Original subtitles

M'n moeder was op haar 17de als typiste in een garage gaan werken.

Op haar 26ste werkte ze al een paar jaar bij het ziekenfonds.

Juffrouw Dessal? Hebt u het dossier Bouthry verwerkt?

Ze was nu een 'oude vrijster', een vrouw die op haar 25ste nog ongetrouwd was.

Ze woonde in de rue de l'Indre, met haar jongere zusje en haar moeder.

Wat een rotvent.

M'n moeder heeft m'n vader ontmoet in Ch�teauroux, in een kantine waar zij altijd at.

Gaat het?

M'n vader nodigde haar uit voor de koffie. Die avond zou m'n moeder gaan dansen...

in een jeugdsoci�teit.

Dans je niet meer? -Straks.

Is je Philippe niet gekomen?

Het is niet 'mijn' Philippe. Dit is niks voor hem.

Saai, iemand die niet van dansen houdt. -Hij vindt het hier niks.

De avond was al een eind gevorderd toen ze hem op haar af zag komen.

Philippe, ik dacht dat...

Hij vroeg haar ten dans.

Hallo.

Dit is Nicole. -We kennen elkaar van zien, niet?

Hoe maak je het? Zal ik iets te drinken halen?

Graag.

Zo te zien, houdt hij inmiddels wel van dansen.

M'n vader werkte als vertaler voor het Amerikaanse leger.

Zijn eerste baan na jaren studeren. Maar hij zag het als tijdelijk.

Kun je iets in het Noors zeggen?

Wat betekent dat? -Dat je stijl hebt.

Aardig van je. -Het is gewoon waar.

En in het Spaans?

Zijn familie woonde al generaties in Parijs.

Ze waren veelal arts, hielden van reizen en van oesters.

In het Chinees?

In het Japans?

Ongelooflijk.

Dank je.

Graag gedaan, juffrouw Steiner. -Rachel.

Het is een mooie achternaam.

En hij past mooi bij je voornaam.

Hoezo?

Rachel betekent 'schaap' en staat voor 'zacht'.

En Steiner is een steenhouwer.

Een combinatie van zachtheid en hardheid. Of liever stevigheid.

Het past bij je.

Dat wist ik allemaal niet. -Heb je nog meer voornamen?

Madeleine en Pauline. -Dat zijn geen Hebreeuwse namen.

M'n vader heeft Rachel gekozen, en m'n moeder de andere namen.

Dus je moeder is niet joods? -Nee, katholiek en gedoopt. Net als ik.

Curieuze combinatie.

Ben je zelf gelovig? -Natuurlijk.

Jij niet dan? -Absoluut niet.

Ik was het van huis uit wel, tot ongeveer m'n twaalfde. En toen...

ontdekte ik Nietzsche. Dus...

Zegt die naam je niets?

Die m�et je lezen. De volgende keer neem ik 'Aldus sprak Zarathoestra' voor je mee.

Nee, 'Voorbij goed en kwaad'.

Moeilijk kiezen. Ik neem ze allebei mee.

Ik ga. Tot morgen.

Dag.

Tot morgen.

Algauw zagen ze elkaar dagelijks.

Ze ontdekte een wereld van intimiteit, taal, vragen, antwoorden...

voor haar onbekende idee�n.

Hij sprak net zo gepassioneerd over haar als over favoriete schrijvers.

Ik heb er nog meer.

Lees je deze als eerste? Ik ben benieuwd...

In de weekends huurde m'n vader een auto en gingen ze op stap.

Die boeken veranderen je kijk op de wereld en op het leven.

Wil je vrouw worden?

Waarom? -Omdat ik van jou ben.

Omdat ik alles heerlijk vind wat je met me doet.

Je huid is zacht als zijde.

Je hebt een geheimzinnige kracht.

Dat meen ik.

Je bent als Isolde.

Jij geeft je minnaar ook een liefdesdrankje.

Niet lachen. Het is waar.

Je bent een beeldschone vrouw.

Je hebt een heel mooi lichaam.

Je kunt heel knappe mannen krijgen. -Maar ik wil jou.

Je bent knap.

Dat is lief van je.

Heb je v��r mij veel vriendjes gehad?

Nee, eentje.

Jaren geleden was ik verloofd. Hij ging heel respectvol om met mijn maagdelijkheid.

Heel respectvol.

Niet zoals ik dus? -Nee, zeker niet.

Hij heette Charlie. Het heeft twee jaar geduurd.

Ik ben Charlie enorm dankbaar. Dankbaar dat ie niet met je getrouwd is.

Dan hadden wij elkaar nooit ontmoet.

Ik denk dat het best wel laat is. -Je zegt niet 'best wel'.

Ik weet het. 'Nogal laat.'

Je zus zegt 'het plenst'.

Wist je dat? 'Het plenst.'

Plat praten kan sociaal onhandig zijn.

Prima. Kom maar, dan speld ik het af.

De volgende bruid ben jij.

Philippe houdt van je. Ik zie hoe hij naar je kijkt.

En hij is zo elegant. Hij is echt bijzonder.

Philippe heeft stijl, h�?

Hij kleedt zich beroerd, maar hij praat keurig.

Tante Gaby was bijna 18 en ging trouwen met haar verloofde, 'n leerling-meubelmaker.

M'n moeder besloot m'n vader niet mee te nemen naar de bruiloft.

Het zingen, de kousenband, de polonaise... M'n moeder ging liever alleen.

M'n vader had het altijd over Parijs.

Ergens anders zou hij nooit kunnen wonen.

Hallo, Gaby. Alles goed? -Ja, en met jou, Philippe?

Prima. -Ik heb alles.

Tot straks.

Met hem had ze heel andersoortige gesprekken.

M'n vader zien we amper.

Hij komt hooguit twee keer per jaar langs en blijft dan maar even.

Hij vertrok toen ik vier was en kwam terug toen ik 17 was.

Een regelrechte vreemdeling. En dat is ie nog steeds.

Al die jaren zijn niet meer in te halen. -Had hij een ander?

Nee, niet dat ik weet.

Hij ging in 1935 terug naar Alexandri�, voor zaken.

Mama en ik zouden ook gaan, maar nee.

En in de oorlog kon hij als Jood beter daar blijven.

Hij heeft me dus niet zien opgroeien.

Zaken... Heeft je vader geld dan?

Hij heeft rekeningen in Isra�l, Itali� en Zwitserland. Maar daar staat vast niet veel op.

Maar Rachel... Lege bankrekeningen in drie landen?

Het kan me niet schelen. -Dom, ooit zul je van hem erven.

Maar hij heeft geen geld. -Dat weet je niet zeker, zei je net.

Net als alle Joden doet hij vast alsof hij geen geld heeft.

De eerste keer dat ik je in een broek zie.

Niet mooi? -Ja, heel mooi.

Dat moet je vaker doen.

De meeste vrouwen zijn minder vrouwelijk in een broek.

Naar m'n werk zou ik me zo nooit kunnen kleden.

Echt niet? Waarom niet? -Een broek op het werk mag niet.

Dat meen je niet.

