Original subtitles

IN 1994, TIJDENS DE RWANDESE GENOCIDE OP DE TUTSI'S

VERMOORDDE HUTU-MILITIE MEER DAN 800.000 TUTSI'S

EN GEMATIGDE HUTU'S IN 100 DAGEN

DEZE FILM IS GEBASEERD OP HET WARE VERHAAL VAN ÉÉN MAN

Binnen 24 uur, zijn meer dan een kwart miljoen mensen...

gevlucht voor de terreur in Rwanda. - We redden het nooit.

Jawel.

Er sterven elke dag 2000 mensen, meer dan een dode per minuut.

Dit is de bloederigste burgeroorlog in jaren.

Waarom doen ze dit? - Rustig, het komt wel goed.

Het Rwandese slagveld is een bloedbad van de mensheid.

Haal ons hier weg. - Stop, allemaal eruit, nu.

Het dodenaantal is gestegen naar een half miljoen doden.

Doodsbange Rwandezen vluchten overal heen.

Op de grond.

De waanzin en verschrikkingen zijn niet te bevatten.

Kom eruit. Ik zei, eruit.

Niemand weet hoe, of wanneer zijn test zal komen...

en hoe ver hij zal gaan om zijn geliefden te beschermen.

Mijn verhaal begint in Rwanda.

Voordat er problemen waren.

Het is mijn geboorteplaats, het land waar mijn familie thuishoorde.

En het land waarvan ik hou.

Ik ben William Mwizerwa. Ik ben een zoon, echtgenoot en vader.

Ik ben ook supervisor bij Rwanda National Coffee Company.

Net als elke andere vader werk ik om voor mijn gezin te kunnen zorgen.

Maar ik had geen idee in hoeverre ik getest zou worden...

om mijn gezin te beschermen.

Maar mijn verhaal is niet zo anders dan dat van anderen...

die ontberingen en pijn te verduren krijgen.

We volgen allemaal onze eigen reis, met daarin beslissingen...

die ons ons hele leven achtervolgen. En mijn verhaal is niet compleet...

zonder het verhaal van twee andere families...

die hun eigen problemen het hoofd moesten bieden.

Vaders die vechten om hun familie te beschermen...

op manieren die ze zich nooit hadden kunnen voorstellen.

En hun levens verweven zich met het mijne, zoals de rivieren stromen in Rwanda.

Hun hartslag geëtst in de stenen op mijn pad.

William, je vertrekt altijd als laatste.

Augustine, woonde ik maar net als jij hier op het terrein.

Maar dan zou je helemaal nooit meer ophouden met werken.

Dat is misschien wel waar. - Papa, mama heeft het eten klaar.

Doe de groeten aan Josephine. - En jij aan Ebralie en Aimee.

Hoe was het vandaag op school? Wat heb je gedaan?

Vijandelijkheden begonnen toen het vliegtuig van president Habyarimana...

werd geraakt door een luchtdoelraket.

Onbevestigde rapporten beweren dat iedereen aan boord is gedood...

waaronder de president van Burundi, Ntaryamira.

Nu het geweld de straten bereikt, wordt het mensen aangeraden om thuis te blijven.

Ik weet dat het een feestdag was...

maar het werk gaat door, ook als hij de stad uit is.

Ik heb die cijfers nodig.

Ik weet dat hij een toeslag zal vragen.

Luister, hij is jong en single.

Prima, zorg gewoon dat hij aan de slag gaat.

...veel mensen vluchten het land uit. - Wat in hemelsnaam...

Nee, ik heb het niet tegen jou. Ik ben thuis, ik moet ophangen.

Het vliegtuig van de president is neergestort.

Er wordt geschoten. - Ja, we moeten binnen blijven.

Daar zullen we veilig zijn.

Waar is Aimee? - Ze is binnen.

Hallo allemaal, sorry dat ik te laat ben.

Sorry, pap.

Sorry, lieverd.

Hallo, jarige job. - Hier komt-ie.

Mijn hemel lieverd, je hebt jezelf overtroffen.

Is het haar verjaardag of haar bruiloft?

Gaan we dat opeten of gaat ze erop rijden?

Wacht, nog niet. Wacht even. Hou allemaal je camera's gereed.

Tegen de tijd dat je klaar bent, is ze al drie.

Mond dicht.

Klaar, schatje? Op drie.

Eén, twee, drie.

We krijgen meldingen binnen dat in de straten van Kigali...

conflicten worden uitgevochten tussen de regering en de militie.

We zitten vast in ons huis, we horen overal geweerschoten.

Hoe is het bij jullie? - Hier is alles goed.

We hebben bewaking en de omheining.

Maar volgens onze chauffeur gaat de militie alle deuren langs.

Kun je terug naar het fabrieksterrein komen?

Hier zul je veilig zijn.

William, ben je er nog?

Het is Hans.

Hans, gelukkig ben jij het. - Ik moest langskomen voor we gaan.

World Relief haalt ons hier weg. - Jullie worden geëvacueerd?

Is het zo erg? - Ben bang van wel.

De militie gaat de deuren langs. Een man in jouw positie loopt gevaar.

Je moet hier nu weg met je familie.

We kunnen naar de koffiefabriek. - Mooi, daar zul je veilig zijn.

Maar kijk uit voor de militie. Je was een goede buurman en vriend.

Ik zal je missen. Moge God met je zijn.

Insgelijks.

Laten we gaan.

Vergeet deze niet, pap.

Wanneer gaat ze ooit met al die spullen spelen?

Nooit, maar volgens mij gaat het daar niet om.

Onze baby is vandaag een peuter geworden.

Ik was vandaag zo trots.

Op haar en op ons.

Ik ook.

Er is nog een verrassing over vandaag.

PAPA'S KLEINE MEID

Schatje, dat is perfect.

We redden het nooit. - Jawel.

Wat is daar aan de hand?

Eruit, kom de auto uit.

Waarom doen ze dit? - Rustig, het komt wel goed.

Kijk.

Aimee, bukken en sluit je ogen.

We moeten hier weg. - Iedereen de auto uit.

Eruit, eruit.

Kom de auto uit.

Aimee, kom de auto uit.

Op de grond. - Kom eruit.

Kom eruit.

Anders vermoord ik je hier. Eruit.

Mijn jurk. - Kom mee.

Luister, hou je mond en beweeg je niet.

Op de grond.

Het komt goed. - Kop dicht.

Sluit je ogen, niet kijken.

Mugenzi, kom binnen eten.

Er waren vandaag weer geruchten op de markt.

Over de militie.

Het antwoord op mijn vraag vind je niet in die kom, Mugenzi.

Keza, je weet dat ik geen keus heb en me bij hen moet aansluiten.

Voor een gevecht dat niet het onze is?

De Tutsi's die wij kennen, zijn net als wij Hutu's.

Goede, hardwerkende mensen.

En mijn man is geen vechter, hij is een boer.

Je hoort hier, bij mij en Umuhoza.

Je hebt gelijk.

Ik ben geen vechter.

Maar hoe kan ik je beschermen voor hun machetes...

als ik me niet bij ze aansluit?

Als we niet met ze meedoen, zijn we volgens hen tegen ze.

De zuivering is begonnen.

Het is tijd dat jij je plaats inneemt bij jouw mensen.

Mugenzi, doe het niet, alsjeblieft.

Het is zijn plicht. - Het is zijn plicht om een vader te zijn.

Zwijg, vrouw.

Jouw man behoort ons toe.

Umuhoza heeft je nodig, Mugenzi. En ik heb je nodig, alsjeblieft.

De oorlog is uitgebroken en jij verstopt je achter je vrouw en je kleine hutje.

Matisse, kijk wat we bij de rivier hebben gevonden.

Ratten die uit de stad komen kruipen. - Op de grond.

Doe je wapens weg.

Doe ze weg.

We verspillen geen kogels aan die Tutsi-kakkerlakken.

Ik ga met je mee.

Mooi zo.

Kom op, kleine muis.

Stop, ik kan niet meer.

We moeten in beweging blijven. - Wat gebeurde daar nou?

Aimee, ben je gewond? - Ik ben mijn jurk kwijt.

