All language subtitles for The.Guardian.Of.The.Monarchs.2024.720p.WEBRip.x264.AAC-[YTS.MX]

af Afrikaans
ak Akan
sq Albanian
am Amharic
ar Arabic
hy Armenian
az Azerbaijani
eu Basque
be Belarusian
bem Bemba
bn Bengali
bh Bihari
bs Bosnian
br Breton
bg Bulgarian
km Cambodian
ca Catalan
ceb Cebuano
chr Cherokee
ny Chichewa
zh-CN Chinese (Simplified)
zh-TW Chinese (Traditional)
co Corsican
hr Croatian
cs Czech
da Danish
en English
eo Esperanto
et Estonian
ee Ewe
fo Faroese
tl Filipino
fi Finnish
fr French
fy Frisian
gaa Ga
gl Galician
ka Georgian
de German
el Greek
gn Guarani
gu Gujarati
ht Haitian Creole
ha Hausa
haw Hawaiian
iw Hebrew
hi Hindi
hmn Hmong
hu Hungarian
is Icelandic
ig Igbo
id Indonesian Download
ia Interlingua
ga Irish
it Italian
ja Japanese
jw Javanese
kn Kannada
kk Kazakh
rw Kinyarwanda
rn Kirundi
kg Kongo
ko Korean
kri Krio (Sierra Leone)
ku Kurdish
ckb Kurdish (Soranî)
ky Kyrgyz
lo Laothian
la Latin
lv Latvian
ln Lingala
lt Lithuanian
loz Lozi
lg Luganda
ach Luo
lb Luxembourgish
mk Macedonian
mg Malagasy
ms Malay
ml Malayalam
mt Maltese
mi Maori
mr Marathi
mfe Mauritian Creole
mo Moldavian
mn Mongolian
my Myanmar (Burmese)
sr-ME Montenegrin
ne Nepali
pcm Nigerian Pidgin
nso Northern Sotho
no Norwegian Download
nn Norwegian (Nynorsk)
oc Occitan
or Oriya
om Oromo
ps Pashto
fa Persian
pl Polish
pt-BR Portuguese (Brazil)
pt Portuguese (Portugal)
pa Punjabi
qu Quechua
ro Romanian
rm Romansh
nyn Runyakitara
ru Russian
sm Samoan
gd Scots Gaelic
sr Serbian
sh Serbo-Croatian
st Sesotho
tn Setswana
crs Seychellois Creole
sn Shona
sd Sindhi
si Sinhalese
sk Slovak
sl Slovenian
so Somali
es Spanish Download
es-419 Spanish (Latin American)
su Sundanese
sw Swahili
sv Swedish
tg Tajik
ta Tamil
tt Tatar
te Telugu
th Thai
ti Tigrinya
to Tonga
lua Tshiluba
tum Tumbuka
tr Turkish
tk Turkmen
tw Twi
ug Uighur
uk Ukrainian
ur Urdu
uz Uzbek
vi Vietnamese
cy Welsh
wo Wolof
xh Xhosa
yi Yiddish
yo Yoruba
zu Zulu

Original subtitles

Downloaded from YTS.MX

Goedemorgen. Kun je jezelf voorstellen? Vertel je functie.

Official YIFY movies site: YTS.MX

Homero Gómez González.

...voorzitter en commissaris van El Rosario, het grootste reservaat ter wereld.

Na een reis van twee maanden kunnen we ze zien vliegen.

Bruiden van de zon. De reizigersvlinder.

Werelderfgoed.

Zielen van de doden. Kom op bezoek. Het is een wereldwonder.

Moet je ze zien.

Prachtig.

De procureur-generaal vaardigde een bevel uit...

...voor de verdwijning van activist Homero Gómez González.

Hij is maandag voor het laatst gezien...

...bij een bijeenkomst in het dorp El Soldado.

Homero is een van de 800 activisten die met de dood is bedreigd.

Vandaag willen zijn familie, zijn dorp en misschien de vlinders...

...weten wat er met Homero Gómez is gebeurd.

Het is een van de meest adembenemende vertoningen op aarde.

Maar hun reservaat staat op het punt te verdwijnen.

De populatie monarchvlinders is met 22% afgenomen...

...vergeleken met vorig jaar.

De hoge dennen en oyamelsparren zijn verwoest...

...door de teelt van zeer winstgevende producten zoals avocado.

Michoacán wordt steeds meer het strijdtoneel...

...van een verzameling criminele groepen.

Ze stapten over van de transnationale drugshandel...

...naar iets makkelijkers, de lokale economie.

1.733 milieubeschermers zijn gedood in de afgelopen 10 jaar.

68% van hen komt uit Latijns-Amerika.

Mexico had het hoogste aantal moorden op milieuactivisten.

Nadat hij afstudeerde was mijn broer een van de eerste professionals hier.

Hij was een goede leerling. Hij haalde altijd goede cijfers.

De lokale boerenbevolking had hoge verwachtingen van hem...

...en vertrouwde erop dat hij hen zou helpen.

Toen begon hij zich met milieukwesties te bemoeien...

HOMERO'S BROER

...en de monarchvlinder.

Ze heten reservaten. Hier sterven veel vlinders, miljoenen.

Het mannetje sterft als het vrouwtje teruggaat...

...naar de VS en Canada om eieren te leggen.

En veel vlinders sterven...

...door vogels en knaagdieren of vanwege de kou, lichamelijke uitputting en vorst.

Daarom heet het een reservaat.

Dus werd hij steeds meer betrokken als adviseur.

Hier begint zijn verhaal, toch?

Zijn carrière.

We waken elke dag over onze bossen. We hebben meer dan 1000 percelen.

Nu planten we bomen. Deze plek zal altijd veilig zijn...

...maar we werken hard om onze monarchvlinder beschermen...

...een van Mexico's natuurwonderen.

Homero was een grappenmaker.

Maar tegelijkertijd was hij erg warm. Hij omhelsde zijn kinderen...

...en vertelde hoeveel hij van ze hield.

Hij was dolblij toen de kleine Homero werd geboren.

Toen ik beviel zei hij: 'Vraag me alles wat je wilt.'

En ik vroeg hem waarom.

Hij zei: 'Ik wil je bedanken dat je me een zoon hebt gegeven.'

REBECA VALENCIA HOMERO'S VROUW

We waren zo gelukkig toen.

Mijn vader was een gelukkig man.

Mijn vroegste herinneringen met hem zijn wandelen in het bos.

Ik speelde met vlinders. Ze vlogen zo dicht bij me...

Ik wilde ze aanraken, maar dat lieten ze niet toe.

Hij nam foto's van de vlinders...

...zelfs als ze diep in bomen zaten.

Vanmorgen vliegen er honderden vlinders...

...omdat ze verschillende kolonies vormen die ik vanochtend tegenkwam.

We gaan ze nu zien.

Hij was een leider van zijn gemeenschap...

...wat een gebied is met land dat gemeenschappelijk bezit is.

Het is een gebied met veel bossen.

Er is veel water daar.

De bomen groeien heel snel.

Maar het is ook een arme regio.

En Homero werd verantwoordelijk voor de bescherming...

...van het monarchvlinderreservaat.

Een babyhert dat hier slaapt in het monarchvlinderbos.

Het camoufleert met de tak. En ik vond het diep in slaap.

Een babyhertje.

Het is het seizoen wanneer reekalfjes worden geboren.

Het monarchvlinderreservaat in Michoacán opent zijn deuren voor het publiek...

...om duizenden bezoekers te verwelkomen tot 31 maart.

De toeristische afdeling van de staat zei dat er 225.000 bezoekers worden verwacht...

...uit het binnen- als buitenland...

...in de reservaten van Rosario en Sierra Chincua.

VLINDERS 300 METER VERDEROP

Ze zijn prachtig.

Ik moet huilen. Een van de mooiste dingen die ik ooit zag.

Foto's doen het geen recht.

We doen ons best.

Dit is ongelooflijk mooi.

Naast het toerisme...

...werden de vlinders een belangrijke hulpbron...

...die de gemeenschap ondersteunde.

En Homero was daar een belangrijk onderdeel van.

Eerst plaatste hij foto's van hem met de vlinder...

...en schreef hij uitleg op Facebook.

Uiteindelijk vroeg hij of ik hem wilde filmen.

Groeten uit El Rosario...

In het begin maakte hij veel fouten.

Hij zei: 'Stop. We beginnen opnieuw.'

We maakten zelfs onze eigen borden.

Hij gaf een teken en ik begon te filmen.

Vandaag deel ik deze plek met een natuurwonder, de monarchvlinder.

