Would you like to inspect the original subtitles? These are the user uploaded subtitles that are being translated:
1
00:00:09,320 --> 00:00:11,800
Vivimos nun mundo de
marabillas.
2
00:00:11,840 --> 00:00:17,080
Un mundo de abraiante beleza
e complexidade.
3
00:00:18,680 --> 00:00:22,840
Hai vastos océanos e climas
incribles.
4
00:00:23,160 --> 00:00:26,320
Montañas xigantes
5
00:00:26,360 --> 00:00:28,080
e paisaxes abraiantes.
6
00:00:31,800 --> 00:00:38,360
Eu son un físico, e estou fascinado
pola forma en que as leis da
7
00:00:38,400 --> 00:00:43,840
natureza fixeron isto e, á vez
crearon tan diversos e diferentes
8
00:00:43,880 --> 00:00:46,320
mundos no Sistema Solar.
9
00:00:48,440 --> 00:00:53,080
Creo que estamos vivindo a maior
época de descubrimentos nunca coñecida.
10
00:00:53,120 --> 00:00:57,680
Viaxamos ós lugares máis afastados
do Sistema Solar.
11
00:00:57,720 --> 00:01:01,240
Fotografamos novos e estraños mundos,
12
00:01:01,440 --> 00:01:06,040
lugares con paisaxes inéditas,
saboreado aire extraterrestre.
13
00:01:09,000 --> 00:01:13,600
Pero o único que non
atopamos neses mundos
14
00:01:13,640 --> 00:01:17,120
é o que fai o noso planeta único.
15
00:01:20,040 --> 00:01:22,000
A vida.
16
00:01:22,480 --> 00:01:24,400
Pero é isto totalmente verdade?
17
00:01:24,440 --> 00:01:29,520
A Terra é o único lugar
do sistema solar que alberga vida?
18
00:01:31,880 --> 00:01:38,040
Hoxe buscaremos mundos en que
se dean as condicións para a vida.
19
00:01:41,120 --> 00:01:48,640
O que imos atopar responderá
cuestión: estamos sós?
20
00:01:52,320 --> 00:01:57,120
Esta non é só unha das cuestións
fundamentais da ciencia,
21
00:01:57,160 --> 00:02:02,720
senón unha das preguntas sen resposta
resposta da historia humana.
22
00:02:32,280 --> 00:02:39,040
Flotando no Mar de Cortés (México)
está o buque de investigación Atlantis,
23
00:02:39,080 --> 00:02:44,280
a nave principal para a explotación
dun dos mundos extraterrestres coñecidos.
24
00:02:49,800 --> 00:02:51,840
Pero é un mundo extraterreste
no noso propio planeta.
25
00:03:06,760 --> 00:03:09,880
O Atlantis é a base para Alvin,
26
00:03:09,920 --> 00:03:13,960
un dos submarinos máis resistentes
do mundo.
27
00:03:14,000 --> 00:03:16,520
Construído con tecnoloxía espacial
28
00:03:16,560 --> 00:03:20,360
foi deseñado para explorar
as maiores profundidades do océano.
29
00:03:22,160 --> 00:03:26,840
E eu teño a sorte de poder dar
un paseo polo fondo do mar,
30
00:03:26,880 --> 00:03:29,640
a dous quilómetros dende a superficie.
31
00:03:33,760 --> 00:03:37,480
Esa debe ser a cousa máis parecida
a ir ó espazo que se poida facer.
32
00:03:37,520 --> 00:03:42,360
E xa que non vou ir en breve ó
espazo, é a seguinte mellor opción.
33
00:03:44,520 --> 00:03:46,400
Véxovos en oito horas.
34
00:04:01,320 --> 00:04:05,560
Roger, Alvin. As súas constantes son
boas. Permiso para mergullo.
35
00:04:06,800 --> 00:04:08,440
Roger. Alvin mergullándose.
36
00:04:16,280 --> 00:04:20,440
Os paralelismos cunha viaxe ó
espazo son obvios.
37
00:04:20,480 --> 00:04:25,160
Segundo descende a pequena cápsula
deixamos atrás a familiaridade
38
00:04:25,200 --> 00:04:30,440
da superficie do planeta e entramos
nun mundo estraño e hostil.
39
00:04:35,000 --> 00:04:40,720
Se algo sae mal, estariamos
completamente sós.
40
00:04:54,040 --> 00:04:56,160
Os pitidos nunca son bos.
41
00:04:58,880 --> 00:05:03,360
Afortunadamente Alvin é só un
entre puñado de submarinos que poden
42
00:05:03,400 --> 00:05:06,960
resistir a presión colosal
das profundidades do océano.
43
00:05:09,920 --> 00:05:14,440
Na superficie estamos afeitos a unha presión.
44
00:05:14,480 --> 00:05:20,960
A medida que descendemos a presión medra
unha atmosfera cada 10 metros.
45
00:05:21,000 --> 00:05:23,360
E aumenta rapidamente.
46
00:05:29,920 --> 00:05:34,240
Descendemos a 1 km.
A presión externa é agora
47
00:05:34,280 --> 00:05:40,760
de 100 atmosferas, é dicir, maior
ca na superficie de Venus.
48
00:05:40,800 --> 00:05:46,720
Se nos preguntasen se pode
haber vida a 100 atmosferas,
49
00:05:46,760 --> 00:05:50,600
con frío, escuridade, sen
trazo de luz solar,
50
00:05:50,640 --> 00:05:54,320
na escuridade total,
diriamos que non.
51
00:05:54,360 --> 00:05:55,840
Ben, eu diría que non.
52
00:06:01,840 --> 00:06:05,400
Pero as profundidades do océano
non están deshabitadas.
53
00:06:05,440 --> 00:06:08,200
Iluminadas pola luz de Alvin,
54
00:06:08,240 --> 00:06:13,040
atópanse oasis de vida nos
desertos do océano.
55
00:06:19,680 --> 00:06:23,120
Tocamos fondo despois de
aproximadamente unha hora de baixada.
56
00:06:23,160 --> 00:06:26,600
Paramos na escena do crime
máis incrible.
57
00:06:26,640 --> 00:06:29,080
Mirade isto.
58
00:06:29,120 --> 00:06:32,200
Tocamos fondo sobre vermes de tubo.
59
00:06:33,200 --> 00:06:34,960
Son marabillosos.
60
00:06:43,360 --> 00:06:48,880
Esta cidade mergullada é un dos
lugares máis estraños do planeta.
61
00:07:01,200 --> 00:07:07,800
Xurdiu arredor dun conduto
hidrotermal, unha abertura volcánica
62
00:07:07,840 --> 00:07:15,120
na codia terrestre que bombea
sulfato e auga a uns 300ºC.
63
00:07:15,160 --> 00:07:22,520
E dalgún xeito, a vida abriuse
camiño nestas condicións.
64
00:07:30,160 --> 00:07:33,080
É un sitio certamente notable.
65
00:07:33,120 --> 00:07:36,680
Hai auténticas,
66
00:07:36,720 --> 00:07:41,040
esteiras de bacterias amarelas.
67
00:07:43,520 --> 00:07:46,760
Mirade isto. Non son só bacterias
68
00:07:46,800 --> 00:07:49,040
senón organismos realmente complexos.
69
00:07:49,080 --> 00:07:52,800
Extraterrestres. Esa é a palabra.
70
00:07:52,840 --> 00:07:54,440
Realmente parécennos extraterrestres.
71
00:07:58,640 --> 00:08:02,760
Para min, é realmente fascinante
atopar vida aquí abaixo
72
00:08:02,800 --> 00:08:04,880
onde as condicións
do fondo do océano son
73
00:08:04,920 --> 00:08:09,520
máis semellantes en moitos sentidos
ás condicións de mundos afastados
74
00:08:09,560 --> 00:08:13,280
a millóns de millas de distancia
no sistema solar, que ás que
75
00:08:13,320 --> 00:08:19,600
se dan a dúas millas da
miña cabeza, na superficie.
76
00:08:19,640 --> 00:08:23,640
É incriblemente escuro,
non hai ningunha luz solar
77
00:08:23,680 --> 00:08:27,600
hai unha mestura brutal de auga
quente e fría
78
00:08:27,640 --> 00:08:30,080
e hai só rochas e minerais.
