All language subtitles for Wonders Of The Solar System 05.BBC.2010

af Afrikaans
ak Akan
sq Albanian
am Amharic
ar Arabic
hy Armenian
az Azerbaijani
eu Basque
be Belarusian
bem Bemba
bn Bengali
bh Bihari
bs Bosnian
br Breton
bg Bulgarian
km Cambodian
ca Catalan
ceb Cebuano
chr Cherokee
ny Chichewa
zh-CN Chinese (Simplified)
zh-TW Chinese (Traditional)
co Corsican
hr Croatian
cs Czech
da Danish
en English
eo Esperanto
et Estonian
ee Ewe
fo Faroese
tl Filipino
fi Finnish
fr French
fy Frisian
gaa Ga
gl Galician
ka Georgian
de German
el Greek
gn Guarani
gu Gujarati
ht Haitian Creole
ha Hausa
haw Hawaiian
iw Hebrew
hi Hindi
hmn Hmong
hu Hungarian
is Icelandic
ig Igbo
id Indonesian
ia Interlingua
ga Irish
it Italian
ja Japanese
jw Javanese
kn Kannada
kk Kazakh
rw Kinyarwanda
rn Kirundi
kg Kongo
ko Korean
kri Krio (Sierra Leone)
ku Kurdish
ckb Kurdish (Soranî)
ky Kyrgyz
lo Laothian
la Latin
lv Latvian
ln Lingala
lt Lithuanian
loz Lozi
lg Luganda
ach Luo
lb Luxembourgish
mk Macedonian
mg Malagasy
ms Malay
ml Malayalam
mt Maltese
mi Maori
mr Marathi
mfe Mauritian Creole
mo Moldavian
mn Mongolian
my Myanmar (Burmese)
sr-ME Montenegrin
ne Nepali
pcm Nigerian Pidgin
nso Northern Sotho
no Norwegian
nn Norwegian (Nynorsk)
oc Occitan
or Oriya
om Oromo
ps Pashto
fa Persian
pl Polish
pt-BR Portuguese (Brazil)
pt Portuguese (Portugal)
pa Punjabi
qu Quechua
ro Romanian
rm Romansh
nyn Runyakitara
ru Russian
sm Samoan
gd Scots Gaelic
sr Serbian
sh Serbo-Croatian
st Sesotho
tn Setswana
crs Seychellois Creole
sn Shona
sd Sindhi
si Sinhalese
sk Slovak
sl Slovenian
so Somali
es Spanish
es-419 Spanish (Latin American)
su Sundanese
sw Swahili
sv Swedish
tg Tajik
ta Tamil
tt Tatar
te Telugu
th Thai
ti Tigrinya
to Tonga
lua Tshiluba
tum Tumbuka
tr Turkish
tk Turkmen
tw Twi
ug Uighur
uk Ukrainian
ur Urdu
uz Uzbek
vi Vietnamese
cy Welsh
wo Wolof
xh Xhosa
yi Yiddish
yo Yoruba
zu Zulu
Would you like to inspect the original subtitles? These are the user uploaded subtitles that are being translated: 1 00:00:09,320 --> 00:00:11,800 Vivimos nun mundo de marabillas. 2 00:00:11,840 --> 00:00:17,080 Un mundo de abraiante beleza e complexidade. 3 00:00:18,680 --> 00:00:22,840 Hai vastos océanos e climas incribles. 4 00:00:23,160 --> 00:00:26,320 Montañas xigantes 5 00:00:26,360 --> 00:00:28,080 e paisaxes abraiantes. 6 00:00:31,800 --> 00:00:38,360 Eu son un físico, e estou fascinado pola forma en que as leis da 7 00:00:38,400 --> 00:00:43,840 natureza fixeron isto e, á vez crearon tan diversos e diferentes 8 00:00:43,880 --> 00:00:46,320 mundos no Sistema Solar. 9 00:00:48,440 --> 00:00:53,080 Creo que estamos vivindo a maior época de descubrimentos nunca coñecida. 10 00:00:53,120 --> 00:00:57,680 Viaxamos ós lugares máis afastados do Sistema Solar. 11 00:00:57,720 --> 00:01:01,240 Fotografamos novos e estraños mundos, 12 00:01:01,440 --> 00:01:06,040 lugares con paisaxes inéditas, saboreado aire extraterrestre. 13 00:01:09,000 --> 00:01:13,600 Pero o único que non atopamos neses mundos 14 00:01:13,640 --> 00:01:17,120 é o que fai o noso planeta único. 15 00:01:20,040 --> 00:01:22,000 A vida. 16 00:01:22,480 --> 00:01:24,400 Pero é isto totalmente verdade? 17 00:01:24,440 --> 00:01:29,520 A Terra é o único lugar do sistema solar que alberga vida? 18 00:01:31,880 --> 00:01:38,040 Hoxe buscaremos mundos en que se dean as condicións para a vida. 19 00:01:41,120 --> 00:01:48,640 O que imos atopar responderá cuestión: estamos sós? 20 00:01:52,320 --> 00:01:57,120 Esta non é só unha das cuestións fundamentais da ciencia, 21 00:01:57,160 --> 00:02:02,720 senón unha das preguntas sen resposta resposta da historia humana. 22 00:02:32,280 --> 00:02:39,040 Flotando no Mar de Cortés (México) está o buque de investigación Atlantis, 23 00:02:39,080 --> 00:02:44,280 a nave principal para a explotación dun dos mundos extraterrestres coñecidos. 24 00:02:49,800 --> 00:02:51,840 Pero é un mundo extraterreste no noso propio planeta. 25 00:03:06,760 --> 00:03:09,880 O Atlantis é a base para Alvin, 26 00:03:09,920 --> 00:03:13,960 un dos submarinos máis resistentes do mundo. 27 00:03:14,000 --> 00:03:16,520 Construído con tecnoloxía espacial 28 00:03:16,560 --> 00:03:20,360 foi deseñado para explorar as maiores profundidades do océano. 29 00:03:22,160 --> 00:03:26,840 E eu teño a sorte de poder dar un paseo polo fondo do mar, 30 00:03:26,880 --> 00:03:29,640 a dous quilómetros dende a superficie. 31 00:03:33,760 --> 00:03:37,480 Esa debe ser a cousa máis parecida a ir ó espazo que se poida facer. 32 00:03:37,520 --> 00:03:42,360 E xa que non vou ir en breve ó espazo, é a seguinte mellor opción. 33 00:03:44,520 --> 00:03:46,400 Véxovos en oito horas. 34 00:04:01,320 --> 00:04:05,560 Roger, Alvin. As súas constantes son boas. Permiso para mergullo. 35 00:04:06,800 --> 00:04:08,440 Roger. Alvin mergullándose. 36 00:04:16,280 --> 00:04:20,440 Os paralelismos cunha viaxe ó espazo son obvios. 37 00:04:20,480 --> 00:04:25,160 Segundo descende a pequena cápsula deixamos atrás a familiaridade 38 00:04:25,200 --> 00:04:30,440 da superficie do planeta e entramos nun mundo estraño e hostil. 39 00:04:35,000 --> 00:04:40,720 Se algo sae mal, estariamos completamente sós. 40 00:04:54,040 --> 00:04:56,160 Os pitidos nunca son bos. 41 00:04:58,880 --> 00:05:03,360 Afortunadamente Alvin é só un entre puñado de submarinos que poden 42 00:05:03,400 --> 00:05:06,960 resistir a presión colosal das profundidades do océano. 43 00:05:09,920 --> 00:05:14,440 Na superficie estamos afeitos a unha presión. 44 00:05:14,480 --> 00:05:20,960 A medida que descendemos a presión medra unha atmosfera cada 10 metros. 45 00:05:21,000 --> 00:05:23,360 E aumenta rapidamente. 46 00:05:29,920 --> 00:05:34,240 Descendemos a 1 km. A presión externa é agora 47 00:05:34,280 --> 00:05:40,760 de 100 atmosferas, é dicir, maior ca na superficie de Venus. 48 00:05:40,800 --> 00:05:46,720 Se nos preguntasen se pode haber vida a 100 atmosferas, 49 00:05:46,760 --> 00:05:50,600 con frío, escuridade, sen trazo de luz solar, 50 00:05:50,640 --> 00:05:54,320 na escuridade total, diriamos que non. 51 00:05:54,360 --> 00:05:55,840 Ben, eu diría que non. 52 00:06:01,840 --> 00:06:05,400 Pero as profundidades do océano non están deshabitadas. 53 00:06:05,440 --> 00:06:08,200 Iluminadas pola luz de Alvin, 54 00:06:08,240 --> 00:06:13,040 atópanse oasis de vida nos desertos do océano. 55 00:06:19,680 --> 00:06:23,120 Tocamos fondo despois de aproximadamente unha hora de baixada. 56 00:06:23,160 --> 00:06:26,600 Paramos na escena do crime máis incrible. 57 00:06:26,640 --> 00:06:29,080 Mirade isto. 58 00:06:29,120 --> 00:06:32,200 Tocamos fondo sobre vermes de tubo. 59 00:06:33,200 --> 00:06:34,960 Son marabillosos. 