Bekend als de reiziger, de bruiden van de zon, werelderfgoed.

We nodigen je uit.

We zijn dagelijks open van acht tot vijf tot eind maart.

Hij had veel boeken over de monarch, hun leven, hun reis vanuit Canada.

Hij ging naar Canada om de vlinders te zien.

Hij verzamelde al deze informatie. Hij wist praktisch alles over hen.

Het is makkelijk te begrijpen waarom mensen zo gepassioneerd zijn...

...zo verliefd, zo enthousiast over deze vlinder...

...want hij doet wat we onmogelijk noemen.

Dit insect wist door te dringen...

...in veel samenlevingen en verschillende groepen.

Deze vlinders zijn symbolen van het onmogelijke...

...van dromen.

Er zijn veel verwijzingen naar het idee van transformatie...

...veerkracht, mogelijkheden en de toekomst.

En het idee om meer dan één huis te hebben.

Dat hoor ik van de migrantengroepen...

...waarmee ik werk in de Verenigde Staten.

Zonder papieren.

Onbevreesd.

Zonder papieren. - Onbevreesd.

Zonder papieren.

Er is een parallel tussen de ervaring...

...en de volhardendheid van deze nomadevlinder en migranten.

En tegelijkertijd wordt de vlinder gezien...

...als drager van de zielen van voorouders, in Centraal-Mexicaanse culturen.

De vlinder brengt hun familieleden naar deze Mexicaanse festiviteiten...

...die voorouderlijke en moderne tradities combineren.

Interessant in deze context is hoe...

...het verbonden is met denkbeeldige werelden.

Zo slaagt deze vlinder erin te bereiken...

...wat andere wezens niet eens van durven dromen.

Kijk eens naar het ei.

De monarch legt zijn eieren onder de bladeren van de kroontjeskruidplant.

Deze plant migreerde duizenden jaren geleden van het zuiden naar het noorden.

Dit is de enige plant waaronder de vlinder eitjes legt.

De rups vormt een cocon of pop...

...en de organen die eerder van de rups waren...

...worden nu vleugels.

...dan komt hij tevoorschijn als een volwassen vlinder...

...als een monarch.

Een monarch die in Canada is geboren zal proberen een meer te vinden...

...om te profiteren van de windstromen...

...die hem voortstuwen en zijn vlucht vergemakkelijken.

KILOMETERS

Het is een van de meest spectaculaire migraties ter wereld.

Tientallen miljoenen monarchvlinders verlaten de VS, en Zuid-Canada...

...en reizen helemaal naar de bergen van Michoacán.

LAKE ERIE GRENS CANADA-VS

NEW YORK, VS

Monarchvlinders migreren nu zuidelijk. Dus je ziet er misschien meer dan normaal.

WEST VIRGINIA, VS

De magische migratie van monarchvlinders...

...is vertrokken naar hun winterverblijf in Mexico.

Gelukkig stoppen ze hier om uit te rusten.

KILOMETERS

Ze steken het Midwesten over.

OKLAHOMA, VS

Ze vliegen hoog in de lucht boven Oklahoma...

...wat ook wel de snelweg voor monarchvlinders wordt genoemd.

Overal in Texas zijn vlinders gezien.

En we gaan er nog meer door ons gebied zien bewegen.

CHIHUAHUA-WOESTIJN GRENS MEXICO-VS

In de woestijn kunnen ze problemen krijgen.

Dit is een zware tijd voor de vlinder, want hij vliegt al dagen.

Hij stuit op infrastructuur zoals bruggen, wat ingewikkeld kan zijn.

De reis door dat laatste stuk in Mexico is zwaar...

...deels omdat er geen water is en deels omdat planten schaars zijn.

Er is geen kroontjeskruid meer en minder nectar.

Stipt op hun verwachte aankomstdatum...

...vliegen monarchvlinders over de oyamelbossen van Michoacán.

De eerste zwermen vlinders komen uit Zuid-Canada...

...en gaan via de VS naar Mexico.

Ze komen aan in het monarchvlinderreservaat...

...en gaan naar precies hetzelfde oyamelbos...

...als hun voorouders.

Daar nemen ze een pauze.

Ze zijn moe.

Ze vliegen al maanden, vele duizenden kilometers...

...mogelijk zonder water of voedsel.

De vlinder neemt een voortplantingspauze in wat we kolonies noemen.

Alleen zouden ze het niet redden vanwege de weersomstandigheden.

We zijn open sinds 19 november.

Het was een goed seizoen. Er waren veel mensen.

Gisteren hadden we 1.300 bezoekers, Eergisteren 1000.

De mensen komen. We doen het goed.

We verwachten dit seizoen 180.000 toeristen.

De gemeenschappen zorgen voor hun bossen omdat het hun thuis is.

Ze gebruiken hun bossen, hun bestaansmiddelen...

...net als andere soorten.

Als er een verandering is in het lokale gebruik door externe eisen...

...zet dat de deur open naar andere dingen en wezens...

...die schadelijk kunnen zijn voor menselijke gemeenschappen...

...en voor het bos, of in dit geval de vlinders.

Michoacán is rijk aan natuurlijke hulpbronnen. Het heeft alle klimaten.

MICHOACÁN - OOSTELIJK GEBIED

Maar het oosten is vooral rijk aan hout. Het is ook rijk aan mineralen.

Michoacán is een van Mexico's gevaarlijkste staten...

...met constante vetes tussen drugskartels...

...die voor een record aantal moorden zorgen.

Alleen al in Michoacán hebben we 14 criminele groepen geïdentificeerd.

Dat zijn de officiële groepen.

De speciale troepen van Michoacán.

De Correas.

De Pájaros de la Sierra.

De nieuwe Michoacán-familie.

De Viagra's.

En La Resistencia.

En twee grote criminele groepen, het Jalisco nieuwe generatie-kartel...

...en het Sinaloa-kartel, die lokale bondgenoten hebben.

We hebben het over mensenhandel, van wapens tot drugs.

Een aanzienlijk deel van de kartelinkomsten...

...komt voort uit de productie van methamfetamine...

...en het opzetten van methlabs.

Michoacán is belangrijk voor de drugskartels...

...omdat het op de drugshandelroutes naar het noorden ligt.

Verschillende groepen beheersen deze routes.

Het is het afleverpunt voor drugszendingen uit Zuid-Amerika.

En daarna moeten deze zendingen over land naar de grens.

Verdomme.

Michoacán wordt steeds gewelddadiger...

...zoals de toename van 22% van het aantal moorden laat zien.

Helaas is dit geweld nog lang niet voorbij.

Hierdoor splitsten de kartels.

Dit zorgde ervoor dat hun belangrijkste criminele activiteit, drugshandel...

...evolueerde naar een breder scala aan criminele activiteiten...

...zoals afpersing, ontvoering en illegale houtkap...

...voornamelijk voor de export.

De houtexportindustrie in Mexico is 3,2 miljard dollar waard.

Naar schatting 70 procent van al het hout dat in Mexico wordt gekapt...

...is illegaal.

Het grootste deel van dit hout gaat naar de Verenigde Staten.

Georganiseerde misdaadgroepen willen hier een slaatje uit slaan...

...zodat een deel van die winst in hun handen komt.

Dat kan via afpersing...

...en het bieden van bescherming aan houtbedrijven.

Maar steeds vaker zien we georganiseerde misdaadgroepen...

...die zelf meedoen aan de houtkap.

Homero zou zeggen dat onze bossen een goudmijn zijn.

VERSLAGGEVER LA VOZ DE MICHOACÁN

Een dennenboom van 30 meter kan 18.000 pesos opleveren.

We hebben mensen op heterdaad betrapt bij het omhakken van bomen...

...het stelen van bomen.

We sloten het reservaat om hulp van de autoriteiten te eisen.

In plaats daarvan beschermen ze hen.

En we staan trots op de wacht zodat onze bossen behouden blijven.

Het helpt ook om aandacht van de overheid te eisen.

Omdat het 's nachts stil is...

...hoor je makkelijker een kettingzaag of iemand die een boom omhakt.

Geweren, machetes, meer nemen we niet mee naar het bos.

We weten dat we gevaar lopen.

Hun voordeel was dat ze het bos op hun duimpje kenden.

Ze pakten ze simpelweg en droegen ze over aan de autoriteiten.

Laat je gezicht zien. - Kom op.

Hij is je baas. - Laat hem opstaan.

De lokale bevolking, gewapend met alleen hun moed...

...en god weet wat nog meer, namen het hout in beslag.

Toen hij alle bomen op de grond zag die ze al hadden gekapt...