Toen een collegaatje in een broek verscheen, moest ze zich meteen gaan omkleden.

Ik heb de chef erop aangesproken.

Meen je dat? -Ja.

Dat vond ik belangrijk. Zelf denkt hij dat hij alles mag.

Hij wilde met me aanpappen. Maar toen ik weigerde, heeft hij me overgeplaatst.

Er ontstaat iets tussen ons.

Dat geloof ik ook.

Philippe?

Hou je van me?

Ik hou van je, Rachel.

Er zijn drie soorten liefde.

Echtelijke liefde, waar iedereen naar op zoek is...

dan hartstocht...

en ten derde wat ik noem 'voorbestemde ontmoetingen'.

En weet je wat wij hebben? -Hartstocht.

Nee, dit is een voorbestemde ontmoeting.

Wat is het verschil?

Hartstocht ontregelt sociale verhoudingen. Maar zo'n ontmoeting valt erbuiten...

en past niet in een verstandige manier van leven.

Hij stapte haar leven binnen.

En ze zag hem er niet meer uit verdwijnen.

Iedere dag haalde hij haar op van haar werk en gingen ze naar zijn huurkamer.

Rachel, ik wil je iets vertellen.

Iets wat ik nog nooit iemand verteld heb.

Kun je een geheim bewaren? -Natuurlijk. Je mag mij alles vertellen.

Ik heb in de gevangenis gezeten.

Wat had je gedaan?

Ik moest naar Algerije voor m'n dienstplicht, maar iemand had iets voor me geregeld.

Toen kon ik naar Duitsland.

Op een avond reed ik terug naar de kazerne. Ik was kwaad vanwege een meisje.

Ik reed heel hard en...

Ik heb een voetganger aangereden.

Hij vloog op m'n motorkap. Ik ben niet gestopt.

Hij was dood.

Heb je lang in de gevangenis gezeten? -Anderhalf jaar.

Niemand die me hielp. Vreselijk.

Gelukkig schreef m'n vader me iedere dag.

Hij oordeelde niet.

Aan niemand vertellen, h�?

Weet je wat ze op het werk zeggen? 'Juffrouw Steiner zwijgt als het graf.'

Zie jij jezelf hier je hele leven wonen?

Dat weet ik nog niet.

Wil je trouwen?

Dat weet ik niet. Jij? -Ik niet. Absoluut niet.

Ik wil m'n eigen gang kunnen gaan.

Kan dat niet als je getrouwd bent? -Absoluut niet.

Omdat je dan geen vriendin kan hebben? -Dat niet alleen.

Met iemand als jij kan ik niet doen wat ik wil.

Waarom zeg je dat?

Omdat je veeleisend bent, schat. De dingen moeten gaan zoals jij wilt...

ook seksueel.

Kom naar Parijs, dan kunnen we elkaar vaker zien.

En mijn werk dan? -Je kunt in Parijs werken.

Dan moet ik overplaatsing aanvragen.

Ik help je een flatje te zoeken.

En als je wilt trouwen, vind ik dat best. Dat is belangrijk voor een vrouw.

Met een andere man? -Ja, met mij trouwen is uitgesloten.

Zul je dan niet jaloers zijn? -Nee.

Rachel, dit is enig. Kom kijken.

Kijk maar. Moet je mijn gezicht zien.

Midden in het voorjaar, op 30 april, werd mijn vaders contract als vertaler ontbonden.

Hij kocht een kaartje voor de trein van 2 mei, half drie.

Moet je kijken.

Ongelooflijk, zoiets heb ik nog nooit gezien.

1 mei was al een vrije dag. Ze vroeg de ochtend van 2 mei erbij vrij...

om nog zoveel mogelijk tijd met hem te kunnen doorbrengen.

Tot dan toe loosde mijn vader z'n zaad altijd op haar buik, zoals afgesproken.

Maar die dag vroeg hij of hij in haar mocht klaarkomen.

Ze zei ja.

Denk je na over naar Parijs komen?

Ja, ik laat het je weten.

Het was gisteren een fijne dag.

'Rachel, ik was heel blij met je brief.

Heerlijk om je parfum weer te ruiken, ook al miste ik de geur van je huid.

Voelde ik je slanke, kalme hand maar af en toe in de mijne. Dat zou me goeddoen.

Dank je wel voor de foto. We staan er mooi op.

Ik denk aan je. Liefs, Philippe.

Ze beantwoordde zijn brief.

En hij schreef meteen terug.

Een paar weken later schreef ze...

dat ze elkaar snel moesten zien.

Ze was zwanger.

Het antwoord kwam snel.

Hij kon pas na de zomer komen. Hij was aan vakantie toe en vertrok naar Itali�.

Hij stuurde haar twee kaarten, uit Milaan en uit Rome.

Hij schreef over bezienswaardigheden, maar niet over haar toestand.

Later die zomer schreef m'n vader haar: of ze naar hem toe wilde komen.

Rachel.

Hallo, Philippe.

Je ziet er prachtig uit.

Wat is het hier mooi. -En dan heb je Villefranche nog niet gezien.

Daar is een kapelletje dat... Verdomme.

Dank je wel.

Schitterend. -Het is namaak.

Het gaat om de gedachte. En die is heel lief.

Dag.

Hier? -Ja, mooi.

Klaar? -Nee.

Lekker? -Ja.

Je bent dan wel zwanger, maar...

dat verandert er niets aan.

We hadden samen besloten om dit kind te maken. Toch?

We wilden het toch allebei?

Ja.

Ik heb altijd gezegd dat ik niet met je zou trouwen.

Ik ben altijd eerlijk geweest.

Toch?

Als je rijk was geweest...

zou ik het wel overwogen hebben.

Ik ben op 3 februari 1959 in Ch�teauroux geboren.

Op mijn geboorteakte staat: Chantal Steiner, vader onbekend.

Je hebt een prachtkindje, lieverd.

Chantal...

Ze schreef m'n vader en vroeg of hij naar me wilde komen kijken.

Hij stuurde een telegram: Sorry, onmogelijk om vandaag te komen.

Hij kwam vijf maanden later.

Wil je je papa zien?

Kijk eens.

Een flinke meid. Je ziet dat ze goed eet.

Een schatje, h�?

Ze brabbelt veel. Mama heeft nog nooit zo'n blije baby gezien.

Ja, je bent een mooi meisje, Chantal.

Wil je haar vasthouden?

Ik zal het proberen.

Nee, daar ben ik niet handig in.

Je moeder ziet er slecht uit. Nog steeds haar luchtwegen?

Ja, ze is snel vermoeid. -Jij ziet er fantastisch uit.

Ik wil graag dat je Chantal erkent.

Verder hoef ik niets.

Geld interesseert me niet.

Ik...

zal erover nadenken. -Ok�.

M'n vader bleef maar ��n dag.

Toen m'n moeder na een paar weken nog niets gehoord had, schreef ze hem weer.

Haar brief kwam terug met 'is verhuisd'.

Ze ging naar Parijs, naar het kantoor van Michelin.

Neem plaats.

Het enige adres dat ze verder had.

Gaat u zitten, jongedame.

Fijn dat u me wilt ontvangen.