60 00:06:43,360 --> 00:06:48,880 Esta cidade mergullada é un dos lugares máis estraños do planeta. 61 00:07:01,200 --> 00:07:07,800 Xurdiu arredor dun conduto hidrotermal, unha abertura volcánica 62 00:07:07,840 --> 00:07:15,120 na codia terrestre que bombea sulfato e auga a uns 300ºC. 63 00:07:15,160 --> 00:07:22,520 E dalgún xeito, a vida abriuse camiño nestas condicións. 64 00:07:30,160 --> 00:07:33,080 É un sitio certamente notable. 65 00:07:33,120 --> 00:07:36,680 Hai auténticas, 66 00:07:36,720 --> 00:07:41,040 esteiras de bacterias amarelas. 67 00:07:43,520 --> 00:07:46,760 Mirade isto. Non son só bacterias 68 00:07:46,800 --> 00:07:49,040 senón organismos realmente complexos. 69 00:07:49,080 --> 00:07:52,800 Extraterrestres. Esa é a palabra. 70 00:07:52,840 --> 00:07:54,440 Realmente parécennos extraterrestres. 71 00:07:58,640 --> 00:08:02,760 Para min, é realmente fascinante atopar vida aquí abaixo 72 00:08:02,800 --> 00:08:04,880 onde as condicións do fondo do océano son 73 00:08:04,920 --> 00:08:09,520 máis semellantes en moitos sentidos ás condicións de mundos afastados 74 00:08:09,560 --> 00:08:13,280 a millóns de millas de distancia no sistema solar, que ás que 75 00:08:13,320 --> 00:08:19,600 se dan a dúas millas da miña cabeza, na superficie. 76 00:08:19,640 --> 00:08:23,640 É incriblemente escuro, non hai ningunha luz solar 77 00:08:23,680 --> 00:08:27,600 hai unha mestura brutal de auga quente e fría 78 00:08:27,640 --> 00:08:30,080 e hai só rochas e minerais. 79 00:08:30,120 --> 00:08:36,560 Así que se a vida non só sobrevive senón que florece 80 00:08:36,600 --> 00:08:40,360 nesas condicións, entón podemos crer que algo coma isto 81 00:08:40,400 --> 00:08:44,280 pode sobrevivir e prosperar alí fóra, no Sistema Solar. 82 00:08:53,880 --> 00:08:57,040 Desde a invención do telescopio hai 400 anos, 83 00:08:57,080 --> 00:09:02,240 levamos buscando nos mundos veciños sinais de vida. 84 00:09:06,120 --> 00:09:11,440 A tecnoloxía mellorou e puidemos ollar con máis detalle nos planetas 85 00:09:11,480 --> 00:09:14,200 pero non atopamos nada. 86 00:09:15,760 --> 00:09:19,160 Pero iso non significa que o resto do Sistema Solar estea morto, 87 00:09:19,200 --> 00:09:23,560 porque só comezamos a rabuñar a superficie do que está alí. 88 00:09:28,920 --> 00:09:32,200 Hai literalmente centos doutros mundos. 89 00:09:32,240 --> 00:09:36,360 Planetas e lúas que case non exploramos. 90 00:09:40,280 --> 00:09:45,880 Entre eles pode haber mundos que teñan condicións de manter a vida. 91 00:09:49,040 --> 00:09:52,560 E a mellor maneira de descubrir cales son esas condicións 92 00:09:52,600 --> 00:09:56,800 é buscar no lugar en que sabemos que a vida florece. 93 00:09:59,640 --> 00:10:01,120 A Terra. 94 00:10:12,200 --> 00:10:15,120 A vida é moito máis que só química, 95 00:10:15,160 --> 00:10:19,040 esta é só a reacción entre átomos e moléculas. 96 00:10:19,080 --> 00:10:22,360 Realmente para que a vida poida existir, realmente precisa de tres cousas. 97 00:10:22,400 --> 00:10:25,720 Primeiro de todo, precisa o conxunto químico correcto. 98 00:10:25,760 --> 00:10:29,600 Eu estou feito por preto de 40 elementos, 99 00:10:29,640 --> 00:10:32,440 case a metade dos elementos coñecidos, o que é moi complicado. 100 00:10:32,480 --> 00:10:38,480 Pero realmente o 96% de min só está feito de catro deles, carbono, nitróxeno, osíxeno e hidróxeno. 101 00:10:38,520 --> 00:10:41,000 Segundo, precísase unha fonte de enerxía. 102 00:10:41,040 --> 00:10:45,600 Necesítase unha batería, algo para facer un fluxo de electróns 103 00:10:45,640 --> 00:10:48,520 que alimente os procesos da vida. 104 00:10:48,560 --> 00:10:54,600 Agora aquí na Terra, a maioría da vida utiliza o poder do sol. 105 00:10:54,640 --> 00:11:00,760 E en terceiro lugar, precísase algún tipo de medio para que a vida se desenvolva, 106 00:11:00,800 --> 00:11:02,880 para que teñan lugar os procesos. 107 00:11:02,920 --> 00:11:05,080 E aquí na Terra 108 00:11:05,120 --> 00:11:08,520 non é preciso ir moi lonxe para atopar ese ambiente, ese solvente. 109 00:11:08,560 --> 00:11:11,800 É a auga. 110 00:11:33,240 --> 00:11:36,320 Para ver o importante que é a auga para a vida 111 00:11:36,360 --> 00:11:40,960 non hai mellor lugar para ir có deserto de Atacama en Chile. 112 00:11:47,520 --> 00:11:53,000 O chan aquí é máis estéril có dun quirófano. 113 00:11:53,040 --> 00:11:57,760 En realidade os científicos tratan de buscar formas básicas de vida, bacterias, 114 00:11:57,800 --> 00:12:02,680 nalgunhas partes de Atacama, e non atoparon absolutamente nada. 115 00:12:06,960 --> 00:12:10,240 Todos os desertos se caracterizan pola falta de humidade. 116 00:12:10,280 --> 00:12:13,240 Pero isto en Atacama lévase ó extremo. 117 00:12:15,840 --> 00:12:19,920 O Sáhara é 50 veces máis húmido có Atacama. 118 00:12:19,960 --> 00:12:24,160 Hai estacións meteorolóxicas aquí que mediron 1mm de choiva en 10 anos. 119 00:12:24,200 --> 00:12:28,280 Hai leitos de ríos que levan secos 120 mil anos. 120 00:12:28,320 --> 00:12:34,680 Hai pedras que non viron a choiva en 20 millóns anos. 121 00:12:40,120 --> 00:12:45,640 Esta sequidade é o que explica por que nada pode sobrevivir aquí. 122 00:12:45,680 --> 00:12:50,440 Mesmo a forma máis primitiva de vida na Terra, as bacterias, 123 00:12:50,480 --> 00:12:53,000 necesitan auga para a súa supervivencia. 124 00:12:53,040 --> 00:12:55,040 E non hai excepcións. 125 00:12:55,080 --> 00:12:59,280 E este vínculo, fundamental e íntimo entre a auga e a vida 126 00:12:59,320 --> 00:13:03,160 está guiando a busca de vida no Sistema Solar exterior. 127 00:13:03,200 --> 00:13:06,320 Porque onde haxa auga 128 00:13:06,360 --> 00:13:10,560 ese será o mellor lugar para buscar vida extraterrestre. 129 00:13:15,600 --> 00:13:21,120 A Terra é o único planeta que actualmente ten auga na súa superficie. 130 00:13:21,160 --> 00:13:24,640 Os outros planetas ou están moi preto do Sol, 131 00:13:24,680 --> 00:13:28,760 como Mercurio, reseco e quente, 132 00:13:28,800 --> 00:13:31,520 ou ben están demasiado lonxe. 133 00:13:31,560 --> 00:13:39,320 Os aneis de Saturno están compostos de auga, pero nos confíns do espazo, está conxelada en bloques de xeo sólido. 134 00:13:43,960 --> 00:13:48,960 Pero iso non significa que a auga líquida nunca existise en ningún lugar do Sistema Solar. 135 00:13:49,000 --> 00:13:53,320 E se o fixo, deberiamos ser quen de obter probas, 136 00:13:55,280 --> 00:13:59,640 porque por onde vai a auga quedan as súas pegadas. 137 00:14:10,320 --> 00:14:15,280 Estes son os Scablands, unha parte remota do noroeste dos Estados Unidos. 138 00:14:15,320 --> 00:14:21,080 É un dos máis espectaculares lugares para ver como a auga 139 00:14:21,120 --> 00:14:24,520 deixa a súa sinatura característica na paisaxe. 