Original subtitles

Dzień dobry. Witajcie.

Mam zaszczyt przedstawić naszego mówcę inauguracyjnego.

Angela Merkel od 14 lat jest kanclerz zjednoczonych Niemiec.

Wielu uważa ją de facto za lidera Unii Europejskiej.

Jest jedną z najbardziej szanowanych liderek na świecie.

Ma potężny intelekt

i budzący grozę dowcip.

Odwagę moralną, empatię i zaangażowanie w kształtowanie nie tylko swojego narodu,

ale i całego świata.

Powitajcie kanclerz Angelę Merkel.

STOWARZYSZENIE ABSOLWENTÓW HARVARDU

Miła kobieta. Lubię ją.

Muszę. Robimy razem interesy.

Putin mnie lubi. Chcę, żeby ona też mnie lubiła.

Prawda?

Dorastałam we wschodnich Niemczech,

w NRD.

Ta część kraju nie była wtedy wolna.

To była dyktatura.

Merkel. Co takiego zrobiła?

Jest w trakcie niszczenia Niemiec.

Po studiach byłam fizykiem w Berlinie Wschodnim,

w Akademii Nauk.

Mieszkałam niedaleko muru berlińskiego.

Za nim znajdował się Berlin Zachodni: wolność!

Budujemy mur na południowej granicy.

To absolutna konieczność.

Mur berliński ograniczył moje możliwości,

ale była jedna rzecz, której nie udało mu się zniszczyć…

Budujmy mur!

Nie mógł narzucić granic moim najskrytszym myślom…

ZJEDNOCZMY AMERYKĘ

…mojej osobowości, mojej wyobraźni i moim marzeniom.

Zakazy i przymusy nie ograniczyły tego.

Dlatego życzę wam tego samego.

Zburzmy mury ignorancji i zaściankowości,

bo nic nie musi pozostać takie samo.

Czy w przeszłości ludzie lepiej radzili sobie z ciszą?

- Myślę, że tak. - Tak?

Weźmy choćby fakt, że każdemu wyjściu do sklepu

towarzyszy radosna muzyka.

Kiedyś tak nie było.

Nie oceniam tego. Zanim powiedzą, że narzekam.

Mówię tylko, że kiedyś było ciszej.

Co prawda jestem ze wsi, więc…

Ale wierzę, że moja siła

bierze się z tego, że jako dziecko

mogłam spać spokojnie, bo było tak cicho.

Jestem tego pewna.

Czasem nadal szukam tej ciszy.

Myślę, że cechą charakterystyczną Angeli jest brak ego.

Większość polityków chce być przeceniana.

SIR TONY BLAIR PREMIER WIELKIEJ BRYTANII

A ona wolała być niedoceniana.

Była taka mądra, silna i zdeterminowana,

postrzegała politykę jako sposób rozwiązywania problemów.

HILLARY RODHAM CLINTON SEKRETARZ STANU USA

Jej zorientowany na naukę umysł

chciał zjednoczyć ludzi,

zbierał fakty, opracowywał rozwiązania.

Było to spójne z tym, kim była i jak myślała.

I myślę, że było to spowodowane

silnym pragnieniem budowania nowych Niemiec.

Nowych, zjednoczonych Niemiec.

Pani Merkel, jak stać się ministrem?

Pani minister, dr Merkel…

Czy jest pani gotowa złożyć przysięgę?

Tak. Przysięgam, tak mi dopomóż Bóg.

Dziękuję.

MERKEL MIANOWANA MINISTER KOBIET I MŁODZIEŻY

BY SŁUŻYĆ W PIERWSZYM RZĄDZIE ZJEDNOCZONYCH NIEMIEC

Młoda kobieta w wieku 37 lat, Angela Merkel, urodzona 17 lipca 1954 r.,

niecałe dwa lata w polityce, nieco ponad rok w partii CDU.

Przede wszystkim, pani Merkel,

czy to wszystko nie idzie za szybko?

Nie ma pani czasem wrażenia,

że rzeczy się przytrafiają,

a nie że to pani sprawia, że się dzieją?

Angela Merkel, obecnie bardziej przedmiot niż podmiot.

Gdyby nie zjednoczenie Niemiec,

nie zostałabym minister.

A gdyby nie była pani z kościoła protestanckiego?

Albo z byłych Niemiec Zachodnich?

- Albo gdyby nie była pani kobietą? - Byłego NRD.

To prawda, to dobre dla federalnych Niemiec…

Czy kanclerz z panią rozmawiał?

Zadzwonił, by powiedzieć: „Przyjmę cię”?

Nie?

Tak nie było, ale oczywiście rozmawialiśmy.

Sposób pani prezentowania się, mówienia, myślenia…

Czy pasuje pani do reszty polityków,

którzy twierdzą, że wiedzą, co robić i znają wszystkie odpowiedzi?

Czasem zastanawiam się, czy ludzie idealizują polityków

lub czy politycy naprawdę są tacy, za jakich mają ich ludzie.

Czasem dochodzi do nieporozumień.

Zachowują się inaczej publicznie?

Nie mnie to oceniać.

Ale ogląda pani telewizję,

- słucha radia. - Nie oglądam siebie w telewizji.

Nie mam na to czasu.

Nie wiem, jak inni.

Mnie wydają się normalni.

Ludzie mówią, że ja jestem inna,

ale to ich osąd.

Czy zapomina pani czasem,

kiedy jest z mężem czy mamą,

że jest kanclerz?

Oczywiście. Wtedy jestem córką lub żoną.

I jest tak jak kiedyś?

Kiedy była pani fizykiem albo członkinią parlamentu?

A może jest inaczej?

Jedyna różnica to…

- Nie mogę za długo ignorować telefonu. - To jedyna różnica?

Nie zawsze czuję się kanclerz.

Więc w wolnym czasie odkłada pani tę rolę na bok?

Oczywiście. Kiedy mieszam zupę,

nie myślę: „Kanclerz miesza zupę”.

WOJSKOWA UROCZYSTOŚĆ POŻEGNANIA MERKEL

ZAWIERAJĄCA OSOBIŚCIE WYBRANE PRZEZ NIĄ PIOSENKI

Pochodnie.

Stać.

„DU HAST DEN FARBFILM VERGESSEN” NINA HAGEN & AUTOMOBIL, 1974

PIOSENKA POP ZE WSCHODNICH NIEMIEC Z CZASÓW MŁODOŚCI MERKEL

Bosą stopą mocno po piasku stąpam

Prosto z ramienia w rękę uderzam cię

Micha, mój Micha, wszystko tak boli

Zrób to raz jeszcze, Micha, a odejdę

Zapomniałeś zabrać kolorowy film

Mój Michael

Teraz nikt nam nie uwierzy

Jak pięknie tu było

MAGAZYN NRD

Zapomniałeś zabrać kolorowy film

O rany

Cały ten błękit, cała biel i zieleń Stracone są

Siedzę teraz w naszym domu

Wybieram zdjęcia do albumu

Ja w bikini

Ja na plaży nudystów

Ja w szykownej miniówce

Krajobraz jakiś też

Ale przecież to straszne, łzy leją się

Krajobraz i Nina

Wszystko czarno-białe jest

Micha, mój Micha

Wszystko tak boli

Zrób to raz jeszcze, Micha, a odejdę

Zapomniałeś zabrać kolorowy film

Mój Michael

Teraz nikt nam nie uwierzy

Jak pięknie tu było

Zapomniałeś zabrać kolorowy film

O rany…

Kiedy myśli pani o NRD, o dorastaniu w Niemczech Wschodnich,

jakie jest pani najwcześniejsze wspomnienie polityczne?

Moje pierwsze wspomnienie polityczne to oczywiście budowa muru

i dni poprzedzające.

13 sierpnia 1961 roku niemiecki imperializm stanął przed faktem:

tędy nie ma przejścia.

Oto granica potęgi.

To tu zaczyna się ostateczna klęska.

To Niemiecka Republika Demokratyczna, gdzie po raz pierwszy w Niemczech

pokój podniesiono do rangi polityki.

