chết trong cuộc bao vây

kinh hoàng nhất lịch sử này.

Leningrad bị bao vây bởi quân đội Đức và Phần Lan,

mỗi ngày, nó phải chứng kiến hàng trăm người dân thiệt mạng.

Đó là chưa tính những thiệt hại phụ.

Hitler quyết định, Leningrad phải bị xóa khỏi bản đồ.

Trong mật lệnh, được gọi là "Leningrad Tương lai" đã ghi:

"Sau khi đánh bại Liên Xô, sự tồn tại ..."

"... của trung tâm dân cư này là không quan trọng."

"Trong cuộc chiến sống còn này, chúng ta không cần quan tâm để giữ ..."

"... dù chỉ một phần dân cư của thành phố lớn này."

Đối với Liên Xô thì nó là sống còn,

Leningrad phải được giữ bằng mọi giá.

Đó là thành phố công nghiệp quan trọng với nhiều nhà máy,

và căn cứ ruột của Hạm đội Baltic.

Mất nó có nghĩa là mất cảng biển Murmansk phía bắc,

nơi các đoàn tàu vận tải Biển Bắc đi đến để nhận

hàng viện trợ quân sự của Anh và Mỹ.

Đối với nhiều người, Leningrad chính là kinh đô

văn hóa và tinh thần của Liên Bang Xô Viết.

Số phận của nó được người dân trên khắp đất nước

Liên Xô theo dõi.

Họ tin rằng, số phận họ được gắn liền với số phận thành phố.

Bộ Tư lệnh Tối cao Sô Viết đã quyết định phá vây

tại điểm mỏng nhất của nó, qua hành lang Shlisselburg-Sinyavino.

Tại đây, chỉ có 10 km ngăn cách các đơn vị Hồng quân của Phương diện quân Leningrad

với chiến tuyến của Phương diện quân Volkhov.

Nhưng nó đã được phòng thủ rất kiên cố

với ba tuyến cứ điểm phòng ngự.

Vào đêm 19/9, một lực lượng nhỏ do Đại úy

Vasily Dubik, đã vượt con sông gần đó trên những chiếc thuyền cá.

Những binh sĩ của anh ta đã lặng lẽ tiến lên bờ đối diện

và gây bất ngờ trong chiến hào Đức.

Với một chỗ đứng vững chắc bên kia sông,

một Lữ đoàn lính thủy đánh bộ Sô Viết đã nhanh chóng tới bổ sung cho Dubik.

Dải đất này, được binh lính gọi là Nevskiy Pyatachok,

hay "Cái túi" Nevskiy, sẽ trở thành huyền thoại.

Hai trung đoàn lính dù Đức được tái triển khai từ đảo Crete,

là trong số các đơn vị tiếp viện được gửi đến

để đè bẹp đầu cầu này của Liên Xô.

Chúng bị xua thẳng vào một trận chiến dữ dội.

Thất bại trong việc phá hủy, nhưng đã đẩy lùi đầu cầu này

cho đến khi nó chỉ còn chính diện rộng 2km và sâu 500m.

Trong tháng 10, dải đất nhỏ này là niềm hy vọng duy nhất

để phá vây Leningrad.

Mọi đơn vị dự bị Hồng quân đang trên đường đến Maskva,

nơi đang nổ ra một trận đánh tuyệt vọng khác.

Cuộc chiến giành giật đầu cầu là một trận đánh tiêu hao tàn khốc,

Đạn pháo quân Đức đã quét qua lại trên khắp nơi,

buộc những binh sĩ Sô Viết phải đào sâu xuống

để tìm chỗ ẩn nấp.

Một nỗ lực đột phá khác được lên kế hoạch vào tháng 11.

Lúc này, khẩu phần bánh mì trong thành phố đã giảm xuống còn 125 gram.

Những người lính ngoài mặt trận cũng không nhiều hơn.