We kopen een andere voor je, nog mooier dan deze.

Ik zal nooit mijn 15e verjaardag meemaken, toch, vader?

Dat soort dingen moet je niet zeggen. God heeft net voor een wonder gezorgd...

en Hij zal bij ons blijven. Alles komt goed.

Kunnen we te voet bij de fabriek komen?

Dat kan en we moeten wel.

We volgen de rivier naar de fabriek. Volgens Augustine was het daar veilig.

Kom op, we gaan.

Zelfs Augustine en kleine Dorothy. - Ik dacht dat we hier veilig zouden zijn.

Als we niet waren tegengehouden, dan waren we hier geweest.

Hierbij.

We moeten naar Murambi gaan. In het huis van mijn moeder zijn we veilig.

Hoe weet je dat nog, na vandaag?

Ik weet alleen dat we God moeten vertrouwen en de rivier moeten volgen.

Kom op.

Keza, je kunt je nog zoveel zorgen maken, dat brengt hem niet sneller thuis.

Maar waarom is hij nog niet terug? - Het gaat vast prima met hem.

Prima?

Ik haat dat woord.

Niks is prima.

Je weet dat ze een hele familie vermoordden, voor mijn deur.

Zuster, Mugenzi is een heel goede man.

Hij is geen moordenaar. - Dat weet ik.

Maar wat als ze een moordenaar van hem maken?

Moeder?

Moeder?

Wie ben jij? - Dit is het huis van mijn moeder.

Waar is ze? - Laat me je ID-bewijs zien.

Alsjeblieft, we willen alleen vrede. - Laat me nu je ID-bewijs zien.

Ik ben geen soldaat, ik ben gewoon een vader.

Misschien net zoals jij.

Ben je Hutu of Tutsi?

We zijn allemaal Rwandezen.

Hutu of Tutsi?

Broeder...

als je me moet vermoorden, dan zij het zo.

Maar laat mijn familie alsjeblieft gaan. - Moeder, ik wil gaan.

Zijn we niet allemaal Gods kinderen?

Ga nu. Anders word ik gedwongen jullie te doden.

Vriend, je zult nooit worden vergeten.

De levens die je hebt gespaard, worden niet verspild.

Wat is hier gebeurd? - Ze renden overal heen.

Het waren net kakkerlakken. - Kleine muis...

kun je niet eens een vrouw en kind pakken?

Ik ging voor de man, maar hij was te snel. - Idioot.

Als je het kind pakt, dan vluchten de ouders niet.

Jij bent geen soldaat.

Ik ben een boer. - Je bent een stommeling.

Nu het dodenaantal in Rwanda bijna 800.000 mensen telt...

zoeken vele Tutsi's asiel als vluchtelingen...

in de buurlanden Tanzania en Kenia.

TIEN JAAR LATER

Andrea, kun je zaterdag mee naar het winkelcentrum?

Dacht het niet. - Andrea, leid het paard.

Laat het paard jou niet leiden. - Zie je wat ik bedoel?

Ze verliest me nooit uit het oog. - Goed meisjes, we gaan naar binnen.

Randy. - Ik weet het, ik weet.

Maar deze keer zul je blij zijn dat ik te laat was.

Hallo meiden, ik heb een verrassing. - Is het een puppy?

Is het een klein zusje?

Zeker niet. - Kom op, papa, wat is het?

Zeggen de woorden Toby en Mac je iets?

We gaan naar het Toby Mac-concert. Dank je, papa.

Niet te geloven. - Dit is geweldig, ik ben gek op Toby Mac.

Hij is zo gaaf.

Deze keer was het inderdaad niet erg dat je laat was.

Alles voor mijn kleine meid. - Schat, zo klein is ze niet meer.

VLUCHTELINGENKAMP KENIA

Moeder.

Het spijt me, Aimee. Voor ons geld krijgen we niet veel in Kenia.

Hoelang moeten we blijven?

Totdat we een plek hebben om naar terug te keren.

Ik heb niks goeds gehoord uit Kigali en weet niet wat er bij moeder is gebeurd.

Dus tot we een veilig onderkomen hebben, wachten we.

Ik bid dat ze het land heeft kunnen ontvluchten.

Ik zoek haar elke dag.

Van God houden is van mensen houden.

En een manier om echt van mensen te houden...

is door aan hen te geven die ons niks terug kunnen geven.

Onder je stoel vind je een foto van een kind.

Een kind dat je niks terug kan geven, maar waar jij direct wat voor kunt betekenen...

met voedsel, hoop en de liefde van Jezus.

Umuhoza.

Kunnen we het doen? Dan zouden we haar helpen.

Dat zeggen ze in de kerk.

Mensen in nood helpen, geeft je tweemaal zoveel liefde terug.

Dat is wat ze zeggen. - Alsjeblieft, papa.

Oké, lieverd. Natuurlijk.

Dus neem een moment en overweeg de hand van Gods liefde...

te reiken aan de wereld. En bedankt, door jullie zijn we één grote familie.

'Lieve Umuhoza...

ik vond het zo leuk dat ik gisteren je brief kreeg.

Ik heb niks bijzonders gedaan. Paardrijden, cheerleaden en school.

Ik stuur een foto met de prijs die ik won met paardrijden.

Hopelijk vind je 'm leuk.'

Kom binnen. - Hé, meisje.

Is je huiswerk af?

Andrea, hoe vaak moet ik nog zeggen...

dat je niet met je vuile rijkleding op bed moet gaan zitten.

Je dekbed ruikt naar paard. - Ik wilde alleen Umuhoza schrijven.

Jullie houden de posterijen praktisch draaiende.

Je raadt nooit wat ze gekregen heeft. - Postzegels, hoop ik.

Nee, een geit. - Een geit?

Waarom wil ze een geit als huisdier? - Het gaat er anders aan toe in Afrika.

Iedereen in haar dorp heeft een geit. - Echt waar?

Ga je nu opfrissen en kom naar beneden.

We zijn met zijn tweetjes vanavond. Papa moet werken.

Alweer? - Ja. Kom op, schat.

'Lieve Andrea, je brief bracht me erg veel plezier vandaag.

Ik vind de foto van jou en het paard erg leuk.

Hopelijk kan ik op een dag ook paardrijden.

Maar er zijn hier niet veel paarden. Ik kan vandaag maar kort schrijven...

want ik heb nog klusjes te doen.'

'Lieve Umuhoza, ik ben zo opgewonden.

De leukste jongen van de school kwam naast me zitten.

Zijn naam is Matt. Hij is de quarterback van het rugbyteam.

Ik moedig hem het hardst aan. Maar volgens mij heeft mijn vader het verpest.

Hij zette me zo voor schut toen hij riep dat ik moest instappen.'

Andrea, kom op. - 'Hij behandelt me altijd als een kind.'

Sorry, ik moet gaan. - Het is al goed.

'Lieve Andrea, we kregen gisteren een brief van mijn vader.

Hij zit al sinds de oorlog in de gevangenis.

De laatste keer dat hij me zag, was ik nog een baby.

Ik hoop dat hij me nog herkent als ik hem eindelijk ontmoet.

Je hebt zoveel geluk dat jij je vader nog hebt.'

Mama, waarom zit papa in de gevangenis?

Omdat hij bij de militie hoorde.

Waarom wilde hij bij de militie zijn en niet bij ons blijven?

Je vader wilde niet bij ze horen...

maar het was de enige manier om ons te beschermen voor die gevaarlijke mannen.

Dat moet je begrijpen. - Komt hij ooit nog thuis?

We moeten elke dag bidden dat hij terug naar huis komt.

Hield hij van me? - Natuurlijk.

Meer dan wat ook.

Ooit dachten we dat we geen kinderen konden krijgen.

We geloofden er al bijna niet meer in...

en toen zegende God ons met jou.

Dus we moeten bidden en geloven dat we ooit weer samen zullen zijn, goed?

Mama, we zullen hem weer zien. Echt waar.

Lieve God, dank U voor mijn beste vriendin Andrea.

En voor alles dat U mijn moeder en mij hebt gegeven.