79
00:08:30,120 --> 00:08:36,560
Así que se a vida non só
sobrevive senón que florece
80
00:08:36,600 --> 00:08:40,360
nesas condicións, entón
podemos crer que algo coma isto
81
00:08:40,400 --> 00:08:44,280
pode sobrevivir e prosperar alí
fóra, no Sistema Solar.
82
00:08:53,880 --> 00:08:57,040
Desde a invención do telescopio
hai 400 anos,
83
00:08:57,080 --> 00:09:02,240
levamos buscando nos mundos veciños
sinais de vida.
84
00:09:06,120 --> 00:09:11,440
A tecnoloxía mellorou e puidemos
ollar con máis detalle nos planetas
85
00:09:11,480 --> 00:09:14,200
pero non atopamos nada.
86
00:09:15,760 --> 00:09:19,160
Pero iso non significa que o resto do
Sistema Solar estea morto,
87
00:09:19,200 --> 00:09:23,560
porque só comezamos a rabuñar a
superficie do que está alí.
88
00:09:28,920 --> 00:09:32,200
Hai literalmente centos doutros mundos.
89
00:09:32,240 --> 00:09:36,360
Planetas e lúas que case non exploramos.
90
00:09:40,280 --> 00:09:45,880
Entre eles pode haber mundos que teñan
condicións de manter a vida.
91
00:09:49,040 --> 00:09:52,560
E a mellor maneira de descubrir
cales son esas condicións
92
00:09:52,600 --> 00:09:56,800
é buscar no lugar en que sabemos
que a vida florece.
93
00:09:59,640 --> 00:10:01,120
A Terra.
94
00:10:12,200 --> 00:10:15,120
A vida é moito máis que só química,
95
00:10:15,160 --> 00:10:19,040
esta é só a reacción entre átomos
e moléculas.
96
00:10:19,080 --> 00:10:22,360
Realmente para que a vida poida existir,
realmente precisa de tres cousas.
97
00:10:22,400 --> 00:10:25,720
Primeiro de todo, precisa o conxunto
químico correcto.
98
00:10:25,760 --> 00:10:29,600
Eu estou feito por preto de 40 elementos,
99
00:10:29,640 --> 00:10:32,440
case a metade dos elementos coñecidos,
o que é moi complicado.
100
00:10:32,480 --> 00:10:38,480
Pero realmente o 96% de min só está feito de catro
deles, carbono, nitróxeno, osíxeno e hidróxeno.
101
00:10:38,520 --> 00:10:41,000
Segundo, precísase unha fonte de enerxía.
102
00:10:41,040 --> 00:10:45,600
Necesítase unha batería, algo para facer
un fluxo de electróns
103
00:10:45,640 --> 00:10:48,520
que alimente os procesos da vida.
104
00:10:48,560 --> 00:10:54,600
Agora aquí na Terra, a maioría
da vida utiliza o poder do sol.
105
00:10:54,640 --> 00:11:00,760
E en terceiro lugar, precísase algún tipo
de medio para que a vida se desenvolva,
106
00:11:00,800 --> 00:11:02,880
para que teñan lugar os procesos.
107
00:11:02,920 --> 00:11:05,080
E aquí na Terra
108
00:11:05,120 --> 00:11:08,520
non é preciso ir moi lonxe para atopar
ese ambiente, ese solvente.
109
00:11:08,560 --> 00:11:11,800
É a auga.
110
00:11:33,240 --> 00:11:36,320
Para ver o importante que é
a auga para a vida
111
00:11:36,360 --> 00:11:40,960
non hai mellor lugar para ir
có deserto de Atacama en Chile.
112
00:11:47,520 --> 00:11:53,000
O chan aquí é máis estéril
có dun quirófano.
113
00:11:53,040 --> 00:11:57,760
En realidade os científicos tratan de buscar
formas básicas de vida, bacterias,
114
00:11:57,800 --> 00:12:02,680
nalgunhas partes de Atacama,
e non atoparon absolutamente nada.
115
00:12:06,960 --> 00:12:10,240
Todos os desertos se caracterizan
pola falta de humidade.
116
00:12:10,280 --> 00:12:13,240
Pero isto en Atacama lévase ó extremo.
117
00:12:15,840 --> 00:12:19,920
O Sáhara é 50 veces máis
húmido có Atacama.
118
00:12:19,960 --> 00:12:24,160
Hai estacións meteorolóxicas aquí
que mediron 1mm de choiva en 10 anos.
119
00:12:24,200 --> 00:12:28,280
Hai leitos de ríos que levan
secos 120 mil anos.
120
00:12:28,320 --> 00:12:34,680
Hai pedras que non viron a choiva
en 20 millóns anos.
121
00:12:40,120 --> 00:12:45,640
Esta sequidade é o que explica
por que nada pode sobrevivir aquí.
122
00:12:45,680 --> 00:12:50,440
Mesmo a forma máis primitiva de vida
na Terra, as bacterias,
123
00:12:50,480 --> 00:12:53,000
necesitan auga para
a súa supervivencia.
124
00:12:53,040 --> 00:12:55,040
E non hai excepcións.
125
00:12:55,080 --> 00:12:59,280
E este vínculo, fundamental e íntimo
entre a auga e a vida
126
00:12:59,320 --> 00:13:03,160
está guiando a busca de vida
no Sistema Solar exterior.
127
00:13:03,200 --> 00:13:06,320
Porque onde haxa auga
128
00:13:06,360 --> 00:13:10,560
ese será o mellor lugar
para buscar vida extraterrestre.
129
00:13:15,600 --> 00:13:21,120
A Terra é o único planeta que actualmente
ten auga na súa superficie.
130
00:13:21,160 --> 00:13:24,640
Os outros planetas ou están
moi preto do Sol,
131
00:13:24,680 --> 00:13:28,760
como Mercurio, reseco e quente,
132
00:13:28,800 --> 00:13:31,520
ou ben están demasiado lonxe.
133
00:13:31,560 --> 00:13:39,320
Os aneis de Saturno están compostos de auga, pero nos
confíns do espazo, está conxelada en bloques de xeo sólido.
134
00:13:43,960 --> 00:13:48,960
Pero iso non significa que a auga líquida nunca
existise en ningún lugar do Sistema Solar.
135
00:13:49,000 --> 00:13:53,320
E se o fixo, deberiamos ser quen
de obter probas,
136
00:13:55,280 --> 00:13:59,640
porque por onde vai a auga
quedan as súas pegadas.
137
00:14:10,320 --> 00:14:15,280
Estes son os Scablands, unha parte
remota do noroeste dos Estados Unidos.
138
00:14:15,320 --> 00:14:21,080
É un dos máis espectaculares
lugares para ver como a auga
139
00:14:21,120 --> 00:14:24,520
deixa a súa sinatura característica
na paisaxe.
140
00:14:31,600 --> 00:14:35,200
A maior enchente na Terra
pasou aquí por esta área.
141
00:14:35,240 --> 00:14:40,360
Jim Rice é un astroxeólogo. El cre que a comprensión
dos acontecementos que crearon esta paisaxe
142
00:14:40,400 --> 00:14:44,320
pode axudar a atopar auga
noutros planetas.
143
00:14:44,360 --> 00:14:48,880
Estamos como cando CSI chega á escena do crime,
esta é a evidencia que quedou.
144
00:14:48,920 --> 00:14:53,760
Estamos aquí para pegar as pezas. Podo ver
que este non é un sistema fluvial normal.
145
00:14:53,800 --> 00:14:55,920
Pódese ver porque é totalmente recto.
146
00:14:55,960 --> 00:15:01,040
Non hai ondas de río aquí,
este é só un gran burato.
147
00:15:08,360 --> 00:15:13,360
Toda esta paisaxe foi creada a finais
do último período glacial.
148
00:15:16,640 --> 00:15:24,280
200 millas ó leste dun lago enorme, mantido
no seu lugar por unha parede de xeo glacial.
149
00:15:25,840 --> 00:15:34,800
Cando a parede rompeu máis de 2.000 quilómetros cúbicos
de auga varreron todo nun único evento catastrófico.
150
00:15:39,400 --> 00:15:41,680
A enchente tivo polo menos
400 metros de profundidade.
