Original subtitles

Een van de grootste mysteries van de luchtvaartgeschiedenis.

Vijf vliegtuigen verdwenen in de Bermudadriehoek.

Hoe kunnen 14 Amerikaanse vliegeniers spoorloos verdwijnen?

Wellicht dat ze door een vreemde geologische kracht...

uit koers zijn geraakt.

Zo veel magnetiet kan effect hebben op de kompassen van schepen...

en mogelijk zelfs van vliegtuigen.

In het Amazonegebied...

onthult nieuwe apparatuur de geheimen van verdwenen stammen.

Daar mensen vinden die niet gevonden willen worden, is heel lastig.

Er zijn vreemde verdwijningen die elke verklaring te boven gaan.

Schepen, vliegtuigen, mensen en zelfs plekken.

Voor altijd weg. Zoekgeraakt.

Overal ter wereld richt nieuw onderzoek zich...

op de grootste verdwijntrucs aller tijden.

Kan moderne wetenschap de mysteries van zoekgeraakte dingen oplossen?

De Bermudadriehoek.

1,25 miljoen km2, het beruchtste stuk zee ter wereld.

Er zouden meer schepen en toestellen verdwijnen dan waar dan ook.

Veel van die verdwijningen vallen te verklaren.

Maar het raadsel van de Bermudadriehoek duurt voort.

Schepen en toestellen blijven verdwijnen.

De wetenschap duikt de diepte in, om het mysterie op te lossen.

Het idee dat geheime krachten daar opspelen, is zo sterk...

dat ook nu nog verdwijningen ermee geassocieerd worden.

Juni 2005.

Een Piper PA23-vliegtuigje verdwijnt, met drie mensen aan boord.

Er worden geen brokstukken gevonden.

Oktober 2015.

Het Amerikaanse vrachtschip SS El Faro verdwijnt.

Een maand later vindt men wrakstukken.

Maar de zeelieden blijven vermist.

In mei 2017 ging het verder.

Een toestel met vier passagiers verdween in de Bermudadriehoek.

Niemand weet wat er gebeurd is.

Sommige incidenten daar zijn wetenschappelijk te verklaren.

Maar de legende van de Bermudadriehoek gaat maar niet weg.

Er zijn allerlei theorie�n voor wat daar precies aan de hand is.

Idiote weersomstandigheden, ontvoering door aliens.

Sommige mensen suggereren zelfs...

dat magnetische krachten daar de zwaartekracht vervormen...

misschien zelfs de ruimtetijd.

Centraal in de legende staat een heel vreemde verdwijning.

Hij is zo onverklaarbaar...

dat hij al ruim 70 jaar niet opgelost is.

Er is niks teruggevonden van Vlucht 19, ondanks grondig zoeken.

Hoe kunnen nou veertien vliegeniers spoorloos verdwijnen?

Met moderne apparatuur wordt de zaak nog eens onder de loep genomen.

Het oplossen hiervan kan ons helpen begrijpen...

wat er nu nog gaande is in de Bermudadriehoek.

Op 5 december 1945...

taxi�n 5 Grumman Avenger- bommenwerpers van de marine...

de startbaan op van de marinebasis in Fort Lauderdale in Florida.

Dit is Vlucht 19.

Met aan boord dertien beginnelingen...

en hun instructeur kapitein-vlieger Charles Taylor.

Zeer ervaren, hij heeft in WO II gediend.

Het is een oefenvlucht.

Ze vliegen naar een gebied genaamd Hen and Chicken Shoals.

Om daar te gaan oefenen op bombarderen.

Ze moeten dwars door de beruchte Driehoek heen.

Het eerste deel van hun missie verloopt probleemloos.

Maar dan hoort de vluchtleiding ze praten.

Waar zijn we? We zijn vast na die vorige bocht verdwaald.

Ze zoeken contact met kapitein-vlieger Taylor...

in toestel Fox Tare 28.

Dan komt er een zorgwekkend bericht door.