We hebben zoveel. Het enige wat ik vraag...

is dat U mijn vader weer naar huis brengt.

'Je moet me komen opzoeken in Rwanda.'

Papa, Umuhoza wil dat ik naar Afrika kom.

Blijkbaar wil je dochter de wereld rondreizen en op Afrikaanse safari.

Afrika? - Het is geen safari.

Umuhoza wil dat ik haar kom bezoeken. Kunnen we gaan, papa, alsjeblieft?

Natuurlijk lieverd, we gaan wel een keertje.

Wat moet ik dan zeggen? - Dat het gevaarlijk is?

Het is daar gevaarlijk.

Over avontuur gesproken...

de meisjes willen naar het vuurwerk zonder ons op Onafhankelijkheidsdag.

Kijken we niet zoals altijd naar het vuurwerk bij de Andersons?

Alsjeblieft, pap? Het is maar een klein stukje verderop.

Wil je niet samen zijn? - Het is Onafhankelijkheidsdag.

En al mijn vrienden gaan ook.

Ik weet het niet, het is al donker dan.

Nou, er is overdag nou eenmaal geen vuurwerk.

Een beetje hulp, graag. - Het is dichter bij dan Afrika.

En ze gaat met Julia. En nu ze ouder wordt, moet ze dingen alleen kunnen doen.

Het is druk, wat als je verdwaald raakt? - Pap, serieus?

Lieverd, ik heb er geen problemen mee. Echt niet.

Zolang ze maar bij haar vrienden blijft. Beloofd?

Jongens, ik moet even naar de wc.

Denk je dat hij me echt leuk vindt? - Ik denk het wel.

Schiet op, zus, anders moet je vanaf hier het vuurwerk bekijken.

Andrea, kom naar voren als je klaar bent.

Kop dicht en verroer je niet.

Dat stuk is geweldig.

Hé, lieverd.

Hoe was het vuurwerk?

Is alles wel in orde?

Vast onenigheid met de meisjes.

Ik ga even bij haar kijken. - Nee, ik doe het wel.

Meiden onder elkaar.

Lieverd?

Gaat het wel? - Ja, het gaat prima.

We zijn beneden als je ons nodig hebt, goed?

VLUCHTELINGENKAMP KENIA

Hebben we alles wat we nodig hebben? Ik laat Aimee liever niet alleen achter.

Aimee is bijna volwassen, ze kan wel voor zichzelf zorgen.

Klopt, ze wordt een geweldige vrouw, maar het is gewoon deze plek.

Gevaarlijk, gewelddadig. Niet het thuis dat ik voor onze familie wilde.

Maar we leven nog.

Zolang onze harten samen zijn, zijn we thuis.

Aimee en ik weten dat jij je best doet. - William, ben jij dat?

Ik geloof mijn ogen niet.

Toen ik over de koffiefabriek hoorde, dacht ik echt...

We zijn wel naar de fabriek gegaan, maar God heeft ons gespaard.

Godzijdank. Aimee? - Ja, ze is hier.

Maar ik heb mijn moeder nog niet gevonden. Heb je iets gehoord uit Murambi?

Helaas niet. Maar hoe gaat het met jullie?

Helaas is er geen behoefte aan een koffieman in Kenia.

Van wat ik me herinner, was je een echte kenner.

Misschien is koffie het antwoord.

Vanwege je positie bij het bedrijf, was je een doelwit voor de militie.

En dat kan genoeg zijn voor een vluchtelingenstatus.

Maar we zijn al vluchtelingen. - Nee, er is een speciaal programma.

Maar niet in Kenia, William. In Amerika.

Amerika? - Kunnen we in Amerika gaan wonen?

Alleen William komt in aanmerking, hij moet alleen gaan.

Maar als het immigratieproces voltooid is, kunnen Aimee en jij ook komen.

Ik kan mijn familie niet achterlaten. - Begrijp ik...

maar dit is mogelijk de beste manier om hier weg te komen.

God, is dit Uw plan voor mijn gezin?

Om ze hier achter te laten, zonder bescherming?

Geef me Uw wijsheid, Heer.

Laat me het juiste pad zien...

en geef me de moed voor elke stap.

Het is een mooie avond.

Ja, zelfs op deze verschrikkelijke plek...

zijn de sterren nog steeds wonderbaarlijk.

De sterren blijven hetzelfde, ook als jij in Amerika bent.

Ebralie, hoe kan ik jou en Aimee achterlaten?

Als je gelooft dat God onze weg bepaalt...

hoe kunnen we dan weigeren als Hij een deur opent?

Maar we hebben geen idee of dit werkt en hoelang het gaat duren.

Volgens Hans krijgen wij door deze status hier een betere woning...

en een kerk die jou sponsort in Amerika.

Aimee kan daar een echte toekomst hebben.

Wij allemaal. Er is niks dat ons hier nog houdt.

Maar ik kan het alleen doen als ik zeker weet dat Aimee en jij veilig zijn.

Misschien is dit de deur die God voor ons opent.

Wees sterk.

God heeft ons hierheen geleid.

Wie weet wat voor geweldige dingen Hij nog voor ons in petto heeft?

Ik tel de dagen af totdat ik je gezicht weer kan aanraken.

Ga een nieuw leven voor ons maken in Amerika.

Ik laat jullie zo snel mogelijk overkomen.

We zullen snel weer samen zijn, mijn geliefde.

William, we moeten gaan.

Vader...

Schrijf je ons? - Elke dag, mijn kind.

Je zit in mijn hart.

'Lieve familie, ik ben aangekomen in Amerika...

in de stad Nashville.

De meeste mensen zijn vriendelijk, maar soms heb ik toch heimwee.

Tot nu toe heb ik nog geen machetes gezien, dus dat is goed.

Ebralie, God heeft me een plek gegeven waar ik kan verblijven...

terwijl ik ons nieuwe leven in Amerika opbouw.

Ik bid elke dag voor je en kan niet wachten tot we weer samen zijn.'

Dus gebaseerd op jouw cijfers, kunnen we het nog een jaar redden.

Tot volgend jaar zitten we goed. - Geweldig, Randy.

Bedankt voor je komst. - Graag gedaan, pastoor.

Ik waardeer het. Hoe gaat het met de familie?

Met Darla gaat alles perfect. Maar Andrea...

wordt een typische tiener.

Ze worden opeens volwassen, nietwaar?

Geen zorgen, ook dit gaat voorbij.

Maar toch, word je nog weleens gevraagd voor een exorcisme?

Daar zou je nog van opkijken.

Kan ik je helpen?

Ik moest naar pastoor Henry vragen? - Jij bent vast William Mwizerwa.

Ik verwachtte je al, welkom in Nashville. Dit is Randy Hartley...

voorzitter van het financiële comité. - Aangenaam.

William komt helemaal uit Rwanda.

Mijn familie sponsort een klein meisje uit Rwanda.

Umuhoza. Mijn dochter schrijft haar elke dag, soms twee keer per dag.

Ze zijn echte penvriendinnen. - In welke stad woont Umuhoza?

Het is een klein dorp, het heet Maroembie, of...

Mirbani? - Murambi?

Dat is het, volgens mij. Ken je het? - Ja, mijn moeder woont er vlakbij.

Het is een kleine wereld. Misschien kennen ze elkaar.

Helaas ben ik het contact met mijn moeder...

en vele dierbaren verloren tijdens de genocide.

Wat vervelend om te horen, het is vreselijk tragisch.

Inderdaad, maar ik kon ontsnappen met mijn vrouw en dochter.

Godzijdank daarvoor.

Drink je koffie? - Af en toe.

Op onze nieuwe vriend uit Rwanda.

Dat is pas echt koffie.

William, het was me een genoegen, ik zie je vast nog wel.

Het was mij ook een genoegen, Mr Hartley.

Noem me maar Randy. Pastoor.

Dat is echt slecht.

Randy is goed met financiën, maar niet met koffie.

Goed William, ik zal je het verblijf laten zien.

Je gaat de pastorie geweldig vinden. Het is een beetje apart...

maar het heeft echt persoonlijkheid.

Kun je dat zachter zetten? Ik hoor het hier helemaal.

Kun je...