151
00:15:41,720 --> 00:15:45,440
Pero, en realidade estaría a outros
200 pés máis arriba, dende aquí.
152
00:15:45,480 --> 00:15:49,320
Polo tanto, estariamos baixo 200 metros
de auga aquí onde estamos parados.
153
00:15:49,360 --> 00:15:52,640
Podedes imaxinar a onda?
154
00:15:52,680 --> 00:15:56,160
Unha gran onda rolante, a ruxir,
esta auga estaba
155
00:15:56,200 --> 00:15:58,920
totalmente cargada de grandes anacos
de xeo procedentes da presa de xeo.
156
00:15:58,960 --> 00:16:04,360
Tamén estaba cargada con grandes anacos de sal
de rocha que foron tallados, arrincados de aquí.
157
00:16:04,400 --> 00:16:06,040
Debeu ser unha visión impresionante.
158
00:16:16,200 --> 00:16:22,360
Como a enchente atravesou a paisaxe, labrou
este desfiladeiro de 20 quilómetros de longo.
159
00:16:25,120 --> 00:16:29,320
E no seu principio deixou estas
xigantes ferraduras.
160
00:16:29,360 --> 00:16:33,440
En máis de 400 metros de altura e
ó longo de cinco millas
161
00:16:33,480 --> 00:16:38,400
esa foi a maior fervenza do
mundo que se coñeceu nunca.
162
00:16:45,520 --> 00:16:50,880
O xeito máis doado de pensar niso sería
coller todos os ríos do mundo, poñelos
163
00:16:50,920 --> 00:16:56,400
na mesma posición, fluíndo todos ó mesmo tempo,
pois estas inundacións serían 10 veces maior ca iso.
164
00:16:56,440 --> 00:17:01,440
E canto tempo pasou para esculpirse
esta paisaxe?
165
00:17:01,480 --> 00:17:03,560
De 48 horas a unha semana.
166
00:17:03,600 --> 00:17:05,840
Instantáneo, xeoloxicamente.
167
00:17:08,600 --> 00:17:12,440
Os Scablands mostran
a sinatura característica
168
00:17:12,480 --> 00:17:15,320
que esta auga imprime na paisaxe.
169
00:17:16,920 --> 00:17:22,160
Esta é unha sinatura que se pode ver
dende o espazo, non só na Terra.
170
00:17:25,760 --> 00:17:31,440
Cando volvemos os nosos telescopios cara ó
noso veciño máis próximo e principal candidato
171
00:17:31,480 --> 00:17:33,880
para atopar vida extraterrestre,
Marte,
172
00:17:33,920 --> 00:17:38,880
atopamos características
labradas na súa superficie.
173
00:17:45,000 --> 00:17:50,120
O Planeta Vermello está cuberto por
canles de fluxo.
174
00:17:50,160 --> 00:17:54,200
Desfiladeiros rectos, longos, exactamente
coma os Scablands.
175
00:17:56,840 --> 00:18:01,800
E eles están cheos de características
xeolóxicas idénticas.
176
00:18:11,920 --> 00:18:18,200
Isto suxire que grandes inundacións similares
racharon a superficie de Marte.
177
00:18:18,240 --> 00:18:22,160
Esta é unha fotografía de aquí dende o aire.
178
00:18:22,200 --> 00:18:24,440
Estou sentado aquí nalgures.
179
00:18:24,480 --> 00:18:32,720
E aquí están as formas de ferradura nos
pregamentos secos, que están xusto por aí.
180
00:18:32,760 --> 00:18:37,800
Esta é unha fotografía tirada da
superficie de Marte,
181
00:18:37,840 --> 00:18:42,800
e vense aquelas formas de ferradura
típicas dos pregamentos.
182
00:18:42,840 --> 00:18:49,440
Ademais, vense as estruturas dos pregamentos
río arriba, eses sucos cortan a paisaxe.
183
00:18:49,480 --> 00:18:54,640
E pódese ver aquí, os sucos cortan
a paisaxe coma a auga
184
00:18:54,680 --> 00:18:58,480
das fervenzas debaixo e logo flúen
sobre os pregamentos
185
00:18:58,520 --> 00:19:02,680
e recortan os vales enormes
mentres se moven cara abaixo.
186
00:19:03,560 --> 00:19:10,560
Todo iso contribúe, penso eu, a crear
evidencia contundente de que
187
00:19:10,600 --> 00:19:15,200
grandes cantidades de auga
fluíron moi rapidamente
188
00:19:15,240 --> 00:19:18,880
sobre a superficie de Marte
nalgún momento do pasado.
189
00:19:22,320 --> 00:19:29,000
Pero aínda que as canles de fluxo son evidencia
de que a auga fluíu nalgún momento en Marte,
190
00:19:29,040 --> 00:19:31,880
non se pode probar a existencia de vida.
191
00:19:35,640 --> 00:19:42,200
Porque se a paisaxe marciana foi formada polos
mesmos procesos que formaron os Scablands na Terra
192
00:19:42,240 --> 00:19:47,280
as inundacións que os crearon
poden ter durado só uns días.
193
00:19:52,480 --> 00:19:55,920
Para que a vida se instale
precísase máis ca iso.
194
00:19:55,960 --> 00:20:00,120
Cómpren zonas de auga permanente.
195
00:20:00,160 --> 00:20:06,480
Lagos e ríos que persistan por millóns de anos.
196
00:20:06,520 --> 00:20:12,360
Para obter a proba de auga permanente
fixemos o único que podiamos,
197
00:20:12,400 --> 00:20:17,280
enviar un exército de exploradores
robóticos á superficie do planeta.
198
00:20:18,480 --> 00:20:20,520
Temos aterraxe, temos aterraxe.
199
00:20:26,360 --> 00:20:28,800
Durante os últimos 35 anos,
200
00:20:28,840 --> 00:20:33,200
pousamos seis sondas robóticas en Marte.
201
00:20:33,240 --> 00:20:40,720
E unha delas, a Opportunity, aínda está rolando
pola superficie, investigando a xeoloxía de Marte.
202
00:20:51,440 --> 00:20:55,160
Os vehículos de Marte realmente
capturaron a nosa imaxinación.
203
00:20:55,200 --> 00:21:00,880
Creo que é porque son xenuinamente
exploradores no sentido tradicional.
204
00:21:00,920 --> 00:21:05,600
Son a extensión dos nosos sentidos
sobre a superficie doutro planeta.
205
00:21:05,640 --> 00:21:09,200
Pero Tamén foron importantes
cientificamente, pois
206
00:21:09,240 --> 00:21:12,240
realmente non se pode coñecer
outro planeta dende a súa órbita.
207
00:21:12,280 --> 00:21:16,520
Hai que descender ata a superficie,
haino que tocar,
208
00:21:16,560 --> 00:21:20,640
Hai que escavar e examinalo
microscopicamente.
209
00:21:20,680 --> 00:21:24,080
E os robots fixérono, e facéndoo,
210
00:21:24,120 --> 00:21:28,760
conseguiron moi importantes
descubrimentos científicos.
211
00:21:36,560 --> 00:21:43,280
Un dos máis significativos foi
feito en novembro de 2004.
212
00:21:43,320 --> 00:21:49,400
O róver Opportunity foi estaba examinando
un cráter de impacto chamado Endurance,
213
00:21:49,440 --> 00:21:53,120
cando detectou xacementos dun
mineral interesante.
214
00:22:09,200 --> 00:22:13,960
Este é o maior campo de sal do mundo,
na península de Baja, en México.
215
00:22:14,000 --> 00:22:21,040
O que se fai aquí é bombear auga
de mar nestas lagoas e deixala evaporar.
216
00:22:21,080 --> 00:22:25,960
O que buscan é esta substancia,
cloruro de sodio, sal de mesa.
217
00:22:26,000 --> 00:22:30,840
Pero, en diferentes etapas, diferentes
sales, diferentes minerais cristalizan.
218
00:22:30,880 --> 00:22:35,880
Entón todas as cousas que compoñen
a auga de mar emerxen e cristalizan
219
00:22:35,920 --> 00:22:38,560
durante as distintas fases do proceso.