140 00:14:31,600 --> 00:14:35,200 A maior enchente na Terra pasou aquí por esta área. 141 00:14:35,240 --> 00:14:40,360 Jim Rice é un astroxeólogo. El cre que a comprensión dos acontecementos que crearon esta paisaxe 142 00:14:40,400 --> 00:14:44,320 pode axudar a atopar auga noutros planetas. 143 00:14:44,360 --> 00:14:48,880 Estamos como cando CSI chega á escena do crime, esta é a evidencia que quedou. 144 00:14:48,920 --> 00:14:53,760 Estamos aquí para pegar as pezas. Podo ver que este non é un sistema fluvial normal. 145 00:14:53,800 --> 00:14:55,920 Pódese ver porque é totalmente recto. 146 00:14:55,960 --> 00:15:01,040 Non hai ondas de río aquí, este é só un gran burato. 147 00:15:08,360 --> 00:15:13,360 Toda esta paisaxe foi creada a finais do último período glacial. 148 00:15:16,640 --> 00:15:24,280 200 millas ó leste dun lago enorme, mantido no seu lugar por unha parede de xeo glacial. 149 00:15:25,840 --> 00:15:34,800 Cando a parede rompeu máis de 2.000 quilómetros cúbicos de auga varreron todo nun único evento catastrófico. 150 00:15:39,400 --> 00:15:41,680 A enchente tivo polo menos 400 metros de profundidade. 151 00:15:41,720 --> 00:15:45,440 Pero, en realidade estaría a outros 200 pés máis arriba, dende aquí. 152 00:15:45,480 --> 00:15:49,320 Polo tanto, estariamos baixo 200 metros de auga aquí onde estamos parados. 153 00:15:49,360 --> 00:15:52,640 Podedes imaxinar a onda? 154 00:15:52,680 --> 00:15:56,160 Unha gran onda rolante, a ruxir, esta auga estaba 155 00:15:56,200 --> 00:15:58,920 totalmente cargada de grandes anacos de xeo procedentes da presa de xeo. 156 00:15:58,960 --> 00:16:04,360 Tamén estaba cargada con grandes anacos de sal de rocha que foron tallados, arrincados de aquí. 157 00:16:04,400 --> 00:16:06,040 Debeu ser unha visión impresionante. 158 00:16:16,200 --> 00:16:22,360 Como a enchente atravesou a paisaxe, labrou este desfiladeiro de 20 quilómetros de longo. 159 00:16:25,120 --> 00:16:29,320 E no seu principio deixou estas xigantes ferraduras. 160 00:16:29,360 --> 00:16:33,440 En máis de 400 metros de altura e ó longo de cinco millas 161 00:16:33,480 --> 00:16:38,400 esa foi a maior fervenza do mundo que se coñeceu nunca. 162 00:16:45,520 --> 00:16:50,880 O xeito máis doado de pensar niso sería coller todos os ríos do mundo, poñelos 163 00:16:50,920 --> 00:16:56,400 na mesma posición, fluíndo todos ó mesmo tempo, pois estas inundacións serían 10 veces maior ca iso. 164 00:16:56,440 --> 00:17:01,440 E canto tempo pasou para esculpirse esta paisaxe? 165 00:17:01,480 --> 00:17:03,560 De 48 horas a unha semana. 166 00:17:03,600 --> 00:17:05,840 Instantáneo, xeoloxicamente. 167 00:17:08,600 --> 00:17:12,440 Os Scablands mostran a sinatura característica 168 00:17:12,480 --> 00:17:15,320 que esta auga imprime na paisaxe. 169 00:17:16,920 --> 00:17:22,160 Esta é unha sinatura que se pode ver dende o espazo, non só na Terra. 170 00:17:25,760 --> 00:17:31,440 Cando volvemos os nosos telescopios cara ó noso veciño máis próximo e principal candidato 171 00:17:31,480 --> 00:17:33,880 para atopar vida extraterrestre, Marte, 172 00:17:33,920 --> 00:17:38,880 atopamos características labradas na súa superficie. 173 00:17:45,000 --> 00:17:50,120 O Planeta Vermello está cuberto por canles de fluxo. 174 00:17:50,160 --> 00:17:54,200 Desfiladeiros rectos, longos, exactamente coma os Scablands. 175 00:17:56,840 --> 00:18:01,800 E eles están cheos de características xeolóxicas idénticas. 176 00:18:11,920 --> 00:18:18,200 Isto suxire que grandes inundacións similares racharon a superficie de Marte. 177 00:18:18,240 --> 00:18:22,160 Esta é unha fotografía de aquí dende o aire. 178 00:18:22,200 --> 00:18:24,440 Estou sentado aquí nalgures. 179 00:18:24,480 --> 00:18:32,720 E aquí están as formas de ferradura nos pregamentos secos, que están xusto por aí. 180 00:18:32,760 --> 00:18:37,800 Esta é unha fotografía tirada da superficie de Marte, 181 00:18:37,840 --> 00:18:42,800 e vense aquelas formas de ferradura típicas dos pregamentos. 182 00:18:42,840 --> 00:18:49,440 Ademais, vense as estruturas dos pregamentos río arriba, eses sucos cortan a paisaxe. 183 00:18:49,480 --> 00:18:54,640 E pódese ver aquí, os sucos cortan a paisaxe coma a auga 184 00:18:54,680 --> 00:18:58,480 das fervenzas debaixo e logo flúen sobre os pregamentos 185 00:18:58,520 --> 00:19:02,680 e recortan os vales enormes mentres se moven cara abaixo. 186 00:19:03,560 --> 00:19:10,560 Todo iso contribúe, penso eu, a crear evidencia contundente de que 187 00:19:10,600 --> 00:19:15,200 grandes cantidades de auga fluíron moi rapidamente 188 00:19:15,240 --> 00:19:18,880 sobre a superficie de Marte nalgún momento do pasado. 189 00:19:22,320 --> 00:19:29,000 Pero aínda que as canles de fluxo son evidencia de que a auga fluíu nalgún momento en Marte, 190 00:19:29,040 --> 00:19:31,880 non se pode probar a existencia de vida. 191 00:19:35,640 --> 00:19:42,200 Porque se a paisaxe marciana foi formada polos mesmos procesos que formaron os Scablands na Terra 192 00:19:42,240 --> 00:19:47,280 as inundacións que os crearon poden ter durado só uns días. 193 00:19:52,480 --> 00:19:55,920 Para que a vida se instale precísase máis ca iso. 194 00:19:55,960 --> 00:20:00,120 Cómpren zonas de auga permanente. 195 00:20:00,160 --> 00:20:06,480 Lagos e ríos que persistan por millóns de anos. 196 00:20:06,520 --> 00:20:12,360 Para obter a proba de auga permanente fixemos o único que podiamos, 197 00:20:12,400 --> 00:20:17,280 enviar un exército de exploradores robóticos á superficie do planeta. 198 00:20:18,480 --> 00:20:20,520 Temos aterraxe, temos aterraxe. 199 00:20:26,360 --> 00:20:28,800 Durante os últimos 35 anos, 200 00:20:28,840 --> 00:20:33,200 pousamos ​​seis sondas robóticas en Marte. 201 00:20:33,240 --> 00:20:40,720 E unha delas, a Opportunity, aínda está rolando pola superficie, investigando a xeoloxía de Marte. 202 00:20:51,440 --> 00:20:55,160 Os vehículos de Marte realmente capturaron a nosa imaxinación. 203 00:20:55,200 --> 00:21:00,880 Creo que é porque son xenuinamente exploradores no sentido tradicional. 204 00:21:00,920 --> 00:21:05,600 Son a extensión dos nosos sentidos sobre a superficie doutro planeta. 205 00:21:05,640 --> 00:21:09,200 Pero Tamén foron importantes cientificamente, pois 206 00:21:09,240 --> 00:21:12,240 realmente non se pode coñecer outro planeta dende a súa órbita. 207 00:21:12,280 --> 00:21:16,520 Hai que descender ata a superficie, haino que tocar, 208 00:21:16,560 --> 00:21:20,640 Hai que escavar e examinalo microscopicamente. 209 00:21:20,680 --> 00:21:24,080 E os robots fixérono, e facéndoo, 210 00:21:24,120 --> 00:21:28,760 conseguiron moi importantes descubrimentos científicos. 