Ik ben verdwaald. M'n kompas werkt niet meer.

Een kapot kompas kan verklaren waarom Vlucht 19 verdween.

Ze kunnen daardoor de uitgestrekte oceaan op gevlogen zijn.

Sommigen vragen zich af...

of een vreemde kracht in de Driehoek een kompas zou kunnen aantasten.

Het eiland Bermuda ligt precies op het noordelijkste punt ervan.

Expert James Adams denkt...

dat het eiland zelf enkele antwoorden in zich draagt.

Geweldig. De Crystal Caves van Bermuda.

Helder water, stalactieten, stalagmieten.

Dit is het noordelijkste puntje van de Bermudadriehoek.

Als men hierheen komt, begint men al snel over 't raadsel van de Driehoek.

De laatste jaren is op internet een theorie de ronde gaan doen:

Er zou een kristallen piramide gevonden zijn...

bijna 2000 meter onder het zeeoppervlak.

Vlak voor de kust van Bermuda.

Die zou de oorzaak zijn van de fenomenen in de Bermudadriehoek.

Het probleem is alleen dat niemand...

fotografisch bewijs of de co�rdinaten ervan heeft.

Het is een onzinnig idee.

Door aliens gebouwde piramides onder water zijn leuk voor mythes.

Maar nieuwe bewijzen onthullen de rare en dodelijke krachten...

die Bermuda zijn bijnaam bezorgd hebben: Devil's Island.

Philippe Rouja is maritiem bioloog...

en beheerder van de honderden wrakken bij Bermuda.

De paradox is dat je een heel beschaafd, prachtig eiland hebt...

waar toch ruim 300 scheepswrakken omheen liggen.

Bij inspectie van de wrakken...

ervaart hij regelmatig een raar en gevaarlijk fenomeen.

Al z'n kompassen functioneren dan niet meer.

Als we op deze specifieke plek duiken moeten we heel voorzichtig zijn.

We kunnen hier niet op onze instrumenten afgaan.

We bevinden ons nu precies boven zo'n gebied.

Hier vertonen onze kompassen verschillende waardes.

En dat gebeurt niet alleen hier.

Ik snap de verbazing bij het zien van iets wat niet kan kloppen.

Van allemaal afwijkende waardes.

Wat veroorzaakt die rare kompaswaardes dan?

Bermuda is het restant van een enorme onderwatervulkaan.

Z'n heftige vulkanische verleden kan de sleutel tot het mysterie zijn.

Dit basalt is ontstaan door het afkoelen van het magma.

Er zit heel veel ijzer in.

De magnetische eigenschappen kunnen kompassen be�nvloeden.

Er is zelfs op 320 km van het eiland vulkanisch materiaal gevonden.

Zou de Bermudadriehoek daardoor kompassen kunnen aantasten?

Mineralenzoeker Nick Hutchings heeft het gebied bestudeerd.

Het gaat om een laag van zo'n 150 meter dik...

die voor 18 tot 20 procent uit magnetiet bestaat.

Dat is de meest magnetische, natuurlijke substantie op aarde.

Er ligt zo'n 500 miljard ton rond Bermuda.

Het is dus niet ondenkbaar...

dat zoveel magnetiet effect kan hebben op kompassen van schepen...

en zelfs op die van vliegtuigen...

die door dit gebied heen komen.

Het magnetiet verandert de kompasrichting met tien procent.

Een nauwkeurig kompas is cruciaal bij navigatie over grote wateren.

Het kan het verschil betekenen tussen veilig aankomen en doodgaan.

Zitten magnetische krachten achter de verdwijningen in de Driehoek?

De verdwijning van Vlucht 19...

vijf toestellen en hun bemanningen, in de Bermudadriehoek...

is een van de grote mysteries van de Amerikaanse luchtvaart.

Brad Deckert vliegt in een oude Avenger.

De bemanningen van Vlucht 19 vlogen in hetzelfde toestel.