Một chỉ huy đã làm một cuộc kiểm tra sức khỏe chiến sĩ.

Hầu hết họ đã kiệt sức sau khi chỉ đi bộ được 400 mét.

Trong bài phát biểu tại Munich vào ngày 08/11, Hitler tuyên bố:

"Leningrad không còn gì để chi viện ..."

"... nó sẽ sụp đổ sớm hay muộn ..."

"... không còn lực lượng để phá vây, ..."

"... Leningrad sẽ sớm phải chết vì đói khát."

Vào đầu tháng 11, Hồng quân đưa xe tăng vượt sông Neva

và chiếm thêm nhiều chiến hào Đức.

Đổi lại, quân Đức đã đưa quân tiếp viện đến.

Trong tháng 11, Hồng quân đã mất 5 ngàn người

thiệt mạng trong "Cái túi" Nevsky.

Quân Đức cũng bị tổn thất nặng nề.

"Đầu cầu" nhỏ bé này đã trở thành lò sát sinh.

Tại riêng Leningrad, mỗi ngày có 4 ngàn người chết đói.

Trong một số ngày, con số này đã tăng lên 7 ngàn.

Tháng 1/1942 trở thành tháng tồi tệ nhất của toàn bộ cuộc phong tỏa.

Trong thời gian này, những người không làm việc bị ngưng cấp khẩu phần hoàn toàn.

Nguồn cấp điện cũng không còn.

Đường ống nước bị đóng băng ở nhiệt độ âm 30 độ C.

Đồ nội thất, hàng rào gỗ hoặc bất cứ thứ gì bằng gỗ

đều được dùng để đốt.

Một người Leningrad, Yelena Skriabina, đã viết trong nhật ký:

"Cái chết đã trở thành một hiện tượng có thể thấy ở mọi nơi."

"Khi bạn bước ra ngoài vào buổi sáng, bạn va vào những cái xác ..."

"... nằm trên cổng khu nhà và ngoài đường phố."

"Những xác chết nằm ở đó trong một thời gian dài, vì không có người thu dọn ..."

Thậm chí vào tháng tồi tệ nhất trong vòng phong tỏa, người dân

Leningrad vẫn đi làm.

Nhà máy Kirov, chỉ cách tiền tuyến 4km,

vẫn không ngừng sản xuất xe tăng dù chỉ một ngày.

Thậm chí xe tăng khi chưa ráp xong, đã được dùng

để bắn vào quân thù từ trong nhà máy.

Viện Thực vật Leningrad được dành riêng

cho việc nghiên cứu các giống cây trồng thương nghiệp,

nó có một ngân hàng hạt giống lớn nhất thế giới.

28 người của Viện này đã chết đói trong cuộc bao vây,

nhưng bộ sưu tập giống thực vật với nhiều tấn hạt các loại,

gạo và khoai tây vẫn còn nguyên.

Vào tháng 2/1942 tình hình lương thực

bắt đầu dần dần được cải thiện.

Khẩu phần được tăng lên 500 gram cho công nhân.

400 gram cho nhân viên văn phòng, 300 gram cho trẻ em và người không lao động.

Phụ gia bánh mì ghê rợn được sử dụng ngày càng ít đi.

Người dân giờ đây nhận khẩu phần của họ đúng lúc và gần như đầy đủ.

Vào ngày 16/2, lần đầu tiên trong nhiều tháng,

thịt bò và thịt cừu đông lạnh

đã được phân phối cho người dân.

Mọi thứ đã bắt đầu khá hơn. Cuộc chiến cho đến nay,

viễn cảnh Hồng quân phá vây Leningrad vẫn còn xa vời,

vì những trận đánh xung quanh Maskva đã thu hút tất cả lực lượng dự bị có sẵn.

Nhưng do tháng 1/1942 quân Đức rút lui khỏi Maskva,

giờ đây một chiến dịch quy mô lớn có được thể thực hiện tại Leningrad.