Lieverd, zo word je nog eens doof.

Had je iets nodig?

Ik wil dat jij je beter gedraagt, jongedame.

Dit is voor je gekomen.

'Mijn liefste, ik heb het gevoel dat ik begin te wennen in Amerika.

De kerk heeft een mooie kamer ter beschikking gesteld.

De kerk is prachtig en zo groot.

Pastoor Henry is een geweldige man.

Hij houdt echt van God en de mensen.

De kerk zit altijd vol op zondag.

Ik tel de dagen af tot God ons weer samen brengt...

zodat we als gezin naar de kerk kunnen.

Ik kan niet wachten om hun vreemde gebruiken aan je te laten zien.

Het is heel anders. Alles gaat hier zo snel.

Zelfs hun manier van koken.

Er is geweldig eten dat je nog nooit hebt gezien.

En ik vind het leuk om alles te proberen.

Er is zoveel eten. Het is overal.

En met de meest ongewone namen.

Mijn nieuwe favoriet is een corn dog.

Ik kan niet wachten tot Aimee en jij het ook kunnen proberen.'

Het is lekker.

'Dit klinkt misschien vreemd...

maar hun afval gaat de gootsteen in en hun afwas wordt schoon in een doos.

Maar ik denk dat je die gebruiken wel leuk gaat vinden.

Totdat ik je in mijn armen sluit, zal ik elke dag aan je denken...

en elke nacht over je dromen. Geef Aimee een kus voor me.

Ik hou van jullie beide met heel mijn hart.

Je liefhebbende man, William.'

Goed, ik spreek je later nog.

Gegroet, Randy. - Gaat alles goed?

Waar ga je heen? - Naar het postkantoor.

Stap in, ik breng je er wel heen. - Heel erg bedankt.

Wat ga je bij het postkantoor doen?

Ik heb mijn vrouw en dochter beloofd elke dag te schrijven tot ze in Amerika zijn.

Elke dag? Wauw. Wanneer komen ze hierheen?

Dat weet ik niet.

Toen ik uit Kenia vertrok, ben ik met het papierwerk begonnen.

Maar het is een langzaam, onvoorspelbaar proces en erg politiek.

Als je postzegels nodig hebt, die heb ik hier nog wel liggen.

Dank je, maar ik heb postzegels. - Waarom ga je dan naar het postkantoor?

Om mijn brief op de post te doen.

Je vrouw stuurt je brieven? - Ja, elke dag.

Waar ontvang je die? - In de zwarte doos bij de kerk.

Wist je dat je haar brieven kunt sturen via diezelfde doos?

Hoef ik niet naar het postkantoor?

Nee, je kunt de zwarte doos gebruiken.

Dat wist ik niet.

Dus moet je nog naar het postkantoor? - Blijkbaar niet.

'Mijn lieve man...

Godzijdank ben je veilig en gaat het goed.

Amerika klinkt zo opwindend.

Aimee verzamelt foto's van Amerikaanse steden en mensen.

Ze vindt Dallas geweldig.

Maar de dagen gaan zo langzaam voorbij.

Wat verlang ik ernaar om weer samen te zijn.

We koesteren de foto van jou voor de kerk.

We kunnen niet wachten om Amerika samen met jou te zien.

Soms schrikt Aimee wakker, schreeuwend om jou.

Ik troost haar en verzeker haar dat we snel samen zullen zijn.

Maar mijn eigen nachtmerries over Rwanda achtervolgen me.

Daar komt vast een einde aan als ik in jouw armen lig.

Mijn leven, mijn ziel, mijn man.

Je liefhebbende vrouw.'

Hallo, lieverd.

Weet je nog dat ik je vertelde over die man uit Rwanda?

Het is toch ongelooflijk dat zijn vrouw en dochter nog steeds vluchtelingen zijn?

Wist ik maar hoe ik ze kon helpen.

Nou, ik ken nog wel een familie die je hulp kan gebruiken.

Onze dochter stormde door het huis, deed haar deur op slot...

en zette die muziek keihard. - Wat is er mis, wat zei ze?

Ze zei dat het mij niks aangaat. - Het gaat je niks aan?

Andrea, doe de deur onmiddellijk open.

Pardon, betekent het woord privacy helemaal niks voor je?

Betekent het woord huisarrest iets voor jou?

Zet die muziek zachter. Nee, zet de muziek uit.

Jij en ik gaan even praten. - Je kunt niet bepalen waarnaar ik luister.

Echt waar? Nou, waar jij nu naar gaat luisteren, ben ik.

Ik weet echt niet wat er met je aan de hand is, Andrea.

De muziek, de manier waarop je tegen je moeder ingaat.

En wat heb je met je gezicht gedaan? Ik herken je niet eens meer.

Ik ben oud genoeg om make-up te dragen.

Is dat zo?

Niet te geloven dat ik dit aantref als ik thuiskom.

Ik weet niet waarom je überhaupt nog thuiskomt.

Pardon?

Je bent altijd aan het werk.

Zet je bed en je kleding in je kantoor, dan kun je daar gaan wonen.

Ik werk dag en nacht om jou een bed en kleding te kunnen geven.

Was die troep van je gezicht en trek iets fatsoenlijks aan.

En geen muziek meer.

PAPA'S KLEINE MEID

'Lieve Andrea, hopelijk gaat alles goed met je.

Ik heb al een tijdje geen brief ontvangen, ik bid dat er niks mis is.

Ik ben vandaag zo opgewonden. Mijn moeder en ik gaan mijn vader opzoeken.

Het is een lange busrit, maar dat vind ik niet erg.

Ze laten niet vaak bezoek toe, dus we maken de reis maar al te graag.'

Mama, zal hij me wel herkennen?

Hij zal het weten, mijn kind.

Zo gauw hij je mooie ogen ziet, zal hij het weten.

Gevangene Mugenzi kan u vandaag niet zien. - Wat? Waarom?

Geen bezoek. - Maar we komen van zo ver.

En dit is zijn dochter en hij heeft haar...

Vrouw, we hebben hier regels.

Meneer, alstublieft. Ik moet hem zien.

Hij is vertrokken toen ik nog een baby was. Ik herinner me hem niet meer.

Alstublieft. - Het spijt me.

Het kan niet.

Mijn prachtige dochter.

Kijk hoe je bent gegroeid.

Mijn lieve echtgenoot. Het is zo goed om je weer te zien.

Ja, papa. Wanneer kom je met ons mee naar huis?

Heel snel, lieverd.

Deze muren kunnen de liefde die ik voor jou voel niet bedwingen.

Ik moet gaan.

Tot ik je weer zie.

'Andrea, mijn vader ontmoeten was als een droom die uitkwam.

Ik wist niet hoe het voelde om een vader te hebben die zoveel van me houdt.

Ik bid dat hij op een dag zal worden vrijgelaten.

Je hebt zoveel geluk dat jij je vader nog hebt.'

'Lieve Umuhoza, wat fijn om te horen dat je eindelijk je vader hebt ontmoet.

Ik ben zo blij voor je.

Het spijt me dat ik niet eerder heb geschreven, maar...

er is iets met me gebeurd.

Iets vreselijks.

Ik heb het aan niemand verteld.

Ik schaam me te erg.'

Afgewezen? - Dat staat er.

Maar waarom? - Vrouw, ik zie dit elke dag.

Man verlaat gezin, begint ergens anders een nieuw leven...

en zij blijven hier achter. - Mijn man heeft ons niet verlaten.

Dat zou hij nooit doen. Hij is eerzaam.

Natuurlijk is hij dat. Dus waar is je huwelijkscertificaat?

We raakten alles kwijt tijdens de oorlog. Daarom ging hij naar Amerika...

om een nieuw leven voor ons op te bouwen.

Maar je hebt nog geen permanent adres voor je aanvraag.

Omdat hij in een kerk verblijft. - En daar kunnen jullie ook verblijven?

Nee, natuurlijk niet. - De regels zijn erg duidelijk.

Geen baan, geen verblijfplaats, geen visum.

Het wordt tijd dat je wakker wordt. Hij is weg.

Maar hij stuurt ons geld. - Dat is geen bewijs.

