Original subtitles

DŻENTELMEN W MOSKWIE

Rewolucja w 1917 roku i egzekucja carskiej rodziny

w jedną noc zmieniła oblicze Rosji.

W ciągu kolejnych czterech lat leniniści przekształcili kraj,

pozbywając się carskiej arystokracji: Rosja trafiła w ręce ludu.

Precz ze starym, czas na nowe.

Nie.

Proszę, nie!

Nazwisko.

Aleksander Iljicz Rostow.

Adres?

Ostatnie cztery lata spędziłem w apartamencie 317 hotelu Metropol.

- Dlaczego? - Bo mój dom spalono.

Zawód?

Dżentelmeni nie zwykli posiadać zawodu.

To jaki z was pożytek dla Rosji?

Zdaje się, że nie rozumiecie powagi swojej sytuacji.

Obawiam się, że doskonale rozumiem.

Wyjechaliście z Rosji do Paryża wiosną 1914 roku?

Tak, pamiętam kwitnące jabłonie.

Najpewniej była to wiosna.

Zastanawia nas wasz powrót w 1918 roku.

Dlaczego wróciliście...

raptem rok po rewolucji?

Musieliście wiedzieć, jak przyjmą kogoś tak... szlachetnego.

Tęskniłem za klimatem.

Jesteście autorem wiersza z 1913 roku Gdzie on teraz jest?

Napisaliście go?

Przypisuje mi się go.

Wielu uznało ten wiersz za wezwanie do rewolucji.

Trudno nam zrozumieć człowieka, który najwyraźniej

uległ zepsuciu właściwemu swej klasie

i stwarza teraz zagrożenie dla Rosji i jej ludu.

- Jestem jednym z jej obywateli. - Byliście.

Zamierzamy przycisnąć was do muru.

Ale na wyższych szczeblach partii są tacy,

którzy, z powodu wiersza, zaliczają was do bohaterów rewolucyjnej sprawy.

Dlatego w opinii tej komisji,

skoro partia w pełni kontroluje Metropol,

powinniście wrócić do hotelu, w którym tak wam się podoba,

gdzie pozostaniecie po kres waszych dni.

Ale żeby było jasne,

jeśli kiedykolwiek wychylicie nos z Metropolu,

zostaniecie zastrzeleni.

Panowie, nie potrzebuję już pomocy.

Dalej.

Tego dnia hrabia myślał, że to koniec jego życia,

tymczasem był to dopiero początek.

Nie tylko dla niego, ale też dla mnie.

Przez kolejne lata

hrabia Aleksander Rostow stał się dla mnie wszystkim.

Ekscelencjo, nie sądziliśmy, że was...

Dobrze cię widzieć, Wasilij.

Mój apartament jest na trzecim piętrze, panowie.

Windą czy schodami?

Jak mamy wygrać na polu walki,

skoro nie potrafimy zdecydować, jak dostać się na piętro?

Byliście kiedyś na polu walki?

Schodami.

Piękny widok na Teatr Bolszoj, czyż nie?

To wszystko wasze rzeczy?

Poza parkietem i łóżkiem, tak.

Czytałem wasz wiersz.

Po tonie głosu wnoszę, że nie jest pan zachwycony.

Trudno mi pojąć, że takie słowa wyszły z waszych ust.

Co to wszystko ma znaczyć?

Jestem tu, by pokazać wam waszą kwaterę.

To jest moja kwatera.

Co to za miejsce?

Przed rewolucją te pokoje należały do służby hotelowych gości.

Przynajmniej jest okno.

Powinienem też zmieścić się na tym łóżku.

Zdaje się, że to G-dur.

Tak. To się zacnie komponuje. Dziękuję.

Te ograniczenia nie pozwolą wam zachować całego dobytku.

Ale zezwolę wam zabrać kilka rzeczy osobistych.

- A reszta? - Stanie się własnością ludu.

Winienem dodać, że usunęliśmy walutę z hotelowego sejfu.

Wikt i opierunek są zapewnione.

Dla takich jak wy to koniec życia w Moskwie.

Nie możecie opuszczać hotelu.

Inaczej was dopadnę.

Przepraszam. Nie zapytałem pana o nazwisko.

To nie ma nic do rzeczy.

Dziękuję.

Pełni pan swe obowiązki z najwyższą znaną panu kurtuazją.

Otwierasz drzwi.

Naciągasz odważniki...

raz w tygodniu...

niezawodnie, Aleksandrze.

Heleno?

DZIEŃ 1

Miło cię widzieć, Andriej.

Bonsoir, Ekscelencjo. Nie wiedziałem, czy zje pan dziś u nas.

Zapewniono mi wikt i opierunek.

Zaprowadzę pana do stolika.

Dziękuję.

Tak, szefie.

Saltimbocca to cielęcina owinięta prosciutto.