...klaagde hij ze aan.

Maar wat die mensen hem zeiden was...

'We zien je als we vrij zijn.'

Hij zei vaak op onze gemeenschapsbijeenkomsten:

'Broeders, blijf onze belangen verdedigen in de bossen van ons reservaat.

VRIEND VAN HOMERO

Zelfs als iemand wordt gedood, kunnen ze ons niet allemaal doden.'

Ik weet nog dat hij zei dat de...

...volgende stap van de georganiseerde misdaad...

...de overname van natuurlijke hulpbronnen was.

Hij zei dat ze het water zouden overnemen, het bos.

En dat deden ze.

Dat is wat we nu doormaken.

De georganiseerde misdaad werkt bijna overal hetzelfde.

Je ziet een konvooi...

...van 20, 30 gewapende mannen in vrachtwagens...

...voorbijrijden met kettingzagen die naar het bos gaan.

De ene vrachtwagen na de andere komt uit de heuvels met het hout.

Ze wilden het kerngebied.

Het kerngebied is een onaantastbare zone. Het is het huis van de monarchvlinder.

Zodra het bos is gekapt, verbranden ze het.

Dit land erodeert, en ze veranderen het gebruik ervan.

Het is ongeschikt voor pijnbomen.

Je kunt er alles op groeien wat je maar wilt...

...wat meestal avocado is.

En dit is hoe georganiseerde misdaadgroepen...

...extra inkomen verdienen door promotie van de avocadoproductie...

...in gebieden die ze illegaal hebben uitgebuit en van mensen afpakten.

Veel georganiseerde misdaadgroepen...

...bezitten nu hectares met avocadoplantages.

En dan heb je ineens een markt van miljarden dollars...

...die bereid is om te consumeren wat Mexico produceert...

...wat miljarden dollars winst oplevert.

Georganiseerde misdaadgroepen maken steeds meer deel uit...

...van deze internationale handel...

...tussen deze twee grote economieën, Mexico en de VS.

Dit laatste decennium...

...heeft de vraag naar avocado geleid tot een uitbreiding naar het reservaat.

Het is een uitdaging om deze verschuiving tegen te houden...

...zodat beschermd bos geen monoteelt van avocado's wordt.

Een overstap naar avocado...

...heeft niet per se gevolgen voor de vlinder, maar die zijn er nu wel...

...omdat er ook veel water voor nodig is.

Ze beginnen landbouwpercelen te maken...

...en stelen het grondwater.

Dit water komt uit de wouden van monarchvlinders...

...en dit treft zowel mensen als dieren, inclusief de vlinder.

Homero maakte zich zorgen...

...omdat er elke twee dagen een bosbrand was.

Hij zei: 'De smokkelaars vallen ons aan.'

'Ze gaan ons overal geld voor vragen, zelfs onze bossen.'

En hij zei dat, zolang hij leefde...

...hij de criminelen niet de gemeenschap binnen zou laten dringen.

Ze kennen elkaar allemaal.

Als je daar leeft en een klacht indient komen ze hoe dan ook achter jou...

...of je familie aan.

'Ik heb een serieus probleem dat ik denk ik niet kan oplossen.'

Dat waren zijn woorden.

Het El Rosario-reservaat is verlaten.

Homero Gómez wees erop dat de onveiligheid...

...het aantal bezoekers met bijna 70% verminderde.

Houtkap is niet toegestaan. We riskeren onze levens.

In plaats van naar ons te luisteren of ons te helpen, worden we onderdrukt.

Homero werd zijn eigen reclamebureau.

Hij praatte net zo makkelijk met lokale of nationale media...

...als met internationale organisaties.

Hij wist dat, via de pers, met de internationale schijnwerpers...

...van staats- en landelijke media hij een grotere impact kon hebben.

MONARCHVLINDER-POPULATIE DAALT 22%

Het monarchvlinderreservaat wordt bedreigd door...

...de vernietiging van tot 500 bomen per dag.

Elk jaar melden primetime nieuwsuitzendingen...

...de aankomst van de monarchvlinder.

Maar daarmee werpen ze ook licht op de duistere kant van het verhaal...

...de ontbossing van het biosfeerreservaat. Ze interviewden Homero regelmatig.

De illegale houtkap was een bedreiging...

...maar de lokale mensen maakten er een einde aan.

Daarna hebben we mensen aangehouden.

Hij informeerde ons over dingen, 'Ze zijn er.'

En we zagen hoe het aantal moorden in de regio toenam...

...en de ontvoeringen.

Hij zei dit niet op camera, omdat hij voorzichtig was.

Druk van de media en Homero's sociaal activisme...

...dwongen de autoriteiten om de georganiseerde misdaad aan te pakken.

Het dwong hen tot operaties, het doen van onderzoek...

...en het in beslag nemen van illegaal gekapt hout.

HOUTKAPOPERATIE

De drugskartels in de regio begonnen zich ongemakkelijk te voelen...

...omdat hij de aandacht op het reservaat vestigde.

In zijn poging om zichzelf, zijn familie en gemeenschappen van voedsel te voorzien...

...kwam hij als leider in botsing met georganiseerde misdaadgroepen.

In Michoacán...

...wil de georganiseerde misdaad politieke macht.

Om de een of andere reden...

...willen ze de politieke structuur zijn...

...die alles beheerst.

Ze willen als...

...Pablo Escobar zijn.

De meest recente gouverneurs van deze staat...

...tenminste de laatste vier of vijf...

...hadden een directe band met de georganiseerde misdaad.

We lossen het onveiligheidsprobleem op.

POLITIE MICHOACÁN

Wij regeren Michoacán.

En we maken Michoacán een van Mexico's veiligste staten.

Activisten en politici in Michoacán...

...werpen beschuldigingen op in de lokale pers tegen Silvano Aureoles.

Silvano Aureoles gaf miljoenen uit...

...aan de bouw van zeven bunkers tijdens zijn regering.

Silvano steunde het Tempelierskartel.

Kennelijk gaf Dulce, hoofd van de Tempeliers...

...hem een paar dagen geleden twee miljoen dollar.

Ze zeggen dat ze je twee miljoen dollar hebben gegeven.

Ik zeg het je, Ciro.

Ik sta open voor een onderzoek.

Ik was vastbesloten...

...om orde op zaken te stellen.

GOUVERNEUR VAN MICHOACÁN 2015-2021

Ik heb de staat versterkt. Maar op lokaal niveau...

...zijn gemeenten volledig weerloos...

...tegenover criminele groepen die druk op hen uitoefenen...

...voor zakelijke doeleinden.

Wat voor zaken doen deze criminele groepen?

Drugshandel.

En illegale houtkap.

Met illegale houtkap is gigantisch veel geld te verdienen.

Het is heel aantrekkelijk.

Ik durf zelfs te zeggen dat nu meer dan eerder...

...illegale houtkap winstgevender is dan het groeien van marihuana.

Homero en de mensen van El Rosario gingen de confrontatie aan...

...om hun gemeenschap te beschermen.

Je kunt in de naburige gemeenschappen zien...

...hoe hun bossen zijn uitgeput.

Maar El Rosario behield die van hen. Waarom?

Dankzij Homero's vastberadenheid en moed om de confrontatie aan te gaan.

Er waren zelfs vuurgevechten.

Aan de andere kant hadden hij en ik onze meningsverschillen.

Hoewel ik het eens was met zijn doel, was er verzet...

...omdat hij vond dat we binnendrongen op zijn politiek terrein.

Dit is een geweldige kans. We kunnen onze buurman vertellen...

...dat hij bomen kan planten omdat hij een maandelijks inkomen krijgt.

De gouverneur kon zeggen wat hij wilde tijdens zijn persconferenties...

...maar de waarheid is dat hij niets gaf om de monarchvlinder ...

...en onze oostelijke bossen. Homero zei ook:

'Hij is mijn vriend, maar hij negeert hij me. Ik krijg geen antwoorden.'

Gouverneur Silvano deed een belofte, maar hij kwam die nooit na.

We hebben ze hier nog nooit gezien.

We zorgen ervoor dat niemand de bomen omhakt. Wij riskeren onze levens.

Het gezegde luidt dat dronken zijn niet hetzelfde is als barman zijn.

Dus het is niet...

...hetzelfde om aan de kant te staan van de protestanten, die eisen hebben...

...als dat je de overheid bent, waar...

...je beslissingen moet nemen vanuit een officieel standpunt.

Hij klaagde en was boos als ik niet deed wat nodig was...

...om de hulp te geven die hij wilde.

Hij nam het geld. De 4,5 miljoen peso's zijn weg.