Pamiętam, że 13 sierpnia to była niedziela

i wszyscy w kościele mojego ojca płakali.

Moja mama i wszyscy pozostali…

Pani ojciec był teologiem protestanckim.

Pani matka była nauczycielką.

W 1954 roku, kiedy przyszła pani na świat,

pani ojciec przeniósł rodzinę do NRD i został pastorem.

TEMPLIN, BRANDENBURGIA NIEMIECKA REPUBLIKA DEMOKRATYCZNA (NRD)

WSCHODNIA CZĘŚĆ PODZIELONYCH NIEMIEC

Dorastała pani z dwójką rodzeństwa w Templinie w Brandenburgii.

Myślała pani czasem: „Tato, co ty zrobiłeś?”.

Nie, akceptowałam to.

Tata chciał być pastorem w swoim kościele,

nigdy tego nie kwestionowałam.

Ale namieszało to pani w życiu, prawda?

Sprawiło, że dorastałam w NRD, ale nie powiedziałabym, że „namieszało”.

To były trudne czasy, ale były też piękne chwile.

Jak opisałaby pani w trzech zdaniach NRD?

Trzeba było ciężko pracować, by mieć normalne życie.

A i tak nie było tego widać.

Zawsze trzeba było polować.

Zimą kupowało się buty na lato.

Kiedy coś było dostępne, kupowało się.

Wiadomo było, że w pracy

nie zajdzie się na szczyt bez dołączenia do Socjalistycznej Partii Jedności.

Nigdy nie będzie się kierownikiem w kombinacie.

I zawsze trzeba było być ostrożnym.

Kiedy przemawiało się publicznie, czy to będąc dzieckiem, czy dorosłym,

zawsze oznaczało to kłopoty.

Spodziewano się tego.

Trzeba było uważać na słowa,

wiadomo było, jakie mogą być konsekwencje.

Dorastałam w odseparowanym Birmingham w Alabamie,

gdzie zachęcano mnie do bycia sobą, mimo trudnych okoliczności.

PROFESOR CONDOLEEZZA RICE SEKRETARZ STANU USA

Przypuszczam, że kanclerz Merkel, dorastająca na wschodzie kraju,

spotykała się z podobnymi sytuacjami,

na pewno pojawiał się brak wolności

i obywatelstwo drugiej kategorii.

Być może to doświadczenie,

przejście przez ciężkie czasy, będąc nie tylko kobietą,

ale i mając przeciwko sobie cały system,

czyni cię nieco silniejszym.

Myślę, że nie rozumiała,

że partia CDU to był klub dla mężczyzn.

BERND ULRICH DZIENNIKARZ I PISARZ

Miała szczęście,

że po zjednoczeniu Niemiec kanclerz Kohl

musiał rekrutować do swojego rządu kobiety i obywateli NRD.

NRD było całkowicie przytłoczone Niemcami Zachodnimi

przez tak dominujące działanie Helmuta Kohla.

Musiał uwzględnić kogoś,

umieścił w swoim gabinecie dwie kobiety ze wschodnich Niemiec,

rzucił je na głęboką wodę i jedna z nich przetrwała.

To była ona.

Wiem, że politykom często zarzuca się, że…

działają tylko we własnym interesie lub powierzchownie,

że żądają zbyt wiele…

i myślą tylko o własnej sławie.

Dlatego często czuję się niezrozumiana, bo określa się mnie w sposób,

którego nie potrafię zaakceptować.

Angela. To twoje miejsce.

Witam.

Jak czujesz się po kilku miesiącach w rządzie?

Wciąż czujesz się obco?

Nie, minął ponad rok od mojego pierwszego razu tutaj

i zrozumiałam, że to też są ludzie.

Angela Merkel na żywo i w kolorze!

W tej chwili nawet bardziej w kolorze niż zazwyczaj.

Sprawia pani przyjemność makijaż?

Nie lubię go robić, ale lubię, kiedy ktoś to robi.

To miłe.

Zdobyliśmy pani wcześniejsze zdjęcia.

To…

tutaj.

Mamy też nowsze zdjęcie.

To chyba oficjalne zdjęcie z partii CDU.

Jest nieco bardziej wystylizowane.

Pierwsze pochodzi z początków mojej kariery jako minister,

a drugie jest bardziej stylizowane.

Nie jestem z niego zadowolona, bo nie odzwierciedla prawdziwej mnie.

Nie miałam wtedy makijażu, jest wyretuszowane.

Byłem bardzo rozczarowana rezultatem.

Drodzy widzowie, chciałbym zaangażować was dziś i przez następne tygodnie.

Bierzcie udział w naszym programie.

Dzwońcie do nas,

dzielcie się opiniami na temat naszej minister, pani Merkel,

jej charakteru, jej polityki.

Dzwońcie.

Pani Merkel, odkryłem niedawno urocze miasteczko o nazwie Templin.

Spędziła w nim pani swoje dzieciństwo i młodość.

Poznałem tam również pani mamę, bardzo otwartą i sympatyczną kobietę.

Mówi, że ostatnio widuje panią częściej w telewizji niż w domu

i bacznie się pani przygląda.

Zobaczmy, co ma do przekazania.

Angela zawsze była pełna życia,

była ekstrawertykiem, bardzo otwarta.

Ta opanowana i skupiona osoba jest dla mnie…

Nie chcę powiedzieć, że obca, ale nowa.

Oczywiście w czasie studiów, jak sama przyznaje,

nauczyła się myśleć bardzo precyzyjnie.

Ale mam nadzieję, że zostanie w niej trochę otwartości,

bo myślę, że to część niej.

Może to już…

koncesja na pełnienie funkcji publicznej.

Pani mama mówi, że to koncesja,

ale być może koszt jest zbyt wysoki?

Zawsze byłam pełna życia.

Moje studia sformalizowały moje myślenie, a teraz nauczyłam się także,

że wiele rzeczy wyrywa się z kontekstu…

Więc nie zmieniła się pani?

- Zmieniłam. - Ma pani w sobie tę otwartość?

Nie zachowałam jej.

Dziś jestem o wiele bardziej ostrożna, co komu mówię i w jakim celu,

co można edytować, wyciąć i jak może zostać później użyte.

Popłakała się raz w gabinecie Helmuta Kohla,

był zdominowany przez mężczyzn.

THOMAS DE MAIZIERE MINISTER SPRAW WEWNĘTRZNYCH

Źle się to dla niej skończyło.

Było to niemal traumatyczne przeżycie.

„Nie wolno mi płakać publicznie,

a to oznacza, że muszę okazywać jak najmniej emocji”.

Z perspektywy czasu jest to z pewnością słabość.

Myślę, że bardzo uważnie obserwowała,

jak ludzie, których szanowała, zachowywali się publicznie.

Mogło to być spotkanie wewnątrz partii,

na posiedzeniu gabinetu, spotkanie z urzędnikami.

Całe życie się uczy.

I nigdy nie przestanie. Nigdy nie przestanie zadawać pytań.

Minister federalny dr Angela Merkel,

jest pani gotowa złożyć przysięgę?

Tak, przysięgam, tak mi dopomóż Bóg.

KANCLERZ KOHL MIANUJE MERKEL MINISTER

ŚRODOWISKA I BEZPIECZEŃSTWA JĄDROWEGO

To najbardziej stroma kariera w historii.

Mówi się, że jest pani przybranym dzieckiem Helmuta Kohla.

Jak panią wychował?

Najwyraźniej nie tak źle, patrząc na moją karierę.

- Ma pani doktorat z fizyki? - Zgadza się.

Czy takie były pani aspiracje zawodowe w młodości?

Myślę, że studia związane z fizyką wynikały z faktu,

że dorastałam w NRD.

Zawsze myślałam, co mogłabym robić, co nie wiązałoby się z kłamstwami

albo nie narażało na niebezpieczeństwo,

a dwa razy dwa to cztery, nawet w NRD.

Przynajmniej jeśli oblicza się samemu.

Dlatego studiowałam fizykę. Ale też podobało mi się to.

