Original subtitles

Heldu dira denak gaur goizean?

Egunsentia baino lehen, jauna.

Imajinatzen nuena baino handiagoa da hau.

Erregea pozik dirudi.

Nire anaiak bisitaldia maite du.

Beranduago, nik neuk eramango zaituztet lorategietara.

Baina lehenango, ekialdeko hegala...

jatorrizko lursoiletik baino harago doana.

Hemen biziko zarete zuek eta zuen familiak.

Nire desioa da, batez ere...

Versailles ikus dezazuela ez errege-jauregi bezala...

baizik eta zuen etxea bezala...

erosotasun eta solasaldiez betetako toki bat.

-Toki bat poztasun eta argiz betea. -Gure loria partekatua, jauna!

Hemen goian!

Zer nolako garaipenak ikusi ditudan!

Zugatik borrokatu nintzen... Douain.

Zugatik galdu nuen begia Besan�onen.

Eta horregatik saritua izango zara.

Eta zenbat nire anaiarengatik, jauna?

Harri batek zapaldu du zure hormak eraikitzean.

Zer nahi duzu?

Frantziak bere heroiak ohoratuko zituela esan zenuen.

Hori zen zure promesa.

Gezurrak!

Bildotsak bezala bizi eta hiltzen gara...

eta zure esklabu gisa dihardugu.

Frantzia zarela esaten duzu...

baina benetan izango bazina gure sufrimendua ezagutuko zenuke.

Hezurretan sentituko zenuke...

eta mina kenduko zenuke.

Beste batzuk bai sentitzen dute, jauna...

eta gure leialtasuna gehiago merezi dute.

Tira ba, soldadua. Ez izan tentela.

Erregeak guztiak tentelak garela uste du.

Jaitsi hona berehala!

Ni jaistea nahi duzu, jauna?

Oso ondo!

Zure anaiak agintzen duen bezala!

Ez! Ez egin!

Gizonak uste zuen berak eta bere kideek...

ez zituztela jaso guda-zelaian irabazitako ohorea eta errespetua.

Soldaduak ziren. Ez dituzte aginduak betetzen?

Kexa asko dituzte, jauna.

Haietako askok lanean jasandako zauriak...

tratatu gabe dituzte oraindik.

Zenbatek jarraitzen diote etenaldiari?

Orain arte, 2.000.

2.000, jauna.

Eta lanera itzultzen ez badira, eraikuntzak ez du aurrera egingo.

Bigarren solairuko gelak...

ez daude amaituta oraindik, eta negua hurbil dago.

Eta ostaturik gabe, heldu berri direnak...

laster joango dira.

Agindu lanera itzul daitezela.

Eta bitartean, gainontzeko igeltseroek jarraituko dute.

Ezetz uste dut, jauna.

Haiek ere lan egiteari uko egiten diote.

Zergatik?

Lan-baldintzak gogorregiak direla diote.

Ez dela arretarik jartzen segurtasunari.

Egia al da hori?

Dozena erdi gizon galtzen ditugu astero, jauna.

Eta askoz gehiago zauritzen dira.

Kalte-ordainak kalkulatuta dauzkagu.

Zer jasoko du gizon honen familiak?

Ezer ere ez, jauna.

-Berak eragindako zauriak dira. -Ordaindu hala ere.

Horrek haien nahigabea arinduko du, jauna, baina ez gizonen haserrea.

30 urterekin, Alexandro Handiak...

Greziatik Indiara zihoan inperio bat eraiki zuen.

Baina bere ondoko gizonik gabe...

Dario erregeak itsasoraino eramango zukeen.

Iaz, Espainiar Herbehereak berreskuratu genituen.

Laster, Holandan jarriko ditugu begiak.

Annaba erregearekin egindako merkataritza ondo doa...

eta aldi berean Casseleko dukeak burua makurtzen du.

Aldamio bateko igeltsero batek ez nau itsasora botako.

Ziur nago erregea pozik egongo dela zu hemen ikusteaz.

Ohorea da erregearen desioak betetzea...

baina beldur naiz nire baliabideak nahikoak ez izatea...

berak ohi duen estiloan nire burua mantentzeko.

Erregeak noble guztientzat hedatu du finantza-pizgarri bat.