Wat kan ik voor u doen? -Ik ben Rachel Steiner.

Uw zoon Philippe en ik hebben een kindje, de kleine Chantal.

Ik weet het. Hij voelt zich niet verantwoordelijk, zegt hij.

Hij is wel op bezoek geweest. -Dat is nobel van hem.

Ik kan hem nergens bereiken. Ik wil hem graag op de hoogte houden.

Dat snap ik. Maar zonder zijn toestemming kan ik u zijn adres niet geven.

Hij zal geen last van me hebben. Ik wil 'm alleen kunnen schrijven.

Wilt u hem in ieder geval deze brief geven, wanneer u hem weer ziet?

Dat zal ik doen. U kunt op me rekenen.

M'n zoon kan soms wat jeugdig onbezonnen zijn...

maar u weet dat een kind door twee mensen wordt gemaakt.

Ik besef dat u in een moeilijke situatie zit.

M'n dochter en ik maken het goed. Ik wil alleen dat ze haar vader kent.

Een paar weken later kreeg ze een kort briefje.

M'n vader woonde nu in Straatsburg en stuurde haar zijn adres.

Nu ik, oom. Ik ook.

Nu ik, oom. -Jouw beurt? Klaar, Chantal?

Daar gaat ie.

Pas op, het is glibberig.

Daar zag ik er eentje.

Ondanks de jaren die verstreken, hoopte m'n moeder op een kentering.

Ze accepteerde niet dat er 'vader onbekend' op mijn geboorteakte stond.

Nu even lachen.

Even lachen, meiden. Laat de vis maar zien.

Ze bleef hopen dat hij me zou erkennen.

En daarom schreef ze hem regelmatig.

Maar er was nog een reden: ze wilde hem graag weer eens zien.

Dag, Rachel. -Dag, Philippe.

Chantal, kom eens, liefje. Ik wil je aan iemand voorstellen.

Dit is je papa.

Kom maar, liefje. Dit is je papa.

Ja, dat is nu je papa. -Dag, Chantal, kleine meid.

Dag.

Op mijn vierde gingen we op vakantie naar een hotelletje in de Vogezen.

M'n vader kwam een dagje langs. We gingen waterfietsen. Dat vond ik leuk.

Ik zei 'papa' tegen hem.

Er is een foto van een straatfotograaf.

Mijn herinnering was vervaagd. Maar er is een nieuwe afdruk van.

Laten we elkaar vaker zien. -Ik zal 't proberen. Maar ik heb veel werk.

En ik heb een druk bestaan.

Dag, Chantal. -Dag.

M'n moeder kreeg een kort briefje van m'n vader.

Zijn moeder had zelfmoord gepleegd.

Ze was van vierhoog gesprongen.

De familie had net geluncht. Zij wilde niet mee naar het park.

Toen ze de binnenplaats overstaken, plofte haar lichaam voor hun voeten neer.

Ze schreef een lieve brief.

M'n moeder had geen spijt. Ze had een grote liefde gehad.

En ze had mij nu.

Ik heb gewonnen. -Verdikkie.

Zo gaat dat in het leven.

Heb je geen honger? -Nee.

'Delphine en Marinette haalden de koeien uit de stal...

en brachten ze naar de hooggelegen wei om...'

'Wees gerust, ouders...'

Laat oma even rusten. Ze is heel moe.

We zijn net begonnen. -Alsjeblieft.

Vooruit.

Het is niet eerlijk.

Rustig maar. We hebben elkaar. Het komt goed.

Het overlijden van hun moeders bracht hen nader tot elkaar.

Ze schreven weer frequenter.

Eind dat jaar eindigde een brief van hem met de woorden:

'Ik wil jullie graag weer eens zien. Heel graag.'

Die zin bleef in haar hoofd hangen.

'Ik wil jullie graag weer eens zien. Heel graag.'

Zoiets schrijf je niet zomaar.

'Ik wil j�llie graag weer eens zien.'

'Heel graag.'

Dat 'jullie' betekende iets.

Er was tijd overheen gegaan. Dingen waren veranderd.

Hij had zijn moeder verloren, was volwassen geworden.

Ze kreeg een tweede brief. Daarin kondigde hij zijn komst aan.

Ben je niet bang dat het pijnlijk voor je wordt?

Nee, dat is verleden tijd.

Het gaat om Chantal, dat hij haar erkent.

Chantal, hier is je papa.

Waarom wil je het hier verkopen? -Aan dit bouwval moet te veel gebeuren.

En ik wil een echte badkamer nu Chantal groot wordt.

Ik denk dat ik kans maak op een flat in Saint-Jean.

Wat is dat?

Dat is een nieuwbouwwijk aan de rand van de stad, je bent zo de stad uit.

Daar hebben we geen tuin. -Dat is waar, schat.

Maar je kunt niet altijd alles hebben.

Mama heeft gelijk. Luister maar naar haar.

Rachel, ik moet je iets vertellen.

Ik ben getrouwd.

Ze is zwanger. We moesten de knoop snel doorhakken.

Je kent mijn principes. Maar haar vader was...

erg overtuigend.

Ze is heel jong. Ze is Duitse, geboren in Hamburg.

Haar vader is arts. Ze zijn welgesteld.

Een prettige, ontwikkelde familie.

Muziekliefhebbers, zoals alle Duitsers van een zeker niveau.

Inderdaad, haar vader heeft nogal aangedrongen.

Maar ik moet toegeven...

dat ik heel gelukkig ben. Vooral om met een Duitse getrouwd te zijn.

Waarom?

Omdat alleen Duitse vrouwen, en Japanse, graag goed voor hun man zorgen.

Er zijn in de oorlog veel mannen gesneuveld.

Nu leggen Duitse vrouwen hun man graag in de watten. Wat niet onprettig is.

Rachel, ooit zul je je afvragen hoe je zoveel voor me hebt kunnen voelen.

Dat zal een trieste dag zijn.

Je slaapt vannacht in mama haar kamer.

En zodra je morgen wakker bent, vertrek je.

Ik wil je niet meer zien. -Het verandert niets tussen ons.

Wat ik met m'n vrouw heb is anders. Dat is...

veel minder innig.

Met jou is het...

anders.

Bijzonder.

Wij hebben altijd iets bijzonders gehad, toch?

Er verandert niets.

Echt niet.

Je gaat weg. Nu.

Dag, Chantal. -Dag, papa.

Dag, Rachel. Zorg goed voor jezelf.

Mama...

Gaat het wel, mama?

Waarom huil je?

Gaat het, Rachel?

Nee, het gaat niet. -Wat is er gebeurd?

Je moest eens weten. Het is niet eerlijk, het leven is niet eerlijk.

Hij is getrouwd.

Brigitte?

Je nichtje is er. Ga maar buiten spelen.

Chantal, wij zorgen voor mama.

Zo is het net zand.

Ja, lekker zacht.

We kunnen het verkopen.

Dan doen we of we handelaars in woestijnzand zijn.

We vragen er veel geld voor en worden steenrijk.

Ja, heel rijk.

We gaan nog heel veel meer zoeken. Heel veel.