Gdybym miała swobodę wyboru, pewnie wybrałabym coś innego.

Co? Jestem ciekawa.

Myślę, że zostałabym nauczycielką,

najprawdopodobniej języka, nie fizyki.

BERLIN WSCHODNI, NRD MERKEL ZACZYNA PRACĘ

W CENTRALNYM INSTYTUCIE CHEMII FIZYCZNEJ W AKADEMII NAUK

NRD, 1980 R. MERKEL NA WYCIECZCE TERENOWEJ

Podział i życie za murem

były oczywiście bardziej widoczne w Berlinie niż w innych miejscach.

RALPH BOLLMANN DZIENNIKARZ I BIOGRAF MERKEL

To, co uznałem za niezwykłe,

to fakt, że kiedy na początku mieszkała w Berlinie,

codziennie bywała na stacji Friedrichstrasse,

gdzie duża hala zarezerwowana była dla pociągów na zachód,

a mała dla pociągów na wschód.

Na dworcu wszystko było odseparowane.

Codziennie czekała na pociąg

i słyszała, jak odjeżdżają pociągi na zachód.

Więc każdego ranka w drodze do pracy

pokazywano jej, że istnieje inny świat,

do którego nie ma wstępu.

„DIE LEGENDE VON PAUL UND PAULA” REŻ. HEINER CAROW, 1973 R.

JEDEN Z ULUBIONYCH FILMÓW MERKEL, SFILMOWANY WE WSCHODNICH NIEMCZECH

Podczas studiów organizowaliśmy też dyskoteki.

Musieliśmy oczywiście grać „60/40”, ale atmosfera była taka sama.

Dla mieszkańców Zachodu: 60% wschodniej muzyki, 40% zachodniej.

Nie miałam na myśli proporcji alkoholu do wody…

ale musieliśmy grać 60% muzyki ze Wschodu.

Tylko ją zaczynaliśmy.

Mowa była tylko o pochodzeniu utworów,

nie o długości trwania, więc było trochę miejsca na manewry.

Ale zawsze ktoś nas pilnował.

Dyskoteki odbywały się w budynku fizyki,

więc jestem w zasadzie ekspertką.

Jeśli wschodni utwór trwał jedynie 30 sekund,

a dużo było piosenek z Zachodu, ktoś w końcu wkraczał i zatrzymywał to.

Była pani DJ-em?

Nie, ja byłam barmanką.

- Barmanką! - Tak.

Wszyscy wiedzieli, że każde zgromadzenie od 20 osób

wymagało obecności jednej osoby ze Stasi.

Czy to w pracy…

czy w szkole.

Tak to wyglądało.

Najgorsze było to,

że przyglądali się, czy nie popełniasz błędu,

nie łamiesz przepisów ruchu drogowego, czy nie masz romansu,

czy nie zrobiło się czegoś niezgodnego z zasadami.

Potem celowo wyłaniali taką osobę,

często w rozpaczliwych sytuacjach, by ją szantażować.

Do tego stopnia, że rodzice zawsze mówili mi, kiedy byłam dzieckiem,

a rozmawialiśmy o tym często,

że jeśli podejdą, mam mówić, że nie umiem dochować tajemnic

i że będę musiała komuś powiedzieć.

To był jedyny sposób, by się ich pozbyć.

Trzeba było przełamać konspirację.

Było jak w książce Orwella, Rok 1984.

Nie aż tak dokładnie, jak w książce, ale prawie.

Ludzie przez te wszystkie lata nagromadzili w sobie frustrację,

której nie mieli możliwości wyrazić.

Więc teraz, kiedy przyszła jakaś wolność,

wszystko wybuchło jak wulkan.

1987 R. BRAMA BRANDENBURSKA

PREZYDENT USA RONALD REAGAN ZWRACA SIĘ DO TŁUMÓW

NA GRANICY MIĘDZY WSCHODNIM I ZACHODNIM BERLINEM

Sekretarzu Generalny Gorbaczow, jeśli szukasz pokoju,

jeśli chcesz dobrobytu dla Związku Radzieckiego i Europy Wschodniej,

jeśli szukasz liberalizacji, podejdź tutaj do tej bramy.

Panie Gorbaczow, otwórz tę bramę.

Panie Gorbaczow, zburz ten mur.

Michaił Gorbaczow jest dziś w Niemczech Wschodnich,

aby uczcić 40 lat rządów komunistycznych.

Jest to moment,

w którym nieugięty rząd walczy z falą zamieszek.

Myślę, że tych, którzy nie reagują, czeka niebezpieczeństwo.

Zanim Michaił Gorbaczow opuścił Berlin,

demonstranci wyszli na ulice,

żądając, aby ich rząd wysłuchał wezwania do reform.

Żądając wolności dla ludu,

tłumy sprawiły, że centrum Lipska było w zawieszeniu.

Co tak naprawdę stało się w 1989 roku w byłym NRD?

Było oczywiste, że w Związku Radzieckim coś się zmieniło.

Nagle można było czytać w gazetach

rzeczy, które wcześniej były zakazane.

Oczywiście przez 40 lat trwania NRD ludzie nie przestali marzyć o wolności.

1989 R. BRAMA BRANDENBURSKA

UPADEK MURU BERLIŃSKIEGO

Dobry wieczór. Na żywo z muru berlińskiego

w jedną z najbardziej historycznych nocy.

To, co widać za mną,

to świętowanie nowej polityki ogłoszonej

przez rząd NRD.

Pierwszy raz od wzniesienia muru w 1961 roku

ludzie mogą swobodnie przejść.

To było bardzo ekscytujące.

Poszłam tego wieczora do sauny, a potem do Berlina Zachodniego.

Kiedy o tym myślę, wciąż mam łzy w oczach.

Gdzie wcześniej stał ciemny mur, nagle otworzyły się drzwi.

Wszyscy dostali szansę stworzenia czegoś nowego,

mogli pomagać w kształtowaniu przyszłości, odważyć się na nowy początek.

Ja też się odważyłam.

KONGRES USA 2009 ROK

Zostawiłam pracę jako fizyk w Akademii Nauk w Berlinie Wschodnim.

I zajęłam się polityką.

Bo w końcu mogłam coś kształtować.

Bo pojawiły się nowe horyzonty.

Teraz mogę działać.

Wtedy, może trochę później, nie pamiętam dokładnie,

dostałam książkę z dedykacją.

„Idź w nieznane”.

I poszłam. Jak wiele innych osób.

W nieznane, w nowe.

Drodzy obywatele,

za kilka godzin sen stanie się rzeczywistością.

DZIEŃ OBCHODZENIA PONOWNEGO ZJEDNOCZENIA

WSCHODU I ZACHODU NIEMIEC

Po ponad 40 latach gorzkiej separacji

Niemcy, nasza ojczyzna, ponownie się zjednoczyły.

Kiedy pani zaczynała,

kierowało panią pragnienie wolności czy władzy?

Wolności, oczywiście. Nie ma co do tego wątpliwości.

Reprezentuje wszystko, czego nas uczono.

My, Amerykanie, mamy wierzyć w historię naszego kraju,

że powstrzymaliśmy złoczyńców podczas zimnej wojny.

MELISSA EDDY DZIENNIKARKA I PISARKA

Nasz prezydent wyszedł, wezwał złoczyńców, mur runął,

i wszyscy biedni ludzie, którzy żyli w ciemności i ucisku,

mogli teraz cieszyć się demokracją i prosperować.

To właśnie Angela Merkel.

Reprezentuje tę baśń.

Wyjątkową rzeczą jest to, że w wieku 35 lat Merkel

miała szansę zacząć od nowa.

Ludzie zwykle nie dostają takiej szansy.

ROBIN ALEXANDER DZIENNIKARZ I PISARZ

To się nie zdarza.

Masz szansę zmienić swoje życie.

Dlatego Angela Merkel była tak interesująca.

Przechodzi od nauki do polityki

i szybko znajduje się na szczycie. I jest świetna.

To swego rodzaju…

samozaparcie.

To imponujące.