Lurren inguruan etxe bat eraiki nahi duten nobleei...

ordaingabeko zor guztiak barkatuko zaizkie.

Orduan berehala eman behar diet hasiera planei.

Bitartean, saiatuko gara eroso egon zaitezen jauregian.

A, Cassel! Ardi galdua itzuli da.

Tamalgarria zure jauretxeari gertatutakoa.

Dirudienez erre egin da.

-Hala da. -Nola gertatu den ideiarik baduzu?

-Ezbehar bat, dudarik gabe. -Bai!

Hara, gertatzen dira batzutan, ezta?

Mesedez, jarraitu niri.

Ez da erratzen armairu bat baino handiagoa.

Egia esan, erratzen armairu bat zela uste dut.

Ongi etorri Versaillesera.

Zuk behintzat ez duzu lana bertan behera utzi.

-Ni ez naiz igeltsero bat, jauna. -Baina soldadu bat izan zinen.

Altxamendurik aurkitu zenuen ofizialen artean?

Noizean behin, jauna.

Nola egin zenuen orbaina?

Gudan, jauna.

Eta bestea?

Matxinadan.

Nola erreakzionatu zuten jeneralek?

Zein gizon mota zirenen araberakoa zen hori, jauna.

Baina gauza bat esan diezazuket...

soldaduei aurre egitera soldaduak bidaltzen dituen erregeak...

ez da luzaro errege izango.

Ez dut konponbiderik ikusten.

Entzungo luketen gizon bat dago, jauna.

Haien errespetua dauka eta beraien ondoan borrokatu zen.

Anaien artean desadostasuna egon daiteke...

bata bestearen aurka egin gabe, jauna.

Argi dago seme bakarra izan zinela.

Zergatik jokatzen dira horrela?

Gizon guztiek ostikoak jotzen dituzte...

minduta daudenean.

Joan zaitez beraiengana eta hitz egin soldadutik soldadura.

Ez eskaini ezer. Hau hizketaldi bat da.

Ni baino gaituago dagoen beste norbait dago.

Baina zu aukeratu zaitut.

Neguak laster lurra hoztuko du.

Eraiki nahi badugu zimenduak behar ditugu.

Zimenduak nahi baditugu, zulatu beharko ditugu.

Orain!

-Joan Bruand arkitektuaren bila. -Bai, jauna.

Eta zein da nire lingoteen zuzendariaren izena?

Leclerc, jauna, Monetaren Errege Etxekoa.

Bera ere ikusi nahi dut.

-Gizon hauek zaintzen dituzu? -Bai.

Zeintzuk dira gaitzak?

Sukar gastrikoa, gangrena, sendatu ezin diren saihets-hezurrak.

Hobe duzu beraiengana ez hurbiltzea, jauna.

Zergatik ez?

Miasmak egon daitezke, aireko kutsadura.

Gudako anaiak dira hauek. Arriskua hartuko dut.

Brebant danborraria?

Okertzen ez banaiz, Rochefort herria hartu genuen elkarrekin.

Rohan jauna...

Mina duzu?

Frantzia osoak sentitzen du zure sufrimendua.

Eta erregeak?

Erregeak ere zure mina sentitzen du.

Ikusi nahi ninduzuen.

Hemen nago.

Zure zaldiak aparteko zereala jaten ari dira, Valliereko andrea.

-Bidaiaren bat antolatzen ari zara? -Askapena irrikatzen du.

Askapena zeretik?

Torturatik.

Zure burua bakarrik torturatzen duzu, dirudienez.

Klausurako bizitza bat nahi du komentu batean.

Ez jarri bere bidean. Nahiko sufritu du.

Dirudienez inor ez dago pozik eman dizkioten gauzekin.

-Maite izan zaitut, jauna. -Eta nik zu, behin batean...

baina istorio guztiak bukatzen dira.

Orduan joan naiteke.

Ez, ezin duzu.

Zer kalte egin dezake? Ez da zure gogokoa orain.

Hau zure etxea da, andereno.

Hau guztion etxea da.

Ez dut baimenik emango.

Gure semea, Luis de Borbon, zaintzen ari dira?

Parisen.

Zin egin nizunak berdin jarraitzen du.

Frantziako seme bat, nola edo hala.

Zoaz zu.

Igeltseroei buruz ezer entzun duzu?