Voor het eerst was alle contact nu verbroken.

Hij had de wereld voor haar geopend en zij had ongekende gevoelens gehad.

En nu was hij weg.

Zie je wel dat we hier fijn wonen?

Ook al is het uitzicht niet zo fraai.

Maar dat kan ons niet schelen. -Nee.

Heel goed, maar aan de O moet nog een lusje komen.

Want nu is het geen O, maar een nul. Snap je?

Even buiten Ch�teauroux, in Gireugne, was een psychiatrisch ziekenhuis geopend.

Revolutionair, totaal anders dan de traditionele gekkenhuizen.

Hier geen tralies voor de ramen, speciale kleding. Het woord 'gek' was uitgebannen.

Ze zochten een directiesecretaresse. Mijn moeder solliciteerde.

Onze psychiater Baqueli.

Ze werd aangenomen.

Onze psycholoog.

En dit is onze vergaderruimte. Overleg is heel belangrijk.

Hallo, allemaal. Suzanne, onze verpleeghulp.

Ze vond het werk boeiend. Ze ontmoette psychiaters, psychologen.

Ze praatte met hen, leerde van alles. Alles draaide om de vroege kindertijd.

Heel mooi.

Wat een prachtige, grote zon.

Ben jij dit?

Nee, dat is zomaar een meisje.

En dit? -Dat is de papa.

De papa van het meisje of zomaar een papa?

Van het meisje.

Ik ben heel blij dat het zo goed ging.

Je moest een gezinnetje tekenen, h�? Ik heb de tekening gezien.

Heel goed. Je hebt ook een vader getekend.

Omdat ik een gezin moest tekenen.

Je hebt heel knap een meisje en een vader en een moeder getekend.

Een stabiel gezin, zoals dat heet.

De vader heb je nogal klein getekend. Een klein mannetje, maar hij is er wel.

Hem herinner ik me niet. Maar die jurk wel.

Ja, je was er dol op. Ik mocht 'm niet aan je nichtje geven toen je eruit gegroeid was.

Kijk...

Hier heb ik er nog meer.

Hier zie je je papa goed. We waren toen op vakantie in Nice.

En waar ben ik?

Jij zat toen nog in m'n buik, lieverd.

Is er ook een foto van jou op die vakantie?

Kijk, hier.

Ik zie dat je in verwachting bent. -Dat kan niet, ik was drie maanden zwanger.

Ik zie het wel.

Het was een heerlijke vakantie. We hebben zeebanket gegeten.

Ik heb toen die zeepaard-broche gekregen. -Met die glinsterende oogjes?

Gaf papa je cadeautjes? -Ja.

We hielden heel veel van elkaar.

We wilden jou heel graag. Papa ook.

Waarom is hij dan niet bij ons gebleven?

Niet alle mama's en papa's wonen bij elkaar.

Chantal?

Je ziet er goed uit, liefje. Geef je koffer. -Dag, meiden.

En, hoe was het? -Veneti� is schitterend.

Ik weet dat het duur voor je was, maar... -Je moest absoluut mee.

Als ik nog eens ga, ga je dan mee? -We zien wel.

Ik spreek geen Italiaans. -Alle verkopers spreken Frans.

Het is een prachtige stad, dat moet je zien. Al die paleizen aan het water.

Vergeleken bij Ch�teauroux... -Ik blijf hier niet wonen.

Dat zeg je nu wel, maar... -Echt, op een dag ga ik hier weg.

Ik ga reizen en neem jou mee. Ooit gaan we naar New York.

We gaan een wereldreis maken. -Ok�.

Echt.

Mooi. Echt prachtig.

En dan deze twee.

Pas maar. -Lekker zacht.

Hij staat je goed.

Het combineert mooi.

Die blauwe ook, denk ik. -Kom eens...

Met de Gireugne-kliniek. Kan ik u helpen?

Rachel, even snel. Moet je horen...

Wat is er, Nicole?

De vader van je dochter heeft hier gebeld. Hij zoekt je.

We hebben gezegd dat je hier weg bent en in Gireugne zit. Hij gaat je bellen.

Daarom wil ik je snel waarschuwen.

Hallo, Rachel. Met Philippe.

Hoe is het met je? -Goed. En met jou?

Goed. Maar vertel eens, is het niet heel zwaar in het ziekenhuis?

Welnee, het gaat prima.

Hoelang zit je... Ik wist niet dat je...

Ik ben niet opgenomen, Philippe. Ik werk hier.

Dat is een misverstand. -Klopt. Ik werk hier nu een paar jaar.

Als directiesecretaresse. Boeiend werk.

Voor het eerst in zeven jaar hoorde ze zijn stem weer.

Sinds die ochtend dat ze zei: En nu ga je weg.

Sindsdien was haar woede gezakt. Ze dacht bijna niet meer aan hem.

Er is hier van alles veranderd. Ik ben verhuisd.

En ik heb m'n rijbewijs gehaald. In ��n keer.

Geweldig. Dat verbaast me niks. -Dank je.

Je klinkt heel gelukkig.

Ja, misschien. Ik ben best gelukkig.

Ik denk vaak aan je.

Wie nog eentje? -Ik graag, tante.

Ik ook. -Pas op, heet.

Jullie maken er een rommeltje van.

Hoor je dat? -Dat heb jij gedaan.

Hier heb je een hele.

Stelletje barbaren.

Ik was graag meegegaan naar Parijs. -Dat kan je hele leven nog.

Anders gaan mama en ik altijd samen op vakantie.

Nu is ze niet echt op vakantie. Het is maar voor een weekend.

Ze is naar je vader.

Echt? Waarom mocht ik dan niet mee?

Dat moet je aan haar vragen.

Dit is iets tussen grote mensen.

Alles is op. Is er niks meer voor mij?

Niet alles opeten.

Toe, niet mokken.

Alles goed?

Een cadeautje van je vader.

Wat is het? -Verrassing.

Wacht...

Eens kijken...

Dit hier is Brazili�.

Je vader wilde per se dat ik Brazili� zou aanwijzen.

Waarom Brazili�? -Geen idee. Omdat het zo groot is, denk ik.

Rusland is groter.

Ik zou het niet weten, Chantal. Schrijf hem maar als je het wilt weten.

'Lieve Chantal. Ik was heel blij met je aardige brief.

Je hebt prachtige cijfers.

Wat geweldig dat je zo breed ge�nteresseerd bent.

Dingen leren is een van de vreugden des levens. Fantastisch dat jij dat ook beseft.

Schrijf nog maar eens, als je wilt...

over wat je op school doet en waarmee je graag speelt.

Ik zal ook over mezelf schrijven. Dan kennen we elkaar wanneer we elkaar zullen zien.

Waarom Brazili�? Misschien omdat het een mooie toekomst heeft.

Net als jij, de ontvangster van de aardbol.

Je vader.'

Binnen.

Hallo.

Goeie reis gehad? -Ja.

Fijn om jullie te zien. -Vind ik ook.

Chantal, toe. Kom.

Kom op.

Het is zo lang geleden.

Jullie de stad laten zien lukt niet. Maar we gaan lunchen.