211 00:21:36,560 --> 00:21:43,280 Un dos máis significativos foi feito en novembro de 2004. 212 00:21:43,320 --> 00:21:49,400 O róver Opportunity foi estaba examinando un cráter de impacto chamado Endurance, 213 00:21:49,440 --> 00:21:53,120 cando detectou xacementos dun mineral interesante. 214 00:22:09,200 --> 00:22:13,960 Este é o maior campo de sal do mundo, na península de Baja, en México. 215 00:22:14,000 --> 00:22:21,040 O que se fai aquí é bombear auga de mar nestas lagoas e deixala evaporar. 216 00:22:21,080 --> 00:22:25,960 O que buscan é esta substancia, cloruro de sodio, sal de mesa. 217 00:22:26,000 --> 00:22:30,840 Pero, en diferentes etapas, diferentes sales, diferentes minerais cristalizan. 218 00:22:30,880 --> 00:22:35,880 Entón todas as cousas que compoñen a auga de mar emerxen e cristalizan 219 00:22:35,920 --> 00:22:38,560 durante as distintas fases do proceso. 220 00:22:47,680 --> 00:22:54,520 Nunha das lagoas, a piscina número 9, a auga do mar ten a densidade exacta 221 00:22:54,560 --> 00:23:00,680 para precipitar os fermosos cristais que cobren totalmente o chan da lagoa. 222 00:23:09,640 --> 00:23:12,400 Isto é pedra de xeso, 223 00:23:12,440 --> 00:23:18,400 e é exactamente isto o que Opportunity atopou na superficie de Marte. 224 00:23:18,440 --> 00:23:23,400 Agora, o interesante deste descubrimento é como se fai a pedra de xeso. 225 00:23:23,440 --> 00:23:27,760 A súa fórmula química é CaSO4. 226 00:23:30,440 --> 00:23:34,360 Por tanto é o sulfato de calcio. 227 00:23:34,400 --> 00:23:38,760 Dihidratado, 2H2O. 228 00:23:38,800 --> 00:23:40,600 Isto é auga. 229 00:23:40,640 --> 00:23:48,040 Entón o único xeito que coñecemos, a única forma de facer xeso na Terra, é pór calcio 230 00:23:48,080 --> 00:23:52,240 e ións de sulfato en presenza de auga líquida. 231 00:23:52,280 --> 00:23:57,160 Entón, grandes depósitos de xeso na superficie de Marte queren dicir 232 00:23:57,200 --> 00:24:03,200 que debe haber grandes áreas de auga presentes alí durante moito tempo. 233 00:24:06,000 --> 00:24:09,760 O descubrimento de pedras de xeso axudou a formar unha imaxe 234 00:24:09,800 --> 00:24:13,400 dun Marte ancestral moito máis quente e húmido. 235 00:24:15,720 --> 00:24:20,760 Descubrimentos posteriores de pedras de xeso en redes de dunas de area 236 00:24:20,800 --> 00:24:25,880 suxiren que grandes áreas de Marte estiveron algunha vez cubertos por auga permanente. 237 00:24:30,360 --> 00:24:34,800 E onde hai auga permanente hai unha posibilidade de vida. 238 00:24:38,720 --> 00:24:41,320 Esta área de salinas é, cremos, 239 00:24:41,360 --> 00:24:45,520 moi semellante ás áreas observadas en Marte, 240 00:24:45,560 --> 00:24:49,080 e por suposto semella moi hostil. 241 00:24:49,120 --> 00:24:52,640 É difícil, a primeira vista, ver como algo podería vivir aquí. 242 00:24:52,680 --> 00:24:55,640 Pero se cavamos 243 00:24:55,680 --> 00:24:57,880 un pouco por debaixo da superficie, 244 00:24:57,920 --> 00:25:03,840 entón veremos que a capa de xeso é duns poucos milímetros de espesor, 245 00:25:03,880 --> 00:25:08,520 e que inmediatamente o solo se fai averdado. 246 00:25:08,560 --> 00:25:15,320 Este é verde porque hai bacterias que sobreviven nesas condicións inhóspitas. 247 00:25:15,360 --> 00:25:18,160 Agora, se esas bacterias poden sobrevivir aquí, 248 00:25:18,200 --> 00:25:25,160 entón non parece haber ningunha boa razón para que non sobrevivise ou mesmo prosperase en Marte 249 00:25:25,200 --> 00:25:29,880 cando a auga estaba presente nalgún momento no pasado distante. 250 00:25:34,440 --> 00:25:37,800 Pero, a pesar de ter sido algunha vez máis hospitalario 251 00:25:37,840 --> 00:25:42,760 toda a auga líquida desapareceu fai tempo da superficie de Marte. 252 00:25:45,640 --> 00:25:51,200 Hai uns tres mil millóns anos, morreu como planeta. 253 00:25:51,240 --> 00:25:57,120 O seu núcleo conxelouse e os volcáns que produciran a súa atmosfera detiveron a súa actividade. 254 00:26:00,080 --> 00:26:04,760 O vento solar varreu o que quedaba daquela atmosfera. 255 00:26:04,800 --> 00:26:07,760 Calquera auga en estado líquido teríase evaporado 256 00:26:07,800 --> 00:26:11,000 ou afundido no chan cando se conxelou. 257 00:26:12,120 --> 00:26:16,320 Deixou a superficie de Marte moi fría e exposta, 258 00:26:16,360 --> 00:26:19,200 e demasiado seca para sustentar a vida. 259 00:26:25,520 --> 00:26:30,320 É altamente improbable que exista vida hoxe na superficie de Marte. 260 00:26:30,360 --> 00:26:34,760 Pero iso non significa que non poida existir vida nalgún lugar do planeta vermello. 261 00:26:34,800 --> 00:26:37,680 Quizais estamos só mirando no lugar incorrecto. 262 00:26:40,040 --> 00:26:43,680 Existen outros potenciais hábitats en Marte. 263 00:26:45,520 --> 00:26:50,360 Imaxes detalladas da superficie amosan entradas de covas, 264 00:26:50,400 --> 00:26:54,800 revelando a existencia dun mundo baixo a superficie marciana. 265 00:26:58,840 --> 00:27:00,880 Sabemos que pode haber auga alí embaixo. 266 00:27:00,920 --> 00:27:07,000 Os datos de satélites mostran que hai permafrost, capas de terra conxelada no chan. 267 00:27:07,040 --> 00:27:12,320 Baixo a superficie, ese xeo podería derreterse para formar auga. 268 00:27:17,840 --> 00:27:22,000 Todo apunta a un mundo subterráneo descoñecido 269 00:27:22,040 --> 00:27:26,480 que sería un lugar máis probable para atopar vida. 270 00:27:47,680 --> 00:27:51,520 Se imaxinamos o hábitat perfecto para a vida, 271 00:27:51,560 --> 00:27:54,840 seguro que sería algo coma isto. 272 00:27:54,880 --> 00:27:56,920 Un clima suave, moita auga en estado líquido 273 00:27:56,960 --> 00:28:01,200 unha atmosfera fermosa e densa. 274 00:28:01,240 --> 00:28:05,920 Os resultados vense en todas partes só hai vida mírese onde se mire. 275 00:28:08,360 --> 00:28:12,400 Toda a vida á que estamos afeitos florece nas 276 00:28:12,440 --> 00:28:18,120 mesmas condicións ca nós, impulsados pola luz e pola calor do sol. 277 00:28:18,160 --> 00:28:21,280 Pero este non é o único camiño cara á vida na Terra, en absoluto. 278 00:28:25,800 --> 00:28:30,520 Hai outro planeta vivo oculto baixo a superficie 279 00:28:30,560 --> 00:28:33,480 que existe en condicións totalmente diferentes. 280 00:28:33,520 --> 00:28:39,000 Xera posibilidades abraiantes para as covas de Marte. 281 00:28:47,800 --> 00:28:50,760 Esta é a cova de Villa Luz en Tabasco, México, 282 00:28:50,800 --> 00:28:52,600 a "Cueva de la casa de la luz." 283 00:28:52,640 --> 00:28:57,320 E é a definición de ambiente hostil para min. 284 00:28:57,360 --> 00:29:02,000 Porque está cheo de gas de sulfuro de hidróxeno, por iso 285 00:29:02,040 --> 00:29:08,600 o monitor de gases, que dá agora unha parte por millón de H2S, moi tóxico para min, 286 00:29:08,640 --> 00:29:13,480 polo que teño esta máscara en caso de que se volva demasiado. 