Saiatzen naiz ezer ez entzutea igeltseroei buruz.

Bat gure aurrean hil da...

eta besteak greban daude.

Nire lagun ona Pascal Saint-Martinekoa etorri da...

eta ez du tokirik.

Bera izango banintz, Parisera itzuliko nintzateke.

Bera izango bazina, altuagoa eta ederragoa izango zinateke.

Aire pixka bat nahi dut. Nirekin zatoz?

-Ez zenuen aire zabala gorrotatzen? -Bai.

Baina gaur ez. Etorri!

Badakit haserretzen zaitudala noizbehinka...

eta harroa eta alferra naizela...

eta arinkeria gehiegi gustatzen zaidala...

onartzen dut...

baina bira txiki bat lorategiaren inguruan...

afaldu baino lehen ona da arimarako...

eta denek egin beharko lukete.

Zer gertatzen da?

Ez zara zu zeu gaur.

Maizago egin beharko genuke hau.

Denbora gehiegi ematen dugu barruan.

Berorren gorentasuna?

Zure laguntza behar dugu, berorren gorentasuna.

Ezagutzen zaitut. Nor zara zu?

Erregearen armadako sarjentu bat.

Zer nahi izango zenuke nigandik?

Beharbada ez gaude guda-zelaian...

baina zerbitzu leialean gaude denok...

eta bidezko tratamendua eskatzen dugu.

Erregeari gure eskakizunei buruz hitz egin diezaiozula nahi dugu.

Errespetua...

gure zauriak zaintzea...

ostatu txukuna, bidezko ordaina eta kalte-ordaina...

erregearen soldaduei dagokien bezala.

Eta zergatik eskatu beharko nuke zuen izenean?

Gure laguntza aintzat har dezakezu...

egoera aldatuko balitz.

Ez dut ulertzen esan nahi duzuna.

Zein aldaketa?

Zure anaiak errege izateari utziko balio.

Ohartzen zara urka zaitzakedala horrela hitz egiteagatik?

Ohartzen naiz.

Eguzkia sartzen ari da.

Zer nahi zuen?

Nire anaiarekin hitz egin dezadan.

Clermont andrea...

esan zenidan zure paperak laster helduko zirela zure etxaldetik...

eta hilabete asko igaro dira, egia esan.

Bai, berehala helduko dira.

Badakizu nolakoak diren hegoaldean.

Bai, egia da.

Jakina, ez litzaiguke gustatuko zuek joatera behartzera.

Hori oso zentzuduna da zure aldetik, Colbert jauna.

-Ahal dudana egingo dut. -Noski.

Jaunak! Zuen ostatuak egokiak izatea espero dut.

-Bai. -Zoragarria.

Erregea!

Berorren maiestatea.

Gosez hiltzen nago.

Ohartu naiz zure laguna...

Pascal Saint-Martinekoa, Versaillesera etorri dela.

Borondatez etorri da...

baina orain ez dauka lo egiteko tokirik.

Ostatua emango zaio garaia heltzen denean.

Zure igeltseroak ez daude pozik.

Utzidazu beraiekin hitz egiten.

Ez ditut kontu politikoak afarian eztabaidatuko...

eta are gutxiago zurekin.

Haien ondoan borrokatu naiz...

eta batailan jarraitu zitzaizkidan. Beharbada...

jarraituko zaizkit lanerako itzuleran.

Bihar ehiza egitera joango gara!

Nire eskaintza baztertzen ari zara.

Bai, anai.

Pozten naiz konturatzeaz.

Orduan zergatik mantentzen nauzu hemen?

Nire etxea hamasei kilometrora dago.

Eginkizunik ez badaukat zuretzat...

balioko posturik ez badaukat anaia izatearena izan ezik...

zergatik nago hemen oraindik?

Saint-Cloudera joan naiteke eta zure anaia izan...

nire ohearen erosotasunean.

Ikusi nahi banauzu bidali suziria.

Hemen zaude nik horrela nahi dudalako...

eta hori nahikoa izan beharko litzateke.

Henriette, jan egin behar duzu.

Jango ez banu...

ez nuke energiarik izango bizitzako beste gozamenetarako.

Hartu otarrain hau...

eta ardo pixka bat berarentzat, mesedez!

Benetan, nahiko ondo nago.