Misschien voelt hij zich schuldig. Wees er blij mee.

Volgende.

Volgende.

Hoelang, Heer?

Hoelang moeten we wachten?

Waarom brengt U me naar Amerika...

en laat U mijn gezin alleen achter om zonder mij te lijden?

Ze lijden pijn.

En ik ben een deel van mezelf kwijt zonder hen.

Alstublieft, God.

Geef me de wijsheid om Uw plan te zien...

want ik leun op Uw trouwhartigheid...

en ik vertrouw op Uw goedheid...

zelfs wanneer de vallei in duisternis is gehuld.

'Ebralie, het breekt mijn hart dat ik er niet ben om Aimee en jou te troosten.

Ik had nooit gedacht dat we zo lang gescheiden zouden zijn.

Ik stuur je een stukje van mijn hart met elke brief die ik schrijf.

Ik kan niet wachten om weer in je armen te liggen.

Maar ik weet...

dat ik niet de enige vluchteling ben, zoekende naar zijn plek in dit land.

Ik heb vele anderen ontdekt die door de mazen in de maatschappij vallen.

God zegene je.

Ik heb gebeden dat ze een thuis vinden...

net zoals ik bid dat ik jou weer aan mijn zijde heb.

Je liefhebbende man, William.'

TE HUUR

Vertel me eens over je idee. Pastoor Henry zei dat ik het moest horen.

Laat het me uitleggen.

Toen ik vluchtte voor de genocide in Rwanda...

verloor ik alle materiële zaken die ik bezat.

Vrienden werden vermoord, mijn moeder is verdwenen.

Het was een wonder hoe we meerdere keren aan de dood zijn ontsnapt.

Dus nu zie ik mijn tijd hier op aarde...

als een lening van God.

En ik ben van plan de rest van mijn leven die lening terug te betalen.

Een lening van God.

Wat kan ik doen om te helpen?

Sinds ik in Nashville ben, heb ik vele vluchtelingen ontmoet...

die met moeite overeind blijven. Dit is mijn idee.

Ik hoorde dat een van de leden van de kerk een appartementencomplex bezit.

Ja, Stevens. Een slechte investering, het wordt nooit verhuurd.

Inderdaad. - Breng de vluchtelingen daarheen.

Ja, een lage huur om ze op weg te helpen...

en als ze werk vinden en gevestigd zijn, dan betalen ze meer.

Interessant. Stevens krijgt huurders, de vluchtelingen een woning.

Ja, in Amerika noemen jullie dat een win-winsituatie, geloof ik.

Ik ken Stevens goed, ik zal een gesprek voor ons regelen.

Maar die plek moet echt opgeknapt worden, het is nogal verwaarloosd.

Randy, God ziet veel schoonheid in dat wat beschadigd is.

En veel vluchtelingen maken graag ergens deel van uit.

Ik vind het een goed idee, laten we het regelen.

Prachtig, het zal zoveel mensen helpen...

en anderen helpen leidt altijd tot genezing.

Je dochter is losgeslagen.

Ze zakt voor alles, is gestopt met cheerleaden...

en wil niet meer paardrijden. Je moet met haar praten.

Sorry dat je dat moest zien. - Maak je geen zorgen, Randy.

Jonge meisjes kunnen erg onvoorspelbaar zijn.

Het is een uitdaging. - Dat kun je wel zeggen.

We waren in gevaar toen we vluchtten uit Rwanda.

En het enige waar Aimee aan dacht, was haar jurk voor haar 15e verjaardag.

Haar 15e verjaardag? - Ja, in onze cultuur...

droomt elk meisje ervan om 15 te worden.

Het is de bevestiging van de overgangsrites.

Op die dag wordt het meisje een vrouw. - Klinkt als een belangrijke dag.

Dat klopt.

Maar de dag van Aimee is nooit gevierd.

Ze werd 15 in het vluchtelingenkamp.

Dat was niet het moment om iets te vieren.

Jullie zullen binnenkort weer samen zijn.

Ik ga een gesprek regelen met Stevens en pastoor Henry.

Dan gaan we met dit plan beginnen. - Geweldig.

Bedankt voor je tijd.

En geef het niet op met Andrea.

Het is een moeilijke leeftijd en een vader zijn, vergt alles van je.

Klei is nog nooit een mooie vaas geworden...

zonder een paar vlammen.

Heel erg bedankt.

'Lieve Ebralie, God heeft voor een wonder gezorgd.

Zijn plan was zo geweldig.

Na veel hard werk en toewijding...

hebben we vandaag een thuis voor vluchtelingen geopend.

Legacy Mission Village.

Het was bitterzoet om de deuren te openen zonder jou aan mijn zijde.

Maar ik put troost uit de transformatie die God brengt...

in zoveel pijnlijke ogen, die nu prachtige vreugde laten zien.

God laat Zijn bedoeling zien via deze missie.

Hij toont me dat onze nalatenschap is gebouwd op onze pijn en strijd.

En terwijl ik blij ben om deze visie te zien groeien...

kan ik het niet nalaten om God te vragen naar Zijn plan voor onze familie.

Hoe kan ik nog een seizoen overleven zonder jullie?

Ik verlang ernaar om samen te zijn met Aimee en jou.

En ik vertrouw erop dat God snel een manier vindt.

Met al mijn liefde, William.'

Dit is mijn bewijs.

Mijn man heeft ons niet in de steek gelaten.

Hij heeft een baan en een woning.

Het is zelfs een heel dorp.

TOEGEWEZEN

Mijn lieve meid.

Mijn lieve man, ik heb je gezicht gemist.

Mijn leven.

Je bent nog mooier dan op de dag dat ik je verliet.

Ik heb je zo erg gemist.

Onze harten zijn eindelijk weer samen.

We zijn thuis.

Ik wil de hele Mwizerwa-familie officieel welkom heten in Amerika.

Het was een lange reis, William...

en deze familie is dankbaar dat jouw familie...

veilig en weer herenigd is.

Proost.

Pardon.

FIJNE 15E VERJAARDAG, AIMEE

Gefeliciteerd, Aimee.

Voor mij, vader?

Ik zei toch dat ik je een mooiere jurk zou geven dan de eerste?

Dit is geweldig.

Ik hou van je, vader. - Ik ook van jou.

Heb je Andrea gezien? - Nee, ze had hier al moeten zijn.

Ik ga kijken of ze nog thuis is. - Nee, ik ga wel.

Jij hoort hier te zijn.

Een vriend zou haar afzetten. - Welke vriend?

Ik vraag me af hoe je een meerderjarigverklaring krijgt.

Dan mag je van de rechtbank zelfstandig wonen.

Zelfs als je nog geen 18 bent. - Uit huis gaan?

Je zit gebakken, ik wil maar al te graag jouw leven hebben.

Brad, je zou gek worden met de brave huisvrouw als moeder...

en een vader die te veel werkt.

Ik zou nooit zo willen worden als mijn ouders.

Nou, niemand wil worden zoals zijn vader, of wel soms?

Hoe laat is het?

Bijna vier uur. - Verdorie, breng me naar huis.

Prima.

Andrea, kom terug.

Wie was dat?

Andrea, ik praat tegen je.

Heb je gedronken?

Andrea, wie was die jongen?

Ik heb haar gevonden en we hebben een probleem.

William, ik moet gaan. Het spijt me.

Eindelijk. Randy, ik kan dit niet meer.

Ik weet het. Wie is die jongen?

Ik weet het niet, ik heb hem nog nooit eerder gezien.

Maar ze waren aan het drinken.

Randy, ik probeer je dit al maanden duidelijk te maken.

Iets aan haar is veranderd. Luister naar me.

Je moet betrokken zijn bij haar leven. - Betrokken zijn?

Ik ben erbij betrokken.

Denk je dat die rekeningen zichzelf op magische wijze betalen?

Ik werk continu om dit allemaal te betalen.

En het enige wat ik vraag, is een vredige plek om thuis te komen.

Misschien een beetje waardering.

We raken haar kwijt.

Andrea, doe onmiddellijk die deur open.

Heer, we zijn nederig door Uw trouwhartigheid.