287 00:29:13,520 --> 00:29:16,960 Así que é un lugar onde, a primeira vista, 288 00:29:17,000 --> 00:29:22,280 non se esperaría que moitas formas de vida sobrevivisen e florecesen. 289 00:29:50,520 --> 00:29:56,440 Aínda que é unha trampa mortal para nós, iso non significa que nada viva aquí. 290 00:29:56,480 --> 00:29:58,720 En realidade, está chea de vida. 291 00:30:01,760 --> 00:30:06,560 Mirade estes peixes, en todas as partes da auga da gruta. 292 00:30:06,600 --> 00:30:09,560 E están adaptados para viviren baixo estas condicións. 293 00:30:09,600 --> 00:30:11,680 En realidade, se os miramos de preto, 294 00:30:11,720 --> 00:30:13,480 son dunha cor algo rosa. 295 00:30:13,520 --> 00:30:17,040 Crese que é porque teñen moita hemoglobina, 296 00:30:17,080 --> 00:30:19,560 porque non hai moito osíxeno aquí abaixo, 297 00:30:19,600 --> 00:30:24,680 conque precisan unha forma eficiente de mover o osíxeno polos seus corpos. 298 00:30:24,720 --> 00:30:26,200 Fermoso. 299 00:30:32,120 --> 00:30:36,520 Pero a vida realmente interesante está no fondo das covas, 300 00:30:36,560 --> 00:30:42,360 onde a concentración de gas velenoso é abondo para activar a miña alarma. 301 00:30:43,920 --> 00:30:46,640 Aquí abaixo, lonxe da luz solar, 302 00:30:46,680 --> 00:30:51,160 existen organismos cuxa fonte de enerxía vén do aire de arredor. 303 00:30:53,480 --> 00:30:59,280 Usan o sulfuro de hidróxeno gasoso que burbulla nestes mananciais. 304 00:30:59,320 --> 00:31:03,520 O mesmo gas que se pode volver veleno mortal para min 305 00:31:03,560 --> 00:31:05,640 é a súa fonte de vida. 306 00:31:16,120 --> 00:31:19,480 Esas cousas son o que vin ver a tanta profundidade baixo a terra. 307 00:31:19,520 --> 00:31:25,000 Estes son "snottites". Podedes ver por que os chaman así. 308 00:31:25,040 --> 00:31:30,920 Son realmente unha das formas de vida alieníxena que 309 00:31:30,960 --> 00:31:32,080 podo pensar na Terra. 310 00:31:32,120 --> 00:31:37,440 Porque metabolizan sulfuro de hidróxeno, este gas 311 00:31:37,480 --> 00:31:41,680 acedo e desagradable que estou respirando agora. 312 00:31:41,720 --> 00:31:46,440 Case se pode sentir na lingua a súa acidez. 313 00:31:46,480 --> 00:31:51,880 Metabolízano, fano reaccionar con osíxeno, e producen ácido sulfúrico. 314 00:31:51,920 --> 00:31:56,800 Así, a respiración, por exemplo, é a súa versión do que fago eu. 315 00:31:56,840 --> 00:32:00,760 Eu aspiro osíxeno, xúntoo con azucres e expiro CO2 para obter enerxía. 316 00:32:00,800 --> 00:32:06,560 Eles aspiran sulfuro de hidróxeno e osíxeno, e producen ácido sulfúrico. 317 00:32:06,600 --> 00:32:08,840 En realidade, podo probalo con isto. 318 00:32:17,200 --> 00:32:19,800 Si, vedes, mirade isto. 319 00:32:19,840 --> 00:32:25,840 Iso que parece auga, esa secreción que escorre dos snottites realmente ten un pH... 320 00:32:25,880 --> 00:32:30,080 ben, parece que entre 0,5 e 0. 321 00:32:30,120 --> 00:32:31,840 É un ácido forte. 322 00:32:31,880 --> 00:32:34,520 É tan forte coma o ácido de batería. 323 00:32:34,560 --> 00:32:38,880 En realidade é ácido sulfúrico altamente concentrado. 324 00:32:38,920 --> 00:32:42,240 Guau, que corpo máis estraño. 325 00:32:42,280 --> 00:32:44,840 Alieníxena en todos os sentidos da palabra. 326 00:32:44,880 --> 00:32:49,480 Só que está presente en, ben, baixo a superficie do noso planeta. 327 00:32:53,360 --> 00:32:56,080 E os snottites non están sós. 328 00:32:56,120 --> 00:33:00,240 Os organismos que poden extraer enerxía dos minerais de arredor 329 00:33:00,280 --> 00:33:02,680 están baixo a terra por todo o mundo. 330 00:33:04,960 --> 00:33:08,960 En realidade, este modo de vida ten tanto éxito que se cre que pode haber 331 00:33:09,000 --> 00:33:14,880 máis vida baixo a superficie da Terra ca sobre ela. 332 00:33:16,240 --> 00:33:19,680 E iso fai aparecer unha posibilidade intrigante. 333 00:33:19,720 --> 00:33:23,760 A vida pode prosperar debaixo da superficie da Terra. 334 00:33:23,800 --> 00:33:28,200 Por que organismos como os snottites non poderían sobrevivir e prosperar 335 00:33:28,240 --> 00:33:30,400 baixo a superficie de Marte? 336 00:33:34,880 --> 00:33:38,080 Se o pensamos, vivir baixo a superficie de Marte sería de feito 337 00:33:38,120 --> 00:33:42,320 unha boa idea, porque a superficie é moi hostil. 338 00:33:42,360 --> 00:33:46,200 Está suxeita a intensa radiación ultravioleta proveniente do Sol. 339 00:33:46,240 --> 00:33:49,920 É un lugar moi frío, e a presión atmosférica 340 00:33:49,960 --> 00:33:52,960 non permite a existencia de auga líquida na superficie. 341 00:33:53,000 --> 00:33:58,840 Pero se existe vida baixo a superficie de Marte, entón temos un problema. 342 00:33:58,880 --> 00:34:00,800 Como podemos detectala? 343 00:34:00,840 --> 00:34:04,640 Ben, en realidade hai unha suxestión talvez tentadora, 344 00:34:04,680 --> 00:34:11,480 podería haber algo interesante ocorrendo baixo a superficie marciana. 345 00:34:22,040 --> 00:34:26,320 Estas son termes ou "formigas brancas". 346 00:34:26,360 --> 00:34:32,760 E son animais moi raros, porque comen madeira. 347 00:34:32,800 --> 00:34:34,400 Esta é a súa comida. 348 00:34:34,440 --> 00:34:40,960 Hai moitas, moitas especies destas, millóns de individuos no planeta. 349 00:34:41,000 --> 00:34:46,520 E no proceso de dixestión da madeira, producen gas metano. 350 00:34:46,560 --> 00:34:50,200 Como hai tantas, producen un número de 351 00:34:50,240 --> 00:34:52,720 50 millóns de toneladas de metano 352 00:34:52,760 --> 00:34:57,440 e bombéano á atmosfera da Terra cada ano. 353 00:34:57,760 --> 00:35:00,280 E non só as termes. 354 00:35:00,320 --> 00:35:03,960 Hai unha gran cantidade de metano naturalmente na nosa atmosfera. 355 00:35:04,000 --> 00:35:07,520 E todo se produce bioloxicamente ... 356 00:35:09,160 --> 00:35:14,760 ou por procesos xeolóxicos activos como volcáns de lama. 357 00:35:20,440 --> 00:35:23,600 Todo iso fai moito máis sorprendente que o metano 358 00:35:23,640 --> 00:35:29,240 se detectara na atmosfera do supostamente morto planeta Marte. 359 00:35:33,680 --> 00:35:38,040 Foron os telescopios na Terra usando espectroscopia de infravermellos 360 00:35:38,080 --> 00:35:42,720 os que identificaron por primeira vez metano na tenue atmosfera de Marte. 361 00:35:47,200 --> 00:35:52,920 Esas primeiras medidas parecen mostrar só pequenas cantidades 362 00:35:52,960 --> 00:35:56,000 mais observacións máis recentes mostraron que o gas está 363 00:35:56,040 --> 00:36:02,520 concentrado nun puñado de sitios que varían coas estacións. 