Er is geen geld om mensen te betalen.

Mensen kunnen zo niet werken. - Eén voor één.

Anders wordt het een eindeloze lijst.

Dus gingen we protesteren tegen Silvano.

Zoek naar oplossingen. Laten we het verleden vergeten.

We dachten dat Silvano zijn vriend was.

Uiteindelijk beseften we dat hij dat niet was.

Film dit even.

Toen pakten ze Homero op en arresteerden hem.

'Als ze hem niet vrijlaten, verzamelen we de mensen.'

'Als we met 250 mensen zijn, komen er 1000.'

Kom allemaal deze kant op.

Sla hier af. - Deze kant op.

Deze kant op.

Ze lieten hem gaan, iedereen kwam terug. We kwamen bij El Rosario rond 03.00.

Maar we kwamen met hem terug.

In het monarchvlinderreservaat hebben we een kruitvat...

...met politieke groepen in conflict...

...criminele organisaties die strijden om controle...

...en een rivaal die hen uitdaagde en in het nauw dreef...

...het probleem zichtbaar maakte...

...en een alternatieve politieke beweging aanbood.

Het is historisch. De vlinders kwamen nog nooit zo laat aan.

De trieste realiteit van klimaatverandering.

De noordelijke landen bedreigen de monarch.

Ze gebruiken nog steeds klakkeloos pesticiden...

...en planten veel gemodificeerde maïs, wat de bomen doodt.

Dat is het probleem, een probleem genaamd Monstanto.

Hij vocht altijd voor ons en wilde onze burgemeester worden.

Hij was kandidaat.

Onze gouverneur bracht veranderingen aan...

...in toerisme en cultuur, wat ze in het verleden nooit deden.

Sommige mensen hier komen alleen voor de foto.

Ze willen dicht bij de gouverneur zijn...

...maar als we hun hulp zoeken, draaien ze zich om.

Ik ben blij met wat de gouverneur doet.

Mijn broer ging de politiek in...

...vanwege zijn activisme of liefde voor de natuur en de monarchvlinder.

Maar in werkelijkheid was mijn broer niet iemand...

...met interesse in macht.

Het was maatschappelijk werk. Het ging om vriendschap...

...om mensen helpen, want hij deed veel dingen.

En mensen uit El Rosario weten dit, daarom houden ze van hem.

Want in de tijd dat hij daar was...

...zijn er geweldige dingen bereikt die nu niet meer gebeuren.

Toen mijn vader kandidaat was, werd hij ontvoerd.

Om hem onder druk te zetten en duidelijk te maken dat hij niet kon winnen.

Zijn mensen moesten op iemand anders stemmen...

...of ze moesten niet stemmen.

Ze bedreigden hem door te zeggen dat als hij burgemeester werd...

...ze hem en zijn hele familie zouden pakken.

Ze wilden...

...onderhandelen.

Hij moest stoppen met protesteren...

...en hun illegale houtkap toestaan.

Met zonsopgang lieten ze hem vrij.

De volgende dag waren de verkiezingen.

Zaterdag probeerden ze de hele dag mensen over te halen om niet te stemmen.

Er waren toen geruchten over twee ontvoerde mensen.

Alles was gesloten...

...omdat er iemand vermoord was.

Dit gebied had toen het hoogste aantal ontvoeringen.

Leden van de gemeenschap werden ontvoerd en de volgende dag dood aangetroffen.

Tijdens het verkiezingsseizoen werden er kandidaten gedood.

Hij zat vaak bij de ramen.

Als er een auto voorbijreed, keek hij of ze hem kwamen halen...

...omdat hij zich al zorgen maakte.

Ik werd ontvoerd door de groepen die hier in Michoacán opereerden...

...maar dat weerhield ons er niet van om te vechten.

13 JANUARI 2020

Die ochtend zei hij dat ik op hem moest wachten...

...dat zijn vergadering niet lang zou duren.

Na de vergadering zou hij me op school afzetten.

Hij kreeg het ene telefoontje na het andere.

Ik denk dat ze hem vroegen of hij naar de paardenraces wilde gaan.

De persoon die hem belde was Elizabeth, een bestuurder van de gemeente.

Hij verliet de vergadering en bracht mijn neef Homero naar de bus.

Hij belde me en zei:

'Zeg tegen Romero dat ik onderweg ben, maar pak een blouse...

...want ik heb geen tijd om me om te kleden.'

Het was de laatste dag van de kermis. Hij ging naar de paardenraces.

Er waren grote politici op de kermis, en ze wachtten op hem.

Dus stuurde ik kleine Homero met zijn blouse op een hanger.

We hadden een gesprek. Hij vroeg me naar mijn lessen volgend semester.

Ik vertelde hem over de onderwerpen.

En toen stopten we ineens met praten.

Toen nam ik de bus.

Toen zag ik hem voor het laatst.

Homero ging naar de plaatselijke paardenrenbaan.

Leiders nodigden hem uit.

Het was een sociale en zakelijke bijeenkomst.

Ze gaan.

Hij verscheen op een foto op Facebook met andere mensen.

Dus ik dacht: hij heeft het naar zijn zin.

Het was rond 21.00 of 22.00 en ik kon niet slapen.

Het was vier uur 's nachts en hij was niet thuisgekomen.

Ik zei: 'Waar is hij?'

Mijn moeder belde me...

...en vroeg of ik iets wist omdat ze hem niet kon bereiken.

Dus belde ik de politie.

Er was geen spoor van mijn vader.

Ik was de eerste die hem ging zoeken. Ik had een slecht voorgevoel.

Toen ik aankwam op de plek waar het evenement had plaatsgevonden...

...zag ik allereerst zijn auto.

Maar hij was er niet.

ZUS VAN HOMERO

Dus toen ik dat zag, beviel me dat niks. Er was iets mis.

Ik belde Elizabeth, een van Ocampo's gemeentebestuurders.

Ze zei: 'Je vader was met regeringsfunctionarissen.'

Octavio Ocampo, die toen afgevaardigde was...

...met raadslid Karina Alvarado.

Ze zei dat ik haar moest bellen. Dus ik belde haar.

Ze zei dat mijn vader er nog was toen ze de kermis verlieten.

SNACKBAR

De hele dag was ik doodsbang en heel erg bezorgd...

...en belde ik mijn vader.

De telefoon ging, maar niemand nam op.

Het was 14 januari...

...rond 16.00, toen iemand eindelijk mijn vaders telefoon opnam.

Het was een man.

Hij zei dat mijn vader zijn telefoon en tablet...

...bij een tacokraam lagen.

Hij zei dat hij de telefoon meenam. Mijn vader vergat nooit zijn telefoon...

...omdat het toeristenseizoen was en ze hem zouden bellen.

Ik vroeg de man of hij iets wist.

Hij zei dat mijn vader uit het zicht was gelopen.

Ik ging naar huis en mijn hele familie was er. Ze zeiden...

...dat mijn vader spoorloos was.

Ik zei: 'Ik ga hem zoeken.'

We gingen naar de procureur-generaal. We moesten wachten...

...voor we aangifte konden doen.

De volgende dag dienden we de officiële klacht in.

OFFICIER VAN JUSTITIE

Ze noemden het 'virtuele ontvoering'.

Ze legden ons uit dat dit gebeurt als je wordt bedreigd.

Ze nemen het slachtoffer mee naar bijvoorbeeld een hotel...

...of misschien een kerk, en bedreigen dan zijn familie.

Ze zeiden dat hij overal kon zijn.

Toen ze aangifte deden, reageerden de autoriteiten onverschillig...

CISEN-ADVISEUR 2006-2012

...alsof ze de zaak onderschatten.

Ze zeiden dat het een virtuele ontvoering was...

...dat hij ergens was en dat ze ermee bezig waren.

Wat we zien is opzettelijke apathie bij de autoriteiten...

...om samen te kunnen leven met criminele groepen.

Ik gaf een interview. Ik zei harde dingen.

Ik kondigde de verdwijning van mijn broer aan...

...en zei dat de procureur-generaal nalatig was.

14 JANUARI 2020 1 DAG NA DE VERDWIJNING VAN HOMERO

Het artikel stond op de voorpagina. De redactie besliste het.

Internationale organisaties sloten zich aan bij ons pleidooi...

...en zorgden voor meer aandacht, wat druk zette op de regering...

...om Homero te zoeken.

ZE EISEN BESCHERMING VOOR ACTIVISTEN

Het was belangrijk nieuws.

Het was januari en de vlinders waren nog niet weg.

Michoacáns procureur-generaal gaf een bevel uit...