Of een brasserie met heerlijke choucroute, of de beste Italiaan van Straatsburg.

De Italiaan? -Prima.

Calamari alla romana. Echt verrukkelijk.

Dit is focaccia. Probeer maar eens. -Ziet er lekker uit.

Mag dat met je vingers?

Eet je hier vaak? -Ja, dit is de echte Romeinse keuken.

Rome is mijn favoriete stad. -Ben je daar geweest?

Een keer of tien. -Zo vaak?

Zo ver is het niet. Tien uur met de nachttrein.

Vliegen is sneller, maar minder prettig.

Op de cadans van de trein in Frankrijk in slaap vallen en wakker worden in Itali�...

terwijl je 's nachts als in een droom de grens overgestoken bent.

Rome wordt de stad van de duizend klokkentorens genoemd.

Maar als je ze telt, zijn het er meer. -Heb je dat gedaan?

Wat vond jij mooi aan Veneti�? -Alles.

De gondels, kanalen, het San Marcoplein. -Ik ben zelf ook dol op Itali�.

Ik ga er zeker twee keer per jaar heen.

Hij is geweldig. Ik wist niet dat ik zo'n bijzondere vader had.

Ik ben kieskeurig geweest.

Ik heb nooit zo'n intelligent iemand gesproken.

Hallo, ik ben niet in Rome geweest, maar ik ben ook niet dom.

Vind je niet dat ik op hem lijk? -Zeker.

Dezelfde haarkleur en dezelfde vorm handen.

Echt, dezelfde duimen. Precies dezelfde vorm.

En dezelfde smaak, hoewel we elkaar amper kennen. Ongelooflijk.

Is dat een apostel? -Nee, die staan hoger. Dit is de ouderdom.

Die hoort bij kindertijd, jeugd en volwassenheid. Die slaan de kwartieren.

De dood slaat de hele uren.

Complimenten. Ze is heel slim.

Volgend jaar verhuizen we misschien naar Reims.

Prima.

Daarom dacht ik: Als jij Chantal nu eens erkent...

dan kan ik haar met jouw achternaam op school inschrijven. Een verse start.

Je geeft niet op, h�?

Ik zal erover nadenken.

Toen ik aan het inpakken was, kwam hij m'n kamer binnen.

Ik vond het heel fijne dagen. -Ik ook.

Goede reis.

Dag, Chantal. Fijne vakantie verder.

Lees jij kaart?

Mam? Volgens mij is dit de brief waarop je wachtte.

Zeg dan. -Wacht...

Ik ben aangenomen.

Ze willen je dolgraag hebben. Besef je dat wel?

Nee, eigenlijk besef ik het niet, schat.

Van 538 kandidaten.

Ze schreef mijn vader. Wilde hij, nu onze verhuizing vaststond, mij erkennen...

zodat ze mij met m'n nieuwe naam kon inschrijven?

Hij ging akkoord.

Alsjeblieft.

Het spijt me, Rachel. Maar ik erken Chantal niet.

Het is geen goed idee. -Wat?

Je hebt het al in werking gezet via de notaris.

Chantal kent m'n familie niet, m'n schoonouders niet.

Ik wil jullie graag zo vaak mogelijk zien. Maar meer zit er niet in.

Je had het beloofd, je hebt het zelf geschreven. Dat verzin ik toch niet?

Denk jij nooit na over de dingen? -Natuurlijk wel.

Moet er voor altijd achter haar naam staan 'vader onbekend'?

Terwijl jij haar vader bent en het een kleine moeite is om haar te erkennen.

Ik vertrouw het niet.

Jij wilt altijd bij mijn familie horen. -Dit gaat over Chantal, niet over mij.

Hou je mond. Het gaat om Chantal. -Niet zo hard.

Het zou voor Chantal goed zijn als haar vader haar erkent. Dat is alles.

Op haar 14de van naam veranderen is nog verwarrender voor haar.

Nee, want we gaan verhuizen. Niemand die ervan weet.

Ik heb hoofdpijn. Schreeuw niet zo. -Ik schreeuw niet.

Chantal bewondert je, jullie hebben veel gemeen. Ze wil graag jouw achternaam.

Wat zeg je de volgende keer tegen haar?

Dat je je bedacht hebt?

Ze wil me beter leren kennen, niet per se m'n naam dragen.

Ik zal haar schrijven en het uitleggen. -Nee, je gaat het haar vertellen. Nu.

Niet alles draait om jou. Ik krijg problemen in de familie.

De dingen zijn niet zo eenvoudig als jij denkt.

Zo ging het de hele nacht door.

De volgende dag gingen ze naar het stadhuis...

en verdween 'vader onbekend' achter mijn naam.

Voortaan heette ik Chantal Arnold.

Hoe vind je dit? Deze.

Mooi. Ik zou de A groter maken, maar die streep staat chic.

Ik verdien er minder dan hier. Maar je kunt niet alles hebben.

Wat bescheiden.

Ik weet hoe jij wilt heten. -Hoe dan?

Brigitte Bonnefoy. -Echt waar?

Wat een onzin. Je kletst, Emilie.

Ze is verliefd. -Hou op, het is niet grappig.

Een beetje wel. Bonnefoy, Brigitte Bonnefoy...

Laat gauw iets horen.

We komen gauw logeren. -Wanneer?

Weet ik niet. Met Pasen?

In de kerstvakantie verhuisden we naar Reims.

M'n moeders werkgever had geholpen met de aankoop van een flat.

Onze eerste indruk was niet negatief.

We kunnen planten op het balkon zetten.

We gaan er iets moois van maken, h� liefje?

Eind februari kwam m'n vader op bezoek in Reims.

Hij haalde me op uit school.

Mam, papa is er.

Dag, Philippe. -Je hebt lange werkdagen, Rachel.

Ik ben nu hoofd van een afdeling.

Een collega aasde al langer op mijn functie.

Ze voelt zich gepasseerd en maakt me nu het leven zuur. Erg vermoeiend.

Jij redt je wel.

Mam? Wil je je troostkusjes?

Ik was vroeger erg op mezelf. Ik droomde en las veel, net als jij.

Had ik je toen maar gekend.

Moet ik helpen, mam? -Dank je.

Ik ga naar bed.

Slaap lekker, liefje.

Ik wil je 150 francs per maand sturen. Als mijn bijdrage, zeg maar.

Bijdrage waaraan? -Als een soort alimentatie, voor Chantal.

Is dat goed? -150 francs? Ja.

Ok�, dan stuur ik je maandelijks een postwissel.

Wat ik nog wilde zeggen: Je hebt toen heel goed Chantal haar zaak bepleit.

Heel intelligent en gevoelvol.

Ik ben blij dat je me overtuigd hebt.

O ja? Dank je wel.

Het is geweldig om haar te leren kennen. Ze is zo leergierig.

Ja, ze is altijd heel nieuwsgierig geweest.

Ik zou graag wat meer met haar willen ondernemen.

Ik kan haar af en toe een weekendje meenemen. Naar exposities, naar Parijs.

Als jij dat niet erg vindt. -Natuurlijk niet.