Gdzie prosciutto? Gdzie szałwia?

Nie mamy prosciutto ani szałwii, szefie.

- Zatem to nie saltimbocca! - Nie, szefie.

Tylko źle przyrządzona cielęcina.

Przepraszam, właściwie ona też się skończyła.

No jasne, że się skończyła.

Saltimbocca na stół siódmy.

Dla hrabiego.

Hrabiego? On tu jest?

Co robi?

Zdaje się, że nie chce zostać pobity.

Jest pan zadowolony z kolacji, Wasza Ekscelencjo?

Ta saltimbocca...

To kurczak zamiast cielęciny?

A zamiast prosciutto cieniutka ukraińska szynka?

Zamiast szałwii...

Przyznam, że to mi chwilę zajęło, ale zdaje się, że to pokrzywa.

Prawdziwy smakosz to dziś rzadkość.

Istotnie, to pokrzywa, Ekscelencjo. Niezrównane podniebienie.

Brawo.

Brawo.

Ekscelencjo, nie spodziewałem się was.

Z chęcią na ciebie poczekam, Jarosławie.

DZIEŃ 47

Witam.

Witam.

Podobają mi się pana wąsy.

A mnie twoje... włosy.

Aleksander Iljicz?

To naprawdę ty?

Książę Nikołaj! Drogi przyjacielu, jak cudownie...

Teraz wystarczy Nikołaj.

Dobrze wyglądasz. Jak się miewasz?

Za chwilę przyjdę.

Opowiadaj. Ostatnio widziałem cię, gdy grałeś Bacha

na przyjęciu twojej babci.

Nadal gram Bacha na przyjęciach.

Będę tu wiele tygodni.

A twoja matka i siostra mają się dobrze?

Są w Szwajcarii.

No tak. Obiło mi się o uszy.

Nadal mieszkasz w starym pałacu?

Zabrali go, ale zostawili mi pokój.

Przynajmniej jesteśmy zdrowi.

Lepiej już pójdę.

Oczywiście. Wybacz, nie chciałem cię zatrzymywać.

Może po kolacji spotkamy się przy barze.

Z przyjemnością.

Nikołaju.

Mogą ci zabrać dom czy pokoje.

Ale nie zabiorą ci tego, kim jesteś.

Myślałem, że jesteś w Paryżu.

Dlaczego, u licha, wróciłeś do tego domu wariatów?

By pomóc mej babce wypłynąć do Anglii.

Audriusie, można jeszcze raz to samo?

- Tak, Wasza Ekscelencjo. - Dziękuję.

Przykro mi z powodu twojej siostry.

Co my tu jeszcze robimy?

Gdy byłem chłopcem, krótko po śmierci moich rodziców,

moja babcia, hrabina, zaprosiła chłopca z sąsiedztwa,

by podnieść mnie na duchu.

Nazywał się Obołeński. Ograł mnie srodze w warcaby.

Źle to zniosłem.

Polały się łzy, posypały pionki, a może nawet przekleństwa.

Wieczorem przyszła do mnie, pogrążonego w rozpaczy, i rzekła:

„Przegrywanie to nic miłego,

a chłopak Obołeńskich to kretyn.

Ale Saszo drogi, dlaczego, na litość boską, dałeś mu tę satysfakcję?”.

Obołeński...

Czy to aby nie Władimir Obołeński? Z Niżnego Nowogrodu?

Ten sam.

Twoja babka ma rację. To kretyn.

W rzeczy samej.

Spalili go żywcem we własnym domu.

Oni nie ustąpią, Sasza.

Znam kogoś...

kto może załatwić papiery zapewniające bezpieczną podróż.

Moglibyśmy wyjechać z kraju.

Chyba że ktoś nas rozpozna.

Chyba że ktoś nas rozpozna.

Musiałbyś przystrzyc wąsiska.

To wystarczający powód, by zostać.

Jak możesz żartować?

Bo jeśli traktowałbym to poważnie,

mógłbym pogrążyć się w rozpaczy, z której nie ma wyjścia.

Drzwi nie są zakratowane.

Po wyjściu z hotelu możemy zniknąć. Wyjechać na wschód czy zachód.

- Moglibyśmy zacząć od nowa. - Jako kto?

- W jakiej roli? - Czy to ważne? Grunt, że byśmy żyli.

To nadal mój kraj.

Dziękuję.

Za Rosję.

Za Rosję.

Jesteśmy sami?

Przepraszam za spóźnienie.

Co mamy dziś w planie, Ekscelencjo?

To, co zwykle, jeśli łaska.

- Teraz moja kolej. - Za chwilę pana obsłużę.

Byłem wcześniej niż on.

Mam rezerwację w każde wtorkowe południe.

Proszę zaczekać.

Niby dlaczego? Dlaczego on wszedł przede mną?