Eskerrik asko, Ath�nais.

Henriette, ezagutzen zaitut.

Jaten ez baduzu, lehortu eta desagertuko zara.

Honekin bukatu nahiko zenuke?

Nor naizenaren pixka bat jakin nahi nuke.

Egiaren pixka bat nahikoa da zu urkatzeko.

Eta gure lehengusua?

Edo gure familia gezur bat da ere?

Chevalierrek bere aurrean duena bakarrik sinesten du.

Onura aterako duela sentitzen duen bitartean...

gure laguna izango da eta mantenduko du gure postua gortean.

Hori zen egoera erregeak bere froga eskatu zuen arte.

Eta zer gertatzen da ezin badugu konbentzitu?

Zer gertatuko da orduan?

Bizirik irauteko beharrezkoa dena egingo dugu.

Oso eder zaudete gaur gauean.

Marchal jauna, oso atsegina zara.

Esan nion...

Ongi!

Horrela deitu ahal didazu nahi baduzu...

baina zerga-biltzaile bat naiz...

eta erregea dirua galtzen ari bada bideko lapurren erruz...

ni ez naiz erantzulea izango.

Ez dago hemendik Parisera salbu dagoen zalgurdirik.

Beraz, erregearen poliziek ezin badute bideak kontrolatu...

orduan ezin du itxaron zerga-biltzaile bat...

bideetatik bera bakarrik joan dadin...

eta kutxak beteta hel dadin.

Jaunak, laguntza behar duzuela ematen du.

Ez dugu laguntzarik behar, beraz...

Ez, behar duzuena babesa da.

Han geunden basoan galduta eta nola itzultzeko ideiarik gabe.

Etxola txiki bat ikusi genuen eta gelditu ginen...

janaria eta argibideak eskatzeko. Bi ahizpa...

Nire logelara etorriko bazina, zure irribarrea zabalduko nuke.

Ezerren truke eskatzen duzu.

Zergatik?

Behar dudan guztia daukat.

Ikusten duzu? Esan dizut irribarrea eragingo nizula.

Igeltseroekin hitz egin dut gaur goizean.

Nekatuta eta gose daude.

Ez dut uste neurri gogorrek haien aurka funtzionatuko dutenik.

Orduan hitz egingo diet.

Eta eskertuko nizuke baxuago hitz egingo bazenu.

Esan badiezazuket, jauna...

horrek zuganako errespetua murriztuko luke.

Soldaduek aginduak ulertzen dituzte, ez besterik.

Eta militar batek hitz egingo balie eta haiekin arrazoituko balu?

Arrazoi duzu. Louvois bidaliko dut.

Barkaidazu, berorren maiestatea.

Zorabiatuta nago eta alde egingo dut.

Zer gertatzen zaizu arratsalde honetan?

Ez duzu ezer esan borondatez.

Gelako argi distiratsuena izan ohi zinen.

Orain gogoa beste nonbait duzu.

Sentitzen dut...

jauna.

Ez dut nire erregea pozik utzi?

Egoera zuzentzeko baimena eskatzen dut.

Itzuliko naiz.

Zerbaitekin lagun diezazuket?

Hainbeste galdera ez egitearekin has zaitezke.

Oso ondo. Zain egongo naiz orduan.

Itzuli lehenbailehen.

-Zer egiten ari zara? -Nire anaia bilatzen.

Uste nuen hor egongo zela.

Badakit non dagoen.

Berorren maiestatea...

Zutaz kezkatuta nengoen.

Nekatuta nago, jauna. Hori da dena.

Baina zure begiek beste gauza bat esaten dute.

Hau egiten du beti, ezta?

Nekatuta zaudenean hizketa garrantzitsua nahi du.

Beti egin du nirekin...

Lasaigarria da jakitea zurekin ere hala dela.

-Zer egiten duzu esna hain berandu? -Ni?

Ohetik atera berri naiz bakarrik.

Intimitate pixka bat, anai.

Non zauden ahaztu duzula uste dut.

Nork hitz egiten dizun ahaztu duzula uste dut.

Louvoisek ez dizu lagunduko. Badakizu hori, ezta?

Philippe, orain ez!

Ez dute errespeturik tontorreko jeneralarengatik.

Gudari bat bere ondoan dagoen gizonarekin fidatzen da bakarrik.