Fantastisch, ze zal heel trots zijn.

Maar kun jij je vrijmaken? -Daar zorg ik voor.

Wat is er, liefje?

Wat is er aan de hand?

Wat doe je? Wat is er aan de hand?

Wat?

Niks.

Er is niks.

Waarom doe je dan zo? -Het voelt raar dat jullie samen slapen.

Ben je daarom zo van streek?

Ja, ik weet het...

Het is normaal dat een vader en moeder samen slapen.

Maar ik ben dat niet gewend.

Ik ben het ook niet echt gewend.

Ik ben niet alleen moeder. Ik ben ook vrouw.

Snap je dat?

Ja.

Een beetje.

Heb je een fijn weekend gehad?

Ik wil alles wat hij zegt onthouden. Wat had ik veel van hem kunnen leren.

Ik ben blij dat het zo goed gaat.

Ik zag m'n vader nu regelmatig. Hij haalde me op van school...

en bracht me zondagavond of maandagochtend thuis.

M'n moeder was dan het hele weekend alleen.

Na zo'n weekend zat ik tot het avondeten op mijn kamer.

Aan tafel zwegen we vaak.

Of we ruzieden.

Waarom doe je zo hatelijk? -Het is toch waar? Wij zijn geen gezin.

Een gezin van twee personen. Wat anders?

In ieder geval geen gezin. Dat ga je me niet wijsmaken.

Ik vind dat wij geen gezin zijn. -Jij altijd...

Ik heb het recht om dat te vinden.

We zijn een moeder en haar dochter. Meer niet.

Twee mensen vormen geen gezin. Het spijt me.

En daar hoef je niet om te gaan snotteren.

Wat is er aan de hand? -Hoezo?

Zo'n lage bloeddruk ontstaat niet zomaar. Kleed u maar aan.

Hoe is het met de eetlust?

Gewoon. Ik heb niet echt trek, maar eet wel.

En hoe slaapt u? -Ik ben moe, maar ik slaap slecht in.

En als u eenmaal slaapt, slaapt u dan de hele nacht door?

Nee, niet echt.

Soms lig ik even wakker.

Ligt u wel eens langere tijd wakker?

Een enkele keer. Niet vaak.

Twee of drie keer per week misschien.

Voor mij als arts vertoont u duidelijke symptomen van een depressie.

Welnee, dokter, zo zit ik niet in elkaar.

Het kan iedereen overkomen.

Heeft u op het moment moeilijkheden? Op het werk of thuis?

Ja, het is...

Het is zwaar.

Wat is er zwaar?

Een aantal dingen.

Om te beginnen zijn we net verhuisd, dus...

We zijn onze omgeving kwijt. Vooral familie is belangrijk.

Ik heb niemand bij wie ik kan langsgaan of die ik kan bellen.

Ik heb het nodig om af en toe met iemand te praten.

Logisch.

Ik heb m'n dochter altijd alleen opgevoed. Het is een bron van vreugde, maar...

het valt ook niet altijd mee.

Wat valt er niet mee?

Als kind kende ze haar vader amper. Maar hij heeft nu contact met haar opgenomen.

Ze leren elkaar kennen. Hij neemt haar weekendjes mee op stap.

Dat is natuurlijk mooi. Maar het is ook best ingewikkeld.

Wat is er ingewikkeld?

Hij is heel erudiet en brengt haar veel bij.

En ik zelf...

voeg niets meer toe.

Een paar dagen later viel m'n moeders oog op een advertentie.

'Antiquair wil vriendenkring opbouwen.'

M'n moeder ging er een paar keer heen. Het groepje bestond uit zeven, acht personen.

Een Vlaamse alleenstaande moeder met twee dochters.

Een verzekeringsagent die in cultuur ge�nteresseerd was.

Een chemicus die in een wasmiddelenfabriek werkte.

En Franck, een dertiger die van Mauritius kwam.

Mooi, h�?

Ik maak een foto van je.

Een prachtig decor. Kom.

Ga hier even staan.

Ok� dan.

Kijk hierheen.

Dank je wel.

Ben je al lang aan het fotograferen? -Drie jaar.

Een heerlijke hobby.

Ontwikkelen is het leukst. Ik heb een doka. Kom een keer kijken.

Ja, waarom niet. Leuk.

In het begin kende ik hier niemand. Maar door R�gis z'n clubje...

vind ik Reims steeds leuker.

Wij vonden het eerst ook moeilijk. Maar nu gaat het beter.

Dag, schat. Was het leuk?

Tast toe. -Dank je wel.

En hier is Reims beroemd om...

Bubbels.

Dank je wel. Je helpt heel goed.

In welke klas zit je? -Vier.

Laten we proosten op Rachel, die ons eindelijk thuis durfde uit te nodigen.

Op Rachel.

En op Chantal.

Het was gezellig, h�?

Een leuke vent, die Franck.

Die donkere jongen. Ik hou wel van zulke types.

Maar hij is met Amandine. -Ik bedoelde er niks mee.

Ik ben veel te oud om te sjansen.

Maar ik zou geen nee tegen 'm zeggen.

M'n vader vroeg of ik een week naar Straatsburg kwam.

Zijn kinderen, die niets van mij af wisten, waren met hun moeder naar Marokko.

Het huis was leeg.

Zij haalde me af van het station.

Wat is er aan de hand?

Wat is er? Is er iets gebeurd?

Het was zo moeilijk. -Wat was er moeilijk?

Hij. Hij doet moeilijk.

Ik weet het.

Hij ging als een gek tekeer toen ik de melk na het ontbijt niet had teruggezet.

Hij kafferde me uit en riep:

'Weet je dan niet dat melk zuur kan worden?'

'Op jouw leeftijd? Ben je soms achterlijk?'

Hij zei vreselijke dingen, mam. En maar schreeuwen en schelden.

Je hebt geen idee. -Ja, dat heb ik wel.

En dan nog iets... -Wat dan?

Na de lunch gingen we even naar buiten.

Ik blij, want hij werkte hele dagen. Ik vond het fijn om er even uit te gaan.

Hij stond al op de gang en ik deed de deur dicht.

De sleutel bleek aan de binnenkant te zitten. Hij schreeuwen:

'Bij anderen trek je nooit de deur dicht.'

Dat het onbeschoft was, dat ik niet thuis was, maar bij hem.

Jij wist niet dat die sleutel binnen in het slot zat.

Ja, maar hij gaf mij de schuld.

'Als je bij anderen bent, hoor je n� de eigenaar naar buiten te gaan.'

'Kwestie van opvoeding, kwestie van manieren.'

Ik heb m'n excuses aangeboden. Hij zei: Sta niet te grienen als een klein kind.

Hoe is het afgelopen?

Er kwam een slotenmaker. Dat kostte een kapitaal.

Volgens hem was het mijn schuld. De dag was vergald.

De volgende keer ga je niet zo lang.

Zeker weten. Dat wil ik niet meer.

Bedankt voor het thuisbrengen.

Kwamen jullie elkaar tegen? -Zoiets, ja.

Ik ga. -Dank voor het thuisbrengen. Kopje koffie?

Waarom niet?