...voor de verdwijning van activist Homero Gómez González.

De Staatscommissie voor Mensenrechten vroeg de autoriteiten...

...om de zoektocht naar Homero Gómez te intensiveren.

Daarna werd alles in gang gezet.

Staatsfunctionarissen namen contact op met ons...

...mensen van de VN, de media.

Bewoners en vrienden begonnen zich uit te spreken.

De volgende dag om 08.00...

...verzamelden zich 300 mensen om hem te zoeken.

Dan is het...

...een team aan deze kant en een ander aan de andere kant.

En we eindigen allemaal onderaan de heuvel.

Laten we hopen dat het ons lukt.

Heb je hier al gekeken?

Nee.

In het gat daar beneden vonden we de ontvoerde man.

Er kan iemand zijn.

Misschien. - Lager.

In die brigades zaten alle inwoners en mensen uit de stad...

...die als vrijwilligers mee zochten.

Daar is een opening. - Oké.

Het was indrukwekkend.

Toen we daar aankwamen, stonden al die mensen op ons te wachten.

We werden in groepen verdeeld.

Gómez González, voorzitter van de raad van bestuur van El Rosario...

...waar 's werelds grootste monarchvlinderreservaat is gevestigd...

...werd voor het laatst gezien op maandag na het verlaten van een vergadering...

Hij verdween op 13 januari uit Ocampo...

Er is nog steeds geen indicatie van zijn verblijfplaats.

We begonnen de zoektocht waar hij voor het laatst werd gezien.

De zoektocht was strategisch.

Van daar breidden we onze zoektocht uit naar andere gebieden.

Ik werd gebeld.

'Weet je dat we je man hebben?'

Rebeca belde me en zei dat ze gebeld werd voor losgeld.

Ik zei: 'Ik wil hem zien.' Ze stuurden me een foto...

...met Homero op zijn knieën...

...en andere mannen achter hem gekleed als soldaten...

...die wapens op Homero's hoofd richten.

Hij was in orde en ze zouden hem terugbrengen.

Ze zeiden dat ze hem een lesje wilden leren.

Ze zeiden dat als we betaalden, Homero voor het middaguur terug zou zijn.

We waren wanhopig, dus we dachten dat we moesten betalen.

Mijn moeder ging de aanbetaling doen.

Tijdens de reis bleven ze haar bellen...

...en zeiden dat ze haar volgden...

...en drongen erop aan om het geld te storten en dat ze ons bekeken.

Ze vroegen haar om 100.000 pesos, maar ze stortte 50.000.

De volgende dag belden ze haar terug.

Mijn oom Amado zei ons hem te ontmoeten bij het parket.

We waren doodsbang.

Ze bleven bellen om te zeggen dat ze ons volgden.

En de aanklager zei: 'Geef ze geen geld.'

Huilend zei ik:

'Maar ze gaan hem vermoorden.'

De zaak was overgedragen aan de gespecialiseerde ontvoeringsafdeling.

MARIO PINEDO AANKLAGER MOORDZAKEN

We begonnen telefoons te volgen.

De telefoontjes die Homero's familie ontving...

...waren afkomstig uit een gevangenis in Tamaulipas.

Twee weken geleden werd milieuactivist Homero Gómez ontvoerd.

Helaas is Homero's familie...

...slachtoffer geworden van afpersing door valse ontvoerders.

Er is geen idee waar de activist is.

Dat onderzoek is afgesloten...

...en overgedragen aan de afdeling Moordzaken...

...die ik vertegenwoordig.

We zetten het onderzoek voort. Maar ontvoering is uitgesloten.

Ik heb er vertrouwen in dat we hem zullen vinden...

...maar ik hoop dat hij nog in leven is.

Het is een delicate zaak. Heel jammer en pijnlijk.

Wat de gouverneur ook zegt...

...zelfs al zou hij zijn leven geven om deze man te laten verschijnen...

...het feit is dat hij verdwenen is. En het feit is dat illegale houtzagerijen...

...nog steeds actief zijn in Michoacán.

Sommige mensen zeiden dat ze wisten waar hij werd vastgehouden.

We hebben daar gezocht, maar niets gevonden.

De politie heeft die mensen ondervraagd, maar ze wilden niet praten.

Ze waren bang.

In Michoacán nam de staatspolitie de beveiliging in Ocampo en Angangueo over...

...aangezien 53 politieagenten uit die gemeenten...

...worden onderzocht voor de verdwijning van Homero Gómez...

...activist voor de monarchvlinder.

De lokale politie...

...was verantwoordelijk voor de beveiliging tijdens de paardenrace.

Als eerste werd de lokale politie ondervraagd.

We hebben hier in Michoacán een lange geschiedenis...

...van gedwongen verdwijningen waar de lokale politie achter zat.

Michoacáns minister van Openbare Veiligheid...

...meldde dat alle leden van de gemeentepolitie in Ocampo...

...zijn aangehouden voor een onderzoek...

...vanwege hun vermeende banden met criminele organisaties.

De meesten zeiden dat ze niet bij het evenement waren.

De drie of vier agenten die dienst hadden, verklaarden dat ze eerder vertrokken.

POLITIE GEDAAGD

NOG STEEDS VERMIST

Als criminele groepen een misdaad met zoveel impact plegen, maken ze afspraken.

Ze coördineren met de lokale autoriteiten. Ten eerste omdat de familie zal reageren.

Ten tweede om ervoor te zorgen dat de ontvoering plaatsvindt...

...zonder wegversperringen van de politie.

Hierdoor zijn er 30 tot 45 minuten...

...waarin de ontvoerders of de moordenaars kunnen ontsnappen...

...en veiligheidsmaatregelen vermijden.

29 JANUARI 2020 16 DAGEN SINDS HOMERO'S VERDWIJNING

We werden ontboden bij de officier van justitie.

Ik was op weg naar huis, en opeens...

...kwam er een forensische patrouillewagen langs.

Ik pakte mijn telefoon en zette hem aan. Het eerste wat ik zag...

...was het nieuws dat zei dat er een lichaam is gevonden...

...dicht bij de plek waar mijn vader verdween.

Op 29 januari 2020 werd ik gebeld, en gevraagd om...

...naar El Soldado te komen...

...dicht bij de plek waar Homero voor het laatst werd gezien.

Ze zeiden dat ze een lichaam hadden gevonden, vermoedelijk van Homero.

Ik ging alleen. Ik wilde mijn familie niet alarmeren.

Het bleek dat toen ik aankwam, de politie en rechercheurs er al waren.

POLITIE-AFZETTING, GEEN TOEGANG

Ze lieten me dichter bij de bron komen.

Ze noemden het 'een pot water'. Het was diep, ongeveer zes meter of meer.

FORENSISCHE DIENSTEN

Hij lag op zijn buik.

Ze zeiden dat we moesten wachten op de lijkschouwer...

...om het lichaam eruit te halen, zodat ik het kon identificeren.

Ik voelde me bang, gekweld.

Ik voelde verdriet, woede, boosheid, zoveel emoties.

Het voelt alsof jouw lichaam drijft.

Ik dacht dat hij het was vanwege zijn broek.

Ik wist nog dat hij zo'n broek droeg.

Ik zei: 'Dat is hem.'

POLITIE-AFZETTING GEEN TOEGANG

Ik mocht niet te dichtbij komen. Ze vroegen of hij het was...

...en trokken me weg.

Het voelt als een harde klap.

Ik wist niet hoe ik moest reageren.

Toen ik wegliep, dacht ik allereerst: hoe vertel ik het mijn familie?

Amado belde me.

Ik vroeg: 'Weet je het zeker?' - Hij zei: 'Ja.'

Ik omhelsde mijn moeder stevig.

En ik zei: 'Dat is het.'

Op dat moment begreep ze het.

Toen ze me vertelden dat ze hem in de put vonden...

...hield ik de Bijbel in mijn armen en zei: 'Bedankt.'

Want...

...er is me verteld dat veel mensen zijn meegenomen...

...en je ze nooit meer ziet.

Zelfs hun lichamen niet, dood noch levend.

Toen zei ik tegen God:

'Bedankt dat U me een lijk gaf om te begraven...

...en een plek om hem bloemen te brengen.'

HOMERO'S LICHAAM IS GEVONDEN

Ik stuurde een verslaggever.

Hij ging met een andere groep journalisten.

Hij kwam diezelfde ochtend terug...

...omdat we niet goed verslag van de zaak konden doen.

HOMERO'S LICHAAM IS GEVONDEN

HOMERO GÓMEZ IS DOOD GEVONDEN

Vreemde busjes met gewapende mannen bewaakten het gebied.