220
00:22:47,680 --> 00:22:54,520
Nunha das lagoas, a piscina número 9,
a auga do mar ten a densidade exacta
221
00:22:54,560 --> 00:23:00,680
para precipitar os fermosos cristais
que cobren totalmente o chan da lagoa.
222
00:23:09,640 --> 00:23:12,400
Isto é pedra de xeso,
223
00:23:12,440 --> 00:23:18,400
e é exactamente isto o que Opportunity
atopou na superficie de Marte.
224
00:23:18,440 --> 00:23:23,400
Agora, o interesante deste descubrimento
é como se fai a pedra de xeso.
225
00:23:23,440 --> 00:23:27,760
A súa fórmula química é CaSO4.
226
00:23:30,440 --> 00:23:34,360
Por tanto é o sulfato de calcio.
227
00:23:34,400 --> 00:23:38,760
Dihidratado, 2H2O.
228
00:23:38,800 --> 00:23:40,600
Isto é auga.
229
00:23:40,640 --> 00:23:48,040
Entón o único xeito que coñecemos, a única
forma de facer xeso na Terra, é pór calcio
230
00:23:48,080 --> 00:23:52,240
e ións de sulfato en presenza de auga líquida.
231
00:23:52,280 --> 00:23:57,160
Entón, grandes depósitos de xeso
na superficie de Marte queren dicir
232
00:23:57,200 --> 00:24:03,200
que debe haber grandes áreas de auga
presentes alí durante moito tempo.
233
00:24:06,000 --> 00:24:09,760
O descubrimento de pedras de xeso
axudou a formar unha imaxe
234
00:24:09,800 --> 00:24:13,400
dun Marte ancestral moito máis quente e húmido.
235
00:24:15,720 --> 00:24:20,760
Descubrimentos posteriores de pedras
de xeso en redes de dunas de area
236
00:24:20,800 --> 00:24:25,880
suxiren que grandes áreas de Marte estiveron
algunha vez cubertos por auga permanente.
237
00:24:30,360 --> 00:24:34,800
E onde hai auga permanente
hai unha posibilidade de vida.
238
00:24:38,720 --> 00:24:41,320
Esta área de salinas é, cremos,
239
00:24:41,360 --> 00:24:45,520
moi semellante ás áreas observadas en Marte,
240
00:24:45,560 --> 00:24:49,080
e por suposto semella moi hostil.
241
00:24:49,120 --> 00:24:52,640
É difícil, a primeira vista, ver
como algo podería vivir aquí.
242
00:24:52,680 --> 00:24:55,640
Pero se cavamos
243
00:24:55,680 --> 00:24:57,880
un pouco por debaixo da superficie,
244
00:24:57,920 --> 00:25:03,840
entón veremos que a capa de xeso é
duns poucos milímetros de espesor,
245
00:25:03,880 --> 00:25:08,520
e que inmediatamente o solo se fai averdado.
246
00:25:08,560 --> 00:25:15,320
Este é verde porque hai bacterias que
sobreviven nesas condicións inhóspitas.
247
00:25:15,360 --> 00:25:18,160
Agora, se esas bacterias poden sobrevivir aquí,
248
00:25:18,200 --> 00:25:25,160
entón non parece haber ningunha boa razón para
que non sobrevivise ou mesmo prosperase en Marte
249
00:25:25,200 --> 00:25:29,880
cando a auga estaba presente nalgún momento
no pasado distante.
250
00:25:34,440 --> 00:25:37,800
Pero, a pesar de ter sido algunha vez
máis hospitalario
251
00:25:37,840 --> 00:25:42,760
toda a auga líquida desapareceu
fai tempo da superficie de Marte.
252
00:25:45,640 --> 00:25:51,200
Hai uns tres mil millóns
anos, morreu como planeta.
253
00:25:51,240 --> 00:25:57,120
O seu núcleo conxelouse e os volcáns que
produciran a súa atmosfera detiveron a súa actividade.
254
00:26:00,080 --> 00:26:04,760
O vento solar varreu o que
quedaba daquela atmosfera.
255
00:26:04,800 --> 00:26:07,760
Calquera auga en estado líquido
teríase evaporado
256
00:26:07,800 --> 00:26:11,000
ou afundido no chan cando se conxelou.
257
00:26:12,120 --> 00:26:16,320
Deixou a superficie de Marte
moi fría e exposta,
258
00:26:16,360 --> 00:26:19,200
e demasiado seca para
sustentar a vida.
259
00:26:25,520 --> 00:26:30,320
É altamente improbable que exista vida
hoxe na superficie de Marte.
260
00:26:30,360 --> 00:26:34,760
Pero iso non significa que non poida existir
vida nalgún lugar do planeta vermello.
261
00:26:34,800 --> 00:26:37,680
Quizais estamos só mirando
no lugar incorrecto.
262
00:26:40,040 --> 00:26:43,680
Existen outros potenciais hábitats en Marte.
263
00:26:45,520 --> 00:26:50,360
Imaxes detalladas da superficie
amosan entradas de covas,
264
00:26:50,400 --> 00:26:54,800
revelando a existencia dun mundo
baixo a superficie marciana.
265
00:26:58,840 --> 00:27:00,880
Sabemos que pode haber auga alí embaixo.
266
00:27:00,920 --> 00:27:07,000
Os datos de satélites mostran que hai
permafrost, capas de terra conxelada no chan.
267
00:27:07,040 --> 00:27:12,320
Baixo a superficie, ese xeo podería
derreterse para formar auga.
268
00:27:17,840 --> 00:27:22,000
Todo apunta a un mundo
subterráneo descoñecido
269
00:27:22,040 --> 00:27:26,480
que sería un lugar máis
probable para atopar vida.
270
00:27:47,680 --> 00:27:51,520
Se imaxinamos o hábitat
perfecto para a vida,
271
00:27:51,560 --> 00:27:54,840
seguro que sería algo coma isto.
272
00:27:54,880 --> 00:27:56,920
Un clima suave, moita auga en estado líquido
273
00:27:56,960 --> 00:28:01,200
unha atmosfera fermosa e densa.
274
00:28:01,240 --> 00:28:05,920
Os resultados vense en todas partes
só hai vida mírese onde se mire.
275
00:28:08,360 --> 00:28:12,400
Toda a vida á que estamos
afeitos florece nas
276
00:28:12,440 --> 00:28:18,120
mesmas condicións ca nós,
impulsados pola luz e pola calor do sol.
277
00:28:18,160 --> 00:28:21,280
Pero este non é o único camiño
cara á vida na Terra, en absoluto.
278
00:28:25,800 --> 00:28:30,520
Hai outro planeta vivo oculto baixo a superficie
279
00:28:30,560 --> 00:28:33,480
que existe en condicións totalmente diferentes.
280
00:28:33,520 --> 00:28:39,000
Xera posibilidades abraiantes
para as covas de Marte.
281
00:28:47,800 --> 00:28:50,760
Esta é a cova de Villa Luz
en Tabasco, México,
282
00:28:50,800 --> 00:28:52,600
a "Cueva de la casa de la luz."
283
00:28:52,640 --> 00:28:57,320
E é a definición de ambiente hostil para min.
284
00:28:57,360 --> 00:29:02,000
Porque está cheo de gas de
sulfuro de hidróxeno, por iso
285
00:29:02,040 --> 00:29:08,600
o monitor de gases, que dá agora unha parte
por millón de H2S, moi tóxico para min,
286
00:29:08,640 --> 00:29:13,480
polo que teño esta máscara en caso
de que se volva demasiado.
287
00:29:13,520 --> 00:29:16,960
Así que é un lugar onde, a primeira vista,
288
00:29:17,000 --> 00:29:22,280
non se esperaría que moitas formas
de vida sobrevivisen e florecesen.
289
00:29:50,520 --> 00:29:56,440
Aínda que é unha trampa mortal para nós,
iso non significa que nada viva aquí.
290
00:29:56,480 --> 00:29:58,720
En realidade, está chea de vida.
291
00:30:01,760 --> 00:30:06,560
Mirade estes peixes, en todas as
partes da auga da gruta.
292
00:30:06,600 --> 00:30:09,560
E están adaptados para viviren
baixo estas condicións.
293
00:30:09,600 --> 00:30:11,680
En realidade, se os miramos de preto,
294
00:30:11,720 --> 00:30:13,480
son dunha cor algo rosa.