We zien je niet zo vaak meer. -Klopt.

We zijn naar een fototentoonstelling geweest. Landschappen, echt schitterend.

Als je wilt, kunnen we eens samen gaan.

Rachel, Chantal was vannacht niet bij Florence.

Ze was bij mij. -Hoezo?

Ze heeft bij mij geslapen. We hebben al een tijdje iets.

Daarom wilde ik haar thuisbrengen, zodat jij ervan weet.

Ja, nu weet ik het.

En Amandine dan? -Dat is uit.

Twee vriendinnen is niks voor mij.

Dat weet ik niet. Ik ken je eigenlijk niet goed.

Ik had op m'n 16de ook een vriendje.

Charlie. Ik heb over hem verteld.

Ik begrijp het dus. -Wat begrijp je?

Ik begrijp dat...

dat je verliefd bent, een vriendje hebt.

Franck is mijn minnaar, mam. Heel anders dan jouw Charlie.

Enkele maanden later belde Franck mijn moeder op haar werk. Hij wilde haar spreken.

Wat is er aan de hand?

Chantal weet niets van deze afspraak. Het is mijn initiatief, niet het hare.

Ik wilde je zelf spreken. -Wat is er dan?

Chantal moet dit weekend niet naar haar vader gaan.

Waarom niet?

Omdat...

Omdat hij haar al jaren misbruikt.

Anaal.

Sorry dat ik het zo abrupt breng. Maar ik zou niet weten hoe anders.

Rachel, besef je wat ik zei?

Stoor ik? -Natuurlijk niet.

Mam, wat is er?

Niks.

M'n moeder zei niets.

Die nacht kreeg ze een eileiderontsteking.

De koorts liep op tot 41 graden.

Mam? Mama?

Ze lag tien dagen in het ziekenhuis.

Ik ging niet naar Straatsburg en verbrak per brief alle contact met m'n vader.

'Chantal, ik heb je wensen altijd ingewilligd en respecteer dit besluit.

Wat je je moeder verteld hebt, is ernstig. Een messteek in mijn hart.

Die wond heeft tijd nodig om te genezen.

Mijn teleurstelling is even groot als de blijdschap om onze ontmoeting.

Jou leren kennen was mij een groot genoegen.

Maar ik heb nu het gevoel dat ik me in je vergist heb.

Ooit zul je beseffen hoeveel pijn je me doet.

Toch hoop ik dat je leven mag lopen zoals je wenst.

Papa.'

Alle vijf dicht bij elkaar.

Blaas dan.

Wat is er, Chantal?

Wat is er met je, liefje?

Je krijgt een mooi leven.

Een heel mooi leven.

Je hele leven ligt nog voor je.

Toe nou maar.

Een glaasje champagne voor de 16-jarige Chantal.

Op je 16de verjaardag.

Mama...

Ik hou van je.

Al twee maanden probeer ik je een soort lange brief te schrijven.

Het valt me zwaar.

Ik moet vaak huilen.

Ik weet niet of het wat wordt.

Misschien doe ik er wel niets mee.

Ik hoop dat je van me blijft houden. Dat moet.

Jij bent m'n moeder. Chantal.

Jij ook, Alain? -Graag.

Waar heb je dat zalige taartje vandaan? -Dat adresje van C�dric.

Prachtige taarten h�, Alain? -Nou en of. En hun baba met rum...

Zijn jullie hier nu goed gesetteld? Veel ruimer dan het vorige flatje.

Ja, mazzel. En er is plek op de cr�che. -Gelukkig.

Straks zit ik onder. -Mag ik de lepel? Dank je.

Ze is dol op taart.

Lekker.

Gaat het? Je ziet pips.

Matig.

Ik slaap de laatste tijd slecht.

Mam...

M'n vader ligt in het ziekenhuis.

O.

Wil je niet weten hoe ik dat weet?

Ik heb het liever niet over je vader. -Ik heb het nu over hem.

Z'n vrouw heeft me gebeld.

Wat heeft hij?

Alzheimer. Wat best iets ironisch heeft.

Z'n vader heeft precies hetzelfde gehad.

Dat wist ik niet.

Hij vond het vreselijk dat z'n vader de kluts kwijtraakte.

Al die kennis waar niks van overblijft.

Doet het je niks dat hij ziek is?

Mij doet het wel iets.

Nee, mij doet het niets. Het spijt me.

Hoe zal ik het zeggen? Waar je vader vroeger zat...

dat deel van m'n hart is nu van ijs.

Je had dorst h�, liefje?

Liefje toch...

Ben je bang voor hem?

Hij ziet er nors uit, maar hij is heel aardig.

Die kat is ziek. Je moet ermee naar de dierenarts.

Hij heeft van alles onder de leden. -Welnee, het is een schatje.

Dit hier is de woonkamer. -Rachel, je wilt 'm toch niet houden?

Jawel. Kom maar, poes.

Ok�.

Dat was Chantal.

Haar vader is overleden.

Waarom gaf je haar niet even? -Dat wilde ze niet.

Hoe voelt ze zich? -Matig.

Ik bel haar meteen. -Later.

Nee, straks zegt ze dat ik er niet ben als ze me nodig heeft.

Zij wilde jou zelf niet spreken.

Als je nu belt, duurt dat een uur en ben je straks in tranen.

Dus bel haar later. Ok�?

Ok�.

Het was tien jaar geleden.

Ik was met m'n man in het Mus�e Rodin, toen we plotseling...

Chantal en haar vader tegen het lijf liepen.

Zomaar ineens.

Toen we een zaal binnenliepen.

Ik had hem al jaren niet gezien...

maar op een paar grijze haren na was hij niets veranderd.

We groetten elkaar alsof het de normaalste zaak van de wereld was.

Chantals vader leek niet verrast. En Chantal maakte zelfs een grapje.

Daarna ging ieder zijns weegs. Het had hooguit twee minuten geduurd.

Tot ziens.

Misschien probeerde ze zo weer een normale verstandhouding met hem te krijgen.

Ik weet het niet.

Vraag het haar. -Nee.

Zulke dingen kan ik haar niet vragen.

Dikke kans dat ze dan woedend wordt. Dat gebeurt soms.

Dat kan niet.

Bent u bang voor de driftbuien van uw dochter?

Ja.

Ik denk dat ik wegga bij C�dric.

Maar waarom? -Ik ben aan iets anders toe.

Ik hou wel van hem, maar dit hou ik niet vol.

Hoe bedoel je?

Ik hou niet genoeg van hem. Ik zal altijd van 'm houden.

Maar ik ben niet verliefd op 'm.

Maar wat versta je dan precies onder 'verliefd zijn'?

Jullie hebben 't toch goed? -Maar ik ben niet verliefd.

Het is niet anders. Ik doe het niet voor m'n lol.

Ik baal ook.

Kan het niet overwaaien? -Nee, dat denk ik niet.

Als je het zeker weet... -Hou op.

Altijd als ik iets beweer, begin jij erop af te dingen.

Je weet het altijd beter.

Welnee, maar C�dric heeft je altijd overal bij gesteund.