Kontuz ibili zure hitzekin.

Zure burua defendatzen duzu!

Beti! Baina zeretik?

Nola da posible...

ez ikustea laguntza eman nahi dizutenak?

Proposatzen duzuna ez da laguntza!

Mundu guztiak ez zaitu erorarazi nahi.

Une batez erasotzeari utziko bazenio, ikusiko zenuke hori

Utzi besteek zure erabakietan lagun diezazutela. Ezin duzu dena egin.

Gobernatzea ez da zure arazoa.

-Izan liteke zuk utziko bazenit! -Mesedez gelditu!

Baina ez didazu inoiz utziko. Orain badakit.

Zure aurka nagoela uste duzu.

-Baita mundu osoa ere. -Senarra!

-Baina oker zaude! -Geldi!

-Jainkoarren, jan zerbait! -Zer gertatzen da?

Haurdun nago!

Proposamen bat daukat zuretzat.

Nahiago nuke zure zatia ordainduko bazenu.

Hemen dago...

jauna.

Ez dut ahaztu.

Ez naiz bideetara itzuliko moskete batekin

Polizia gehiegi daude.

Lagunak ditugu polizien artean, ondo dakizunez.

Ez dira nahiko.

Beraz, plan berri bat pentsatu dut guretzat.

Zerga-biltzaileei babesa eskaintzea.

Ekar iezadazu dirua.

Ez dit axola izango nola lortzen duzun.

Erregearen igeltseroak greban daude.

Gure frustrazioak erregearen planekin partekatzen dituzte.

Erregeak gizon gehiago aurkituko ditu.

Igeltsero gehienak soldaduak dira. Erregearengatik borrokatzen dira.

Armadaren barruan desadostasunak daude.

Ikusiko dugu zer egin dezakegun horiek bultzatzeko.

Erregeak matxinadak zapalduko ditu gainontzeko soldaduekin.

Ordurako soldadurik geratzen bazaio.

Erregeak ulertzen du...

ez duzuela uste...

merezi duzuen errespetua jaso duzuenik.

Oker zaudete.

Zuek gabe, Frantzia ez litzateke existituko.

Baina zuek bere zerbitzariak zarete, erregea den bezala.

Beste bataila batzuk egongo dira borrokatzeko...

beste guda batzuk irabazteko.

Baina Flandeseko zelaietan ukondoz ukondo egon zineten bezala...

erregeak eskatzen dizue orain...

ukondoz ukondo egon zaiteztela hemen Versaillesen.

Nor da zuen buruzagia?

Ez dugu buruzagirik.

Ahots batez mintzatzen gara.

Ez bazara lanera itzultzen, urkatu beharko zaituzt!

Hil nazazu eta beste bi gizon nire tokian jarriko dira.

Zuen kexak ulertzen ditut.

Esaiozu erregeari...

beragatik berriz borrokatuko garela,

berriz eraikiko dugula...

konfiantza eta leialtasuna erakutsiko ditugula...

baina lehenengo erregeak erakutsi beharko digu...

bere promesak betetzen dituen gizona dela.

Cambrai eta Compiegnen egon nintzen...

Leiho hauek sarraila berriak behar dituzte.

Burua galdu duzu? Zer egiten duzu hemen?

Konpon nezake, noski, baina lana atzeratzen nago, beraz...

Ezin zaituzte ikusi! Joan behar duzu!

Eta hala ere, hemen nago.

Barregarria da nola funtzionatzen duen, ezta?

Ez ikusiarena egiten didazu?

Dozenaka ohar bidali dizkizut.

Utzi niri jarraitzeari!

-Gogoratzen duzu nor naizen? -Oso ondo gogoratzen dut!

Arrosa ez ezik arantza zara, bazenekien hori?

-Aski da! -Nirea da?

-Joan behar duzu! -Ezin dut esan!

-Ezin duzu edo ez duzu esango? -Utz nazazu nahi baduzu!

Joan behar duzu! Ez dut nahi ezer gerta dakizun.

Ezin dut hori egin, ondo dakizunez.

Traizionatua izan arren zugatik, beragatik...

-ni neugatik... -Gertatu zait dagoeneko.

Gorrotatzen nauzu?

Errazagoa izango litzateke dena hala izango balitz.