Dankbaar dat U ons veilig door de vallei leidde.

En hoopvol voor het doel dat voor ons ligt.

Bedankt voor Legacy Mission Village...

en iedereen die offers bracht om de deuren te openen.

Moge hun levens en hun familie door U worden gezegend.

Net zoals U ons heeft gezegend.

Help ons elke dag te beseffen...

dat niet eens een mus valt zonder dat U het weet.

We houden van U, Heer. Amen.

Ik kan hier niet blijven zitten, ik ga haar zoeken.

Ga je mee, lieverd?

Ik wil wel, maar...

er moet iemand zijn als ze thuiskomt. - Natuurlijk.

Bel me als ze op komt dagen.

Ik hou van je.

Ik hou ook van jou.

Ik ben zo bang. - Het is al goed.

De abonnee is niet bereikbaar.

God, waar is Andrea?

Hou haar alstublieft veilig.

Ik heb alles gedaan wat ik kon doen.

Maar het is allemaal zo'n zooitje.

Dus, wat ga je nu doen?

Dat weet ik niet. Ik ga niet naar huis.

Als je 20 dollar hebt, kunnen we een hotelkamer nemen.

Volgens mij heb je er eentje te veel op, grote jongen.

Heer, ik kan dit gewoon niet oplossen.

Maar ik leg haar nu in Uw handen.

Alstublieft...

breng haar naar huis.

Breng haar naar huis.

Kom hier. - Brad, nee.

Kom hier. - Ik zei nee, je bent dronken.

Kop dicht en verroer je niet.

Wat is jouw probleem? - Breng me naar huis.

Eruit. - Ik weet niet eens waar we zijn.

Breng me naar huis. - Je zei net dat je niet naar huis wilde.

'Andrea, ik huilde toen ik je brief las.

Nu begrijp ik het.

Ik vind het zo erg dat je die vreselijke avond hebt moeten doorstaan.

Sommige mensen zijn gewoon door en door kwaadaardig.

Dit was niet jouw schuld, het is niet wie je bent.

Jij bent prachtig vanbinnen.

Schrijf me snel, ik maak me zorgen.'

Hoe kan het dat ze hulp vraagt aan iemand in een ander werelddeel?

Ik vind dit doodeng.

Wat heeft ze Umuhoza verteld?

Waarom kwam ze niet naar ons?

Waar zijn we haar kwijtgeraakt?

Waar heb ik gefaald?

Randy, je hebt ons alles gegeven wat we maar nodig hebben.

Ik heb financieel gezien voor haar gezorgd, maar ik heb haar niet beschermd.

En waar ik kapot aan ga, is dat ik niet weet...

waar ik haar niet voor heb kunnen beschermen.

Ja, dit is Randy Hartley.

Ja, ik ben haar vader.

Wat heeft ze gedaan?

Ze klonk zo bang, schiet alsjeblieft op.

Ik rij zo snel ik kan, schat.

Wat gebeurt er nu, inspecteur Scott? - Andrea zit diep in de problemen.

We hebben eerder met Brad Boutin te maken gehad.

Hij zegt dat de drugs van haar zijn.

Ik snap het gewoon niet.

Luister, ze lijkt me een brave meid, maar de rechter ziet alleen het bewijs.

Bedankt voor je hulp. - Andrea, je hebt het beloofd.

Het is niet mijn schuld. - Niet jouw schuld?

Mam, hij heeft me erin geluisd. - Je wilde dat we je de ruimte gaven...

en dan doe je zoiets? - Ik had geen idee wat hij deed.

En al helemaal niet dat hij drugs kocht. - Zo is het genoeg.

Stap nu in.

Lieverd...

gaat het wel?

Wil je met haar gaan praten?

Wat kan ik nog tegen haar zeggen?

Ik heb gefaald als vader.

Waar zijn we haar kwijtgeraakt? - Je dochter is losgeslagen.

Waarom, God?

Waarom?

Ik weet niet wat er met je is, Andrea.

Ik weet nog wel een familie die je hulp kan gebruiken.

Ik dacht dat ik alles in Uw handen had gelegd.

Ik dacht dat U haar zou beschermen.

Ik heb gefaald als vader.

Ik vind dit doodeng.

Ik weet niet waarom je nog thuiskomt.

Waar heb ik gefaald?

Waarom valt mijn gezin uit elkaar?

Is dit waarvoor ik thuiskom? - Ik hou van je, papa.

Waar bent U? Kunt U me horen?

Luistert U wel?

'Andrea, ik ben zo opgewonden.

Ook al is het nog niet mijn verjaardag, ik heb al een cadeau ontvangen...

dat beter is dan ik me had kunnen voorstellen.'

'Mijn vader is vrijgelaten uit de gevangenis.

Hij is eindelijk weer thuis.'

Ik zei toch dat het niet lang zou duren. - Ik heb van deze dag gedroomd.

Welkom thuis, schat.

Ja, thuis.

En ik ga nooit meer bij jullie weg.

'Ik ben nu zo gelukkig.

We zijn weer een familie.'

Dit is hoe we ervoor staan.

Ze hebben beelden van Andrea...

in de auto met de pillen in haar hand. Meer hebben ze niet nodig.

Het is niet waar. - Andrea, genoeg.

Wat in ons voordeel werkt, is dat ze nog geen strafblad heeft.

Dus we zullen zien wat we daarmee kunnen.

Doordat Bradley zegt dat het haar drugs waren, hebben ze een goede zaak.

Hopelijk hebben we een aardige rechter. We benadrukken dat dit de eerste keer is.

Ze kwam gewoon in aanraking met de verkeerde mensen...

Wij zijn nu aan de beurt.

Ik wil nogmaals herhalen, doordat we onschuldig hebben gepleit...

dat er een kans is op een hogere straf als ze schuldig wordt bevonden.

De drugs waren niet van mij. - Dat weet ik.

Kun je ons even alleen laten?

Ik zie jullie daarbinnen.

Luister, hou gewoon je mond dicht en luister naar wat die chique advocaat zegt.

Doe wat ik zeg.

Is hij je vader?

Je moet je met je eigen zaken bemoeien. - Ik snap het.

Je gebruikt je vaders stem tegen mij.

Maar jij voelt je niet goed bij zijn stem.

O ja? Jij weet precies hoe alles zit, nietwaar?

Nee, maar jou begrijp ik wel.

Je leven is niet waar je vandaan komt.

Maar wat je doet...

met de dagen die nog voor je liggen.

Wat zei ik nou over praten met die mensen?

We gaan naar binnen.

Volgens deze verklaring, beweer jij dat Andrea Hartley in jouw auto zat...

in een buurt waar jij regelmatig komt...

met drugs van een dealer die opgepakt is en zegt dat jij de drugs kocht...

maar jij wilt ons doen geloven dat de drugs van haar waren?

Je stopte de drugs in haar tas toen de politie kwam, toch?

Bezwaar. - Afgewezen.

Maar kijk uit, raadsheer.

Mr Boutin, weet u wat ik moeilijk te geloven vind?

Het feit dat een veelbelovende jongeman, zoals uzelf...

een onschuldig meisje laat opdraaien voor uw misstappen.

Vertel ons nu de waarheid over wat er is gebeurd.

Schuldig.

Wat zei je net, jongeman?

Zij is onschuldig. - Brad, kop dicht.

Vergooi je leven niet. - Dat doe ik niet.

Ik heb die drugs gekocht, zij niet.

Orde in de zaal.

Gezien deze recente getuigenis, ben je vrij om te gaan, jongedame.

Zitting is geschorst.

Ik begrijp uw zorgen, maar Andrea en ik boeken vooruitgang.

Ik geloof echter niet dat ze zich al helemaal heeft opengesteld.

Dr. Fischer, we weten soms niet wat we moeten zeggen of doen.

Het is zo verwarrend. Er zijn geweldige dagen en dan zijn er dagen dat ze...

zo afstandelijk is. Alsof ze er niet bij is.

Ik wil voorstellen haar te helpen door haar mindset te veranderen.

Ze moet ergens bij betrokken zijn...

waardoor ze zich richt op het helpen van anderen.