We hebben twee kompassen voor de navigatie.

De eenvoudige uitvoering is een magnetisch kompas.

Maar je belangrijkste vorm van navigatie is je gyroscoop.

Met een gyroscopisch gestabiliseerd kompas. Heel accuraat.

Dus de gyroscoop en het kompas moeten kapotgegaan zijn.

Dat is onvoorstelbaar.

Zelfs als magnetiet zorgde dat alle kompassen niet meer goed werkten...

verklaart dat niet wat er met MU2B gebeurde.

Het kleine vliegtuig verdween in 2017 in de Driehoek.

Anders dan de Avenger heeft de MU moderne technologie.

Hij heeft goede navigatieapparatuur.

Maar de vraag is dan wel hoe hij verdwenen is.

Rare magnetische krachten zijn niet het enige mysterie van de Driehoek.

Tegenwoordig weten we dat het gebied rond de Bermudadriehoek...

het centrum is van de meest onverklaarbare weersverschijnselen.

Jeff is klimatoloog bij de University Corporation for Atmospheric Research.

In Colorado.

Het weer is wispelturig. Interactie tussen koufronten en warm water...

die heb je nodig voor actieve weersystemen.

Zo'n actief weersysteem is de oorzaak van een mysterieus weerfenomeen.

Hevige wervelingen op zee, genaamd waterhozen.

In 2002 maakt een Super Puma-heli...

een routinevlucht boven de Noordzee.

Opeens is er sprake van onverwachte, hevige turbulentie.

Delen van de rotor en de staart worden eraf gerukt.

Na onderzoek blijkt een waterhoos de oorzaak geweest te zijn.

Kevin Johnsen is een sportvisser die op de Florida Keys woont.

Hij kwam heel dicht bij dit mogelijk dodelijke natuurfenomenen.

Waterhozen zijn bloedlink. Je moet ze respecteren.

Het zijn tornado's op het water.

Ik ben door waterhozen heen gevaren.

Dat raad ik niemand aan.

Ik kreeg toen veel druk op m'n oren.

Ik had echt het gevoel dat ik omhoogging.

Het was net een verticale straalmotor van warme lucht.

Bij de Florida Keys zijn er tot wel 500 waterhozen per jaar.

Het is dus potentieel gevaarlijk voor vliegtuigen.

Ik heb ze in aanraking zien komen met land en vliegtuigen...

en met boten. Je moet heel voorzichtig zijn.

Je kan niet anticiperen op de kracht die bij zo'n waterhoos vrijkomt.

Waterhozen hebben oppervlaktewarmte nodig om energie aan te ontlenen.

Vrucht 19 was in december. Het water was veel kouder.

De kans dat bij die temperatuur een waterhoos ontstaat, is heel klein.

Waterhozen zijn niet het enige dodelijke weerfenomeen...

dat in de Driehoek plaatsvindt.

In 2015 zonk de SS El Faro, een containerschip van 32.000 ton...

met 33 bemanningsleden, tijdens een orkaan in de Driehoek.

Het gebeurde in een gebied dat men Hurricane Alley noemt.

Dat is een gedeelte van de Atlantische Oceaan...

waar de meeste orkanen ontstaan of doorheen trekken.

Als een toestel in een orkaan komt, kan het rampzalig aflopen.

Je hebt daar onweer en harde wind.

Stortregen is een understatement voor zo veel regen.

De constructie lijdt er zwaar onder.

Het is heel lastig om het vliegtuig onder controle te houden.

Het weer in de Bermudadriehoek is zeer extreem.

Ze zeggen dat het je zintuigen te veel wordt.

Dan raak je als piloot overbelast.

Je brein kan niet al te veel tegelijk.

Als je zo hard moet werken om het toestel in de lucht te houden...

dan heb je geen capaciteit meer om problemen op te lossen.

Het klinkt plausibel, maar volgens de gegevens zat Vlucht 19...

net als MU2B, niet in moeilijke weersomstandigheden.