- Jak już wyjaśniłem, mam... - Ma rezerwację...

Byłem pierwszy.

Niebawem będziesz miał swe strzyżenie. Ekscelencjo.

Hej!

Dziękuję.

To nie będzie konieczne, znam ją na pamięć.

Zapewne jest pan gościem z ostatniego piętra.

Tak, miło mi pana poznać.

No tak, poproszę fileta z soli.

Życzy pan sobie kieliszek wina do ryby?

Może sauternes?

Butelka Chateau Baudelaire zdaje się bardziej na miejscu.

- Oczywiście. - Dziękuję.

- Pańska ryba. - Wygląda pysznie. Dzięku...

- Gdzie one się podziały? - Słucham?

Twoje wąsy.

Właściwie...

- To prawda, że jesteś hrabią? - Tak.

- Znasz jakąś księżniczkę? - I to nie jedną.

Czy trudno być księżniczką?

Strasznie trudno. Zwłaszcza od naszej wspaniałej rewolucji.

Dobre to jest?

Nie jadłaś obiadu?

- Przy innym stoliku? - Nie smakował mi.

Życzę smacznego.

Jak księżniczka spędza czas?

Jak młoda dama.

Rano pobiera lekcje.

Po południu odwiedza przyjaciół.

A na obiad jada warzywa.

Mój papa mówi, że księżniczki uosabiają dekadencję minionej epoki.

Niektóre być może tak. Ale zapewniam cię, że nie wszystkie.

Nie przejmuj się. Papa wie absolutnie wszystko o traktorach.

Ale zupełnie nie zna się na księżniczkach.

A pojedynkowałeś się kiedyś?

W zasadzie nie.

Ale mój ojciec chrzestny kilkukrotnie był sekundantem.

- Sekundantem? - Gdy dżentelmeni żądają satysfakcji,

wybierają sobie sekundantów.

To oni uzgadniają zasady pojedynku.

Jakie zasady?

Czas i miejsce. Rodzaj broni.

Jeśli mają to być pistolety, ustalają liczbę kroków.

Do jednego z pojedynków, którym sekundował mój ojciec chrzestny,

doszło w wyniku sporu, który wybuchł w tym hotelu

między pewnym admirałem a księciem...

Poróżnili się pewnego wieczoru w holu.

- Zakochali się w tej samej kobiecie? - Raczej nie chodziło o kobietę.

To zawsze ma związek z kobietą.

No tak. Cóż. Bez względu na powód,

podówczas hotelem zarządzał niejaki Keffler.

Wszyscy wiedzieli, że ukrywa dwa zabytkowe pistolety

za obrazem w swoim gabinecie,

toteż gdy rękawica została podjęta,

wezwano powozy

i zwaśnione strony wyruszyły na pojedynek z bronią w ręku.

W godzinie przed świtem?

W jakimś odludnym miejscu.

Jednakowoż rzeczywistość nie była tak romantyczna.

Zarządca hotelu chce z panem pomówić.

- Mogę najpierw dokończyć posiłek? - Oczywiście.

Dziękuję.

Dziękuję, że pan się zjawił.

Z przyjemnością.

Zwrócono mi uwagę, że niektórzy członkowie personelu...

w rozmowach z panem

w dalszym ciągu używają pewnej...

tytulatury.

Tytulatury?

Tak. „Wasza Ekscelencjo” czy jakoś tak.

Cóż, to prawda.

Gdyby to zależało ode mnie,

oczywiście nie byłoby problemu.

Ale co z...

Swego czasu takie honory były jak najbardziej na miejscu.

Ale zdaje się, że straciły swoją przydatność.

Panie Halecki, zmienianie się leży w naturze czasów.

A w naturze dżentelmenów leży zmienianie się wraz z nimi.

Właśnie.

Mogę spytać, kto zwrócił na to uwagę?

Wie pan, dlaczego pozwalają, by ten hotel działał dalej...

i obsługiwał klientelę?

Żeby można było każdego obserwować.

By wykryć nielojalnych wobec partii.

Jest tak od czasów rewolucji.

A będzie tylko gorzej.

Ten hotel to niebezpieczne miejsce. Zwłaszcza dla pana.

Jak widzisz, Wasilij, rozmawiam z jednym z naszych gości.

Przepraszam, że przeszkadzam, ale chciałbym pomówić na osobności...

Dobrze.

Jak niby mamy to zrobić?

Przebralibyśmy się.

Mogę ukraść płaszcze czerwonoarmistów stacjonujących w moim domu.

Gdy będziemy szli pewnym krokiem, nikt nie zwróci uwagi.

Ot, kolejny bolszewik.

Tak.

Na zewnątrz będzie czekał samochód.

Stamtąd pojedziemy na stację kolejową.