Những sư đoàn Sô viết trên sông Volkhov đang chuẩn bị để tấn công vào bên sườn

và hậu phương của Cụm Tập đoàn quân "Bắc" của Đức.

Mặt đất lầy lội gồ ghề, có nghĩa là

xe tăng được ít sử dụng.

Sự thành công của các đợt phản công này phụ thuộc vào bộ binh và pháo binh.

Trong khi đó tướng Fedyuninsky đã bị giáng chức xuống làm

Tư lệnh Tập đoàn quân 54, với nhiệm vụ chọc vây tới thành phố.

Quân Đức đã biến một bờ kè đường sắt cao gần làng Pogostye

thành một chướng ngại vật vững chắc.

Hồng quân đã bị thiệt hại nặng, nhưng chỉ tiến được tối thiểu.

Tập đoàn quân Xung kích 2 dưới sự chỉ huy của tướng Klykov,

phải tiến công vị trí quân Đức gần thị trấn Lyuban

đến phía nam tuyến hành lang 45.

Nhưng trong lúc vội vàng phá vây, Bộ Tổng Tham mưu Liên Sô Stavka

đã ra lệnh tấn công mà không có kế hoạch cần thiết

cũng như thiếu sự hỗ trợ thích hợp của pháo binh.

Một tư lệnh sư đoàn, tướng Antyufeyev, đã báo cáo:

"Sau khi vượt sông và leo lên tả ngạn ..."

"... bộ binh của chúng tôi đã chịu hỏa lực dữ dội của ..."

"... súng máy và súng cối địch."

"Pháo binh ta không thể kiềm chế hỏa lực của địch ..."

"Thậm chí họ cũng không thể xác định khoảng cách ..."

"... và không đủ đạn dược."

"Những người sống sót phải quay lại vị trí xuất phát"

Các đơn vị Hồng quân đã tiến 30 km

qua những khu rừng và đầm lầy băng giá.

Còn phải mất một quãng tương tự như thế để đến được Leningrad.

Hiểm họa bị bao vây đang trùm lên quân Đức.

Quyết định hợp lý nhất có vẻ là ra lệnh rút lui.

Nhưng Hitler đã cấm mọi rút lui.

Thống chế von Leeb, chỉ huy Cụm Tập đoàn quân Bắc

bị cách chức.

Và Tướng von Küchler lên thay.

von Küchler tập trung quyết giữ

những tuyến đường chính và đường sắt.

Cách tiếp cận này đã cứu Cụm TĐQ "Bắc" của Đức

có thể giúp cho các đơn vị tiếp tế và

quân dự bị cơ động nhanh chóng đến các khu vực bị đe dọa.

Trong khi đó, các đơn vị dẫn đầu của Tập đoàn quân Xung kích 2

chỉ được tiếp tế bằng con đường duy nhất chạy dọc theo

một hành lang chỉ rộng 5km,

nằm giữa các làng Zamoshya và Spasskaya Polist.

Các đơn vị tiên phong đã gần cạn đạn dược, thực phẩm và nhiên liệu.

Cuộc phản kích của Liên Xô đã phải hủy vào tháng Hai.

Giờ đây binh sĩ phải tổ chức phòng ngự, cũng trên vùng đất mà họ chiếm được.

Nhưng không dễ đào đất giữa vùng đầm lầy,

cùng những khó khăn về tiếp viện, đã khiến

nhiều binh sĩ bắt đầu kiệt sức vì thiếu ăn.

Vào tháng 3, Hitler yêu cầu von Küchler bao vây

các đơn vị Sô Viết đã thâm nhập vào phòng tuyến quân Đức.

Chiến dịch này có mật danh "Thú Hoang".

Một cuộc tấn công đồng thời bởi 5 sư đoàn Đức

đã hoàn toàn bao kín mũi đột kích của Hồng quân.