Het enige wat we zeker weten...

is dat er geen bewijzen zijn van extreem weer toen in dat gebied.

Men bestudeert een vreemd psychologisch fenomeen...

dat wellicht de verdwijning van Vlucht 19 en MU2B verklaart.

In maart 1960 verdween een hypermoderne F-104 Starfighter...

in de wolken boven Bermuda.

De piloot en het toestel werden nooit meer gevonden.

Uit het laatste contact blijkt dat de piloot problemen had.

Je krijgt het idee dat je aan het draaien bent, je wordt duizelig.

Het is heel lastig om te negeren wat je voelt.

Is er iets wat piloten in verwarring brengt?

Is dit de verklaring voor de Bermudadriehoek?

Men denkt dat ruimtelijke desori�ntatie...

26 procent van alle dodelijke ongelukken in de lucht veroorzaakt.

Piloten ervaren bewegingen en krachten die de mens niet gewend is.

Dit kan tot visuele illusies en verwarring leiden...

over waar ze zich precies bevinden.

Heel link voor piloten.

Ze hebben weinig informatie om het recht te zetten.

Als je over de oceaan vliegt zijn er geen herkenningspunten.

Niks onder je zegt dat je fout zit.

Je kan heel lang denken dat je een bepaalde kant op gaat...

terwijl dat niet zo is.

Er zijn aanwijzingen dat gezagvoerder Taylor...

wellicht leed aan ruimtelijke desori�ntatie.

Op welke koers zitten we? Zitten we boven de Golf?

Niet ver genoeg naar het oosten. Hoelang hebben we op koers gezeten?

Hij twijfelt over waar hij is. Maar z'n kompassen werkten dus goed.

Maar z'n eigen richtinggevoel liet hem in de steek.

Alle piloten krijgen tegenwoordig speciale training...

om te leren om te gaan met ruimtelijke desori�ntatie.

Zelfs als je voorbereid bent, kunnen fenomenen dodelijk zijn.

Als je de horizon kwijt bent, moet je op je instrumenten afgaan.

Het is heel lastig om te negeren wat je voelt.

Ons brein haakt in op iets en beslist dan dat dat absoluut waar is.

Zelfs als ander bewijs dat tegenspreekt.

En die interne landkaart van je kan zo krachtig zijn...

dat je zeker weet dat je brein goed zit en je kompas fout zit.

Kan ons begrip van ruimtelijke desori�ntatie...

het mysterie van de Bermudadriehoek verklaren?

Heel onwaarschijnlijk dat alle piloten van Vlucht 19...

tegelijk last kregen van ruimtelijke desori�ntatie.

Maar sommigen hadden het vast wel.

Taylor was duidelijk in de war, hij was gedesori�nteerd.

Waarom trokken de andere piloten hem dan niet in twijfel?

Je gaat een bevel niet negeren.

Het is dan heel lastig om je los te maken van je eskader...

of om je commandant op andere gedachten te brengen.

De vlucht blijft in formatie vliegen.

Het is onbekend waar ze terechtgekomen zijn.

Een PBM Mariner gaat de lucht in voor een zoekactie.

Hij stuurt ��n enkel radiobericht en verdwijnt dan.

Er wordt niets meer van vernomen.

Zelfs een zoekvliegtuig valt ten prooi aan de Driehoek.

Om 18.44 uur verstuurt Vlucht 19 z'n laatste radiobericht.

Fox-Tare 28, hier Nan Howe Able One. Ontvang je me? Over.

70 jaar later is er nog steeds niets van teruggevonden.

Wat is er met de toestellen gebeurd?

En met de 14 mannen die erin vlogen?

Tegenwoordig zoekt men nog steeds naar de overblijfselen van Vlucht 19.

Maar de brokstukken kunnen er ver vandaan zijn.

De Golfstroom is een diepe, grote en enorm krachtige zeestroming.

Hij ontstaat in de Golf van Mexico en stroomt de Atlantische Oceaan in.

