All language subtitles for HC.The.True.Story.of.Alexander.the.Great.x264.AC3.MVGroup.org

af Afrikaans
ak Akan
sq Albanian
am Amharic
ar Arabic
hy Armenian
az Azerbaijani
eu Basque
be Belarusian
bem Bemba
bn Bengali
bh Bihari
bs Bosnian
br Breton
bg Bulgarian
km Cambodian
ca Catalan
ceb Cebuano
chr Cherokee
ny Chichewa
zh-CN Chinese (Simplified)
zh-TW Chinese (Traditional)
co Corsican
hr Croatian
cs Czech
da Danish
nl Dutch
en English Download
eo Esperanto
et Estonian
ee Ewe
fo Faroese
tl Filipino
fi Finnish
fr French
fy Frisian
gaa Ga
gl Galician
ka Georgian
de German
gn Guarani
gu Gujarati
ht Haitian Creole
ha Hausa
haw Hawaiian
iw Hebrew
hi Hindi
hmn Hmong
hu Hungarian
is Icelandic
ig Igbo
id Indonesian
ia Interlingua
ga Irish
it Italian
ja Japanese
jw Javanese
kn Kannada
kk Kazakh
rw Kinyarwanda
rn Kirundi
kg Kongo
ko Korean
kri Krio (Sierra Leone)
ku Kurdish
ckb Kurdish (Soranî)
ky Kyrgyz
lo Laothian
la Latin
lv Latvian
ln Lingala
lt Lithuanian
loz Lozi
lg Luganda
ach Luo
lb Luxembourgish
mk Macedonian
mg Malagasy
ms Malay
ml Malayalam
mt Maltese
mi Maori
mr Marathi
mfe Mauritian Creole
mo Moldavian
mn Mongolian
my Myanmar (Burmese)
sr-ME Montenegrin
ne Nepali
pcm Nigerian Pidgin
nso Northern Sotho
no Norwegian
nn Norwegian (Nynorsk)
oc Occitan
or Oriya
om Oromo
ps Pashto
fa Persian
pl Polish
pt-BR Portuguese (Brazil)
pt Portuguese (Portugal) Download
pa Punjabi
qu Quechua
ro Romanian
rm Romansh
nyn Runyakitara
ru Russian
sm Samoan
gd Scots Gaelic
sr Serbian
sh Serbo-Croatian
st Sesotho
tn Setswana
crs Seychellois Creole
sn Shona
sd Sindhi
si Sinhalese
sk Slovak
sl Slovenian
so Somali
es Spanish
es-419 Spanish (Latin American)
su Sundanese
sw Swahili
sv Swedish
tg Tajik
ta Tamil
tt Tatar
te Telugu
th Thai
ti Tigrinya
to Tonga
lua Tshiluba
tum Tumbuka
tr Turkish
tk Turkmen
tw Twi
ug Uighur
uk Ukrainian
ur Urdu
uz Uzbek
vi Vietnamese
cy Welsh
wo Wolof
xh Xhosa
yi Yiddish
yo Yoruba
zu Zulu

Original subtitles

In de geschiedenis van de grote veroveringen springt één naam eruit.

Eén strijder, één koning.

Eén legende.

Alexander de Grote.

Hij was onvergelijkbaar. - Geboren uit een meedogenloze moeder.

Ze zag zichzelf als de gemalin van een god.

Opgevoed door een filosoof.

Eén van de grootste denkers aller tijden: Aristoteles.

Aangespoord door 'n dominante vader. - Met hun zwaard lieten ze bloed vloeien.

Macedonisch strijder op z'n 14e, generaal op z'n 18e, koning op z'n 20e.

Aanvoerder van 40.000 oorlogszuchtige troepen.

Hij liet een historische erfenis na die ook nu nog van belang is.

Ruim 2000 jaar geleden leefde hier de grootste strijder aller tijden.

We zijn in noord-Griekenland, in Pella.

Hier stond het paleis van Philippus II, de vader van Alexander de Grote.

In de 4e eeuw v. Chr. werd Alexander hier opgevoed tot wereldveroveraar.

We volgen zijn tochten die 12 jaar duurden en 35.000 km besloegen...

...door het huidige Griekenland, Turkije, Libanon...

...Egypte, Iran, Irak, Afghanistan en Pakistan.

We onderzoeken het karakter van de man die zichzelf als een god zag...

...maar als sterveling stierf op 32-jarige leeftijd.

Net als hij hebben wij een missie:

Het beantwoorden van vragen die al eeuwenlang leven:

Wie was Alexander? Wat waren z'n drijfveren?

Hoe kon hij op zo'n jonge leeftijd al zo'n groot rijk veroveren?

De meeste feiten zijn opgetekend door vier historici uit de oudheid...

...een paar honderd jaar na Alexanders dood in 323 v. Chr.

Zij baseerden hun teksten op dagboeken van medestrijders van Alexander.

Die historici waren Arrianus, een Grieks schrijver en staatsman...

...Diodorus Siculus, Curtius Rufus uit Rome...