Tập đoàn quân Xung kích 2 của Liên Xô hầu như bị chia cắt

khỏi phần còn lại của quân đội,

chỉ còn một hành lang nhỏ rộng từ 1,5 - 2 km.

Tất cả những gì quân Đức còn phải làm là nghiền nát quân Sô Viết bị bao vây.

Nhưng đầu tiên họ tung một đợt tấn công mới vào "Cái túi" Nevskiy,

bởi vào tháng 4, một ngàn quân Sô Viết đã đào công sự cố thủ ở đó.

Quân Đức chờ cho đến khi sông Neva trôi băng

làm cho quân Sô Viết không thể củng cố đầu cầu.

Sau đó, họ cho pháo binh khai hỏa dữ dội.

Dấu hiệu cuối cùng của cuộc sống nhìn từ bên kia sông là

một băng rôn đơn giản mang một từ "Cứu".

Trong khi bị bao vây, TĐQ Xung kích 2 đã nhận chỉ huy mới,

Trung tướng Andrey Vlasov.

Vào đầu tháng 5, Bộ Tư lệnh Tối cao Stavka đã quyết định

cố rút ra các đơn vị còn lại của lực lượng rệu rã này.

Nhưng một ngày trước khi lập kế hoạch rút quân, quân Đức đã tấn công.

Quân Sô Viết đã chiến đấu một cách tuyệt vọng để giữ

được vành đai ngoại vi cho các đơn vị khác rút quân

qua cái hành lang nhỏ hẹp để trở về phía quân nhà.

Nhưng việc này thực hiện rất chậm.

Và bốn ngày sau, quân Đức đã cắt đứt hoàn toàn TĐQ Xung kích 2.

Một sĩ quan pháo binh Hồng quân đã ghi lại tình hình

bên trong "cái túi":

"Toàn bộ khu vực đã bị hỏa lực quân Đức giã nát".

"Người chết và bị thương nằm khắp nơi."

"Một số bị mê sảng, những người khác gào xin nước uống ..."

"... thậm chí một số đã yêu cầu chúng tôi bắn họ ..."

"... bởi tự họ không thể làm điều đó."

"Quân Đức đã không tấn công,"

"... chúng cứ giữ cái bẫy như giam một con thú trong hang ..."

"... rồi ném bom và pháo kích một cách không thương tiếc."

Các đơn vị cuối cùng rút ra dưới sự che chở của bóng tối.

Vào cuối tháng 6, đã có 10 ngàn người thoát ra.

Nhưng quân Đức đã bắt được 30 ngàn tù binh.

Trong số đó có Tư lệnh Tập đoàn quân Xung kích 2,

Tướng Andrey Vlasov.

Vlasov đã đồng ý hợp tác với quân Đức, kẻ đã bắt ông ta.

Và vui lòng trở thành công cụ tuyên truyền của Đức Quốc xã.

Ông ta đã viết 2 cuốn cẩm nang với tựa đề: "Lời kêu gọi của Ủy ban Giải phóng Nga

"... đến binh sĩ và chỉ huy Hồng quân."

và "Tại sao tôi tham gia đấu tranh chống chủ nghĩa Bolshevik."

trong đó ông ta kêu gọi những người lính Hồng quân

tham gia vào Quân đội Giải phóng mới của Nga chống Bolshevik.

Vlasov đã giúp tuyển dụng các tù binh Nga

để chiến đấu chống Stalin.

Tướng Vlasov đã trở thành một người Nga quá nổi tiếng,

đến nỗi người Nga gọi tất cả những người Liên Xô đứng về phía Đức là "Vlasovtsy" (Bọn Vlasov).

Nhưng không phải tất cả họ đều vì lòng trung thành với tướng Vlasov.

Đó là những Hiwi (tình nguyện viên), tức các tù binh chiến tranh Liên Xô

tình nguyện giúp quân Đức trong các vai trò không tác chiến.