We beginnen pas nu de ware kracht van de Golfstroom te doorgronden.

Alles wat erin belandt, kan honderden kilometers weggevoerd worden.

De Bermudadriehoek is gigantisch.

Zoeken naar iets op zo'n enorm stuk open zee...

Het is hier kilometers diep.

Alles wat erin terechtkomt, is weg.

We kunnen het niet meer zien en nooit meer vinden.

In het offici�le onderzoek staat gewoon dat Vlucht 19 vermist raakte.

Maar zonder wrakken en lijken blijft het mysterie voortduren.

Er zijn geen bewijzen voor wat hen nou echt deed verdwijnen.

Het blijft een mysterie wat er gebeurd is.

Het verbaast me niet dat er geen verklaring is.

Het is een interessante mix van tragedie, mystiek en mythe...

waar je een beetje mee speelt...

als je speculeert over waarom dit verhaal nog steeds de ronde doet.

70 jaar na Vlucht 19 verdwijnen nog steeds schepen en vliegtuigen.

De Bermudadriehoek heeft nog steeds die unieke fascinatie...

en weerstaat alle pogingen tot verklaring.

Het mysterie van de Driehoek duurt voort.

In onze wereld kan elk mens gevolgd worden, elke beweging gemonitord.

We denken dat niemand werkelijk kan verdwijnen.

Maar wetenschappelijke ontdekkingen geven aan...

dat er niet alleen wat mensen off-grid leven, maar hele culturen.

Wie zijn die mensen?

Hoe hebben ze aan het oog van de moderne wereld kunnen ontsnappen?

Ergens diep in het Amazonegebied leven verloren stammen.

Verborgen voor de rest van de planeet.

Verbazingwekkend dat er plekken op aarde zijn...

waar stammen kunnen leven zonder dat wij er iets van afweten.

Ze leven soms op zulke afgelegen plekken...

dat ze nooit waargenomen zijn.

Maar in de afgelopen vijf jaar...

zijn drie van zulke stammen voor het eerst uit de jungle opgedoken.

Antropoloog Rob Walker denkt dat er nog veel meer kunnen zijn.

Hij gebruikt satellietapparatuur om de jungle af te zoeken.

Je ziet hier een enorm grondgebied.

Het is als zoeken naar een naald een hooiberg.

Het beslaat 6,5 miljoen km2, en ligt in 9 landen.

Het Amazonegebied is een van de meest ontoegankelijke plekken.

Ongeveer 60 procent van het woud ligt in Brazili�.

En daar heeft Walker gezocht.

Je zoekt meestal naar kleine plekken die vrijgemaakt lijken te zijn.

Een open plek in het bos.

Bij deze resolutie zie je maar weinig.

Maar als hij een potenti�le plek vindt...

laat hij andere satellieten er gedetailleerde beelden van maken.

Al je inzoomt op hi-res beelden dan wordt het duidelijk...

of het door de mens gemaakt is.

En dat het geen weg is van een veebedrijf of zo.

Op die scherpe satellietfoto's ontdekt hij iets uitzonderlijks.

Een dorp van een ge�soleerd levende stam.

Er is nog nooit contact mee geweest. Dit zijn de hutten.

En dat zijn de tuinen die altijd om het dorp heen liggen.

Dan zit je midden in de VS achter je computer...

en dan zie je bijna tegelijkertijd...

zeer traditioneel levende stammen.

Ik vind het echt fascinerend. Het geeft goed aan...

hoe verbazingwekkend satelliettechnologie geworden is.

Er zouden nog maar een paar duizend mensen zijn...

die zo enorm ge�soleerd leven.

De meesten in het Amazoneregenwoud.

Het is best heel bijzonder dat in deze tijd...

waarin we streepjescodes hebben, alles van ons wordt vastgelegd...

satellietschotels op elk dak, op elke straathoek bewakingscamera's...

er mensen in de jungle leven waarvan we de naam niet eens weten.