Nire anaiak hau erabiliko du. Ikusiko duzu.

Nola?

Berak nahi duena lortzearren.

-Ez dut sinesten. -Ziurta diezazuket hori.

Bere haurra izango da astelehenetan, nirea asteartetan...

bere umorearen...

bere beharren...

bere apetaren...

bere osasunaren...

bere gosariaren...

edo haizea dabilen moduaren arabera.

Ez diozu haur bat ematen.

Makila bat ematen diozu...

gu jipoitzeko.

Zure dirua!

Eta orain esan behar duzu...

Inoiz!

Nahiago duzu hiltzea?

Inoiz!

Zer gertatzen da orain?

Ahaztu dut! Ematen dizut...

Erdia niretzat eta beste erdia zuretzat.

Eta orduan jotzen zaitut.

Nik jotzen zaitut.

Gidaria, gogoratzen duzu?

Bai, jakina!

Zer espero duzu nik esatea?

Dena ondo bukatuko dela?

Luma bat naiz haizean.

-Ez dakit nor naizen... -Ahopeka!

nire amak ez didalako esango.

Etorri hona.

Duela hamasei urte jaio zinen...

eta maite zintudan, eta zaindu zintudan...

eta salbu mantendu zintudan ahal izan nuen bezala.

Non jaio nintzen? Paun?

La Rochellen.

Eta nire aita? Noble bat zen?

Oso gizon ona zen.

Erregearen gaitzespenak zapaldu zuen arkitekto bat.

Zergatik zapaldu zuen erregeak nire aita?

Nor zenagatik.

Zer? Kriminal bat? Traidore bat?

Txarrago.

Protestante bat.

Loreak!

Zein politak!

Zuretzat zirela uste nuen.

Norenak dira?

Ideiarik ere ez.

Mariette!

Non dago neska madarikatu hori?

Mariette!

Ezin dugu lehen bezala jarraitu.

Ulertzen dut.

Ulertzen duzu?

Erregea zara, jauna.

Zureak gara iruditzen zaizun bezala gutaz jabetzeko edo gu baztertzeko.

Ez dut inoiz horrelakorik egin zuri dagokizunez.

Berorren maiestatea hitzen atzean ezkutatzen ari da...

baina zentzua argi dago.

Daramazun haurra zalantzaren ikurra da...

eta jasan nahi ez dudan zalantza da.

Nahi duzu zu nirea izatea beste guztiak alde batera utzita?

Nire anaia ere alde batera utzita?

Ezin dut galdera hori erantzun, jauna.

Sentitzen dut.

Mesedez, barkaidazu.

Kaixo!

Bai ezuste atsegina.

Zure liburuak maite dituzu, ezta?

Bai.

Egun, Erromatar Inperioan izandako...

espioitzari buruzko...

tratatu bat irakurtzen ari naiz.

Irakurtzen duen gizon bat gustatzen zait.

Zure lanaz gozatzen duzu?

Gozatu ez da nik erabiliko nukeen hitza.

Zein hitz erabiliko zenuke?

Gogobetetzea.

Min ematen dizu jendea sufritzen ikustea?

Ez dut horrelako gauzetan pentsatzen.

Begietara begiratzen diezu zigortzen dituzunean?

Beti.

Ez naiz inoiz zu bezalako emakume batekin egon.

Ene bada! Asko ikasi behar duzu oraindik.

Poliki!

Poliki!

Poliki!

Eskerrik asko eta zorionak!

Prest gaude.

Hona ekar ditzazun nahi dut.

Jauna?

Lan egin nahi ez duten soldaduak.

Soldaduak, jauna? Hemen jauregian?

Bai. Hitz egin nahi diet, eta hemen egin nahi dut.

Esaiezu nire proposamena haien eskakizunak beteko dituela.

Putetxera joan zen eta botikariarekin hitz egin zuen.

Artsenikoko bi botila eskatu zituen.

Oso ona da hortzetako mina sendatzeko.

Nik neuk erabiltzen dut noizean behin.

Eta Eroseko botila bat...

amodio-harremanetan indarrari laguntzeko.

Baina dagoeneko hori dakizula uste dut.

Besteak espia ditzazun ordaintzen dizut, ez ni espiatzeko.

Ongi.

Hemendik!

Ez ukitu!

-Neu naiz? -Etorri.