Nie pytam,

czy jest pani wygodną opcją dla kanclerza Kohla.

Pytam, czy pani buntowniczość

i wewnętrzna sprzeczność, która dominuje u młodych osób,

to ważna czy może mniej ważna część pani osobowości?

Nie jest to moja główna cecha,

ale wraz z wiekiem uczę się tego.

Moja trajektoria była nieco inna od pozostałych.

Myślę, że byłam

mniej sprzeczna w wieku 15 lat niż teraz.

To ważne w polityce.

Uczy się tego pani?

Tak.

Może zabrzmi to głupio lub przesadnie,

ale czy za pięć lat nie będzie pani mniej wygodna dla Kohla?

Nie możemy tego wykluczyć, ale trudno też to przewidzieć.

Dobry wieczór, panie i panowie.

W aferze darowizn CDU

były kanclerz Kohl jest pod coraz większym ostrzałem.

Partia ponownie wezwała go dziś do wyjaśnienia sprawy z darczyńcami.

BYŁY KANCLERZ HELMUT KOHL WPLĄTUJE SWOJĄ PARTIĘ

CHRZEŚCIJAŃSKICH DEMOKRATÓW W SKANDAL Z NIELEGALNYMI DAROWIZNAMI

Czy ustąpi pan i wyjawi nazwiska?

Powiem coś. To, co tu robicie,

to całodobowa kampania oszczerstw.

Helmut Kohl potrzebował pieniędzy dla swojej partii,

potrzebował darowizn, a darczyńcy ustawiali się w kolejce.

Ale od dużych darowizn należy odprowadzić podatek

i ci darczyńcy…

DIRK KURBJUWEIT DZIENNIKARZ I PISARZ

…najwyraźniej powiedzieli:

„Damy pieniądze, ale nie możesz tego upublicznić.

Musimy pozostać anonimowi”.

A jednak gdzieś to wyciekło.

Helmut Kohl wiele osiągnął i…

- Niezaprzeczalnie. - Tak.

Możecie się teraz śmiać,

ale niektórzy przyznają też,

że przyczynił się do zjednoczenia Niemiec.

Dla Unii Europejskiej. To się liczy.

Choć nie usprawiedliwia błędów.

Przykro mi, jeśli przez brak przejrzystości i kontroli

złamałem niektóre przepisy dotyczące finansowania partii.

Poznam prawdę

i ci, którzy popełnili dalsze błędy,

muszę to powiedzieć,

będą musieli zmierzyć się z konsekwencjami.

Panie i panowie, to był nasz program.

„DZIAŁANIA HELMUTA KOHLA PRZYNIOSŁY SZKODY DLA PARTII”

Mamy wierzyć, że wystąpienie o zaakceptowanie konsekwencji

nie było dźgnięciem w plecy?

Wierzę, że wielu członków partii zadaje sobie pytania

i czuje się nieswojo,

w tym kontekście napisałam ten artykuł.

Dobrze pamiętam dzień, kiedy czytałem artykuł,

w którym Angela Merkel pozbyła się Helmuta Kohla, lidera partii,

mówiąc, że czas na nowy rodzaj polityki.

MARTIN SCHULZ LIDER PARTII SOCJALDEMOKRATYCZNEJ

Wtedy po raz pierwszy pomyślałem:

„Ta kobieta ma jaja”.

Chcieliście prawa i porządku w mieście, to macie.

Strzelę do pierwszego,

- kto podejdzie do schodów. - Dalej!

Nie boję się, nie mam wyrzutów sumienia.

„Żal” to też nie jest właściwe słowo.

Wiele zawdzięczam Helmutowi Kohlowi.

Dobrze było mi jako minister w jego rządzie.

Ale poczułam się też zawiedziona.

Stary człowiek musiał odejść.

Ktoś musiał go do tego zmusić.

Nigdy nie ukrywała swoich ambicji.

LORD MCDONALD BRYTYJSKI AMBASADOR W NIEMCZECH

Byłoby czymś niezwykłym

dojście na szczyt bez ambicji.

Dostrzegła swój moment i bezlitośnie go wykorzystała.

Czy był w tym element oportunizmu i ambicji?

Prawdopodobnie.

Takie jest życie. To nie tylko polityka.

Ale czy kierowała się przede wszystkim poczuciem,

że było to coś niewłaściwego i nie powinno mieć miejsca?

Była niedoceniana.

Była ciągle niedoceniana.

Nie tylko jako polityk, ale i jako kobieta.

Myślano tylko: „Świetnie, że wygrała dla nas wybory”.

„Świetnie, że rozwiązała problem.

Ale nie zagrzeje tu miejsca”.

Ci mężczyźni byli swojego rodzaju grupą

konserwatystów z Zachodnich Niemiec,

którzy myśleli, że dostaną partię.

I jeden po jednym odpadali

lub znajdowała sposób, by sami sobie zaszkodzili.

Pani Merkel.

Cieszę się, że mogła pani przyjść.

Jest pani teraz bardzo zajęta.

Zaczniemy jak zwykle. Wiek?

Czterdzieści pięć lat.

Wzrost?

168 cm.

Waga?

Trochę ponad 70 kg.

Dobrze. Znak zodiaku?

Rak.

Jaki tytuł miała pani praca doktorska?

Obliczanie stałych szybkości

elementarnych reakcji węglowodorów prostych.

Jestem pod wrażeniem.

Czy Angela Merkel nadaje się na kanclerz?

Tak samo jak każdy inny.

Nie jest to kwestia płci,

ale muszę przyznać, że przydałoby się kilka zmian.

Nie wiem, kto doradza jej w kwestii ubrań.

To dla mnie kompletna zagadka.

Ma pan na myśli modę?

Coś nowoczesnego?

Powinna…

Na przykład na występie Sabine Christiansen z Hillary Clinton

jej strój był zbyt skromny.

Pozwolę sobie tak to ująć.

Dlatego…

To nie wystarczy. Potrzebuje doradcy.

Pani Merkel, chcę porozmawiać o kobietach w polityce.

Czy muszą godzić się na więcej

z powodu przyjmowania radykalnych stanowisk?

Nie wydaje mi się.

Myślę, że…

polityka to trudny temat.

Kobiety są bardziej obserwowane.

Nawet jeśli robią coś dobrze, ludzie i tak coś im wytkną.

Ale być może kompromis to także coś,

co kobiety same wybierają.

Ja uważam, że dobrze jest

wnosić nowe opinie, by wypracować konsensus.

Z doświadczenia wiemy, że można mieć świetny pomysł,

ale nie zajdzie się daleko, jeśli nie ma się sprzymierzeńców.

Udzielałyśmy razem wywiadu w programie w Berlinie

i została mi przedstawiona jako młoda kobieta, która zajdzie daleko.

Mam tu mały prezent. Możesz przyjąć go z żartem.

Taki prezent możliwy jest tylko dlatego, że kobiety mają zdanie w polityce.

Rozwiązanie zagadki jest na odwrocie.

Niech cię to nie zmyli, Hillary.

Obserwując Merkel, zrozumiałem,

jak barokowa i energochłonna jest męska polityka.

To rywalizacja, odwet.

Sieci przepoconych staruchów, którzy tylko podsycają plotki.

Więc wszystkie te emocje, które teraz zdają się nieodłącznym elementem polityki,

są rodzajem marnego Szekspira,

na które Angela Merkel nie mogła sobie pozwolić.

Potrzebowała dużo energii, żeby w ogóle wejść do tego systemu.

To maksymalna efektywność i zarządzanie emocjami

pozwoliły jej zajść tak daleko.

Podstawowym wyjaśnieniem sukcesu Angeli Merkel

jest zarządzanie oczekiwaniami.

Zawsze starała się, by oczekiwania były jak najniższe,

zarówno w stosunku do niej, jak i wyników oraz negocjacji,

by później móc powiedzieć: „Wyszło lepiej, niż myśleliśmy”.

A ponieważ stawiała poprzeczkę tak nisko…

była niedoceniana.

W tym tkwi tajemnica jej sukcesu.