Cùng nhiều kẻ chống Bolshevik và dân tộc chủ nghĩa quốc tịch Liên Xô,

lập thành 14 đơn vị thuộc Wehrmacht, Lục quân Đức,

được gọi là "Quân đoàn Lê dương phía Đông".

Hầu hết "Quân đội Giải phóng Nga" của Vlasov

đã bị bắt sống gần Praha vào năm 1945.

Những binh sĩ của nó bị tống vào các trại cải tạo GULag.

Vlasov và các sĩ quan khác đã bị treo cổ như những kẻ phản bội.

Hồng quân đã thất bại trong việc phá vây Leningrad

vào mùa xuân năm 1942.

Giờ đây, "Con đường cứu sinh" trên hồ Ladoga bắt đầu tan chảy.

Chỉ trong một ngày 20/4, có khoảng 80 xe tải

đã mất tích dưới các lớp băng mỏng.

"Con đường cứu sinh" đã đóng lại với những xe tải chở nặng.

Người Nga đang hồi hộp chờ đợi mặt hồ mở ra để dùng tàu vận tải biển.

Họ biết khi thời điểm đó đến, tàu và hải cảng sẽ phải chịu

các trận không kích và pháo hạng nặng.

Mùa đông rất khắc nghiệt, có nghĩa là mãi đến ngày 22/5,

mặt hồ mới không còn băng trôi.

Những con tàu đầu tiên đã vượt qua để sơ tán dân thường và mang đến hàng tiếp tế.

Phòng không Sô Viết đã chứng tỏ rất có hiệu quả.

Chỉ có 1% hàng tiếp tế bị thiệt hại

trong các trận không kích của Đức.

Quân Đức gửi đến hải đoàn phóng lôi MAS của Ý,

đã được chứng minh có hiệu quả ở Địa Trung Hải,

và phà biển vũ trang Siebel, được thiết kế

cho cuộc xâm lược nước Anh.

Mặc dù được mong đợi nhiều,

hải quân phe Trục đã không gây được tác động nào.

Tàu kéo và xà lan Nga có phần đáy rất nông,

vì vậy ngư lôi đã phóng qua một cách vô hại dưới đáy chúng.

Các căn cứ và tàu hải quân của chúng đã bị thiệt hại nặng

vì lực lượng Không quân Liên Xô VVS.

Chiến dịch hải quân của phe Trục đã phải hủy bỏ.

Việc phá vây Leningrad vẫn còn rất cấp bách.

Con đường cứu sinh trên mặt nước hoặc trên băng chỉ cung cấp

lượng thực phẩm tối thiểu cho thành phố

và tiếp tế đạn dược, nhiên liệu cho các đơn vị.

Sáu tháng sau, vào tháng 10/1942, Hai vị chỉ huy Phương diện quân,

tướng Zhukov và Nguyên soái Voroshilov bắt đầu

vạch kế hoạch chiến dịch "Tia lửa" (Iskra).

Nó quyết định tấn công một lần nữa tại "cổ chai",

nơi quân Đức bao vây mỏng yếu nhất.

Những đơn vị của PDQ Volkhov sẽ đánh từ ngoài vào,

và các đơn vị thuộc PDQ Leningrad sẽ từ trong đánh ra.

Lực lượng pháo binh đã bắt đầu bắn mở màn

vào bình minh ngày 12/1/1943.

Trong khi những quả pháo sau cùng vẫn còn xé gió trên không, cuộc tấn công bắt đầu

Nhưng ở khắp nơi, Hồng quân đều gặp sự kháng cự mãnh liệt

từ các chiến hào được củng cố vững chắc của quân Đức.

Xe tăng T-34 bò chậm chạp qua các vùng đầm lầy than bùn.

Chúng thành mồi ngon cho pháo chống tăng Đức.

Một cuộc tấn công đồng thời trên cả hai mặt trận đã bắt đầu mang lại kết quả.

Sau hai ngày, các đơn vị Sô Viết chỉ còn cách nhau 2km.