Zul je ooit iemand vinden die jou zo goed begrijpt? Dat baart me zorgen.

Denk nog eens goed na. -Hou toch op.

Altijd reageer je negatief.

Ik ben nu 33. Mag ik m'n eigen leven leiden?

Althans een poging wagen?

Zij is m'n beste vriendin.

De daaropvolgende jaren groeiden we uit elkaar.

De vorige foto? -Nee, dat is Charlotte.

Er hing iets loodzwaars boven ons.

Ze lijken allemaal op elkaar. Mooie foto.

Ik noemde haar geen 'mama' meer.

Dit is de laatste.

Sorry, ik kan dit niet.

Ik kan niet langer doen alsof.

We doen niet alsof. -Ik wel. En daar word ik doodmoe van.

We hebben elkaar niets te melden. En daar kan ik niet tegen.

Ik wil graag dat je weggaat.

Mama...

Sorry, ik weet dat je zin had om met oma te eten. Maar ik kan het niet.

Ik kan het niet.

Geeft niet. Ik begrijp het.

Ik zie jou morgen. -Tot morgen.

Alles komt goed. Tot morgen, lieverd.

Waar gaat oma nu naartoe? -Weet ik niet. Naar een hotel.

Het kan me ook niet schelen.

M'n moeder belde niet meer, uit angst voor mijn reactie.

Om wel contact te hebben en niet te storen, stuurde ze me berichtjes.

Maanden verstreken zonder dat we elkaar spraken.

Gaat het?

Ik ben het: Rachel.

Lieverd.

Wat goed dat je er bent.

Wat was je lang weg. -Nee.

Ik was even naar de bibliotheek. Ruim een uur.

Chantal? Is alles goed?

Dag, mama. Ja, alles gaat goed.

Ik wilde alleen even hoi zeggen.

Dat is fijn, liefje. Ik was bang dat er iets met Camille was.

Welnee. Waarom dacht je dat? -Geen idee. Ik klets maar wat.

Ze is bij haar vader.

Goed om je stem te horen.

Ik vind het ook fijn, lieverd.

Hoe is het met Alain?

We hadden gisteren de uitslag. Het ziet er niet florissant uit.

De behandeling van de ziekte op zich werkt wel.

In dat opzicht gaat het best goed.

Maar hij vergeet veel. Alsof ik moet kiezen tussen pest en cholera.

Trek jij het een beetje? -Ach, het zal wel moeten.

Zie je wel andere mensen? -Gaby was hier pas nog.

Maar inderdaad, ik voel me wel een beetje alleen.

We z�jn alleen. In wezen zijn we allemaal alleen, mam.

Maar soms denken we dat dat niet zo is.

Maar Alain is er wel.

Hij is er nog. -Dat is zo, ja.

Zo had ik het nog niet bekeken. Goed dat je me erop attent maakt.

Wat hierna gebeurde, kwam als een verrassing.

Oude gevoelens die we kwijt dachten te zijn, kwamen weer boven.

M'n moeder kwam naar Parijs. Het was warm. Het was zomer.

Ik had haar vijf jaar niet gezien.

Dat ben ik met Charlie. -Ja, dat zie ik.

Je zei altijd dat je Charlie eigenlijk niks vond.

En nu zie ik een geweldige jongeman...

met een heerlijke lach.

Een knappe vent. -Dacht je dat hij lelijk was?

Ik wist niet dat ie zo knap was. Hij is echt heel knap, die Charlie.

Hij was vooral heel lief.

Weet je wat ik ineens besef, nu ik die foto van Charlie zie?

Zeg dan.

Je verlangde naar een rotvent. Je wachtte op m'n vader.

Ik had h�m liever als vader gehad.

Mag ik je wat vragen?

Natuurlijk.

Waarom zag je niks?

Ja, ik was blind.

Ik heb daar spijt van.

Enorme spijt. -Zie je achteraf in waarom?

Ik had geen vertrouwen meer in ons. -Hoe bedoel je?

Als je thuiskwam, na een bezoek aan je vader, voelde je je beroerd.

Ik dacht dat dat met mij te maken had.

Ik had geen vertrouwen meer in onze band.

Dat verblindde me.

Het leek me logisch dat je genoeg had van je moeder. Ik dacht...

dat je niet naar huis wilde omdat je niet meer van me hield.

Dacht je dat echt? -Ja.

Weet je, mam. Ik denk dat er een logica achter zit.

Een ijzeren logica.

Dit is niet zomaar een priv�verhaal.

Je voelde je terecht uitgesloten.

Het was ��n groot uitsluitingsproject.

Maatschappelijk, bewust, opzettelijk. Inclusief wat hij mij aangedaan heeft.

Ik snap niet wat je bedoelt.

Jullie behoorden tot twee totaal verschillende werelden.

Jij was alleen, arm en Joods.

Je was mooi, anders dan de anderen. Ja, dat is belangrijk.

Dat telt mee.

De bedoeling was dat je onderuit zou gaan.

Dat hoort bij maatschappelijke uitsluiting.

Jullie moesten maatschappelijk gescheiden blijven.

Maar toen kwam die toestand met 'vader onbekend'.

Dat pikte ik niet. Ik vond het oneerlijk.

Maar als ik zijn naam had, zouden jullie, jullie milieus, niet meer gescheiden zijn.

Jij wilde per se dat hij me erkende.

Hij �s je vader.

Mijn status wijzigt: ik word officieel zijn dochter.

Je b�nt zijn dochter. -Klopt. Maar alleen...

Dat druiste in tegen de logica van hun kamp. Wat kon hij doen?

Hij vond iets.

Hij negeerde het taboe op seks van ouders met hun kinderen

Dat ging voor hem niet op. Niet voor hem.

Alsof hij mijn vader niet was, en ik niet zijn kind.

Hij stond daarboven. Boven jou, boven ons, boven alle maatschappelijke regels.

Denk je? -Ik denk dat het zo zit, ja.

Ik weet het zelfs zeker. -Misschien.

Hij heeft iets heel ernstigs gedaan.

Wat hij mij aangedaan heeft, heeft hij vooral ook jou aangedaan:

Je vernedert mensen door ze te schande te maken.

En wat kon jou erger te schande maken, ook al dacht je alles voor elkaar te hebben?

Hij maakte je de moeder van een door haar vader misbruikt meisje.

Waarom hield je van hem, mam?

Ik hield van hem.

Waarom houden mensen van elkaar? Ik weet het niet.

Hij had m'n leven veranderd. Ik kon niet zonder hem.

Maar toen hij uit m'n leven verdween, moest ik wel.

Wij hebben ons staande gehouden. En ons leven is nog niet voorbij.

Je bent zo mooi, mam.

Dat is lief van je. -Nee, echt.

Een paar dagen later mailde m'n moeder dat ze veel aan me dacht.

Ze eindigde met het volgende citaat:

Van de gemoedsgesteldheid die jaren her ��n lange marteling was...

was niets over.

Want in deze wereld, waar alles slijt en vergaat...

bestaat ��n ding dat nog vollediger verdwijnt...

en waarvan nog minder rest dan van schoonheid...

en dat is verdriet.