Voor ons Michoacán-journalisten, nu meer dan ooit...

...is Michoacán een stiltezone...

...omdat de georganiseerde misdaad in dat gebied onmiddellijk wraak neemt...

...tegen onze collega's.

Ze zijn bloedserieus.

Na 16 dagen zoeken hebben de Mexicaanse autoriteiten...

...het lichaam van milieuactivist Homero Gómez gevonden.

Milieu- en mensenrechtenverdedigers in Mexico...

...zeggen voortdurend in gevaar te zijn.

Niet alleen wij familieleden hebben een dierbare verloren.

De hele wereld, de monarchvlinder en de bossen...

...verloren een grote beschermer.

Vanwege zijn activisme ontving Homero Gómez doodsbedreigingen.

Hij verdween op 13 januari.

Een van Mexico's meest iconische soorten, de monarchvlinder...

...heeft net zijn grootste pleitbezorger verloren.

In Michoacán was een vermeende verdrinking...

...de oorzaak van de dood van de activist en beschermer van de monarchvlinder.

Volgens de procureur-generaal van Michoacán...

...werd het lichaam van Homero Gómez gevonden...

...in een waterput die voor landbouw wordt gebruikt.

Voor zover we nu weten werden er bij het eerste uitwendige lichaamsonderzoek...

...dat 2 tot 3 weken na het overlijden werd uitgevoerd...

PROCUREUR-GENERAAL

...geen uitwendige verwondingen gevonden.

Gezichts- en nagelcyanose waren aanwezig...

...typische kenmerken van verstikking door verdrinking.

Namens het Openbaar Ministerie van de staat...

Ik was van streek door wat de procureur-generaal zei.

Hij noemde mijn vaders dood een ongeluk...

...en zei dat hij was verdronken.

Dus...

Hoe verklaar je dat mijn vader meer verwondingen had?

Volgens de autopsie die werd gedaan...

...had hij hoofdletsel opgelopen.

We nemen aan dat de klap op zijn hoofd veroorzaakt werd toen hij viel.

Maar ik kan u verzekeren...

...dat de doodsoorzaak niet te wijten was aan de klap.

Tot nu toe is er geen bewijs dat zijn dood...

...het gevolg is van geweld.

Dus de meest solide hypothese die jullie tot nu toe hebben...

...is dat Homero op 13 januari viel...

...en dat zijn lichaam ronddreef tot 29 januari?

Ja.

13, 14, 15 JANUARI

16, 17, 18 JANUARI

19, 20, 21, 22 JANUARI

23, 24, 25, 26 JANUARI

27 JANUARI

Forensisch gezien kun je...

...zien of iemand is omgekomen door letsel of door een val.

Tegen die tijd moet het lichaam...

LIJKSCHOUWER

...sporen van ontbinding vertonen.

Het zou er monsterlijk uitzien, uitpuilende ogen...

...haaruitval, loslating van de huid, praktisch onherkenbaar.

Hij zag er niet eens gerimpeld of misvormd uit.

Zijn handen waren licht gerimpeld...

...net als wanneer je ze onderdompelt in koud water.

Ik zei dat ze hem daar onlangs in hadden gegooid omdat hij er intact uitzag.

Zelfs met zijn kleren was niks mis. Ze zagen er schoon uit.

Er was niks mis mee.

Het is een erg koude plek en 's nachts kan de temperatuur...

...dalen tot onder het vriespunt, vooral in de winter.

Het lichaam begon te ontbinden maar door de klimatologische omstandigheden...

...werd het bewaard en ontbond het niet.

De versie van de aanklager, van hoe Homero's lichaam werd gevonden...

...het rapport van de Forensisch Medische Dienst over de doodsoorzaak...

...had het zelfs over bronchoaspiratie.

De procureur-generaal verwierp het idee dat het een moord kon zijn.

We bleven gefrustreerd achter.

Hoe kon de dood van zo'n belangrijk iemand...

...worden teruggebracht tot een briefing van vier minuten?

We wisten alles, hoe we hem hadden gevonden...

...en niets kwam overeen met wat de procureur-generaal zei.

Velen van ons dachten dat het geen ongeluk was.

Het was geen ongeluk. Het was moord.

De locatie van het lichaam weerlegt alternatieve versies.

PAARDRENBAAN - 200 METER - VINDPLAATS

We zeiden: 'Ze keken niet op de plek waar hij voor het laatst was gezien.'

Dit is de meest relevante informatie, dus je kunt zeggen:

'Hoe kan Homero 16 dagen op die plek zijn geweest...

...zonder dat ze daar zochten?'

De bron waar hij werd gevonden...

HOMERO'S VRIEND

...mijn broer Juan en ik hebben daar gezocht.

En er was niets.

Als we kijken naar de geografische en weersomstandigheden...

...op de plek waar het lichaam werd gevonden...

...is het verdacht om een lichaam in die staat te vinden na 15 dagen.

Het lijk was nog vers.

Onder die omstandigheden was het geen 15 dagen bewaard gebleven.

Dat is vrijwel onmogelijk.

Dus alles wijst erop dat hij heel kort in het water was.

Heel kort.

Daarom denken we misschien...

HOMERO'S VRIEND

...dat iemand hem ergens gevangen hield.

En toen ze de druk van de overheid en het publiek voelden...

...dumpten ze hem misschien om hen te misleiden.

Mensen vertelden ons dat de bron...

...waar die ochtend het lichaam van mijn vader werd gevonden...

...omringd was door voertuigen.

Dat ze daar dingen kwamen uitladen.

Als mensen in de gemeenschap...

...de familie vertelden dat Homero vastzat in El Soldado...

...was dat vast omdat ze wisten dat er illegale panden waren in El Soldado.

Oftewel, mensen worden ontvoerd, meegenomen en daar achtergelaten.

En de gemeenschap weet wanneer gevangenen gaan en komen.

Soms zijn het leden van rivaliserende kartels.

Soms zijn het leiders, zoals in het geval van Homero.

Soms zijn het mensen die ontvoerd zijn voor losgeld.

En iedereen weet wie ze zijn...

...hoeveel het er zijn, waar ze zich bevinden.

Daarom hadden mensen informatie over Homero's locatie...

...en de autoriteiten zochten niet daar en zochten elders.

Maar ze wisten het heel goed.

Als lijkschouwer, als forensisch arts, als wetenschapper op dit gebied...

...zie ik een slecht onderzoek.

Het kantoor van de procureur-generaal rapporteert volgens de gegevens...

...die tot nu toe zijn geverifieerd. Heel erg bedankt.

PROCUREUR-GENERAAL

Als het geen directe betrokkenheid was, dan was het nalatigheid.

MOORDZAKEN GESPECIALISEERDE EENHEID

Alles wijst erop dat het opzettelijk is.

Maar om dat te bevestigen is er uitgebreider onderzoek nodig.

Deze verdrinkingszaak is vergelijkbaar met zaken van andere activisten.

Abisai Pérez Romero werd dood gevonden...

...in de gemeente Tula de Allende in Hidalgo.

Hij documenteerde vervuiling in Tula.

Volgens de autopsie waren er geen tekenen van geweld.

In Chiapas, is de milieuactivist en beheerder van een brulapenreservaat...

...José Luis Álvarez...

...dood gevonden langs de Emiliano Zapata-snelweg...

...nabij Calatrava.

Adán Vez Lira, milieuactivist, is vermoord.

Hij verrichte belangrijk werk om de ecosystemen te beschermen...

...aan de centrale kust van Veracruz.

De Mensenrechtencommissie...

...betreurt de moord op Margarito Díaz González...

...milieuverdediger en pleitbezorger voor de heilige plaatsen...

...van de Wixárica-gemeenschap.

Samir Flores, Nahuatl-activist in Morelos tegen de bouw...

...van de electriciteitscentrale in Huexca, is vermoord.

Samir is niet gestorven. De regering heeft hem vermoord.

We staan toe dat milieuactivisten...

...straffeloos worden vermoord in Mexico.

De procureur-generaal meldde...

...dat milieuactivist Homero Gómez dood werd gevonden.

Volgens de eerste berichten zijn er geen tekenen van geweld.

De procureur-generaal sluit niet uit dat hij is verdronken.

Ze gaven ons zijn spullen. Hij had geld en documenten in zijn broek.

Maar toen vroeg ik de agent om de autosleutels.

Hij zei dat hij geen sleutels had.

Ik vroeg: 'Waarom heb je dat niet onderzocht?

Ze namen zijn telefoons mee. Ze namen vast ook de autosleutels mee.'