Silni mężczyźni nie doceniali jej,

a potem płacili za to wysoką cenę.

Te wybory są jak żadne inne.

Stajemy przed dużym ryzykiem.

Niemcy potrzebują jasnego kierunku i rzetelnej polityki.

Dwoje polityków walczących o zarządzanie krajem

stają do ostatnich przemówień przed niedzielnymi wyborami.

Ale to Angela Merkel…

DECYZJA DLA NIEMIEC.

…typowana jest na pierwszą kobietę-kanclerz Niemiec.

WYKORZYSTUJMY MOŻLIWOŚCI!

Kiedy w telewizji tylko biały szum

Leżę na łóżku i marzę

Jakby to było być kimś innym

Kanclerzem, cesarzem, królem czy królową

To rockandrollowe wejście dla naukowca w średnim wieku…

GŁOSUJ NA ZMIANĘ!

…z byłego NRD.

Każdego dnia

Coś by się działo

Latałbym do USA

Ugryzłbym w łydkę Ronniego Jak zrobił to Waldi…

Chcemy służyć Niemcom.

Ja chcę służyć Niemcom.

Gdybym był królem Niemiec

Wszystko to i wiele więcej

Robiłbym

SIEDZIBA PARTII CDU, BERLIN

Gdybym był królem Niemiec

MERKEL ZOSTAJE PIERWSZĄ KOBIETĄ-KANCLERZ NIEMIEC

Wszystko to i wiele więcej

Robiłbym…

Będzie pani kanclerz Niemiec.

Jak się pani z tym czuje?

Czuję się…

Czuję się dobrze.

PANI NIEMCY!

Robiłbym

CHRZEŚCIJAŃSKA DEMOKRATKA MERKEL BĘDZIE PIERWSZĄ KOBIETĄ RZĄDZĄCĄ KRAJEM

Gdybym był królem Niemiec

PIERWSZA W NIEMCZECH

PIERWSZA KOBIETA KANCLERZ

TO DZIEWCZYNA

Przysięgam, że dołożę wszelkich starań dla dobra narodu niemieckiego,

by promować dobro społeczne, chronić przed krzywdami,

bronić konstytucji i praw Federacji,

wykonywać swoje obowiązki sumiennie i sprawiedliwie dla wszystkich.

Jest pani pierwszą kobietą, która wygrała demokratyczne wybory w Niemczech.

To mocny sygnał dla wielu kobiet i z pewnością także dla części mężczyzn.

Chciałam tylko pana przywitać, towarzyszu Winogradow,

jako szefa misji.

MIĘDZYNARODOWA STACJA KOSMICZNA (ISS) 2006 R.

Bardzo dziękujemy.

Miło, że nas pani pozdrawia.

Dziękujemy.

Rozumiecie, co mówię?

Pani kanclerz, serdecznie witamy!

W dzisiejszym programie, sam na sam z najpotężniejszą polityk w Niemczech,

kanclerz Angelą Merkel.

Drodzy widzowie, miło mi was powitać.

Cieszę się też, że jest z nami pani kanclerz.

Witamy.

Dobry wieczór.

Porozmawiajmy o Putinie.

Pani pierwsza wizyta miała miejsce 16 stycznia.

Mówi pani po rosyjsku

czy tłumacze przejmują poważniejsze tematy?

Poważniejsze tematy zawsze oddawane są tłumaczom.

Prezydent Putin zna niemiecki lepiej niż ja rosyjski,

więc w razie wątpliwości mówi po niemiecku.

Mieszkał tu kilka lat.

A kiedy mówi po rosyjsku, zwykle nie mam problemu ze zrozumieniem.

Ale rzadko sama mówię w tym języku.

Utożsamia się pani z Rosjanami, skoro zna pani tak dobrze ich kraj?

Tak. Myślę, że ma to znaczenie.

Znam go dobrze ze względu na naszą historię.

Potrafię postawić się w ich sytuacji.

Rosja nie zawsze miała łatwo.

Nie mają…

Ich historia była zupełnie inna.

Chcę, by im się powiodło.

PIERWSZA WIZYTA PAŃSTWOWA MERKEL W ROSJI 2006 R.

Dzień dobry.

Witam…

podczas naszego pięknego lotu.

I…

Pozbądźmy się najpierw kamer.

Życie zawaliło się wszystkim,

czy to we wschodnich Niemczech, Polsce, na Węgrzech, w Związku Radzieckim…

MARGARET HECKEL DZIENNIKARKA I PISARKA

Gdziekolwiek. Mołdawia…

To było coś innego.

Angela Merkel zatem dobrze to znała.

Władimir Putin także.

Był rezydentem KGB w Dreźnie.

Mogli się wzajemnie zrozumieć.

Próba włączenia Rosji do Europy była nie lada wyzwaniem.

Jak to mówię, Europa była cała, wolna, panował pokój.

Rosja mogłaby odnaleźć w niej swoje miejsce.

Myślę, że taki był cel.

Także prezydenta Busha, zgadzali się w tym.

Próbowali to zrobić razem.

Ale nie było łatwo. I wiemy, jak się skończyło.

Putin nie był łatwą osobą.

Na początku 2007 roku, kiedy odwiedziłam prezydenta Putina,

Niemcy sprawowały prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.

Była to niesławna wizyta z psem.

Powiedział mi wtedy po raz pierwszy

coś, co obecnie przyznał też publicznie,

że rozpad Związku Radzieckiego był dla niego

najgorszym wydarzeniem XX wieku.

A ja powiedziałam, że dla mnie było to najlepsze, co mi się przytrafiło.

Mogłam w końcu być wolna

i robić to, co sprawiało mi radość.

Było jasne, że różniła nas ta kwestia.

Spór ewoluował

i przez te wszystkie lata nie udało nam się

zakończyć Zimnej Wojny, jeśli mam być szczera.

Zawsze jest…

Mimo postępu i radości ze zjednoczenia Europy

i tego, że dołącza więcej krajów ze wschodniej i środkowej Europy,

problem z Rosją wciąż pozostał.

W przypadku Putina nigdy nie należy zapominać punktu wyjścia.

Putin to dobry przyjaciel byłego kanclerza Gerharda Schrödera.

NICO FRIED DZIENNIKARZ I PISARZ

Poznaje kobietę, która „ukradła” jego przyjacielowi urząd kanclerza,

że tak powiem.

A w prostej

strukturze myślowej mężczyzny…

oznacza to niekoniecznie chęć „pomszczenia” przyjaciela,

ale chęć przekazania, że wolał jej poprzednika.

I tak Putin od początku traktował Merkel.

I jest to zachowanie…

To szorstki,

czasem protekcjonalny sposób pouczania.

Merkel bez końca tego doświadczała.

Jest kilka historii,

które wszyscy słyszeliśmy, o tym, jak Putin chciał ją onieśmielić.

Historia z psem, choć wie, że boi się psów,

a wypuszcza wielkiego psa, który miał ją „przywitać”.

Odniesienia do tego, że czytał jej akta.

Raz ugryzł panią pies.

Chciał panią zastraszyć.

Tak było?

Ktoś powiedział niedawno,

że była to samica labradora i że wcześniej o to spytał.

Może chciał sprawić pani radość?

Tak…

Może pan w to wierzyć, jeśli chce.

Podczas mojej pierwszej wizyty na Kremlu, przed wizytą w Soczi,

było tak…

Putin powiedział mi:

„Podobno ma pani problem z psami”. I dał mi wielkiego pluszowego psa.

W związku z tym nie widzę psa w Soczi jako miły zbieg okoliczności.

Nie spytał?

Nic mi o tym nie wiadomo.

Może moi ludzie mi nie powiedzieli,

ale nie wyobrażam sobie tego.

Nie, nie.

Choć to bez znaczenia.

Odważna kanclerz musi umieć poradzić sobie z psami…

Wyraźnie widać, że Putin zawsze jest numerem jeden,

nieważne, co robi czy mówi.

A ona bardzo dobrze wie, jak radzić sobie z samcami alfa,

bo bacznie ich obserwuje.