Jainkoa, itsusia naiz.

Zure beharra dut.

Egun on, jaunak.

Ohorea da zuei ongi etorria ematea hemen.

Hemen bizi naiz, baina ez da nire etxea.

Hau Frantzia eta bere helburuentzako etxea da.

Eskertu nahi nizueke oker nengoela erakusteagatik.

Zuzen zeundeten greba hastean...

eta lana bertan behera uztean.

Neu nintzen oker zegoena.

Gonbidatu zaituztet gaur zuen barkamena eskatzeko...

eta nigan izandako fedea eta konfiantza berritzen saiatzeko.

Zuek guztiak zuen erregearen zerbitzuan dagoen armada zarete.

Nonahi, zelaian edo aldamioan...

garaia da Frantziak zerbait eman diezazuen ordainean.

Etxe bat.

Les Invalides izena izango du.

Medikuntza-instalazio onenak...

jangela, logelak eta eliza izango ditu.

Parisen kokatuko da, ibaiaren ondoan.

Frantziagatik zauritutako soldadua han sendatuko dute...

eta bere herrira itzuli ezin den soldadua...

han gera daiteke bizitza osorako...

erosotasunean eta kosturik gabe.

Gainera urrezko domina bat egin dut...

ure azken garaipenen ohorean...

eta zuetako bakoitzari bat eman nahi nioke.

Gora erregea!

-Ez zinela etorriko esan zenuen. -Gora!

Hor esan duzun guztia benetan sinesten duzu, ezta?

Gora erregea!

Baina jasoko duen lehenengoa gehien zor diodan gizona da.

Denok ezagutzen duzuen soldadu ausarta da...

Philippe, Orleanseko dukea...

eta ohore da niretzat nire anaia dela esatea.

Frantziak eskertzen dizu.

Frantziak eskertzen dizu.

Frantziak eskertzen dizu.

-Frantziak eskertzen dizu. -Berorren maiestatea...

etsaia zuk uste baino hurbilago dago.

Jauna!

Etsaia zuk uste baino hurbilago dago!

Gizajoa gaixorik dago.

Eraman ezazue sendatzera.

Jauna?

Ondo nago.

Altxatu! Bagoaz!

-Zer egiten duzu? -Saint-Cloudera goaz. Etxera.

-Zergatik? -Ez naiz geratuko minutu bat ere.

Philippe, mesedez! Geldi!

Azaldu.

Konturatu berri naiz aukera bat dugula.

Ez dugu egin behar esaten digun guztia.

Koldarrak izan gara.

Joateko askeak gara. Bere aurka egiteko kemena behar dugu bakarrik.

-Ez dut ulertzen. -Zer nahi duzu benetan?

-Bueno... -Nirekin etortzea...

edo hemen geratzea...

gau eta egun zure atean bere kolpeak entzutearen zain?

Ez zait axola haurra nirea edo berea den.

Gurea izango da.

Baina gure bizitzak hemen daude.

Zu erregearen anaia zara Ezin zara joan.

Toki hau zu zarena da...

gu garena da.

Hori egia bada, orduan dagoeneko ustelduta gaude.

Kodea hautsi dute? Ziur zaude?

-Bai. -Kodex berri bat eratu behar dugu.

Horrek denboratxo bat eramango du.

Ordura arte, zuzenean elkartu beharko dugu

-Ez zait arriskua gustatzen. -Paperak eskatzen dizkidate.

-Zigilua duzu? -Hemen daukat.

Orain gure lehentasuna kodea izango da.

Kodea irakur badezakete, gure pentsamenduak irakur ditzakete.

Dena den, ez dakite guk dakigula...

beraz, guk ere aukera bat badugu.

Zer egiten ari zarete?

Asko sentitzen dut...

gauzak honela amaitzea, baina ez zenukeen entzungo.

Per istam sanctam unctionem...

et suam piissimam misericordiam...

adiuvet te dominus...

gratia spiritus sancti.

Jainkoarekin bakea egitea ahaztu duzu.

Nire anaia? Non dago?

Eta Henriette?

Ondo daude. Lotan daude.

Berorren maiestatea.

Berorren maiestatea, gaixorik zaude!

Bontemps...

"Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura...

Sailaren Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren...

laguntzarekin egindako azpitituluak"