...en de Griekse filosoof Plutarchus...

...die als enige over Alexanders jeugd schreef en z'n karakter analyseerde.

Zoals een portretschilder vooral op de uitdrukking in gezicht en ogen let...

...en niet op andere lichaamsdelen...

...zo sta ik stil bij de handelingen die de roerselen van de ziel verklaren.

En zo begint ons verbazingwekkende verhaal over één man...

...die ondanks z'n korte leven histo- rische onsterfelijkheid verwierf.

Het is 356 v. Chr., het jaar van Alexanders geboorte.

In een gebied in het noorden van Griekenland, Macedonië...

...heerst Philippus II over een volk waarop de andere Grieken neerkijken.

Je krijgt de indruk dat de Macedoniërs ongeletterd en lomp zijn...

...dat ze niet het hoge culturele niveau van de Atheners hebben...

...en dat ze gevaarlijk zijn, met koning Philippus II voorop.

Maar de Macedoniërs zijn erg rijk, dankzij hun goud-en zilvermijnen.

Philippus benut die rijkdommen ten volle.

Het leger dat hij opleidt en bewapent, behoort tot de beste ter wereld.

De heerschappij van Philippus bracht een schok teweeg.

Het chaotische Macedonië was ineens georganiseerd...

...en dankzij de mijnen was het economisch erg machtig.

Maar waar macht is, heerst ook passie.

In 357 v. Chr. wordt de 26-jarige Philippus hartstochtelijk verliefd...

...op de jonge Olympias uit het Griekse gebied Epirus.

Hij vraagt haar ten huwelijk, en zij zegt ja.

Zo wordt ze één van zijn vele bruiden.

Hij had de reputatie een nieuwe vrouw te trouwen bij elke nieuwe veldtocht.

Het doel daarvan was...

...zijn positie veilig te stellen door het aangaan van al deze allianties.

Philippus is weg van Olympias' schoonheid...

...maar is onkundig van haar excentrieke kant:

Ze laat zich in met mythische culten en mythologieën.

Ze is onstuimig, politiek betrokken en religieus...

...maar vooral geïnteresseerd in de troon.

Vergis je niet, het grootste doel in Olympias' leven...

...was haar zoon Alexander op de troon te krijgen.

Wat de troonsbestijging van haar zoon betreft, was ze keihard.

Olympias levert Philippus meer zorgen en uitdagingen op...

...dan welk slagveld dan ook.

De nacht voor het huwelijk...

...droomde de bruid dat haar schoot werd getroffen door de bliksem.

Philippus droomde dat hij tijdens de liefdesdaad...

...in haar schoot de beeltenis van een leeuw tegenkwam.

Op een ander moment lag er een slang op Olympias, terwijl ze sliep.

Dit bekoelde Philippus' hartstocht en liefde voor haar.

Vanaf dat moment sliep hij nog maar zelden met haar.

Ofwel hij vreesde dat ze hem zou beheksen...

...of hij dacht dat ze de gemalin was van een hoger wezen.

De relatie tussen Philippus en Olympias moet wel een roerige worden.

Philippus ziet met eigen ogen de slang in het bed van Olympias.

Dit verontrust hem hevig...

...omdat de Griekse oppergod Zeus vaak wordt afgebeeld als een slang.

Philippus vraagt zich af of het kind dat Olympias draagt...

...verwekt is door hemzelf of, hoe onvoorstelbaar ook, door Zeus.

Er is maar één plek waar hij een antwoord kan krijgen:

Bij het Orakel van Apollo te Delphi.

Zo zag Delphi eruit in de vierde eeuw voor Christus.

Een bruisend centrum van godsdienst, handel en sportwedstrijden.

Dit is het huidige Delphi.

De zuilen van de tempel van Apollo staan er nog...

...op de prachtige heuvel aan de Golf van Korinthe.

Als wij het nu hebben over het Orakel van Delphi, dan bedoelen we de plek.

Maar toen was er een priesteres die voorspellingen deed.

Het was heilige grond, gewijd aan Apollo.

Apollo was de god van de muziek en de poëzie.

Maar hij kon mensen in Delphi ook de toekomst voorspellen.

Daarom heet het een orakel.

Binnen in het orakel vond je schatten, standbeelden, geschenken.

De tempel was het belangrijkste gebouw.

Onderin was de kelder, de heilige ruimte waar de priesteres voorspellingen deed.

In de maanden voor Alexanders geboorte in 356 v. Chr...

...heeft Philippus maar één vraag voor het Orakel van Delphi:

Is het kind de zoon van een sterveling of van een god?

Philippus stuurt een afgezant om te vragen naar de betekenis van de slang.

Hoewel het orakel niet zegt dat Alexander een godszoon is...

...draagt het Philippus op om Zeus tot oppergod te maken.

Het zegt ook dat Philippus blind wordt...

...aan het oog waarmee hij Olympias en de slang bespiedde.

Twee jaar later komt de voorspelling uit als hij gewond raakt in de strijd.