W całej Moskwie są czerwonoarmiści, ale...

dzięki dokumentom, które załatwiłem, dotrzemy do pociągu.

Potem porzucimy nasze wojskowe insygnia.

I ruszymy piechotą 320 kilometrów do Mińska...

I ruszymy piechotą 320 kilometrów do Mińska...

do naszej wolności.

A nasze rzeczy?

Nie.

Nie możemy zabrać niczego, co może nas wydać.

Nawet Heleny.

Ile ci trzeba?

Myślisz, że to wystarczy?

Może...

Dziękuję.

DZIEŃ 65

Naprawdę cię zastrzelą, jeśli wyjdziesz?

Pojawiasz się i znikasz jak duch. Jak się nazywasz?

Nina Kulikowa.

Hrabia Aleksander Iljicz Rostow.

- Gdzie twój papa? - Pracuje.

On zawsze pracuje.

- A twoja matka? - Nie żyje.

Przykro mi to słyszeć. Straciłem rodziców w podobnym wieku.

Ludzi się nie traci. Są nam odbierani.

Nineczko, jak przetrwamy zamknięci w tym hotelu bez końca?

Znalazłam sposób, jak uciec.

Mam klucz, który otwiera wszystkie drzwi w tym hotelu.

Trzeba pamiętać, że za pokojami są kolejne pokoje,

a za drzwiami – kolejne drzwi. Chodź.

- Dokąd idziemy? - Zobaczysz.

Tu się niszczy tajne wiadomości i zakazane listy miłosne.

Dostajesz zakazane listy miłosne, prawda, hrabio?

Ależ oczywiście.

To nie wszystko.

Chyba lepiej nie...

Nie bądź takim nudziarzem. Spójrz, możemy podglądać salę balową.

Chodź.

Jak pociągniesz tę dźwignię, sala balowa pogrąży się w ciemności.

Tędy.

To pokojówka, która zmieniała mi pościel.

Ma na imię Marina.

Codziennie zbiera resztki jedzenia, by wykarmić swojego synka.

Ma na imię Jasza.

To powieści i przewodniki, które zostawiają goście.

To ulubiony fotel mojego ojca chrzestnego.

To przedmioty.

Są w nich zaklęte wszystkie moje wspomnienia.

Tędy.

Chodź, muszę ci coś jeszcze pokazać.

Dalej.

Spójrz.

Nie wiedziałem, że to tu jest. Po co to wszystko?

Papa mawia, że praca rządu jest zbyt ważna, nawet dla Kremla.

Chodźmy.

Chowaj się.

Iloma się jutro zajmiemy?

Czternastoma rano i dwunastoma po południu.

- Tylko dwunastoma? - Na tylu znaleźliśmy dowody.

Jakich dowodów potrzebujecie?

Dajcie mi człowieka, a paragraf się znajdzie. Jeszcze pięć nazwisk.

DZIEŃ 67

Zgarniają coraz więcej ludzi, wytaczają im procesy.

Nie ma dla nich znaczenia, czy dokonano przestępstwa, czy nie.

Tym bardziej powinniśmy wyjechać.

Ty powinieneś. I to szybko. Dopóki jeszcze masz szansę.

Widziałem na liście twoje nazwisko.

Dziś odebrałem dokumenty.

Kilka tygodni i wszystko będzie gotowe do ucieczki.

Nie mamy tygodni. To mogą być dni, a nawet godziny.

- Wyjedź natychmiast. - Musisz jechać ze mną.

Nie mogę.

Z tego samego powodu, co wcześniej.

- Helena? - Tak.

Nie muszę ci mówić...

Ona chciałaby, byś cieszył się życiem.

Może nie zasługuję.

Jeśli kiedykolwiek zmienisz zdanie...

To pozwoli ci bezpiecznie przedostać się.

Prawdziwy z ciebie przyjaciel.

Ale nie.

A ty uciekaj. Dziś w nocy.

Tak zrobię.

Po tym, jak ostatni raz zagram Rachmaninowa na rosyjskiej ziemi.

Znam go. Nikołaj Petrow to prawdziwy książę.

Jego ojciec był słynnym generałem, ale nie ciągnęło go do wojaczki.

Jego wielką miłością jest muzyka.

Podobno gdy skończył trzy lata,

częściej widziano go ze skrzypcami niż bez.

Nikołaj!

Nikołaj.

Nikołaj!

Nikołaj!

Wasz przyjaciel zadał się z elementem, który obserwujemy.

Ciekawe, dlaczego potrzebował dwóch dokumentów podróżnych.

Po latach hrabia zdradził, że żałuje, że nie miał odwagi zrobić więcej.

Ale gdyby tego dnia opuścił hotel,

kilka sekund później zginąłby na chodniku.

A ja nie przeżyłabym, by o tym opowiedzieć.

Napisy: Marcin Łakomy