Ik denk dat ik de perfecte situatie heb.

Jeetje, pap. Ze is zo schattig.

Andrea kwam langs omdat ze je een vraag wilde stellen.

Waar zit je mee? - Mr Mwizerwa...

ik zou graag vrijwilliger worden bij Legacy Mission Village.

Misschien kan ik helpen met de kinderen? - Dat is een geweldig idee, Andrea.

Je bent meer dan welkom hier, we groeien zo snel.

En ik begrijp dat goede hulp lastig te krijgen is.

Heel erg bedankt. Ik kan meteen beginnen.

Zo te zien ben je al begonnen. - Ik denk het ook.

Kijk naar mij. - Kijk hoe leuk de kinderen haar vinden.

Ze hebben nog nooit zo snel een nieuwe vrijwilliger geaccepteerd.

Het leeftijdsverschil is nog niet zo groot.

We zullen zien hoelang ze dit volhoudt.

Nee, ze is gebroken.

Ze herkennen haar geest en verbinden zich met haar pijn.

Pijn? Wat voor pijn kan zij hebben?

Zij heeft alles.

Aimee, praat vriendelijk over anderen.

Je weet niet welke weg zij hebben bewandeld.

Ik denk niet dat haar pad lastiger was dan dat van ons.

Alleen omdat je geen tranen ziet, betekent het niet dat iemand niet heeft gehuild.

Misschien.

Kom je haar nu alweer ophalen? - Nee, ik heb een idee.

Weet je nog dat ik je vertelde dat Andrea een meisje schreef in Rwanda?

Ja, Umuhoza, toch? - Klopt.

Nou, zij is de enige bij wie Andrea zich echt heeft opengesteld.

Wat als zij elkaar kunnen ontmoeten? - Wil je haar naar Amerika brengen?

Ik wil Andrea meenemen naar Rwanda.

Denk je dat het haar kan helpen?

Dit is een erg drastisch plan, Randy. Rwanda is heel anders dan Amerika.

Dus je zegt eigenlijk dat we een gids nodig hebben.

Ik meen het serieus. Wie beter dan jij?

Alleen het idee van teruggaan, is al overweldigend.

Praat er anders over met Ebralie en Aimee.

Dan kijk ik wat Andrea ervan vindt.

Randy Hartley, ik bewonder je moed.

Wat vind je ervan?

Ik vind die kinderen geweldig. - En zij jou duidelijk ook.

Ik vroeg me iets af.

Schrijf je Umuhoza nog steeds?

Nee, ik heb haar al een tijdje niet meer geschreven.

Misschien is het makkelijker om met haar te praten in plaats van te schrijven.

Ik denk dat het tijd wordt dat ik mijn belofte aan jou nakom.

Een reis naar Afrika.

Echt waar?

Deze is voor jou.

'Andrea, ik wou dat ik bij je kon zijn...

om je hand vast te houden en samen te huilen.

Je bent niet alleen in deze nachtmerrie, ik ben er voor je.

Ook al hebben we elkaar nooit ontmoet, je bent mijn beste vriendin.'

'Lieve Umuhoza...

het spijt me dat ik even niet heb geschreven.

Maar door je laatste brief besefte ik me...

dat echte vrienden er altijd voor elkaar zijn.

Er is heel veel veranderd. Ik krijg nu therapie.

Ze heeft mijn ouders ervan kunnen overtuigen me wat meer ruimte te geven.

Ik werk met de kinderen in het Legacy Mission Village...

en het gaat geweldig.

Mijn vader nam zelfs een dag vrij om tijd met me door te brengen.

Schrijf snel terug, ik moet gaan.'

P.S. Hoe groot ben je?

Volgens mij heeft Andrea daar echt haar plek gevonden.

Het gaat de goede kant op met haar.

En ook met ons.

Ik denk het ook.

Luister, ik weet dat jij je zorgen maakt over Rwanda...

maar ik geloof dat deze reis Andrea echt kan helpen zich open te stellen.

Als ik erop terugkijk, wil ik je laten weten...

hoeveel respect ik heb voor alles wat je voor dit gezin doet.

De therapeute, de reis naar Rwanda...

maar vooral dat je vrij neemt van je werk.

Voor Andrea.

Jullie betekenen alles voor me.

VLIEGVELD KIGALI, RWANDA

Hoe voelt het om terug te zijn, William?

Jeetje, het is ijskoud. - Ja, is het niet heerlijk?

Rwanda is prachtig. Ik vind het hier geweldig.

Het is moeilijk te geloven dat ik terug ben.

Wat een heerlijke maaltijd. - Geit smaakt best goed, nietwaar?

Randy, Darla, dit is Jean Paul, mijn oudste vriend.

We zijn samen opgegroeid.

Goedenavond, aangenaam kennis te maken. - Aangenaam.

Het is moeilijk voor te stellen dat hier ooit oorlog was.

Het is zo prachtig.

Maar dit is niet het Rwanda dat ik zie als ik mijn ogen sluit.

Kom de auto uit.

De weg was versperd en we wisten gewoon dat we dood zouden gaan.

Mijn jurk. - Kom.

Luister, hou je mond en verroer je niet.

Verroer je niet.

Ik wachtte op mijn beurt om te sterven.

Maar we wisten niet dat God een wonder voor ons had.

De gezichten, de geluiden...

die blijven altijd bij me.

Aimee, ik had geen idee.

Hoe leef je met die pijn?

Zoals mijn vader me altijd herinnert...

is iedereen op een bepaalde manier gebroken, Andrea.

God houdt van ons tijdens onze pijn...

ons verleden en onze angst.

Ik stond daar gewoon.

Ik kon me niet bewegen.

Vertel me, wat is de volgende stap in jullie avontuur?

Morgen Murambi.

Randy sponsort een kind en we gaan haar verrassen op haar 15e verjaardag.

Dus dat wordt een groot feest?

Ga je langs je tante als je in Murambi bent?

Tante Natalie?

Ja, degene die ons altijd de keuken uit jaagde.

Leeft ze nog? - Ze is springlevend.

Ze woont nog in dezelfde hut.

Misschien weet ze wat er met moeder is gebeurd.

Ik had moeten gillen.

Of wegrennen.

Wat dan ook.

Ik had beter moeten weten. - Het was jouw schuld niet.

Hoe kon je nou weten wat dat monster van plan was?

Je moet leren jezelf te vergeven.

Ik weet niet hoe.

Ik kan het niet vergeten.

Ik kan niet zeggen dat je ooit zult vergeten wat er is gebeurd...

maar ik geloof niet dat je verleden je toekomst hoort te verpesten.

Wie weet hoe God jouw pijn zal gebruiken om anderen te helpen?

Hij weet het niet, of wel? - Hij zou zo teleurgesteld in me zijn.

Hij houdt van je.

Dit is jouw kans om hem te vertrouwen.

Daar ben je.

Papa...

ik moet je iets vertellen...

maar ik weet niet hoe ik moet beginnen.

Oké lieverd, laten we gewoon praten.

Ik ben boos op jou geweest...

en op mam...

en ik wil gewoon...

Andrea, ik weet dat ik er in het verleden niet veel ben geweest...

maar sinds de avond dat je wegliep, heb ik echt mijn best gedaan om...

Nee, papa. Je was er wel.

Maar wat ik probeer te zeggen...

is dat ik me schaam en me geneer.

Het is al goed. Lieverd...

ik hou van je.

Er is iets vreselijks met me gebeurd.

Op Onafhankelijkheidsdag was er een man...

en die heeft me heel erg pijn gedaan, papa.

Ik kon het je eerder niet vertellen omdat ik zo bang was...

en ik dacht dat je boos op me zou worden.

Kom hier.

Het spijt me zo, lieverd.

Je bent zo mooi en ik hou meer van je dat jij je ooit kunt voorstellen.

Goed, is iedereen zover? - We wachten nog op William.

Ik ga wel even bij hem kijken.

Is het goed gegaan gisteren? - Ja, Aimee.

Bedankt voor alles wat je met me hebt gedeeld gisteren.

Ik dacht nooit dat ik er met iemand over zou kunnen praten.