295
00:30:13,520 --> 00:30:17,040
Crese que é porque teñen
moita hemoglobina,
296
00:30:17,080 --> 00:30:19,560
porque non hai moito osíxeno aquí abaixo,
297
00:30:19,600 --> 00:30:24,680
conque precisan unha forma eficiente
de mover o osíxeno polos seus corpos.
298
00:30:24,720 --> 00:30:26,200
Fermoso.
299
00:30:32,120 --> 00:30:36,520
Pero a vida realmente interesante
está no fondo das covas,
300
00:30:36,560 --> 00:30:42,360
onde a concentración de gas velenoso
é abondo para activar a miña alarma.
301
00:30:43,920 --> 00:30:46,640
Aquí abaixo, lonxe da luz solar,
302
00:30:46,680 --> 00:30:51,160
existen organismos cuxa fonte de enerxía
vén do aire de arredor.
303
00:30:53,480 --> 00:30:59,280
Usan o sulfuro de hidróxeno gasoso
que burbulla nestes mananciais.
304
00:30:59,320 --> 00:31:03,520
O mesmo gas que se pode volver
veleno mortal para min
305
00:31:03,560 --> 00:31:05,640
é a súa fonte de vida.
306
00:31:16,120 --> 00:31:19,480
Esas cousas son o que vin ver
a tanta profundidade baixo a terra.
307
00:31:19,520 --> 00:31:25,000
Estes son "snottites". Podedes ver por que
os chaman así.
308
00:31:25,040 --> 00:31:30,920
Son realmente unha das formas
de vida alieníxena que
309
00:31:30,960 --> 00:31:32,080
podo pensar na Terra.
310
00:31:32,120 --> 00:31:37,440
Porque metabolizan sulfuro
de hidróxeno, este gas
311
00:31:37,480 --> 00:31:41,680
acedo e desagradable que estou
respirando agora.
312
00:31:41,720 --> 00:31:46,440
Case se pode sentir na
lingua a súa acidez.
313
00:31:46,480 --> 00:31:51,880
Metabolízano, fano reaccionar con
osíxeno, e producen ácido sulfúrico.
314
00:31:51,920 --> 00:31:56,800
Así, a respiración, por exemplo,
é a súa versión do que fago eu.
315
00:31:56,840 --> 00:32:00,760
Eu aspiro osíxeno, xúntoo con
azucres e expiro CO2 para obter enerxía.
316
00:32:00,800 --> 00:32:06,560
Eles aspiran sulfuro de hidróxeno
e osíxeno, e producen ácido sulfúrico.
317
00:32:06,600 --> 00:32:08,840
En realidade, podo probalo con isto.
318
00:32:17,200 --> 00:32:19,800
Si, vedes, mirade isto.
319
00:32:19,840 --> 00:32:25,840
Iso que parece auga, esa secreción que escorre
dos snottites realmente ten un pH...
320
00:32:25,880 --> 00:32:30,080
ben, parece que entre 0,5 e 0.
321
00:32:30,120 --> 00:32:31,840
É un ácido forte.
322
00:32:31,880 --> 00:32:34,520
É tan forte coma o ácido de batería.
323
00:32:34,560 --> 00:32:38,880
En realidade é ácido sulfúrico
altamente concentrado.
324
00:32:38,920 --> 00:32:42,240
Guau, que corpo máis estraño.
325
00:32:42,280 --> 00:32:44,840
Alieníxena en todos os sentidos da palabra.
326
00:32:44,880 --> 00:32:49,480
Só que está presente en, ben,
baixo a superficie do noso planeta.
327
00:32:53,360 --> 00:32:56,080
E os snottites non están sós.
328
00:32:56,120 --> 00:33:00,240
Os organismos que poden extraer
enerxía dos minerais de arredor
329
00:33:00,280 --> 00:33:02,680
están baixo a terra
por todo o mundo.
330
00:33:04,960 --> 00:33:08,960
En realidade, este modo de vida ten
tanto éxito que se cre que pode haber
331
00:33:09,000 --> 00:33:14,880
máis vida baixo a superficie
da Terra ca sobre ela.
332
00:33:16,240 --> 00:33:19,680
E iso fai aparecer
unha posibilidade intrigante.
333
00:33:19,720 --> 00:33:23,760
A vida pode prosperar
debaixo da superficie da Terra.
334
00:33:23,800 --> 00:33:28,200
Por que organismos como os snottites
non poderían sobrevivir e prosperar
335
00:33:28,240 --> 00:33:30,400
baixo a superficie de Marte?
336
00:33:34,880 --> 00:33:38,080
Se o pensamos, vivir baixo a
superficie de Marte sería de feito
337
00:33:38,120 --> 00:33:42,320
unha boa idea, porque
a superficie é moi hostil.
338
00:33:42,360 --> 00:33:46,200
Está suxeita a intensa radiación
ultravioleta proveniente do Sol.
339
00:33:46,240 --> 00:33:49,920
É un lugar moi frío, e
a presión atmosférica
340
00:33:49,960 --> 00:33:52,960
non permite a existencia de auga
líquida na superficie.
341
00:33:53,000 --> 00:33:58,840
Pero se existe vida baixo a superficie
de Marte, entón temos un problema.
342
00:33:58,880 --> 00:34:00,800
Como podemos detectala?
343
00:34:00,840 --> 00:34:04,640
Ben, en realidade hai unha
suxestión talvez tentadora,
344
00:34:04,680 --> 00:34:11,480
podería haber algo interesante ocorrendo
baixo a superficie marciana.
345
00:34:22,040 --> 00:34:26,320
Estas son termes ou "formigas brancas".
346
00:34:26,360 --> 00:34:32,760
E son animais moi raros,
porque comen madeira.
347
00:34:32,800 --> 00:34:34,400
Esta é a súa comida.
348
00:34:34,440 --> 00:34:40,960
Hai moitas, moitas especies destas,
millóns de individuos no planeta.
349
00:34:41,000 --> 00:34:46,520
E no proceso de dixestión
da madeira, producen gas metano.
350
00:34:46,560 --> 00:34:50,200
Como hai tantas, producen un número de
351
00:34:50,240 --> 00:34:52,720
50 millóns de toneladas de metano
352
00:34:52,760 --> 00:34:57,440
e bombéano á atmosfera
da Terra cada ano.
353
00:34:57,760 --> 00:35:00,280
E non só as termes.
354
00:35:00,320 --> 00:35:03,960
Hai unha gran cantidade de metano
naturalmente na nosa atmosfera.
355
00:35:04,000 --> 00:35:07,520
E todo se produce bioloxicamente ...
356
00:35:09,160 --> 00:35:14,760
ou por procesos xeolóxicos activos
como volcáns de lama.
357
00:35:20,440 --> 00:35:23,600
Todo iso fai moito máis
sorprendente que o metano
358
00:35:23,640 --> 00:35:29,240
se detectara na atmosfera
do supostamente morto planeta Marte.
359
00:35:33,680 --> 00:35:38,040
Foron os telescopios na Terra
usando espectroscopia de infravermellos
360
00:35:38,080 --> 00:35:42,720
os que identificaron por primeira vez
metano na tenue atmosfera de Marte.
361
00:35:47,200 --> 00:35:52,920
Esas primeiras medidas parecen
mostrar só pequenas cantidades
362
00:35:52,960 --> 00:35:56,000
mais observacións máis recentes
mostraron que o gas está
363
00:35:56,040 --> 00:36:02,520
concentrado nun puñado de sitios
que varían coas estacións.
364
00:36:03,480 --> 00:36:05,840
Durante os meses quentes de verán
365
00:36:05,880 --> 00:36:11,720
miles de toneladas de gas saen
de ocos na superficie.
366
00:36:11,760 --> 00:36:16,560
Algo baixo a superficie de Marte
débeo estar producindo.
367
00:36:16,600 --> 00:36:21,520
Pode vir de procesos
xeolóxicos ata entón descoñecidos.
368
00:36:24,120 --> 00:36:28,200
Pero pode ser que veña
dunha fonte biolóxica.
369
00:36:29,800 --> 00:36:33,080
Agora ninguén, creo, suxire
en serio que haxa termes
370
00:36:33,120 --> 00:36:37,360
correndo baixo a
superficie de Marte.