364 00:36:03,480 --> 00:36:05,840 Durante os meses quentes de verán 365 00:36:05,880 --> 00:36:11,720 miles de toneladas de gas saen de ocos na superficie. 366 00:36:11,760 --> 00:36:16,560 Algo baixo a superficie de Marte débeo estar producindo. 367 00:36:16,600 --> 00:36:21,520 Pode vir de procesos xeolóxicos ata entón descoñecidos. 368 00:36:24,120 --> 00:36:28,200 Pero pode ser que veña dunha fonte biolóxica. 369 00:36:29,800 --> 00:36:33,080 Agora ninguén, creo, suxire en serio que haxa termes 370 00:36:33,120 --> 00:36:37,360 correndo baixo a superficie de Marte. 371 00:36:37,400 --> 00:36:42,680 Pero os termes non son realmente O interesante nesta historia. 372 00:36:42,720 --> 00:36:44,960 É o xeito en que dixeren a madeira. 373 00:36:45,000 --> 00:36:51,400 Usan bacterias simbióticas que viven dentro deles, chamadas Archaea. 374 00:36:51,440 --> 00:36:57,040 E as Archaea, bacterias que poden dixerir a madeira e producir metano, 375 00:36:57,080 --> 00:37:02,240 son os organismos máis comúns baixo a superficie da Terra. 376 00:37:04,840 --> 00:37:09,480 Os snottites son membros das Archaea, 377 00:37:09,520 --> 00:37:17,000 como o son moitos dos microorganismos que viven en ocos no fondo do mar. 378 00:37:17,320 --> 00:37:24,880 En realidade, as Archaea son as que se atopan prosperando nos ambientes máis extremos da Terra. 379 00:37:27,800 --> 00:37:33,600 Así que eu creo que é fascinante que o metano que atopamos 380 00:37:33,640 --> 00:37:40,120 na atmosfera de Marte poida ser producido por organismos como Archaea, 381 00:37:40,160 --> 00:37:43,320 vivindo baixo a superficie marciana. 382 00:37:45,200 --> 00:37:49,280 Pero aínda que Marte sexa unha posibilidade tentadora, 383 00:37:49,320 --> 00:37:53,000 xa non é o único lugar no sistema solar 384 00:37:53,040 --> 00:37:55,800 que pensamos que podería albergar vida extraterrestre. 385 00:38:01,920 --> 00:38:05,240 Lonxe, a miles de millóns de quilómetros do Sol, 386 00:38:05,280 --> 00:38:09,120 o sistema solar convértese nun lugar moi diferente. 387 00:38:11,080 --> 00:38:15,400 Os planetas, como Saturno, están feitos de gas, non de rocha. 388 00:38:19,120 --> 00:38:22,600 Hai unha gran cantidade de auga alí, pero está conxelada. 389 00:38:25,480 --> 00:38:31,360 Os planetas están cercados por redes de lúas, formadas de xeo. 390 00:38:31,400 --> 00:38:34,560 Son frías e desoladas. 391 00:38:36,080 --> 00:38:41,560 Non parecen lugares probables para atopar a vida. 392 00:38:41,600 --> 00:38:46,040 Calquera lugar remotamente semellante na Terra é completamente estéril. 393 00:39:05,320 --> 00:39:07,360 Este é o centro de Islandia. 394 00:39:07,400 --> 00:39:13,520 E nesta época, a mediados de novembro, é un lugar cada vez máis inhabitable. 395 00:39:13,560 --> 00:39:17,520 Son sobre as tres da tarde e a temperatura ben por baixo de cero. 396 00:39:17,560 --> 00:39:20,240 O sol está baixo o horizonte 397 00:39:20,280 --> 00:39:23,800 e así permanecerá por seis meses. 398 00:39:23,840 --> 00:39:29,960 E non hai vida visible aquí. 399 00:39:30,000 --> 00:39:35,040 Sen árbores, herba, só escoitade. 400 00:39:35,080 --> 00:39:37,560 Silencio 401 00:39:39,560 --> 00:39:42,600 Nada de insectos ou paxaros. 402 00:39:42,640 --> 00:39:44,120 Nada. 403 00:39:48,360 --> 00:39:52,440 Pero é o feito de que estes lugares sexan tan fríos e inhabitables 404 00:39:52,480 --> 00:39:56,320 o que os fai tan interesantes para o astrobiólogos. 405 00:39:58,240 --> 00:40:02,920 Porque os descubrimentos neses lugares conxelados da Terra dan esperanzas 406 00:40:02,960 --> 00:40:08,360 de atopar vida entre os conxelados mundos do Sistema Solar exterior. 407 00:40:10,080 --> 00:40:11,960 E neses lugares conxelados 408 00:40:12,000 --> 00:40:16,040 atopamos un mundo que é de interese particular. 409 00:40:17,040 --> 00:40:19,200 É unha das lúas de Xúpiter. 410 00:40:26,160 --> 00:40:30,320 Xúpiter ten unha gran rede de lúas. 411 00:40:30,360 --> 00:40:33,400 As catro maiores son coñecidas 412 00:40:33,440 --> 00:40:37,760 dende que Galileo as descubriu en 1610. 413 00:40:37,800 --> 00:40:39,760 E son un grupo diverso. 414 00:40:42,880 --> 00:40:46,720 A máis próxima ó planeta é a torturada lúa de Io. 415 00:40:46,760 --> 00:40:53,400 Está esnaquizada por volcáns que cobren a superficie de xofre amarelo brillante. 416 00:40:59,800 --> 00:41:04,280 En contraste coa calor de Io está a súa veciña, 417 00:41:04,320 --> 00:41:07,040 a lúa de xeo Europa. 418 00:41:10,520 --> 00:41:13,960 É case do mesmo tamaño cá nosa lúa, 419 00:41:14,000 --> 00:41:17,400 e é o corpo máis liso do Sistema Solar. 420 00:41:20,920 --> 00:41:26,080 Toda a súa superficie é unha casca de xeo, 421 00:41:26,120 --> 00:41:31,080 aínda que estea gravada cunha rede de escuras marcas vermellas. 422 00:41:35,200 --> 00:41:40,800 Ten uns xeados -160 graos Celsius. 423 00:41:40,840 --> 00:41:44,560 Parece un fogar incriblemente improbable para a vida. 424 00:41:51,480 --> 00:41:55,320 As imaxes de Europa dende o espazo 425 00:41:55,360 --> 00:42:00,160 revelan un amplo deserto de xeo. 426 00:42:01,800 --> 00:42:07,400 Pero se ollamos de preto, comezan a verse características da superficie. 427 00:42:07,440 --> 00:42:14,200 E esas características mostran o que ocorre nas profundidades do xeo. 428 00:42:22,400 --> 00:42:27,760 En primeiro plano podemos ver as fendas profundas que atravesan a superficie de Europa. 429 00:42:31,520 --> 00:42:33,440 Con maior ampliación 430 00:42:33,480 --> 00:42:37,680 vemos as áreas onde o xeo se rompeu en icebergs 431 00:42:37,720 --> 00:42:40,440 e se mesturan antes de volverse a conxelar. 432 00:42:43,680 --> 00:42:47,720 Vemos as mesmas formacións no xeo mariño na Terra, 433 00:42:47,760 --> 00:42:52,640 onde os movementos dos océanos causaron que o xeo se dobre e se fenda. 434 00:42:54,800 --> 00:42:58,720 suxire que algo semellante pode estar acontecendo en Europa. 435 00:43:00,720 --> 00:43:04,920 Pero é o xeito en como as rachaduras se rompen e fracturan o que ofrece 436 00:43:04,960 --> 00:43:09,480 evidencias convincentes de que existe auga líquida en Europa. 437 00:43:13,320 --> 00:43:16,560 Como Europa orbita en torno a Xúpiter, 438 00:43:16,600 --> 00:43:21,320 a intensa gravidade de Xúpiter estira e comprime a lúa. 439 00:43:21,360 --> 00:43:26,720 E iso enfatízase no xeo e fai que se fracture e rache. 440 00:43:26,760 --> 00:43:31,760 Pero a posición das fendas non é tal e como se agardaría que fose. 441 00:43:31,800 --> 00:43:36,560 E a explicación para isto é que a superficie conxelada de Europa 442 00:43:36,600 --> 00:43:40,760 cambiou, está movida con relación ó núcleo rochoso. 443 00:43:40,800 --> 00:43:47,520 E a única explicación é que haxa unha capa, ou un mar de auga líquida 444 00:43:47,560 --> 00:43:53,600 arredor do núcleo rochoso que permitiría que a superficie de xeo externa esvarase. 