We kennen vaak de naam van hun stam niet eens.

We weten niet hoe ze zich noemen. Best verbazingwekkend.

De levens van die mensen zijn ons een raadsel.

Wie zijn die onbekende stammen van het Amazonegebied?

Hoe hebben ze verborgen kunnen blijven voor de rest van de wereld?

December 2016.

Een heli maakt 'n routinevlucht boven een afgelegen stuk van de Amazone.

Met aan boord fotojournalist Ricardo Stuckert...

en antropoloog Jose Carlos Meirelles.

We zaten in heel slecht weer.

De piloot ging afwijken van de geplande route.

Toen zag ik een open plek, met vijf mannen erop.

Ik pakte m'n camera en begon foto's te maken.

Ze keken omhoog naar de helikopter.

Ik bleef foto's maken, de heli vloog weg.

Als Stuckert de foto's nader bekijkt...

beseft hij dat het haast ongekend duidelijke beelden zijn...

van een onbekende stam.

Een stam die volledig afgezonderd is van de moderne maatschappij.

De foto's bieden een inkijkje in een wereld die ons vreemd is.

Een doorgang naar het verleden.

Dit is niet zomaar een foto.

Je gaat miljoenen jaren terug in de tijd, naar onze voorouders.

Het zijn ongelooflijke beelden.

Maar zo'n vlucht biedt geen echt inzicht in hoe die stammen leven.

Geweldige foto's, maar het is gevaarlijk en duur.

En het viel moeilijk in te schatten hoe groot het dorp was.

Het mooie van satellietbeelden is dat je systematisch te werk kan gaan.

We kunnen inzoomen en bepalen hoe groot de huizen zijn.

Dat kan je niet slechts ��n keer doen, maar jaren achter elkaar.

Dan zie je of die populaties groter of kleiner aan het worden zijn.

En je kan in de gaten houden waarheen ze zich verplaatsen.

Walker gebruikt technologie om bossen te scannen.

Hij zoekt naar nieuwe gaten in het bladerdak.

We krijgen nu bijna meteen een signaal als er ergens ontbost wordt.

Deze roze pixels geven stukken aan die ontbost zijn.

Kleine stukken die door die onbekende stammen ontbost zijn.

Terwijl ze verder trekken, ontbossen ze kleine stukken in het woud.

Een computerprogramma is in staat die op te sporen.

Aan het tijdsverloop kan je zien dat er eerst geen open plekken waren.

Aan de hand hiervan kan je dan volgen...

waarheen ze zich verplaatsen.

We kunnen zo ook inschatten hoe groot hun dorpen zijn.

E�n bepaalde stam volgt hij zo al vijf jaar.

Het mooie bij deze stam is...

dat je kan zien waar ze vandaan komen als je dit afspeelt.

Ze verspreiden zich dan in twee richtingen.

Als je die ontboste stukken bij elkaar optelt...

dan zie je dat het mettertijd toeneemt.

Het geeft aan dat deze populatie enorm gedijt.

Hun aantal neemt toe.

Alles is hiermee mogelijk.

Deze nieuwe technologie stelt je in staat nauwkeurige analyses te maken.

Over waar ze zijn en hoe ze zich verplaatsen.

We kunnen dan ook inschatten wat hun overlevingskansen zijn.

Walker heeft acht onbekende stammen in het Amazonegebied opgespoord.

Men denkt dat er nog veel meer van die stammen zijn.

Onvindbaar voor moderne apparatuur.

Ze verschijnen niet op satellietbeelden of foto's.

Zelfs in de 21e eeuw zijn ze nog totaal onvindbaar.

Vermist in de moderne wereld.

Er leven zeker stammen in de Amazone van wie we niks weten.

Die zijn er echt wel.

Die onbekende stammen bestaan uit jager-verzamelaars.

Door hun manier van leven zijn ze heel moeilijk op te sporen.

Als we aanwijzingen zoeken dan zijn die bijna niet te vinden.