371
00:36:37,400 --> 00:36:42,680
Pero os termes non son realmente
O interesante nesta historia.
372
00:36:42,720 --> 00:36:44,960
É o xeito en que dixeren a madeira.
373
00:36:45,000 --> 00:36:51,400
Usan bacterias simbióticas que viven
dentro deles, chamadas Archaea.
374
00:36:51,440 --> 00:36:57,040
E as Archaea, bacterias que poden
dixerir a madeira e producir metano,
375
00:36:57,080 --> 00:37:02,240
son os organismos máis comúns
baixo a superficie da Terra.
376
00:37:04,840 --> 00:37:09,480
Os snottites son membros das Archaea,
377
00:37:09,520 --> 00:37:17,000
como o son moitos dos microorganismos
que viven en ocos no fondo do mar.
378
00:37:17,320 --> 00:37:24,880
En realidade, as Archaea son as que se atopan
prosperando nos ambientes máis extremos da Terra.
379
00:37:27,800 --> 00:37:33,600
Así que eu creo que é fascinante
que o metano que atopamos
380
00:37:33,640 --> 00:37:40,120
na atmosfera de Marte poida ser
producido por organismos como Archaea,
381
00:37:40,160 --> 00:37:43,320
vivindo baixo a superficie marciana.
382
00:37:45,200 --> 00:37:49,280
Pero aínda que Marte sexa
unha posibilidade tentadora,
383
00:37:49,320 --> 00:37:53,000
xa non é o único lugar
no sistema solar
384
00:37:53,040 --> 00:37:55,800
que pensamos que podería
albergar vida extraterrestre.
385
00:38:01,920 --> 00:38:05,240
Lonxe, a miles de millóns
de quilómetros do Sol,
386
00:38:05,280 --> 00:38:09,120
o sistema solar convértese
nun lugar moi diferente.
387
00:38:11,080 --> 00:38:15,400
Os planetas, como Saturno, están
feitos de gas, non de rocha.
388
00:38:19,120 --> 00:38:22,600
Hai unha gran cantidade de auga
alí, pero está conxelada.
389
00:38:25,480 --> 00:38:31,360
Os planetas están cercados por redes
de lúas, formadas de xeo.
390
00:38:31,400 --> 00:38:34,560
Son frías e desoladas.
391
00:38:36,080 --> 00:38:41,560
Non parecen lugares probables
para atopar a vida.
392
00:38:41,600 --> 00:38:46,040
Calquera lugar remotamente semellante
na Terra é completamente estéril.
393
00:39:05,320 --> 00:39:07,360
Este é o centro de Islandia.
394
00:39:07,400 --> 00:39:13,520
E nesta época, a mediados de novembro,
é un lugar cada vez máis inhabitable.
395
00:39:13,560 --> 00:39:17,520
Son sobre as tres da tarde e
a temperatura ben por baixo de cero.
396
00:39:17,560 --> 00:39:20,240
O sol está baixo o horizonte
397
00:39:20,280 --> 00:39:23,800
e así permanecerá por seis meses.
398
00:39:23,840 --> 00:39:29,960
E non hai vida visible aquí.
399
00:39:30,000 --> 00:39:35,040
Sen árbores, herba, só escoitade.
400
00:39:35,080 --> 00:39:37,560
Silencio
401
00:39:39,560 --> 00:39:42,600
Nada de insectos ou paxaros.
402
00:39:42,640 --> 00:39:44,120
Nada.
403
00:39:48,360 --> 00:39:52,440
Pero é o feito de que estes lugares
sexan tan fríos e inhabitables
404
00:39:52,480 --> 00:39:56,320
o que os fai tan interesantes
para o astrobiólogos.
405
00:39:58,240 --> 00:40:02,920
Porque os descubrimentos neses lugares
conxelados da Terra dan esperanzas
406
00:40:02,960 --> 00:40:08,360
de atopar vida entre os conxelados
mundos do Sistema Solar exterior.
407
00:40:10,080 --> 00:40:11,960
E neses lugares conxelados
408
00:40:12,000 --> 00:40:16,040
atopamos un mundo que é
de interese particular.
409
00:40:17,040 --> 00:40:19,200
É unha das lúas de Xúpiter.
410
00:40:26,160 --> 00:40:30,320
Xúpiter ten unha gran rede de lúas.
411
00:40:30,360 --> 00:40:33,400
As catro maiores son coñecidas
412
00:40:33,440 --> 00:40:37,760
dende que Galileo as descubriu en 1610.
413
00:40:37,800 --> 00:40:39,760
E son un grupo diverso.
414
00:40:42,880 --> 00:40:46,720
A máis próxima ó planeta é
a torturada lúa de Io.
415
00:40:46,760 --> 00:40:53,400
Está esnaquizada por volcáns que cobren
a superficie de xofre amarelo brillante.
416
00:40:59,800 --> 00:41:04,280
En contraste coa calor
de Io está a súa veciña,
417
00:41:04,320 --> 00:41:07,040
a lúa de xeo Europa.
418
00:41:10,520 --> 00:41:13,960
É case do mesmo tamaño
cá nosa lúa,
419
00:41:14,000 --> 00:41:17,400
e é o corpo máis liso do Sistema Solar.
420
00:41:20,920 --> 00:41:26,080
Toda a súa superficie é unha casca de xeo,
421
00:41:26,120 --> 00:41:31,080
aínda que estea gravada cunha
rede de escuras marcas vermellas.
422
00:41:35,200 --> 00:41:40,800
Ten uns xeados -160 graos Celsius.
423
00:41:40,840 --> 00:41:44,560
Parece un fogar incriblemente
improbable para a vida.
424
00:41:51,480 --> 00:41:55,320
As imaxes de Europa dende o espazo
425
00:41:55,360 --> 00:42:00,160
revelan un amplo deserto de xeo.
426
00:42:01,800 --> 00:42:07,400
Pero se ollamos de preto, comezan
a verse características da superficie.
427
00:42:07,440 --> 00:42:14,200
E esas características mostran
o que ocorre nas profundidades do xeo.
428
00:42:22,400 --> 00:42:27,760
En primeiro plano podemos ver as fendas
profundas que atravesan a superficie de Europa.
429
00:42:31,520 --> 00:42:33,440
Con maior ampliación
430
00:42:33,480 --> 00:42:37,680
vemos as áreas onde o xeo
se rompeu en icebergs
431
00:42:37,720 --> 00:42:40,440
e se mesturan antes de volverse a conxelar.
432
00:42:43,680 --> 00:42:47,720
Vemos as mesmas formacións no xeo mariño na Terra,
433
00:42:47,760 --> 00:42:52,640
onde os movementos dos océanos causaron
que o xeo se dobre e se fenda.
434
00:42:54,800 --> 00:42:58,720
suxire que algo semellante pode
estar acontecendo en Europa.
435
00:43:00,720 --> 00:43:04,920
Pero é o xeito en como as rachaduras se rompen
e fracturan o que ofrece
436
00:43:04,960 --> 00:43:09,480
evidencias convincentes de que
existe auga líquida en Europa.
437
00:43:13,320 --> 00:43:16,560
Como Europa orbita en torno a Xúpiter,
438
00:43:16,600 --> 00:43:21,320
a intensa gravidade de Xúpiter
estira e comprime a lúa.
439
00:43:21,360 --> 00:43:26,720
E iso enfatízase no xeo e fai
que se fracture e rache.
440
00:43:26,760 --> 00:43:31,760
Pero a posición das fendas non é
tal e como se agardaría que fose.
441
00:43:31,800 --> 00:43:36,560
E a explicación para isto é que
a superficie conxelada de Europa
442
00:43:36,600 --> 00:43:40,760
cambiou, está movida con relación
ó núcleo rochoso.
443
00:43:40,800 --> 00:43:47,520
E a única explicación é que haxa
unha capa, ou un mar de auga líquida
444
00:43:47,560 --> 00:43:53,600
arredor do núcleo rochoso que permitiría
que a superficie de xeo externa esvarase.
445
00:43:57,240 --> 00:44:02,680
As medicións do campo magnético de Europa
confirmaron que a súa casca de xeo
446
00:44:02,720 --> 00:44:10,200
asenta sobre un océano salgado que
pode ser de 100 km de profundidade.