Ik was kwaad.

De dagen gingen voorbij en ze zeiden: 'We hebben de autosleutels gevonden.

Ze lagen daar al die tijd begraven.'

Op de bewijsfoto zijn de autosleutels droog...

...en zijn ze zonder vuil of vlekken zogenaamd gevonden.

De sleutels werden overhandigd zoals ze werden gevonden.

Er is niet mee geknoeid, want bij het verzamelen van bewijs...

...doen de forensische experts alles met handschoenen...

...volgens het protocol om besmetting te voorkomen.

Toen vroegen ze me de auto te brengen omdat ze vergeten waren foto's te maken.

Ik moest hem terugbrengen zodat ze foto's konden maken...

...om te bewijzen hoe ze hem vonden.

Het sloeg nergens op, want ik had de auto al een week gebruikt...

...om rond te rijden en verder te zoeken.

Ze namen foto's van de auto alsof hij net was gevonden.

En dat zijn de foto's die ze hebben als bewijs.

We hadden nauw contact met een bron bij de procureur-generaal.

Vanaf het begin zagen we veel manipulatie in Homero's zaak...

...omdat er dingen waren die simpelweg niet klopten.

Ik wilde dat de functionarissen die bij mijn vader waren onderzocht werden.

Ze zeiden dat iemand zijn iPad en zijn telefoon had.

We zeiden: 'Zei hebben ze, toch?'

De persoon met zijn telefoon had het lef om de batterij op te laden...

...en op te nemen.

Zo ontdekte de aanklager waar de telefoon was.

Eerst verdachten we een groep functionarissen.

VOORMALIG OCAMPO-BESTUURDER

De jongeman met zijn spullen was hun naaste medewerker.

VOORMALIG WETHOUDER OCAMPO

Hij zei dat mijn broer zijn spullen achterliet...

...en hij ze meenam zodat ze niet kwijt zouden raken.

Hij zei dat hij ze meenam omdat mijn broer al weg was.

Ik ben Elizabeth Guzmán Vilchis. Ik kom uit de gemeente Ocampo.

Ik voelde me schuldig en dacht...

...als je hem niet had uitgenodigd, was hij niet gegaan...

...en was dit alles niet gebeurd. Maar uiteindelijk weet je het nooit.

Verschillende collega-politici waren er. Een van hen was Karina Alvarado.

Octavio Ocampo Córdoba, die toen afgevaardigde was.

BESTUURDER OCAMPO, MICHOACÁN 2018-2021

Ik ben Octavio Ocampo. Ik kende hem uit het openbare leven.

OCTAVIO OCAMPO HOOFD PRD-PARTIJ MICHOACÁN

Homero was ook politicus...

...naast dat hij milieuactivist en bosbeschermer was.

Paardenraces zijn erg populair.

Dit zijn openbare evenementen.

We zagen hem op dat evenement.

We hebben elkaar alleen de hand geschud.

Ik ben om zes uur 's avonds weggegaan. Het was nog niet eens donker.

We namen afscheid. Ik ging naar huis en hij bleef daar.

Onze ontmoeting was zo kort dat ik niet eens wist...

...dat iemand zijn spullen had.

We brachten ongeveer twee uur met Homero door...

...samen met alle anderen die ik noemde.

Octavio Ocampo begon te zingen. Ik weet niet meer welk nummer.

De rest danste.

Toen begonnen Homero en Octavio een ander lied te zingen.

Op de foto's zie je dat hij zijn iPad en telefoon de hele tijd bij zich had.

Hij liet zijn apparaten niet eens achter om te dansen.

Mijn collega's opperden dat hij zijn apparaten bij de drankkraam liet liggen.

Dat is raar. Als we allemaal samen waren...

...en ik zie dat je iets achterlaat, zou ik het je meteen geven, toch?

Waarom zou ik het meenemen?

Karina nam ze mee en gaf ze aan haar fotograaf.

We hebben daar informatie over...

...maar niet genoeg om een onderzoek te openen.

Ongeveer zes maanden later...

...kwam ik een collega tegen bij de procureur-generaal.

Ze was bij het evenement geweest.

Ze zei: 'Raad eens? Ze hebben Karina's fotograaf vermoord...

...nadat dit allemaal is gebeurd.'

JORGE ARROYO KARINA ALVARADO'S ASSISTENT

Een commandant van de onderzoekseenheid zei me:

'Er zit ons iets dwars.

Karina en afgevaardigde Octavio vroegen om bescherming. Waarom jij niet?'

'Waarom zou ik? Ik heb niets verkeerds gedaan.'

Ik ben advocaat en ik zag geen voordeel in het aanvragen van bescherming...

...aangezien ik hier geen verantwoordelijkheid heb.

We weten dat de mensen die bij Homero waren...

...juridische bescherming kregen zodat ze niet onderzocht werden.

Weet u wat hier is gebeurd?

Dat is hun recht.

En we respecteren de beslissingen van de autoriteiten.

Ik heb nooit bescherming aangevraagd. Dat heb ik nooit nodig gehad.

Dit keer ook niet.

Ik begrijp niet waarom ze bescherming vroegen...

...als ze er niets mee te maken hadden, tenzij ze er iets mee te maken hadden.

Het is absoluut onmogelijk.

Die collega die erbij was, is een goede vrouw.

Ze had er niks mee te maken. De andere collega die er ook was...

...ik weet ik niet of hij toen wethouder of burgemeester was.

Hij is een goede jonge man, zonder geheime motieven.

Of ze erbij betrokken waren of niet, ik bedoel, dat is...

Dat kan ik niet bevestigen. Maar ik ben er vrij zeker van...

...dat dat niet zo is.

Toen Silvano gouverneur werd, was Octavio Ocampo afgevaardigde.

Silvano, Octavio Ocampo en Karina Alvarado waren altijd samen.

Waarom had Karina's vriend Homero's spullen?

Waarom vroegen Karina en Octavio Ocampo om bescherming?

Tot nu toe zijn ze geen verdachten.

Ik wilde alleen dat ze getuigden over wat er gebeurd was...

...omdat zij de laatsten waren die bij hem waren.

Niet omdat ik dacht of denk dat ze schuldig zijn...

...maar omdat ik geloof...

...dat ze informatie hebben die tot de arrestatie kan leiden...

...van de mensen die het hebben gedaan.

Homero was een belangrijke figuur die illegale houtkap veroordeelde...

...als een van de belangrijkste oorzaken van schade aan het reservaat...

...het thuis van de monarchvlinder.

Het symbool werd destijds opgericht door de Vrijhandelsovereenkomst...

Het was geen ongeluk.

Iemand wilde hem niet alleen elimineren, maar wilde ook een signaal afgeven...

...aan elke andere sociale leider...

...die de bomen en de gemeenschappen durfde te beschermen.

Ik hoorde dat de procureur-generaal mijn ooms Amado en Juan ging onderzoeken.

Ze vonden het zo vreemd dat ze zo bezorgd waren over de zaak...

...dus ze dachten dat ze er misschien bij betrokken waren. Ze werden onderzocht.

De procureur-generaal van Michoacán intimideert vaak gerechtelijk...

...de nabestaanden van een vermoord slachtoffer...

...om ze af te schrikken, te hinderen...

...en te voorkomen dat ze ongemakkelijke vragen stellen.

Dit is niet de eerste keer...

...dat de procureur-generaal van Michoacán deze tactiek gebruikt...

...om het onderzoek richting de slachtoffers te sturen, zodat ze zich terugtrekken...

...en de media-aandacht voor de zaak stopt...

...en uiteindelijk te voorkomen dat er druk wordt uitgeoefend op de autoriteiten.

Ik besloot te stoppen met verder onderzoek uit angst...

...omdat, naarmate het onderzoek vordert, je niet weet wat er gaat gebeuren.

Je familie wordt altijd blootgesteld.

Daarom besloten we geen onderzoek te eisen om de vrede te bewaren.

Zoals je kunt zien, zijn er acht delen.

Je ziet misschien een stapel papier, maar dit is het werk dat we hebben gedaan.

En in deze dossiers staat niks...

...wat erop wijst dat Homero...

...tot op dit moment een gewelddadige dood is gestorven.

Tot nu toe hebben we alleen...

...wetenschappelijk bewijs dat Homero gestorven is...

...aan verstikking via onderdompeling, een verdrinkingsdood.

De versie van de autoriteiten klopt niet alleen van geen kanten...

...maar is zelfs negatief tot het punt van vernedering...

...over de intelligentie van de media, de lezers en Homero's nagedachtenis zelf.