Những mét cuối cùng hóa ra là khó khăn nhất.

Xe tăng Liên Xô bị phá hủy hoặc mắc kẹt trong đầm lầy than bùn.

Nhưng bộ binh đã đột kích vào các công sự quân Đức.

Tướng Fedyuninsky, giờ đây là Phó tư lệnh PDQ,

nhiều lần đến tận tiền tuyến để thúc giục binh sĩ mình.

Ông ta ra lệnh tấn công 24/24,

không cho quân Đức nghỉ ngơi.

Chiến thuật Đức, cũng như trước, là quyết giữ những vị trí then chốt,

cùng hệ thống giao thông.

Khu công nhân số 1 và số 5 nằm trên con đường duy nhất giữa hồ

và ga cuối đường sắt, đã biến thành pháo đài.

Hồng quân chỉ cần cắt đứt tuyến đường này, là cuộc phòng thủ của Đức sẽ bị tiêu diệt.

Von Küchler buộc phải quyết định, nên tiếp tục giữ hay

rút khỏi vị trí cổ chai.

Ông ta quyết định giữ lại.

Bị tấn công không ngừng trên cả hai mặt,

tuyến phòng ngự Đức đã bắt đầu sụp đổ.

Hồng quân bị thiệt hại nặng nề ở khắp nơi,

nhưng đã vượt qua các vị trí phòng thủ phức tạp của Đức.

Vào thời điểm cuối cùng, các đơn vị Đức tại Shlisselburg

quyết định chạy trốn khỏi nguy hiểm.

Nhưng không mấy người thoát ra được.

Vào nửa đêm ngày 18/1/4943, Yuri Levitan, phát thanh viên

của đài phát thanh Sô Viết thời chiến đã công bố:

"Sau bảy ngày đêm chiến đấu, các đơn vị của PDQ Leningrad và Volkhov ..."

" ... đã gặp nhau vào ngày 18/1 và phá được vòng vây Leningrad."

Chỉ hơn ba tuần, một tuyến đường sắt đã được xây dựng

trên vùng đất "cổ chai".

Nó chỉ cách phòng tuyến quân Đức 5km

và dưới hỏa lực pháo kích không ngớt.

Leningrad vẫn còn là mặt trận,

nhưng cuối cùng nó đã nhận đủ lương thực và nhiên liệu.

Hồng quân thiếu lực lượng để đẩy quân Đức lùi xa hơn.

Các đơn vị dự bị của Cụm Tập đoàn quân "Bắc" đã đến,

và tổ chức phòng ngự trên một vùng đất cao.

Tuyến phòng ngự của Đức, theo truyền thống, được xây dựng

quanh các trung liên MG-34 hoặc MG-42,

lực lượng bộ binh còn lại sẽ hỗ trợ hiệu quả cho các tổ trung liên.

Mùa thu năm 1943, Hồng quân đã phát triển chiến thuật

để tấn công bộ binh Đức.

Trung đội bộ binh Sô Viết được pháo binh và súng cối

hỗ trợ, quét sạch các vị trí súng máy của đối phương trong những phút đầu tấn công

và số bộ binh còn lại

sẽ bị áp đảo

trước đám bộ binh Sô Viết trang bị tiểu liên.

Nhưng từ cuối năm 1943, quân Đức lại một lần nữa thay đổi cán cân

bằng sự ra đời của tiểu liên MP-43. Giờ đây, nếu các tổ trung liên bị tiêu diệt

thì một tổ vũ trang với súng M-P43 mới vẫn có thể bắn mạnh

và chính xác chống lại cuộc tấn công của đối phương.

Hitler gọi thứ vũ khí mới là Súng trường tấn công (Sturmgewehr)

Mãi đến đầu năm 1944, Bộ Tư lệnh Tối cao Sô Viết mới bắt đầu chiến dịch,

mà cuối cùng nó sẽ chấm dứt cuộc bao vây Leningrad.