447
00:44:25,120 --> 00:44:29,480
Isto significa que hai máis do
dobre da cantidade de vital
448
00:44:29,520 --> 00:44:35,000
auga en estado líquido sobre esta
pequena lúa da que hai no planeta Terra.
449
00:44:39,320 --> 00:44:42,280
Pero isto non é só o descubrimento
dese océano oculto
450
00:44:42,320 --> 00:44:48,160
senón que tamén nos fai crer que Europa pode
ser o fogar máis probable de vida extraterrestre.
451
00:44:49,160 --> 00:44:56,000
E por iso vin eu a esta espectacular
cova de xeo no glaciar Vatnajökull.
452
00:44:56,480 --> 00:44:59,080
Vedes, as leis da natureza son universais.
453
00:44:59,120 --> 00:45:04,680
Isto non só se aplica ás leis físicas,
senón tamén ás leis da Bioloxía.
454
00:45:04,720 --> 00:45:06,600
E se este é o caso,
455
00:45:06,640 --> 00:45:12,320
entón o que atopamos nestas covas
de xeo de Islandia pódenos dicir algo
456
00:45:12,360 --> 00:45:17,720
sobre o que poderiamos esperar atopar
baixo a superficie conxelada de Europa.
457
00:45:43,000 --> 00:45:46,320
É difícil describir este lugar.
458
00:45:48,280 --> 00:45:51,600
É absolutamente fermoso.
459
00:45:51,640 --> 00:45:56,320
Visualmente, a calidade do xeo
é completamente
460
00:45:56,360 --> 00:45:59,640
transparente e clara.
461
00:45:59,680 --> 00:46:02,200
Podes ver a través del.
462
00:46:04,520 --> 00:46:08,480
Os túneles da cova no centro do glaciar,
463
00:46:08,520 --> 00:46:13,240
onde o xeo se conxelou durante mil anos.
464
00:46:13,720 --> 00:46:17,800
Isto é o que os astrobiólogos atoparon no xeo,
465
00:46:17,840 --> 00:46:22,960
o que suxire que en Europa podería crearse vida.
466
00:46:31,680 --> 00:46:34,000
O científico da NASA Richard Hoover
467
00:46:34,040 --> 00:46:38,120
dedicou a súa carreira á procura
de vida en lugares improbables.
468
00:46:41,120 --> 00:46:43,080
Ben, iso estivo ben.
469
00:46:45,880 --> 00:46:51,840
De acordo. Entón, calquera corpo que atopemos
nese xeo vivirá do xeito que eu o entendo?
470
00:46:51,880 --> 00:46:54,920
Están realmente vivos agora e metabolizando?
471
00:46:54,960 --> 00:47:00,320
Durante moito tempo pensouse que
aqueles microorganismos de xeo
472
00:47:00,360 --> 00:47:04,840
estaban presentes só nun estado que
se chama anabiose profunda.
473
00:47:04,880 --> 00:47:09,200
Animación suspendida. Está agora
ben claro que non é necesariamente
474
00:47:09,240 --> 00:47:16,760
o caso de todos os microorganismos, pode haber outros
que realmente vivan activamente no xeo.
475
00:47:16,800 --> 00:47:20,600
Entón, no glaciar, todo o lugar,
esta cova enteira
476
00:47:20,640 --> 00:47:25,880
pode estar habitada por criaturas,
non cousas conxeladas?
477
00:47:25,920 --> 00:47:30,240
A existencia das cousas, a vida, a división
e reprodución celular, todas as cousas que ti fas?
478
00:47:30,280 --> 00:47:31,760
Todo isto.
479
00:47:37,200 --> 00:47:41,240
Toda esta perspectiva de atopar cousas
vivindo en xeo sólido
480
00:47:41,280 --> 00:47:43,920
tivo o maior impacto
481
00:47:43,960 --> 00:47:48,520
nas nosas ideas sobre os lugares onde a vida
podería sobrevivir no sistema solar.
482
00:47:50,120 --> 00:47:52,320
De acordo, estamos en ampliación máxima.
483
00:47:52,360 --> 00:47:54,880
Entón, cal é a 100.000 millonésima
parte de un metro?
484
00:47:54,920 --> 00:47:58,040
Si, temos unha bacteria.
485
00:48:00,640 --> 00:48:05,600
Son estes os organismos que estiveron
atrapados no glaciar durante miles de anos?
486
00:48:05,640 --> 00:48:07,400
Si, mirade isto.
487
00:48:07,440 --> 00:48:10,400
Marabilloso. Estades a ver a vida no xeo.
488
00:48:10,440 --> 00:48:14,560
Agora sabemos que algúns destes microorganismos
489
00:48:14,600 --> 00:48:19,920
son quen de provocar que o
xeo se derreta,
490
00:48:19,960 --> 00:48:24,040
porque, esencialmente, xeran proteínas anticonxelantes.
491
00:48:24,080 --> 00:48:30,560
Cambian a temperatura na que o xeo
pasa de sólido a líquido.
492
00:48:30,600 --> 00:48:32,960
E pode ter formado pequenas cavidades,
493
00:48:33,000 --> 00:48:35,920
quizais de só unhas poucas micras de diámetro,
494
00:48:35,960 --> 00:48:40,600
pero se pode facer unha bóla de auga en estado
líquido de dúas ou tres micras de diámetro,
495
00:48:40,640 --> 00:48:42,920
e ten a habilidade de moverse,
496
00:48:42,960 --> 00:48:47,960
esta bacteria non está agora
no xeo, senón nun océano.
497
00:48:48,000 --> 00:48:52,880
Cales son as implicacións destes descubrimentos?
498
00:48:52,920 --> 00:48:59,200
Tendo vida bacteriana dentro do xeo na Terra,
cales son as implicacións para Europa?
499
00:48:59,240 --> 00:49:05,520
Pode ter bacterias coma esta no xeo
preto da superficie.
500
00:49:05,560 --> 00:49:08,320
E o máis emocionante para min
501
00:49:08,360 --> 00:49:13,320
é que a superficie de Europa ten
unha ampla gama de cores
502
00:49:13,360 --> 00:49:17,280
que son altamente indicativos de vida microbiana.
503
00:49:17,320 --> 00:49:21,960
Polo tanto, hai unha moi, moi alta posibilidade
504
00:49:22,000 --> 00:49:27,640
de que o xeo de Europa conteña
microorganismos vivos viables.
505
00:49:31,480 --> 00:49:36,640
É unha idea polémica, pero un
pensamento emocionante
506
00:49:36,680 --> 00:49:40,600
que as manchas vermellas sobre
a superficie de Europa
507
00:49:40,640 --> 00:49:45,400
poidan ser signos visibles de vida alieníxena.
508
00:49:50,280 --> 00:49:54,280
O descubrimento dun vasto océano
auga en estado líquido
509
00:49:54,320 --> 00:50:00,680
baixo a superficie desta pequena lúa,
combinado co potencial de vida no xeo,
510
00:50:00,720 --> 00:50:05,160
e as intrigantes marcas vermellas que
atravesan a súa superficie,
511
00:50:05,200 --> 00:50:11,800
fixeron de Europa o máis fascinante e
importante mundo alieníxena que coñecemos.
512
00:50:21,200 --> 00:50:24,200
Unha verdadeira marabilla do sistema solar,
513
00:50:24,240 --> 00:50:30,080
porque é a nosa mellor esperanza
de atopar vida extraterrestre.
514
00:50:48,680 --> 00:50:51,600
Á pregunta, estamos sós no universo?
515
00:50:51,640 --> 00:50:58,280
É este o único planeta entre os millóns
de planetas na nosa galaxia
516
00:50:58,320 --> 00:51:03,560
de entre os millóns de galaxias no
Universo, que alberga vida?
517
00:51:03,600 --> 00:51:08,000
É, creo eu, unha das cuestións máis importantes,
518
00:51:08,040 --> 00:51:11,520
quizais a pregunta máis importante
que poidamos facer.
519
00:51:11,560 --> 00:51:14,360
Pensade o que suporía para nós
520
00:51:14,400 --> 00:51:19,200
se a resposta fose que nunca houbo outras
formas de vida no Sistema Solar,
521
00:51:19,240 --> 00:51:22,720
na nosa galaxia, quizais mesmo no universo.