Jager-verzamelaars leven volledig van het land.

Ze voeden zich met wat ze in het woud vinden.

Als je een maand met een stam optrekt in de jungle...

dan zal je opkijken van wat ze eten uit de jungle-supermarkt.

Klein fruit, allerlei aardappelen, insecten.

Ze hebben de keus uit heel veel voedsel.

Omdat ze al het eten uit het bos halen, doen ze niet aan landbouw.

Ze hakken dus ook geen bomen om.

Daardoor zijn ze vanuit de lucht niet te ontdekken.

En ze kunnen ook voorkomen dat ze vanaf de grond ontdekt worden.

Beto Marubo komt uit een stam uit de westelijke Amazone.

Hij heeft met jager-verzamelaars in het woud geleefd.

Ze kennen hun gebied als hun broekzak.

Ze leven in nauw contact met hun omgeving.

Ze hebben heel scherpe zintuigen.

Ze hebben een enorm goed richtinggevoel in de jungle.

Daar kan geen gps tegenop.

Ik heb bij zulke populaties geleefd. Ze zijn ongelooflijk.

Zulke stammen trekken constant verder.

Vaak leggen ze vele kilometers door het regenwoud af.

Ze hebben nog niet de technologie om de dingen om hen heen te veranderen.

Ze hebben geen kettingzagen en trucks.

De impact die ze op de natuur hebben, is dus heel beperkt.

Hun manier van leven heeft nauwelijks impact op hun omgeving.

Ze maken heel kleine bouwsels die onder het bladerdek staan.

Ze hebben geen gebouwen en verbouwen niks.

Het is dan ook nagenoeg onmogelijk om die stammen te vinden.

Om iets aan de weet te komen over hen...

moeten we iets anders hebben dan satellietbeelden.

Er zijn wel kleine stammen gevonden in het Amazonegebied.

Waaronder de kleinste stam van allemaal.

Een geheimzinnige stam met nog maar ��n overgebleven stamlid.

In de Amazone leven onbekende stammen.

Ze hebben nooit contact gehad met andere mensen.

Niemand weet precies wie ze zijn en hoe ze leven.

Maar de moderne wereld trekt verder de jungle in.

Bij toeval worden dingen ontdekt.

Maar het eerste contact maakt soms het mysterie alleen maar groter.

Twee goede vrienden van me waren op zoek naar onbekende stammen.

Ze zagen een klein beetje gewas, slechts ��n hut...

plus onze vriend.

De man in het gat.

Een man die helemaal alleen in het Amazonegebied leeft.

Hij is dan wel gevonden, maar z'n leven blijft een compleet raadsel.

Hij zou het laatste stamlid zijn. We weten z'n naam niet.

Ook de naam van z'n stam niet. We weten nauwelijks hoe hij leeft.

We weten alleen dat hij grote gaten in z'n hutten graaft.

Dus wordt hij de man in het gat genoemd.

Mensen die gaten graven in hun woning, dat is ongekend.

Hij verstopt zich erin. Het werkt als een bunker...

van waaruit hij kan schieten. Ik ken geen stam die dat doet.

Dit zijn zeer zeldzame beelden van de man in het gat.

Hij weigert elke vorm van contact. Soms zelfs gewelddadig.

Als je dichtbij komt, dan richt hij op je.

Soms schiet hij zelfs op buitenstaanders.

Hij is het laatste stamlid van z'n uitgestorven stam.

Hij heeft nog een klein stukje bos voor zichzelf.

Hoe psychologisch belastend moet dat wel niet voor hem zijn.

De man in het gat is niet de enige die weigert contact te maken.

Veel verborgen stammen in de Amazone weten van de wereld om hen heen.

Het lijkt of ze er niets mee te maken willen hebben.

Die populaties vermijden vaak contact met de buitenwereld.

Ze willen per se afgescheiden blijven.

Het signaal is duidelijk: laat ons met rust.

Als buitenstaanders contact zoeken vallen sommige stammen zelfs aan.