Porażką Merkel w kwestii z Rosją

nie było to, jak sobie z nią radziła,

a to, jak radziła sobie z energią i bezpieczeństwem Niemiec.

Dla Merkel najważniejszy był dobrobyt Niemiec.

To zawsze było jej najwyższym priorytetem.

Chciała zarówno utrzymać, jak i rozszerzyć dobrobyt Niemiec,

i z pewnością odniosła sukces.

To jedno z wielkich osiągnięć jej urzędu.

Ale teraz znamy jego koszt.

Kosztem jest uzależnienie od Rosji.

Dało nam to tanią energię i zapewniło dobrobyt.

Płaciliśmy niskie stawki.

Kiedy tam była,

mogła oddalić gospodarkę niemiecką od tej zależności,

bo to tak naprawdę jedyny kij,

wielki kij, który Putin trzyma nad Europą.

I były dowody na to, że użyje…

Użył go przeciwko Ukrainie.

Manipulował dostawami energii do Europy Wschodniej,

często manipulując przywództwem.

Groził krajom bałtyckim.

Wiadomo było, że energia jest dla niego bronią.

Więc z perspektywy czasu…

Ale każdy przywódca z perspektywy czasu chciałby

zrobić coś inaczej czy teraz postąpiłby inaczej.

Musi pani wybrać między Wschodem a Zachodem.

Nie mogę wybrać obu, prawda?

Możemy zadać ogólne pytania?

Ogólne? Zostańmy przy Zachodzie.

Mam wystarczająco wspomnień ze Wschodu.

Kraj nieograniczonych możliwości

przez wiele lat był dla mnie

krajem nieosiągalnych możliwości.

Z filmów i książek,

które krewni przemycali z Zachodu,

znałam Stany Zjednoczone.

Interesował mnie amerykański sen,

gdzie każdy miał szansę na sukces,

jeśli tylko ciężko na niego pracował.

Jak wielu innych nastolatków oszalałam na punkcie dżinsów pewnej marki,

które nie były dostępne w byłym NRD,

a które moja ciocia regularnie przysyłała z Zachodu.

Fascynowały mnie rozległe amerykańskie krajobrazy,

które zdawały się przywoływać ducha wolności i niezależności.

W 1990 roku po raz pierwszy polecieliśmy z mężem do Ameryki.

Do Kalifornii.

Nigdy nie zapomnę pierwszego spojrzenia na Ocean Spokojny.

To było coś pięknego.

Pewnego ranka weszłam do sklepu i zapytano mnie:

„Jak się masz?”.

Zaczęłam mamrotać coś z dużym uśmiechem.

Musiałam wyjść z mojej niemieckiej skorupy

i z radością odpowiedzieć: „Świetnie!”. Tyle udało mi się zebrać.

Chyba każdy niemiecki kanclerz od końca II wojny światowej

zdawał sobie sprawę z tego, że relacje z USA są fundamentalne.

CHRISTIANE AMANPOUR DZIENNIKARKA I SPIKERKA TELEWIZYJNA

Mieliśmy plan Marshalla,

odbudowa Niemiec po II wojnie światowej

wykreowała jedną z najpotężniejszych demokracji na świecie

i w krajach Zachodu.

ZMIANA, W KTÓRĄ WIERZYMY

KANDYDAT NA PREZYDENTA USA, BARACK OBAMA,

PRZEMAWIA DO TŁUMU BERLIŃCZYKÓW

Mury między starymi sojusznikami

po obu stronach Atlantyku nie mogą się ostać.

Mury między najbogatszymi krajami

i tymi, co mają najmniej, nie mogą się ostać.

Mury między rasami i plemionami, tubylcami i imigrantami, chrześcijanami…

Barack Obama na początku

chciał przemawiać przy Bramie Brandenburskiej w Niemczech.

KRISTINA DUNZ DZIENNIKARKA I PISARKA

Merkel odmówiła, bo chciała zarezerwować to miejsce tylko dla prezydentów.

Przemawiał zamiast tego pod Kolumną Zwycięstwa w Berlinie

przed 200 000 osób, pełen entuzjazmu,

choć był tylko kandydatem.

Wyraziła się wtedy jasno,

że jest bardzo sceptyczna, kiedy ludzie są przyjmowani jak Mesjasz.

Nie była pewna tego młodego prezydenta, nie wiedziała, kim jest.

Poszłyśmy na spacer po Lizbonie.

Mówi: „Muszę z tobą porozmawiać”.

Chciała porozmawiać o Obamie.

Opowiedz mi o nim.

Powiedz, jak z nim pracować, czego się po nim spodziewać.

To był bardzo nieostrożny moment.

Ale miałyśmy na tyle dobrą relację, że czuła się swobodnie, pytając.

Wiedziała, że byłam z nim w senacie.

Prowadziłem kampanię przeciwko niemu.

A potem poprosił, bym została jego sekretarzem stanu.

Opowiedziałam jej o nim.

Z biegiem czasu, na przestrzeni ośmiu lat, zbliżyli się do siebie.

Ponad pięć dekad temu, w 1957 roku,

pierwszy kanclerz Niemiec w naszym kongresie, Konrad Adenauer,

mówił o woli wolności swego ludu

i milionach jego rodaków zmuszonych do życia za żelazną kurtyną.

Jedną z tych osób,

w małej miejscowości w NRD, była dziewczynka o imieniu Angela.

Medal Wolności dla Angeli Merkel

to jej największe, najlepsze i najpiękniejsze wyróżnienie.

Powiedziałabym, że to jej najważniejsza nagroda,

największe wyróżnienie.

Ten kraj, jej kraina marzeń,

wartości ucieleśniane przez USA,

relacje zza oceanu, to dla niej ważne.

I otrzymała go od prezydenta takiego jak Obama,

było to dla niej coś w rodzaju bajki.

Można klaskać.

Muszę wznieść toast.

Przez wiele lat, jak wielu innych, marzyłam o wolności…

Także o swobodzie podróżowania do USA.

Ale że pewnego dnia stanę w Ogrodzie Różanym w Białym Domu

i otrzymam Medal Wolności od prezydenta USA,

przekraczało moje najśmielsze marzenia.

W ciągu ośmiu lat byłem w wielu pomieszczeniach,

gdzie Barack Obama był jedyną czarnoskórą osobą…

BEN RHODES - ZASTĘPCA DORADCY BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO USA

…a Angela była jedyną kobietą.

I chociaż jest to zupełnie inne doświadczenie,

jest coś w tym, że nie wszyscy są

tacy sami w polityce,

czy to w Europie, czy gdzie indziej.

Byli inni.

„Życie codzienne” czy „stan wyjątkowy”, o czym woli pani rozmawiać?

Życie codzienne.

Choć czasem są identyczne.

Czasem.

Co zrobiła Merkel?

Jest w trakcie niszczenia Niemiec. Z powodu migracji.

GRANICE EUROPY WSCHODNIEJ

Sfrustrowani i zmęczeni, ci migranci spakowali swoje torby

i przygotowują się na kolejną długą podróż.

Tym razem na pieszo do stolicy Austrii, Wiednia.

Na południowej flance Europy powstaje nowa żelazna kurtyna,

ciągnąca się wzdłuż granicy Węgier z Serbią.

To nie jest problem Europy. To problem Niemiec.

Nikt nie chce zostać na Węgrzech. Wszyscy chcą dostać się do Niemiec.

Większość z nas nie zna zmęczenia powodowanego byciem w drodze,

połączonego ze strachem o życie, czy to swoje, czy dzieci lub partnera.

Mamy szczęście.

I mówię to wprost. Niemcy to silny kraj

i musimy poradzić sobie z tym w ten sposób:

„Zrobiliśmy tak wiele, damy radę i z tym”.

Jako pierwsza wśród równych sobie

w demokratycznym świecie

przyjęła do swojego kraju milion osób,

które uciekały przed groźbą śmierci,

przed wojną i prześladowaniami.