522
00:51:22,760 --> 00:51:26,080
Como faría iso de valioso ó planeta Terra?
523
00:51:26,120 --> 00:51:28,640
Como nos faría iso de valiosos a nós?
524
00:51:28,680 --> 00:51:34,720
Pero nese caso imaxinade que a resposta
estea aí, a cada lúa de cada planeta
525
00:51:34,760 --> 00:51:39,360
onde as condicións sexan favorables, e así
a vida sobreviva e floreza.
526
00:51:39,400 --> 00:51:44,160
Isto fainos parte dunha comunidade
cósmica máis ampla,
527
00:51:44,200 --> 00:51:48,040
nun universo que está latexante de vida.
528
00:51:49,600 --> 00:51:54,520
Se coñecer resposta á pregunta é tan
profundamente importante,
529
00:51:54,560 --> 00:52:00,680
entón, por suposto, tentar atopar
a resposta debe ser de extrema importancia.
530
00:52:00,720 --> 00:52:04,040
Eu creo que é a pregunta máis importante
que se poida facer.
531
00:52:04,080 --> 00:52:07,360
Porque temos unha oportunidade para respondela.
532
00:52:22,000 --> 00:52:25,880
O que temos aprendido nos lugares
máis extremos sobre a Terra
533
00:52:25,920 --> 00:52:31,120
é que se hai vida fóra do noso sistema
solar será, por suposto , simple.
534
00:52:31,160 --> 00:52:39,240
Organismos unicelulares, como bacterias gañándose
unha existencia nos ambientes máis hostís.
535
00:52:51,360 --> 00:52:53,400
Unha cousa parece certa.
536
00:52:53,440 --> 00:52:58,200
No único lugar do sistema solar
onde hai vida complexa,
537
00:52:58,240 --> 00:53:01,000
vida que puido construír unha civilización,
538
00:53:01,040 --> 00:53:04,280
é aquí, no planeta Terra.
539
00:53:05,840 --> 00:53:12,080
Pero como aconteceu isto? Que fai o noso
mundo tan especial?
540
00:53:12,120 --> 00:53:19,040
Porque, ó final, todo no sistema solar
comparte a mesma orixe.
541
00:53:21,320 --> 00:53:30,040
Foi creado a partir da nada, dunha nube xiratoria
de gas e po hai 4,5 millóns de anos.
542
00:53:39,240 --> 00:53:43,800
Mundos sólidos condensados de néboa arremuiñada.
543
00:53:43,840 --> 00:53:47,160
Con todo, eses mundos eran radicalmente diferentes.
544
00:53:51,160 --> 00:53:57,080
En todo o sistema solar, hai mundos
fan erupción con volcáns de xofre.
545
00:53:59,040 --> 00:54:01,920
E algúns geyseres de xeo.
546
00:54:04,200 --> 00:54:09,880
Hai mundos con atmosferas ricas
en remuíños e tempestades.
547
00:54:12,160 --> 00:54:14,960
E hai lúas esculpidas en xeo
548
00:54:15,000 --> 00:54:18,320
onde se esconden vastos océanos de auga líquida.
549
00:54:23,240 --> 00:54:28,120
Pero só hai un mundo no que
as leis da física conspiraron
550
00:54:28,160 --> 00:54:31,360
para combinar todas estas características nun só lugar.
551
00:54:34,960 --> 00:54:39,520
Na Terra, a temperatura e a presión
atmosférica son perfectas
552
00:54:39,560 --> 00:54:44,360
para permitir que os océanos de auga líquida
existan na superficie do planeta.
553
00:54:47,840 --> 00:54:52,080
E é grande de abondo para manter o seu núcleo derretido
554
00:54:52,120 --> 00:54:55,600
que non só alimenta os geyseres e os volcáns
555
00:54:55,640 --> 00:54:59,160
senón que tamén produce o noso campo magnético
556
00:54:59,200 --> 00:55:04,720
que mantén fóra o vento solar, nutre e
protexe a nosa grosa atmosfera.
557
00:55:13,400 --> 00:55:17,400
É a combinación de todas
estas marabillas nun só lugar
558
00:55:17,440 --> 00:55:22,720
o que permitiu a vida para impulsar e
conseguir un equilibrio na Terra.
559
00:55:22,760 --> 00:55:28,160
Pero para permitir que a vida evolucionara
cara a criaturas tan complexas coma nós mesmos
560
00:55:28,200 --> 00:55:31,160
requírese un ingrediente máis.
561
00:55:31,200 --> 00:55:34,000
Requírese un ingrediente máis.
E iso é tempo. Un tempo longo.
562
00:55:34,040 --> 00:55:42,800
O tipo de tempo durante o cal as montañas se elevan e caen,
e os planetas se forman e as estrelas viven e morren.
563
00:55:42,840 --> 00:55:49,280
E quizais é iso o que fai a Terra tan
rara e tan preciosa no cosmos.
564
00:55:49,320 --> 00:55:54,640
Porque foi estable de abondo durante o tempo
suficiente para que a vida evolucionase
565
00:55:54,680 --> 00:55:57,600
en tal complexidade magnífica.
566
00:56:06,240 --> 00:56:12,360
A vida que temos na Terra hoxe é o resultado
de millóns de anos de estabilidade.
567
00:56:14,600 --> 00:56:18,320
E o cume diso somos nós, a humanidade.
568
00:56:20,320 --> 00:56:24,320
Unha especie que evolucionou
ata o punto en que se pode
569
00:56:24,360 --> 00:56:29,560
e cambiar o mundo ó noso redor.
570
00:56:31,520 --> 00:56:35,080
Ata deixamos o noso propio planeta
571
00:56:35,120 --> 00:56:39,360
para comezar a explorar o noso contorno cósmico.
572
00:56:50,560 --> 00:56:55,200
Pode parecer que a explotación do universo
573
00:56:55,240 --> 00:56:58,080
nos fixo un pouco insignificantes,
574
00:56:58,120 --> 00:57:05,600
un pequeno planeta en torno a unha estrela
entre centos de miles de millóns.
575
00:57:05,640 --> 00:57:07,200
Pero eu non penso así.
576
00:57:07,240 --> 00:57:14,080
Porque descubrimos que se precisa a máis rara
combinación de azar e as leis da natureza
577
00:57:14,120 --> 00:57:19,200
para producir un planeta que pode apoiar unha civilización,
578
00:57:19,240 --> 00:57:22,360
a estrutura máis magnífica
579
00:57:22,400 --> 00:57:27,720
que nos permite explorar e comprender o universo.
580
00:57:27,760 --> 00:57:34,560
E así, para min, a nosa civilización é
a marabilla do sistema solar.
581
00:57:35,720 --> 00:57:39,600
Canción: "Chamando ós ocupantes da nave
interplanetaria" polos Carpenters
582
00:57:40,400 --> 00:57:44,920
# Chamando ós ocupantes da nave interplanetaria
583
00:57:47,160 --> 00:57:49,520
# Chamando ós ocupantes ...
584
00:57:49,560 --> 00:57:55,120
E se estiveses a ollar a Terra
dende fóra do sistema solar,
585
00:57:55,160 --> 00:57:57,360
iso sería evidente
586
00:57:58,120 --> 00:58:02,600
# Chamando ós ocupantes da nave interplanetaria ...
587
00:58:05,560 --> 00:58:12,240
Escribimos a evidencia da nosa existencia
sobre a superficie do noso planeta.
588
00:58:12,280 --> 00:58:19,640
A nosa civilización chegou a ser un faro que
identifica o noso planeta como un lugar para vivir
589
00:58:19,680 --> 00:58:24,280
# Queremos facer un contacto convosco
590
00:58:30,400 --> 00:58:37,840
# Chamando ós ocupantes da nave interplanetaria amiga,
591
00:58:42,960 --> 00:58:46,720
# Somos os vosos amigos
592
00:58:50,480 --> 00:58:53,200
# Somos os vosos amigos ... #
593
00:58:58,560 --> 00:59:02,440
Para saber máis sobre o sistema solar, vai a bbc.co.uk / ciencia.
594
00:59:02,480 --> 00:59:07,480
SUBTITULOS: Aquis Celenis56061
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.