Zodat regionale officieren van justitie geen arrestatiebevelen uitvaardigen...

...tegen illegale houthakkers...

...zodat huurmoordenaars en criminele leiders worden vrijgelaten...

...en om de politie te beschermen die deelneemt aan het bewaken van konvooien...

...van illegaal gekapt hout. De autoriteiten moeten ingrijpen.

Dat zijn de regionale officieren van justitie en de staatspolitie.

Om dit te laten gebeuren moet er overeenstemming zijn...

...met de regeringsleiders.

Ik heb geen bewijs, maar ik twijfel er niet aan...

...dat de moord op Homero werd bevolen door de georganiseerde misdaad...

...omdat hij de aandacht van de federale autoriteiten trok...

...en media-aandacht...

...voor een gebied waar ze hun illegale activiteiten wilden verbergen...

...onder een sluier van duisternis.

Andrés, kun je ons uitleggen of je weet wie deze illegale houtkappers zijn?

Dat kan ik niet zeggen. Echt niet.

Denk je dat als je antwoordt je je leven op het spel zet?

Ja.

Mijn leven en dat van mijn collega's.

Achter de houthakkers, de avocadotelers...

...en de transportbedrijven zit de georganiseerde misdaad.

De lokale bevolking moet ze een deel van hun inkomsten geven...

...om te mogen werken.

Als een van hen niet meedoet met wat ze tot nu toe hebben gedaan...

...worden mensen vermoord.

Niet alleen in de staat, maar ook binnen de gemeente.

Het geweld gaat onverminderd door in Mexico.

Omar Colina Lanis, secretaris van Ocampo, Michoacán...

...en zijn vader werden doodgeschoten in de gemeente Zitácuaro.

Hun lichamen werden met schotwonden gevonden in een auto.

Michoacáns procureur-generaal doet het onderzoek in deze zaak.

Wat betreft het biosfeerreservaat...

...en de moord op Homero, het was als een vlindereffect.

Neem bijvoorbeeld de Super Bowl. Een Super Bowl-fan...

...koopt een hotdog of een hamburger met avocado.

Om de Verenigde Staten te bereiken, moest deze avocado...

...door neppe douanecontroles die door de autoriteiten werden genegeerd.

Deze avocado komt uit Michoacán uit gebieden...

...beheerst door de georganiseerde misdaad...

...die, alvorens avocado te produceren...

...een gebied ontbosten door het illegaal kappen van kostbare bossen...

...die op hun beurt werden verdedigd door dorpelingen.

Zoals Homero in dit geval.

We moeten de cyclus ooit doorbreken.

Ik weet niet of het in de VS is of Mexico...

...of met tussenkomst van de federale autoriteiten.

Er gaat ergens iets mis. Alles gaat mis in Michoacán.

Of zoals een kennis van me altijd zei:

'Alles wat mis kan gaan is in Michoacán nog erger.

Michoacán verliest elk jaar bijna 70.000 hectare bos.

Dat is een derde van deze regio in het oosten van Michoacán.

En de waarheid is dat het onder onze neus gebeurt.

De monarchvlinder, met zijn oranje, zwarte en bruine vleugels...

...werd afgelopen juli bedreigd verklaard door de IUCN.

40 jaar na een van de mooiste ontdekkingen ter wereld...

...is de migratie van de monarchvlinder is in gevaar.

De monarchvlinderpopulatie...

...is met 22 tot 72 procent afgenomen in het afgelopen decennium.

Wetenschappers geven klimaatverandering de schuld...

...pesticiden en illegale houtkap.

Het is een feit dat de monarchvlinder kan verdwijnen.

We gaan door met vechten.

Ons voordeel is dat om bij het reservaat te komen...

...ze door het dorp moeten rijden.

En in het dorp houden we de wacht. Al doden ze iedereen, we stoppen ze.

We beschermen deze plek uit alle macht.

Net zoals onze kameraad Homero het beschermde...

...zullen we zijn nalatenschap voortzetten.

Voor ons als familie, was het geen ongeluk.

Waar gaat het heen als er geen autoriteit is...

...voor deze zaken?

Toen we met Homero aankwamen, waren er zoveel mensen...

...vrienden, familie, leden van verschillende gemeenschappen...

...die op hem wachtten.

Toen ik de lijkwagen zag naderen...

...had ik een onbeschrijflijk gevoel, maar mijn ogen vulden zich met tranen.

En ik was zo verdrietig dat mijn vader in de lijkwagen lag.

Ik wilde hem in de lijkwagen tot het graf brengen.

Maar dat wilden de mensen niet. De mensen wilden de kist dragen.

En mensen van overal kwamen dichterbij, we omringden hem.

En hij werd nog één keer meegenomen...

...naar de plek waar hij gefotografeerd werd met zijn vlindervleugels.

We voelen het. Homero is aanwezig. Hier, daar, Homero zal ons beschermen.

Het was ongelofelijk.

Op dezelfde plek waar ik onlangs een foto van hem had gemaakt...

...waar hij zo blij was met zijn armen wijd open...

...nu was hij op dezelfde plek die er totaal anders uitzag.

Hij werkte heel hard om onze bossen te behouden.

We zochten onophoudelijk naar hem.

De familie moet weten dat ze niet alleen zijn.

Al zijn mensen zijn hier. Iedereen is er.

Bedankt allemaal.

Zo verdrietig.

Vanaf dat moment wist ik hoeveel we hem zouden missen.

Ik huilde zelfs.

2 NOVEMBER 2022 EL ROSARIO, MICHOACÁN

Op de Dag van de Doden gaan we traditioneel naar de begraafplaats...

...om een krans op het graf te leggen...

...en het graf te versieren met bloemen en andere dingen.

HOMERO'S MOEDER

Tot in de eeuwigheid, amen.

Maria, moeder van genade en barmhartigheid...

Bid voor ons in leven en dood.

Heilig Hart van Jezus...

Op U vertrouw ik.

Het Otomí- en Mazahua-geloof...

...zien ze al als de zielen van de doden.

Homero noemde ze later 'bruiden van de zon'.

De vlinders komen water halen.

Straks zoeken ze bloemen.

De reizigers, de oogsters, de bruiden van de zon...

De zielen van de doden.

Ik geloof dat mijn vader terugkomt met de vlinders.

Daarom ga ik graag naar het reservaat...

...om in mijn eentje bij de vlinders te zijn.

Het voelt alsof hij bij me is.

En samen kijken we naar het landschap, wachtend tot het zonlicht ze raakt...

...en zien we hoe alle vlinders rondfladderen.

Ik herinner me al die momenten...

...en praat tegen hem alsof hij bij me was...

...en we over vroeger praten.

Wat ademen vlinders? - Lucht.

Precies. We hebben bomen nodig om vlinders te laten leven.

Waar landen vlinders?

Soms lach ik in mijn eentje...

...omdat ik denk dat ik tegen mijn vader praat.

Vlieg hoog.

De hele dag.

Ik word misschien niet de nieuwe monarchbeschermer...

...maar ik wil wel in mijn vaders voetsporen treden.

Dat heeft hij me geleerd. Ik wil hiermee doorgaan en...

...en het niet erbij laten.

Om zijn nalatenschap voort te laten leven en nog groter te maken.

Ik ben niet bang, want mijn vader zei altijd:

'Wat je ook doet, doe het zonder angst.'

Ik ben vastbesloten om dit te doen.

IN 2022, WERD DE MIGRERENDE MONARCHVLINDER

BEDREIGD VERKLAARD

HET ONDERZOEK NAAR HOMERO'S DOOD BLIJFT OPEN

MAAR ER ZIJN GEEN NIEUWE ONTWIKKELINGEN

Bedankt. Tot morgen.

Eens kijken welke informatie je kiest.

KARINA ALVARADO WEIGERDE EEN INTERVIEW TE GEVEN

Silvano deed een belofte, maar kwam hem nooit na.

Niemand deed wat hij beloofde. We zorgen ervoor dat niemand bomen omhakt.

SILVANO AUREOLES WORDT VERDACHT

VAN ILLEGALE WINST, VERDUISTERING EN GEORGANISEERDE MISDAAD

IN 2022 WERD AMADO GÓMEZ GEKOZEN TOT OCAMPO'S BURGEMEESTER

AMADO HEEFT BEVEILIGING VANWEGE DE DREIGING VAN AANVALLEN

MEXICO IS EEN VAN DE DODELIJKSTE LANDEN TER WERELD VOOR MILIEU-ACTIVISTEN

DE MEESTE MOORDEN BLIJVEN ONGESTRAFT

Ondertiteld door: Noud van Oeteren

Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.