Ik denk dat het deze feestdag nog mooier maakt.

Umuhoza heeft geen idee dat we komen.

Ze zal zo verrast zijn en ze zal dit geweldig vinden.

Gevonden, we kunnen gaan.

Ik kon Jean Paul niet bereiken, hopelijk heeft hij tante Natalie kunnen bereiken.

Hij zei van wel, we moeten ons geen zorgen maken.

Waarom ben je zo nerveus? Ze is familie.

Ben je niet blij? - Mijn tante was een wees en Hutu...

geadopteerd door mijn Tutsi-familie. Mijn moeder en zij waren als zussen...

maar de genocide verdeelde de mensen van Rwanda.

Hutu versus Tutsi.

Ik heb haar sinds de oorlog niet meer gezien...

maar ik kan niet wachten om haar gezicht te zien als ze de deur opendoet.

Matisse, mijn zoon.

Verwacht je iemand anders? - Kom binnen.

Je neef, William, is terug in Rwanda en komt hier vandaag langs.

William is terug? Dat kan maar één ding betekenen.

Hij wil wraak.

Na al die jaren? - Waarom komt hij anders terug?

Hij weet vast wat er is gebeurd.

Dan is dat maar zo. Ik draag dit schuldgevoel al jaren met me mee.

Het is tijd om de waarheid onder ogen te zien.

Ik laat hem je niet van het leven beroven. - Wat is er nog over?

Het grootste deel van mij is 15 jaar geleden gestorven.

Tante Natalie, ik ben het, William.

De zoon van je zus. Ik speelde in je tuin als klein jongetje.

Ik weet het nog, William. - Ken je mijn vrouw, Ebralie, nog?

We hebben een cadeautje voor je. - Kom binnen.

Het spijt me, maar ik heb niks om aan jou te geven.

Mijn lieve tante, je kunt me iets heel waardevols geven.

Ik wil heel graag weten wat er met mijn moeder is gebeurd.

Al die jaren onwetendheid zitten me dwars.

Ik ben bang dat je geen troost zult vinden in het verhaal dat ik moet vertellen.

De waarheid zal mijn troost zijn.

Het was een tijd van chaos.

Angst.

En grote verwarring.

De Hutu-militie moordde elke Tutsi uit die ze konden vinden in Murambi.

De stad werd overgenomen door angst en ik wist dat je moeder...

zonder eten en water zou komen te zitten.

Dus ik ging haar helpen.

Kom van de straat af, de militie is overal.

Kom snel naar binnen. - Nee, ze gaan de deuren langs.

Kom met mij mee, je kunt hier niet blijven.

Ik ben Hutu, je zult bij mij veilig zijn.

Kom mee.

Matisse, ben jij dat?

Zwijg.

Wat heb ik gedaan?

William, dit verraad heeft mijn ziel gekweld.

Wetende dat mijn eigen bloed degene die je het meest dierbaar is, af heeft genomen.

Ik hield van je moeder en ik hou van jou als mijn eigen zoon.

Als je bent gekomen om wraak te nemen, ben ik voorbereid op de gevolgen...

om vrij te zijn van deze pijn.

Wraak?

Men zegt: 'Oog om oog.'

Maar als we allemaal leven volgens dit idee...

dan worden we allemaal blind.

Ik leg de machete neer...

zoals ik mijn recht op wraak neerleg.

Ik kan je niet bevrijden van je pijn, mijn lieve tante.

Maar vasthouden aan het verleden, vernietigt slechts wat voor ons ligt.

Wat ik wel kan doen...

is vergeven.

William, ik weet niet hoe...

je ruimte in je hart hebt kunnen vinden om mij te vergeven...

en mijn zoon.

Ik kan dingen alleen loslaten door te vergeven.

Ik draag niet langer de koude pijn van het verleden met me mee.

Ik zie haar kracht in je.

Ze zou zo trots zijn op de man die je bent geworden.

Andrea, ik kan mijn ogen niet geloven.

Ik zou de 15e verjaardag van mijn beste vriendin voor geen goud willen missen.

Gefeliciteerd.

Dit is de mooiste jurk die ik ooit heb gezien.

Ja, 155 centimeter. - Je bent erg stiekem.

Je zit vol verrassingen. - Laten we 'm gaan passen.

Dan ben jij vast Andrea's vader. - Ja, Randy Hartley.

Mugenzi, ik ben zo blij dat ik je persoonlijk kan bedanken.

Jouw vrijgevigheid kwam op een moment dat wij het heel hard nodig hadden.

Dus ik wil je graag bedanken.

Dat je een trouwe vader was...

voor mijn dochter, toen ik dat niet kon zijn.

Zo voelt het niet altijd.

Maar ik zou jou moeten bedanken.

Ik kan niet uitdrukken hoeveel je dochter voor ons betekent.

Haar vriendschap heeft onze familie gered.

Vergeef me, dit is mijn vrouw, Darla.

Zo leuk je te ontmoeten. - Insgelijks.

Dit zijn onze vrienden, de Mwizerwa's uit Rwanda...

maar ze wonen nu in Amerika. Onze reis was nooit mogelijk geweest...

Is het echt zo?

Herinner jij je me nog?

Broeder.

Hoe kan ik het vergeten?

Je hebt ons leven gespaard.

God heeft mijn gebeden verhoord en me de kans gegeven je te bedanken.

De Heer zij geprezen.

Je ziet eruit als een prinses.

In de zwaarste tijden, worden we echt op de proef gesteld.

Ons geloof wordt uitgedaagd.

Ik verliet Rwanda tijdens een tragedie, terwijl onze familie gevaar liep.

Onze toekomst was onzeker, maar ik keer terug naar het land van mijn voorouders...

met een familie die is samengekomen door de ontberingen in het leven.

En de trouwhartigheid van een God die van ons houdt...

en de stukjes van onze gebroken levens weer in elkaar zet.

Op een manier die nog mooier is dan we ons hadden kunnen voorstellen.

Dit is het Rwanda dat ik ken.

WILLIAM EN EBRALIE WERKEN ONVERMOEID AAN LEGACY MISSION VILLAGE

WAAR ZIJ DUIZENDEN VLUCHTELINGEN HIELPEN IN MIDDLE TENNESSEE

RANDY EN DARLA ZIJN GOEDE VRIENDEN EN HELPEN BIJ HET LEGACY VILLAGE

ZE ZIJN REGELMATIG MET DE MWIZERWA'S NAAR RWANDA GEWEEST

ELKE KEER NEMEN ZE DE TIJD OM LANGS TE GAAN BIJ UMUHOZA EN HAAR FAMILIE

ANDREA BLEEF WERKEN ALS VRIJWILLIGER EN GING MEERDERE KEREN NAAR AFRIKA

ZE WOONT NU IN KENIA EN WERKT BIJ EEN HULPORGANISATIE

UMUHOZA KON HAAR SCHOOL AFMAKEN DOOR DE SPONSORING

ZE GAAT NU NAAR DE UNIVERSITEIT IN RWANDA

MET BEHULP VAN EEN BEURS VAN LEGACY MISSION VILLAGE

AIMEE WERKTE TIEN JAAR SAMEN MET HAAR OUDERS

ZE WOONT NU MET HAAR MAN IN ST. LOUIS

WAAR ZE EEN BUREAU VOOR VLUCHTELINGEN LEIDT

Hallo, uit Nairobi, Kenia. Ik ben Andrea Hartley...

en ik hoop dat ons verhaal je moed en inspiratie heeft gegeven.

Onze levens veranderden voorgoed door de sponsoring van Umuhoza.

Compassion zorgt wereldwijd voor bijna twee miljoen kinderen...

maar er zijn nog meer dan 200.000 kinderen...

die onder de hoede worden genomen van Compassion, ergens ter wereld...

maar die nog geen sponsor hebben.

Ze wachten nog, zoals Umuhoza wachtte op mijn familie.

Zou je willen overwegen één kind te helpen leren in een ander land?

Sms dan alsjeblieft I WILL naar 83393.

Dan stuurt Compassion je informatie over één kind dat op je wacht.

Bedankt.

Ondertiteld door: Aimée Bernard