445 00:43:57,240 --> 00:44:02,680 As medicións do campo magnético de Europa confirmaron que a súa casca de xeo 446 00:44:02,720 --> 00:44:10,200 asenta sobre un océano salgado que pode ser de 100 km de profundidade. 447 00:44:25,120 --> 00:44:29,480 Isto significa que hai máis do dobre da cantidade de vital 448 00:44:29,520 --> 00:44:35,000 auga en estado líquido sobre esta pequena lúa da que hai no planeta Terra. 449 00:44:39,320 --> 00:44:42,280 Pero isto non é só o descubrimento dese océano oculto 450 00:44:42,320 --> 00:44:48,160 senón que tamén nos fai crer que Europa pode ser o fogar máis probable de vida extraterrestre. 451 00:44:49,160 --> 00:44:56,000 E por iso vin eu a esta espectacular cova de xeo no glaciar Vatnajökull. 452 00:44:56,480 --> 00:44:59,080 Vedes, as leis da natureza son universais. 453 00:44:59,120 --> 00:45:04,680 Isto non só se aplica ás leis físicas, senón tamén ás leis da Bioloxía. 454 00:45:04,720 --> 00:45:06,600 E se este é o caso, 455 00:45:06,640 --> 00:45:12,320 entón o que atopamos nestas covas de xeo de Islandia pódenos dicir algo 456 00:45:12,360 --> 00:45:17,720 sobre o que poderiamos esperar atopar baixo a superficie conxelada de Europa. 457 00:45:43,000 --> 00:45:46,320 É difícil describir este lugar. 458 00:45:48,280 --> 00:45:51,600 É absolutamente fermoso. 459 00:45:51,640 --> 00:45:56,320 Visualmente, a calidade do xeo é completamente 460 00:45:56,360 --> 00:45:59,640 transparente e clara. 461 00:45:59,680 --> 00:46:02,200 Podes ver a través del. 462 00:46:04,520 --> 00:46:08,480 Os túneles da cova no centro do glaciar, 463 00:46:08,520 --> 00:46:13,240 onde o xeo se conxelou durante mil anos. 464 00:46:13,720 --> 00:46:17,800 Isto é o que os astrobiólogos atoparon no xeo, 465 00:46:17,840 --> 00:46:22,960 o que suxire que en Europa podería crearse vida. 466 00:46:31,680 --> 00:46:34,000 O científico da NASA Richard Hoover 467 00:46:34,040 --> 00:46:38,120 dedicou a súa carreira á procura de vida en lugares improbables. 468 00:46:41,120 --> 00:46:43,080 Ben, iso estivo ben. 469 00:46:45,880 --> 00:46:51,840 De acordo. Entón, calquera corpo que atopemos nese xeo vivirá do xeito que eu o entendo? 470 00:46:51,880 --> 00:46:54,920 Están realmente vivos agora e metabolizando? 471 00:46:54,960 --> 00:47:00,320 Durante moito tempo pensouse que aqueles microorganismos de xeo 472 00:47:00,360 --> 00:47:04,840 estaban presentes só nun estado que se chama anabiose profunda. 473 00:47:04,880 --> 00:47:09,200 Animación suspendida. Está agora ben claro que non é necesariamente 474 00:47:09,240 --> 00:47:16,760 o caso de todos os microorganismos, pode haber outros que realmente vivan activamente no xeo. 475 00:47:16,800 --> 00:47:20,600 Entón, no glaciar, todo o lugar, esta cova enteira 476 00:47:20,640 --> 00:47:25,880 pode estar habitada por criaturas, non cousas conxeladas? 477 00:47:25,920 --> 00:47:30,240 A existencia das cousas, a vida, a división e reprodución celular, todas as cousas que ti fas? 478 00:47:30,280 --> 00:47:31,760 Todo isto. 479 00:47:37,200 --> 00:47:41,240 Toda esta perspectiva de atopar cousas vivindo en xeo sólido 480 00:47:41,280 --> 00:47:43,920 tivo o maior impacto 481 00:47:43,960 --> 00:47:48,520 nas nosas ideas sobre os lugares onde a vida podería sobrevivir no sistema solar. 482 00:47:50,120 --> 00:47:52,320 De acordo, estamos en ampliación máxima. 483 00:47:52,360 --> 00:47:54,880 Entón, cal é a 100.000 millonésima parte de un metro? 484 00:47:54,920 --> 00:47:58,040 Si, temos unha bacteria. 485 00:48:00,640 --> 00:48:05,600 Son estes os organismos que estiveron atrapados no glaciar durante miles de anos? 486 00:48:05,640 --> 00:48:07,400 Si, mirade isto. 487 00:48:07,440 --> 00:48:10,400 Marabilloso. Estades a ver a vida no xeo. 488 00:48:10,440 --> 00:48:14,560 Agora sabemos que algúns destes microorganismos 489 00:48:14,600 --> 00:48:19,920 son quen de provocar que o xeo se derreta, 490 00:48:19,960 --> 00:48:24,040 porque, esencialmente, xeran proteínas anticonxelantes. 491 00:48:24,080 --> 00:48:30,560 Cambian a temperatura na que o xeo pasa de sólido a líquido. 492 00:48:30,600 --> 00:48:32,960 E pode ter formado pequenas cavidades, 493 00:48:33,000 --> 00:48:35,920 quizais de só unhas poucas micras de diámetro, 494 00:48:35,960 --> 00:48:40,600 pero se pode facer unha bóla de auga en estado líquido de dúas ou tres micras de diámetro, 495 00:48:40,640 --> 00:48:42,920 e ten a habilidade de moverse, 496 00:48:42,960 --> 00:48:47,960 esta bacteria non está agora no xeo, senón nun océano. 497 00:48:48,000 --> 00:48:52,880 Cales son as implicacións destes descubrimentos? 498 00:48:52,920 --> 00:48:59,200 Tendo vida bacteriana dentro do xeo na Terra, cales son as implicacións para Europa? 499 00:48:59,240 --> 00:49:05,520 Pode ter bacterias coma esta no xeo preto da superficie. 500 00:49:05,560 --> 00:49:08,320 E o máis emocionante para min 501 00:49:08,360 --> 00:49:13,320 é que a superficie de Europa ten unha ampla gama de cores 502 00:49:13,360 --> 00:49:17,280 que son altamente indicativos de vida microbiana. 503 00:49:17,320 --> 00:49:21,960 Polo tanto, hai unha moi, moi alta posibilidade 504 00:49:22,000 --> 00:49:27,640 de que o xeo de Europa conteña microorganismos vivos viables. 505 00:49:31,480 --> 00:49:36,640 É unha idea polémica, pero un pensamento emocionante 506 00:49:36,680 --> 00:49:40,600 que as manchas vermellas sobre a superficie de Europa 507 00:49:40,640 --> 00:49:45,400 poidan ser signos visibles de vida alieníxena. 508 00:49:50,280 --> 00:49:54,280 O descubrimento dun vasto océano auga en estado líquido 509 00:49:54,320 --> 00:50:00,680 baixo a superficie desta pequena lúa, combinado co potencial de vida no xeo, 510 00:50:00,720 --> 00:50:05,160 e as intrigantes marcas vermellas que atravesan a súa superficie, 511 00:50:05,200 --> 00:50:11,800 fixeron de Europa o máis fascinante e importante mundo alieníxena que coñecemos. 512 00:50:21,200 --> 00:50:24,200 Unha verdadeira marabilla do sistema solar, 513 00:50:24,240 --> 00:50:30,080 porque é a nosa mellor esperanza de atopar vida extraterrestre. 514 00:50:48,680 --> 00:50:51,600 Á pregunta, estamos sós no universo? 515 00:50:51,640 --> 00:50:58,280 É este o único planeta entre os millóns de planetas na nosa galaxia 516 00:50:58,320 --> 00:51:03,560 de entre os millóns de galaxias no Universo, que alberga vida? 517 00:51:03,600 --> 00:51:08,000 É, creo eu, unha das cuestións máis importantes, 518 00:51:08,040 --> 00:51:11,520 quizais a pregunta máis importante que poidamos facer. 