To fakt, że…

dla niej, osoby,

która…

żyła w kraju, który otoczył ją murem,

która wiedziała, że mury nie są rozwiązaniem na dłuższą metę…

Nie można było przykładać ręki

do stawiania nowych murów, to było dla niej coś…

co zarówno emocjonalnie, jak i osobiście…

nie do przyjęcia.

WITAMY UCHODŹCÓW

WITAMY WE FRANKFURCIE

Kocham Merkel!

Kocham cię, Merkel!

Można zdjęcie?

Nie teraz, muszę coś powiedzieć.

Z Berlina kanclerz w kryzysie uchodźczym.

Czy naprawdę damy radę, pani Merkel?

Dobry wieczór, panie i panowie.

Miło, że jesteście tu z nami.

Dziękuję.

Witam, pani kanclerz.

Dziękuję.

Cały świat wywiera na panią presję,

by przyznała, że jednak nie damy rady

przyjąć setek tysięcy, a może i milionów uchodźców.

Nie poradzimy sobie.

Mają rację? Nie damy rady?

Damy radę. Jestem o tym przekonana.

Niemcy to silny kraj.

Niemcy to wielki kraj.

Lubię mój kraj i nie jestem jedyna.

Miliony lubią ten kraj

i musimy jedynie uwierzyć, że damy radę.

A wtedy tak będzie.

Nie mam wątpliwości.

Wyobraźmy sobie, że wszyscy powiemy, że nie damy rady.

Co wtedy?

Granice dla Angeli Merkel

to stresująca część jej życia.

ROLAND KOCH PREMIER HESJI 1999-2010

Nie chciała odpowiadać

za kolejne stawianie murów.

Potrafię to zrozumieć.

Myślę jednak, że w kwestii polityki kraju decyzja o niezamykaniu granic

zaraz po słusznej decyzji, by je otworzyć,

była decyzją, która…

wyrządziła więcej szkody niż pożytku.

Cała ta euforia kultury powitania,

ludzi wiwatujących,

cieszących się na przyjazd uchodźców, nie mogła trwać długo.

W końcu nie udało jej się

przekonać Niemców, że faktycznie dadzą radę.

Niemcy dla Niemców!

Protestujący krzyczeli: „Do domu” do osób ubiegających się o azyl.

Pojawiają się obawy, że dojdzie do dalszych wybuchów gniewu lub przemocy.

WROGOWIE NARODU

Przypominało to stare czasy.

DO GUŁAGU

Nie będziemy tolerować tych,

którzy nie szanują godności innych.

Dorwiemy ją.

Dorwiemy panią Merkel.

ZDRAJCZYNI LUDU

Uważam, że to, co zrobiła Niemcom, to hańba.

To hańba.

MERKEL MUSI ODEJŚĆ

To, że polityk jest obrażany od czasu do czasu, to normalne.

Nie martwię się tym.

Martwię się natomiast

nienawiścią i nastrojami w kraju.

I moja odpowiedź jest prosta:

musimy wytyczyć wyraźne granice.

POLICJA

Będę szczera. Jeśli mam przepraszać za to,

że wyciągnęłam pomocną dłoń w sytuacji zagrożenia,

to nie jest to mój kraj.

Jeśli chodzi o sytuację uchodźców w Europie,

jest po właściwej stronie historii.

Wiedział, że to ryzyko polityczne.

Prawda jest taka,

że przez osiem lat współpracy z Barackiem Obamą w Białym Domu

nie pamiętam sytuacji,

w których przywódca zrobiłby coś sprzecznego z własnymi interesami,

bo uważałby to za słuszne.

Myślę, że uznaliśmy to wtedy

za coś niezwykle odważnego.

SUSAN RICE DORADCA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO USA

Ryzykownego, a jednak…

wymagającego dokładnie takiej moralności, jakiej wymagała ta chwila.

Zapraszamy na Tagesschau w Pierwszym Programie Telewizji.

Przed państwem Jens Riewa.

Dobry wieczór, panie i panowie. Witamy w Tagesschau.

Nowym prezydentem USA zostanie republikanin Donald Trump.

Niemcy i Amerykę łączą wspólne wartości.

Demokracja, wolność, poszanowanie prawa

i godności ludzi,

bez względu na pochodzenie,

kolor skóry, wyznanie, płeć,

orientację seksualną czy przekonania polityczne.

W oparciu o te wartości

oferuję przyszłemu prezydentowi Stanów Zjednoczonych Ameryki,

Donaldowi Trumpowi, bliską współpracę.

URZĄD KANCLERSKI, BERLIN

PREZYDENT OBAMA KOŃCZY POŻEGNALNĄ PODRÓŻ PO EUROPIE WIZYTĄ U MERKEL

Mogę tylko powiedzieć, że kanclerz Merkel była znakomitym partnerem.

I kanclerz Merkel

to prawdopodobnie jedyny przywódca

wśród naszych najbliższych sojuszników,

który był tu, kiedy przyjechałem.

Jesteśmy więc w pewnym sensie weteranami

wielu wyzwań w ciągu ostatnich ośmiu lat.

Ciężko mi z tym pożegnaniem.

Kiedy współpraca dobrze się układa,

pożegnania są ciężkie,

ale jesteśmy politykami, a w demokracji ważna jest zmiana.

Konstytucja Stanów Zjednoczonych mówi:

„Po ośmiu latach wybrany zostanie nowy prezydent”.

Więc…

Zadaniem Niemiec

będzie kontynuowanie dobrych relacji transatlantyckich

i patrzenie w przyszłość.

A jeśli chcemy się spotkać,

dzięki Bogu w Niemczech można się swobodnie poruszać

i nie jesteśmy „w różnych światach”.

Odprowadziła go po czerwonym dywanie,

wsiadł do limuzyny, ja z drugiej strony.

A ona stała tam, patrząc i machając,

i łza spłynęła jej po policzku. Nigdy tego nie widziałam.

Po wejściu na pokład

Obama podszedł do nas, jak zwykle, kiedy wsiada do samolotu,

wyglądał na trochę wstrząśniętego,

i powiedział: „Angela odprowadziła mnie do limuzyny,

a kiedy się żegnaliśmy,

widziałem łzy w jej oczach.

Nie myślałem, że to możliwe”.

Myślę, że był wstrząśnięty, bo nie chodziło tylko o niego.

To było…

Powiedział: „Została teraz sama”.

W świecie polityki

i ogólnie na świecie jest wyjątkiem.

VOLKER SCHLÖNDORFF FILMOWIEC I PRZYJACIEL

Nigdy nie wykorzystywała polityki, by się wzbogacić.

Nie wykorzystywała jej też, by wspierać konkretną grupę osób.

Jak bardzo nieufna musiała być wobec kogoś takiego jak Trump

jeszcze przed wyborami?

Kogoś, kto przedstawia się jako miliarder,

choć nie wiesz, czy to miliard w długach czy na koncie.

PIERWSZA WIZYTA PAŃSTWOWA MERKEL U PREZYDENTA TRUMPA - 2017 R.

Uścisk dłoni!

Chcą, byśmy podali sobie dłoń.

Wyślij dobre zdjęcie do Niemiec, proszę. Upewnijcie się.

Czy za miliard dolarów można kupić Biały Dom?

- Nie wydaje mi się. - Czy pieniądze dają władzę polityczną?

Pieniądze dają przewagę, ale z pewnością nie można niczego kupić,

czy to Białego Domu, czy innych miejsc.

Trzeba mieć zaplecze,

trzeba mieć coś, dzięki czemu się wygra.

Pieniądze pomagają, nie ma co do tego wątpliwości.

Zawsze stawia się w sytuacji drugiej osoby.

W bliższych kręgach często mawiała:

„Co zrobiłby teraz Trump?”,

„Jak chciałby przypodobać się wyborcom?”.

Jeśli sobie to wyobrażę,

może uda mi się wysunąć argument,

który do niego przemówi.

Pani kanclerz, musimy porozmawiać o delikatnej sprawie pani wizerunku.

„TRACEY BREAKS THE NEWS” BBC ONE, 2017 R. - SERIAL BRYTYJSKI

Nie wycofują chyba tej szminki?