Cho đến lúc đó, Cụm TĐQ "Bắc" đã có gần hai năm

cố thủ trong vùng ngoại vi thành phố.

Bộ Tư lệnh tối cao Stavka lập kế hoạch bắt đầu chiến dịch tại đầu cầu Oranienbaum

đã kiên cường giữ vững chống lại quân Đức nhờ vào

những khẩu đại pháo bờ biển của mình.

Từ đây, Hồng quân sẽ tổ chức tấn công vào sườn của Cụm TĐQ "Bắc".

Dẫn đầu cuộc tấn công sẽ là tướng Fedyuninsky

chỉ huy Tập đoàn quân Xung kích 2,

đã bí mật triển khai tại đầu cầu dưới sự che chở của bóng tối.

Bằng cách tấn công từ bờ biển,

có thêm hoả lực dữ dội của Hạm đội Baltic được dùng để yểm trợ tấn công

với hơn 100 khẩu pháo hải quân hạng nặng

đã sẵn sàng cho chiến dịch.

Kể cả những khẩu trên thiết giáp hạm "Marat"

đã được trục vớt sau khi bị máy bay Stuka đánh chìm năm 1941.

Và những khẩu đại bác bờ biển khổng lồ tại pháo đài Krasnaya Gorka.

Cuộc tấn công được bắt đầu ngày 14/1/1944.

Báo chí và đài phát thanh Sô Viết không đề cập bất cứ gì về chiến dịch.

Nhưng người dân Leningrad có thể nghe tiếng gầm vang từ xa xa.

Họ biết điều này có nghĩa là cuộc tấn công cuối cùng đã bắt đầu

để chấm dứt cuộc bao vây mãi mãi.

Không một ai nghi ngờ sự thành công của nó.

Cuộc tấn công từ Oranienbaum đã làm cho Cụm TĐQ "Bắc" bất ngờ.

Trước sự tấn công áp đảo của Sô Viết, tuyến phòng ngự của Đức sụp đổ.

Một tuần sau, các đơn vị Xô Viết

chở đầy chiến lợi phẩm, đã gặp nhau ở thị trấn Ropsha.

Việc Cụm Tập đoàn quân "Bắc" rút lui đã khiến

mặt trận lùi xa khỏi Leningrad.

Tiếng pháo ầm vang đã lùi xa.

Cuối cùng Leningrad cũng yên tĩnh.

Theo báo cáo chính thức, có 642.000 thường dân chết

trong cuộc phong tỏa Leningrad.

Nhưng rất nhiều trường hợp tử vong đã không đưa vào báo cáo chính thức.

Con số thực có lẽ là gần 1 triệu.

3% là do bom đạn,

97% là chết vì đói.

Khoảng 1,8 triệu người đã được sơ tán khỏi Leningrad trong chiến tranh.

Vào năm 1945, dân số thành phố

chỉ còn 1/5 so với lúc bắt đầu cuộc chiến.

Đây là cuộc bao vây dài nhất của một thành phố lớn trong Thế chiến thứ II

và là cuộc bao vây tốn kém nhất trong lịch sử.

Cụm Tập đoàn quân "Bắc" bị sa lầy trong những khu rừng

và đầm lầy xung quanh Leningrad trong hơn hai năm.

Nó chiếm 1/5 sức mạnh của Đức trên Mặt trận phía Đông.

Nhưng việc bị ghìm chân ngoài Leningrad,

đã ảnh hưởng đến những trận đánh quyết định trong chiến tranh

diễn ra trên các mặt trận khác.

Xa về phía nam, trên vùng đất bao la giữa Kharkov

và sông Volga, Hồng quân sẽ phải học

cách chống lại một dạng chiến tranh khác.

"Chiến tranh thiết giáp cơ động cao".

Và ở tại đây, trong năm 1942, cả thế giới sẽ

biến đến tên một thành phố khác của Liên Xô:

STALINGRAD.