Jose Carlos Meirelles weet uit de eerste hand hoe riskant dat kan zijn.

Wij zeggen wel dat mensen die contact met hen zoeken kanonnenvoer zijn.

Niet minder dan 120 tussenpersonen zijn gedood...

door verborgen stammen, sinds de jaren 70.

Steeds als ze een vliegtuig zien dan schieten ze pijlen af.

Het is hun manier om te zeggen:

H� makker, we willen niet dat dat ding boven onze huizen vliegt.

Die stammen vermijden met opzet contact met de buitenwereld.

Ze houden zich verborgen.

Wij hebben ze in de gaten gehouden...

maar zij hebben ons ook in de gaten gehouden.

We zijn op expedities gegaan...

waarop we in de jungle onze survivaltechniek benutten.

Ze wisten dat we er waren...

al vanaf de dag dat we het woud in kwamen.

Ze klommen in bomen om ons gade te slaan.

Ze wisten waar we sliepen, wat we aten...

met hoeveel we waren en wie we waren.

Ze kende al onze technieken. Maar wij konden ze niet zien.

Er is een reden waarom ze zich verborgen hebben gehouden.

Sommige stammen zijn zowat letterlijk aan het wegrennen.

Constant op de vlucht voor kettingzagen, bulldozers...

illegale houthakkers, coca�nesmokkelaars en gouddelvers.

De wereld dringt bij ze binnen.

Deze stammen zijn uit hun huizen verdreven en zijn op de vlucht.

Rob Walker kon zelfs een stam die op de vlucht was volgen.

Het waren eigenlijk vluchtelingen.

Op de vlucht voor de buitenwereld.

Ze legden relatief grote afstanden af.

Al die open plekken liggen bijna op een rij.

Ze hebben een grote trek ondernomen.

Ze trokken regelrecht naar 't oosten, tot ergens aan deze rivier.

Ze waren het slachtoffer geworden van aanvallen.

Moordpartijen door de buitenwereld. Daarvoor vluchtten ze weg.

Veel van die stammen worden al tientallen jaren bedreigd.

Begin 20e eeuw piekte de rubberhandel.

Europese bedrijven maakten inheemse stammen tot slaven.

In sommige gebieden werd 90 procent van de bevolking uitgemoord.

Sindsdien verbergen die stammen zich in afgelegen delen van de Amazone.

Veel van die groepen die teruggetrokken zijn gaan leven...

zijn de afstammelingen van de overlevenden...

van die periode vol volkerenmoord.

Vol chaotische verspreiding.

Dat gedrag is een reactie op de agressie...

waarmee ze altijd te maken kregen.

Als een stam in contact komt met blanke mensen...

dan kan het maar op twee manieren aflopen:

Ze weten weg te komen of komen tijdens het vluchten om.

Anders kan het niet aflopen.

In het nauw gedreven in het krimpende woud...

hadden sommige stammen geen andere keus...

dan voor het eerst contact te maken.

In Peru is een stam drie keer in de laatste paar jaar gefilmd.

Terwijl ze de rivier overstaken, naar een dorp toe.

Dat doen ze niet opeens, ze praten er heel lang over.

Ze analyseren de mogelijkheden.

Wij houden ze in de gaten, maar dat doen ze ook bij ons.

Om hun situatie in te schatten.

Als ze dan weten dat ze klem zitten...

dan vragen ze zich af welke blanken het minst erg zijn.

Steeds als ze contact maken, komen we iets meer aan de weet over ze.

Maar van hen die voorlopig nog verborgen in de jungle leven...

blijft hun bestaan voor ons een mysterie.

Ze zijn zo belangrijk omdat ze mensen zijn, net als jij.

Ze hebben net als jij gevoelens. Ze worden geboren...

ze groeien op, ze huilen, ze hebben lief en krijgen kinderen. Als wij.

We zijn hetzelfde.

Vertaling: Diederik Eekhout www.btistudios.com