Nie! Boże, nie. Von Flash to ulubiona szminka narodu.

Chodzi o coś bardziej osobistego.

Coś, co zaczęła pani robić od czasu spotkań z Putinem.

- To! Znów to pani zrobiła. - Co?

Nie zachowuj się tak.

Imituję panią.

Czasem przewraca pani oczami, kiedy ktoś wystawia panią na próbę.

SZCZYT G7 BIARRITZ, FRANCJA - 2019 R.

Bardzo dziękuję.

Było to kilka wspaniałych, produktywnych dni.

Razem z kanclerz Merkel

doszliśmy do dobrych wniosków w wielu kwestiach, w tym handlu.

Mam niemiecką krew. Będę tam.

Często zdradza nas wyraz twarzy…

To prawda!

- Mój szczególnie. - Czy pani mimika zdradza

więcej, niż pani by chciała?

Myślę, że trzeba być wiernym sobie.

Czasem coś zdradzi.

Ale nie jest to też tragedia.

Gdyby ciągle mieć kamienną twarz, ludzie nie mieliby tak dobrej zabawy.

Czy Donald Trump nadal jest partnerem na G7?

Dyskusje są ważne, zrozumienie innego punktu widzenia.

Podczas tych trudnych negocjacji nie siedzimy i uśmiechamy się.

Omówiliśmy cło, handel i stosunki z Rosją.

Ale Donald Trump uważa, że nie musi już przestrzegać

konstytucyjnego porządku opartego na wartościach.

Robi to po swojemu, w rozmowach dwustronnych, na zasadzie „umów”.

Tak, można nawet zawierać wielostronne „umowy”.

W Radzie Europejskiej robimy to nieustannie…

Jestem zaskoczona pani opanowaniem.

Sytuacja nie jest najlepsza.

Mówiłam o rozczarowaniu, a jest to dla mnie bardzo mocne słowo.

Mogłabym nawet powiedzieć, że to przygnębiające.

Ale osobiście…

Wierzymy, że różnica między prawdą a kłamstwem

to różnica między wolnością, demokracją i dyktaturą.

Wierzymy, że prawda jest podstawą…

Fakty i dowody empiryczne

są fundamentalnymi filarami demokracji.

Kiedy ustępujesz i godzisz się, że prawda jest względna,

akceptujesz niszczenie systemu,

który dotąd działał.

Zawsze miałam wrażenie, że w pewnym sensie

Trump ją przestraszył, bo wie, jacy są dyktatorzy.

Widziała ich wcześniej.

Przeżyła upadek takiego systemu.

Nigdy się nie poddamy.

Nie ma szans.

Nie ustępuje się, kiedy pojawia się złodziej.

Zamieszki na Kapitolu kończą się

zastrzeleniem byłej członkini służb.

To jest zdrada. To ma być powstanie?

TŁUM OPOWIADAJĄCY SIĘ ZA TRUMPEM W ROTUNDZIE NA KAPITOLU

To bunt. Kropka.

Wciąż pamiętam mur,

dyktaturę NRD, strach przed aparatem szpiegowskim Stasi,

brak wolności i ograniczenia.

Koniec podziału i ustanowienie demokracji

zawsze będzie dla mnie czymś wyjątkowym.

Moim jedynym celem było zapewnienie integralności głosowania.

Walczyłem w obronie amerykańskiej demokracji.

Wiem, że niełatwo było wywalczyć demokrację

i wiem, że trzeba nią żyć, wypełniać ją i chronić.

Potrzebuje nas tak samo, jak my jej.

Demokracja nie jest pewnikiem.

Musimy współpracować, aby ją utrzymać, każdego dnia.

Czasami obawiam się, że uznaliśmy demokratyczny sukces za coś oczywistego.

Jakbyśmy nie musieli się martwić,

jakby to było przekazywane z pokolenia na pokolenie jako oczywistość.

Ale doświadczamy

jawnych ataków na ważne wartości, takie jak wolność prasy.

Żyjemy w społeczeństwie, w którym kłamstwa i dezinformacja,

niechęć i nienawiść są podsycane bez zahamowań i bez wstydu.

Myślę, że przez cały ten czas, kiedy ją znam, nigdy nie było sytuacji,

w której zajęłaby stanowisko ideologiczne.

Nie przypominam sobie czegoś takiego.

Chyba nigdy tak nie robiła.

Nie odkąd się znamy.

Nigdy nie postanowiła…

Rozum mówi mi jedno,

ale moja cholerna ideologia prowadzi mnie w inną stronę.

Nigdy taka nie była.

Merkel w przemówieniu inauguracyjnym powiedziała: „Chcę służyć Niemcom”.

I powtarzała to wielokrotnie. Tak się widzi.

To poczucie obowiązku w tradycji protestanckiej.

Nie chodzi o ciebie, nie jesteś w centrum uwagi.

ANNETTE SCHAVAN BYŁA MINISTER EDUKACJI I BADAŃ

Masz być…

Zabrzmi to wzniośle, ale „pokorny”.

„Jestem pierwszą pracownicą tej Republiki”.

Uosabiała to.

Nigdy nie była bliska skandalu.

Nigdy nie podejrzewano jej o bogacenie się,

nie miała skłonności do korupcji.

MERKEL ZOSTAŁA FORMALNIE ZWOLNIONA Z OBOWIĄZKÓW PO 16 LATACH PRACY

Dziękuję.

Musi pani wrócić dla zdjęć.

Z certyfikatem?

Im dłużej jest się kanclerzem, tym dłużej trzeba stać.

Dziękuję.

Stojąc dziś przed wami, czuję przede wszystkim

wdzięczność i pokorę.

Pokorę przed urzędem, który tak długo sprawowałam.

Wdzięczność za zaufanie, którego dane mi było doświadczyć.

Te szesnaście lat jako kanclerz obfitowało w ważkie wydarzenia

i trudne lata.

Było to dla mnie wyzwanie polityczne i osobiste.

A jednocześnie czułam wsparcie.

PIOSENKA WYBRANA OSOBIŚCIE PRZEZ MERKEL

Nasza demokracja przetrwa dzięki zdolności do krytycznej debaty i refleksji.

Utrzymuje się dzięki równoważeniu interesów

i wzajemnemu szacunkowi.

Opiera się na solidarności i zaufaniu,

a także poszanowaniu prawdy.

Wszędzie tam, gdzie zaprzecza się dowodom naukowym,

gdzie szerzą się teorie spiskowe i nienawiść,

sprzeciw musi być głośny.

Kiedy miałam 16 lat, wyszeptałam

Chcę być kimś, chcę zwyciężać

Być szczęśliwa, nigdy nie kłamać

Kiedy miałam 16 lat, wyszeptałam

Chcę…

Chcę wszystko

Lub nic

Dla mnie

Powinien padać deszcz czerwonych róż

Chcę doświadczyć wszystkich cudów

Świat powinien się zreformować

I zachować swoje smutki dla siebie

A potem powiedziałam

Nie chcę być sama

A jednak być wolna

Angela nie umiała się bronić.

To dlatego, że…

chciała żyć w pokoju ze światem.

To był problem.

Kiedy ktoś ją uderzył, na przykład podczas gry,

mówiła: „Mamo, uciekłam”.

Pytałam: „Nie oddałaś?”.

„Nie, uciekłam”.

Pokieruje to moim przeznaczeniem

Z miłością

W pewnym momencie,

gdy miała 13 lat, pracowałyśmy nad tym i powiedziałam:

„Musisz się bronić.

Jak ktoś cię uderzy, oddaj mu.

Musisz”.

Nie będę zadowolona

Chcę zwyciężyć

Chcę wszystko

Lub nic

I…

Może jak miała 13 lat, na matematyce,

kolega z klasy tak jej dokuczał,

że porządnie go spoliczkowała.

Nauczycielka powiedziała: „Brawo!”.

Wtedy zrozumieliśmy, że poradzi sobie.

Odnajdzie swoją drogę.

…czego się oczekuje

Zachować jak najwięcej

Chcę

Chcę

Napisy: Aneta Adamczyk