519 00:51:11,560 --> 00:51:14,360 Pensade o que suporía para nós 520 00:51:14,400 --> 00:51:19,200 se a resposta fose que nunca houbo outras formas de vida no Sistema Solar, 521 00:51:19,240 --> 00:51:22,720 na nosa galaxia, quizais mesmo no universo. 522 00:51:22,760 --> 00:51:26,080 Como faría iso de valioso ó planeta Terra? 523 00:51:26,120 --> 00:51:28,640 Como nos faría iso de valiosos a nós? 524 00:51:28,680 --> 00:51:34,720 Pero nese caso imaxinade que a resposta estea aí, a cada lúa de cada planeta 525 00:51:34,760 --> 00:51:39,360 onde as condicións sexan favorables, e así a vida sobreviva e floreza. 526 00:51:39,400 --> 00:51:44,160 Isto fainos parte dunha comunidade cósmica máis ampla, 527 00:51:44,200 --> 00:51:48,040 nun universo que está latexante de vida. 528 00:51:49,600 --> 00:51:54,520 Se coñecer resposta á pregunta é tan profundamente importante, 529 00:51:54,560 --> 00:52:00,680 entón, por suposto, tentar atopar a resposta debe ser de extrema importancia. 530 00:52:00,720 --> 00:52:04,040 Eu creo que é a pregunta máis importante que se poida facer. 531 00:52:04,080 --> 00:52:07,360 Porque temos unha oportunidade para respondela. 532 00:52:22,000 --> 00:52:25,880 O que temos aprendido nos lugares máis extremos sobre a Terra 533 00:52:25,920 --> 00:52:31,120 é que se hai vida fóra do noso sistema solar será, por suposto , simple. 534 00:52:31,160 --> 00:52:39,240 Organismos unicelulares, como bacterias gañándose unha existencia nos ambientes máis hostís. 535 00:52:51,360 --> 00:52:53,400 Unha cousa parece certa. 536 00:52:53,440 --> 00:52:58,200 No único lugar do sistema solar onde hai vida complexa, 537 00:52:58,240 --> 00:53:01,000 vida que puido construír unha civilización, 538 00:53:01,040 --> 00:53:04,280 é aquí, no planeta Terra. 539 00:53:05,840 --> 00:53:12,080 Pero como aconteceu isto? Que fai o noso mundo tan especial? 540 00:53:12,120 --> 00:53:19,040 Porque, ó final, todo no sistema solar comparte a mesma orixe. 541 00:53:21,320 --> 00:53:30,040 Foi creado a partir da nada, dunha nube xiratoria de gas e po hai 4,5 millóns de anos. 542 00:53:39,240 --> 00:53:43,800 Mundos sólidos condensados de néboa arremuiñada. 543 00:53:43,840 --> 00:53:47,160 Con todo, eses mundos eran radicalmente diferentes. 544 00:53:51,160 --> 00:53:57,080 En todo o sistema solar, hai mundos fan erupción con volcáns de xofre. 545 00:53:59,040 --> 00:54:01,920 E algúns geyseres de xeo. 546 00:54:04,200 --> 00:54:09,880 Hai mundos con atmosferas ricas en remuíños e tempestades. 547 00:54:12,160 --> 00:54:14,960 E hai lúas esculpidas en xeo 548 00:54:15,000 --> 00:54:18,320 onde se esconden vastos océanos de auga líquida. 549 00:54:23,240 --> 00:54:28,120 Pero só hai un mundo no que as leis da física conspiraron 550 00:54:28,160 --> 00:54:31,360 para combinar todas estas características nun só lugar. 551 00:54:34,960 --> 00:54:39,520 Na Terra, a temperatura e a presión atmosférica son perfectas 552 00:54:39,560 --> 00:54:44,360 para permitir que os océanos de auga líquida existan na superficie do planeta. 553 00:54:47,840 --> 00:54:52,080 E é grande de abondo para manter o seu núcleo derretido 554 00:54:52,120 --> 00:54:55,600 que non só alimenta os geyseres e os volcáns 555 00:54:55,640 --> 00:54:59,160 senón que tamén produce o noso campo magnético 556 00:54:59,200 --> 00:55:04,720 que mantén fóra o vento solar, nutre e protexe a nosa grosa atmosfera. 557 00:55:13,400 --> 00:55:17,400 É a combinación de todas estas marabillas nun só lugar 558 00:55:17,440 --> 00:55:22,720 o que permitiu a vida para impulsar e conseguir un equilibrio na Terra. 559 00:55:22,760 --> 00:55:28,160 Pero para permitir que a vida evolucionara cara a criaturas tan complexas coma nós mesmos 560 00:55:28,200 --> 00:55:31,160 requírese un ingrediente máis. 561 00:55:31,200 --> 00:55:34,000 Requírese un ingrediente máis. E iso é tempo. Un tempo longo. 562 00:55:34,040 --> 00:55:42,800 O tipo de tempo durante o cal as montañas se elevan e caen, e os planetas se forman e as estrelas viven e morren. 563 00:55:42,840 --> 00:55:49,280 E quizais é iso o que fai a Terra tan rara e tan preciosa no cosmos. 564 00:55:49,320 --> 00:55:54,640 Porque foi estable de abondo durante o tempo suficiente para que a vida evolucionase 565 00:55:54,680 --> 00:55:57,600 en tal complexidade magnífica. 566 00:56:06,240 --> 00:56:12,360 A vida que temos na Terra hoxe é o resultado de millóns de anos de estabilidade. 567 00:56:14,600 --> 00:56:18,320 E o cume diso somos nós, a humanidade. 568 00:56:20,320 --> 00:56:24,320 Unha especie que evolucionou ata o punto en que se pode 569 00:56:24,360 --> 00:56:29,560 e cambiar o mundo ó noso redor. 570 00:56:31,520 --> 00:56:35,080 Ata deixamos o noso propio planeta 571 00:56:35,120 --> 00:56:39,360 para comezar a explorar o noso contorno cósmico. 572 00:56:50,560 --> 00:56:55,200 Pode parecer que a explotación do universo 573 00:56:55,240 --> 00:56:58,080 nos fixo un pouco insignificantes, 574 00:56:58,120 --> 00:57:05,600 un pequeno planeta en torno a unha estrela entre centos de miles de millóns. 575 00:57:05,640 --> 00:57:07,200 Pero eu non penso así. 576 00:57:07,240 --> 00:57:14,080 Porque descubrimos que se precisa a máis rara combinación de azar e as leis da natureza 577 00:57:14,120 --> 00:57:19,200 para producir un planeta que pode apoiar unha civilización, 578 00:57:19,240 --> 00:57:22,360 a estrutura máis magnífica 579 00:57:22,400 --> 00:57:27,720 que nos permite explorar e comprender o universo. 580 00:57:27,760 --> 00:57:34,560 E así, para min, a nosa civilización é a marabilla do sistema solar. 581 00:57:35,720 --> 00:57:39,600 Canción: "Chamando ós ocupantes da nave interplanetaria" polos Carpenters 582 00:57:40,400 --> 00:57:44,920 # Chamando ós ocupantes da nave interplanetaria 583 00:57:47,160 --> 00:57:49,520 # Chamando ós ocupantes ... 584 00:57:49,560 --> 00:57:55,120 E se estiveses a ollar a Terra dende fóra do sistema solar, 585 00:57:55,160 --> 00:57:57,360 iso sería evidente 586 00:57:58,120 --> 00:58:02,600 # Chamando ós ocupantes da nave interplanetaria ... 587 00:58:05,560 --> 00:58:12,240 Escribimos a evidencia da nosa existencia sobre a superficie do noso planeta. 588 00:58:12,280 --> 00:58:19,640 A nosa civilización chegou a ser un faro que identifica o noso planeta como un lugar para vivir 589 00:58:19,680 --> 00:58:24,280 # Queremos facer un contacto convosco 590 00:58:30,400 --> 00:58:37,840 # Chamando ós ocupantes da nave interplanetaria amiga, 591 00:58:42,960 --> 00:58:46,720 # Somos os vosos amigos 592 00:58:50,480 --> 00:58:53,200 # Somos os vosos amigos ... # 593 00:58:58,560 --> 00:59:02,440 Para saber máis sobre o sistema solar, vai a bbc.co.uk / ciencia. 594 00:59:02,480 --> 00:59:07,480 SUBTITULOS: Aquis Celenis56061

Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.