Zulke verhalen, opgetekend in de oudheid, stuiten nu op ongeloof.

Als je nu door het sleutelgat kijkt en je vrouw met een slang ziet...

...ben je misschien hooguit een beetje van je stuk gebracht.

Ongeacht z'n godenstatus zal het kind dat in 356 v. Chr. wordt geboren...

...triomfen en rampen brengen voor z'n land, z'n familie en zichzelf...

...als Alexander de Grote.

In Alexanders geboortejaar 356 v. Chr...

...is het leger van Philippus II bezig het koninkrijk uit te breiden.

Er zijn twee belangrijke steden in het noord-Griekse Macedonië:

Aigai, dat nu Vergina heet, is de eerste Macedonische hoofdstad...

...en een centrum van voorouder- verering, politiek en kunst.

De resten van een paleis zijn nog zichtbaar...

...evenals een theater voor vieringen, voorstellingen en sportwedstrijden.

In de 4e eeuw v. Chr. wordt Pella de hoofdstad van Macedonië...

...en de woonplaats van Philippus II.

Hier groeit Alexander de Grote op.

Hij leidt een vorstelijk leven, maar is geen verwend rijkeluiskind.

Hij heeft een onbegrensde ambitie en nieuwsgierigheid.

Alexander is zeer intelligent.

Naast z'n bed ligt een bundel van z'n lievelingsschrijver Homerus.

In Pella bezoekt hij een school voor adellijke kinderen.

Hier wordt hij onderwezen in wetenschap, sport en krijgskunde.

Op z'n 13e gebeurt er iets...

...waardoor Philippus merkt dat z'n zoon niet alleen slim, maar ook dapper is.

Op een dag werd Philippus een paard te koop aangeboden voor 13 talenten.

De koning en z'n vrienden besloten het paard te bekijken.

Ze oordeelden dat het wild en onhandelbaar was.

Philippus had geen interesse.

Maar Alexander stond erbij en zei:

'Het is een geweldig paard. Maar men weet niet met hem om te gaan. '

Alexander liep naar Bucephalos toe en draaide het dier naar de zon.

Hij had gezien dat het dier schrok van z'n eigen schaduw.

Alexander klom op z'n rug...

...en spoorde het dier aan met zijn stem en zijn voet.

Philippus en z'n vrienden keken eerst ademloos en angstig toe...

...tot ze zagen hoe Alexander triomfantelijk terugreed.

Men zegt dat z'n vader huilde van blijdschap.

Toen Alexander was afgestegen, kuste hij hem en zei:

'Zoek een koninkrijk dat groot genoeg is voor je ambitie.

Macedonië is te klein voor je. '

Legende of niet, het verhaal gaat dat dit Alexanders lievelingspaard werd.

Op dit paard trekt hij later jarenlang ten strijde.

Philippus besluit dat de leraren aan het Macedonische hof...

...zijn zoon niet genoeg uitdagingen meer bieden.

Hij neemt een nieuwe leraar aan.

Het is één van de meest invloedrijke denkers aller tijden: Aristoteles.

Philippus biedt z'n zoon tevens een betoverende leer-omgeving.

Dit is het gebied van de nimfen, in de legendarische tuinen van Midas.

Dit schaduwrijke gebied, zo dacht men, was het heiligdom van de nimfen...

...mythologische godinnen, geesten der natuur.

Alexander zei altijd dat hij van zijn vader het leven had gekregen...

...en van Aristoteles de kunst van het leven.

Als tiener wandelt Alexander dagelijks over dit pad...

...naar deze grot, waar Aristoteles hem lesgeeft.

Aristoteles was één van de grootste geesten aller tijden.

Een filosoof die lesgaf in ethiek, politiek, muziek...

...embryologie, astronomie, plantkunde, optica, geschiedenis...

...dierkunde, retoriek, dichtkunst, en bovenal in nieuwsgierigheid.

Hij leert Alexander om nooit zomaar ergens vanuit te gaan...

...maar om alle feiten te analyseren alvorens conclusies te trekken.

Al deze lessen maken de spontane Alexander tot een genie.

In deze periode, waarin Alexander opgroeit tot een jonge man...

...ontmoet hij Hephaistion, de zoon van een Macedonische edelman.

Hephaistion wordt z'n beste vriend, en volgens sommigen nog meer dan dat.

Tijdens Alexanders puberteit waren Philippus en Olympias bang...

...dat hij wat de Grieken noemden een 'gennis' zou worden:

Een verwijfde homoseksueel.

Om hem daarvan af te houden, besloten ze courtisanes te laten komen...

...om hem te leren hoe het hoorde.

De vraag is natuurlijk wat je doet...

...als je zelf een nogal vrouwelijke jongen bent...

...en je vader zeer mannelijk is, een woeste baard draagt...

...militaire successen behaalt, stevig drinkt en zeer dominant is.

Je vraagt je af...

...of de levenslange, hechte vriendschap met Hephaistion...

...voortkwam uit het feit dat hij alleen bij hem ontspannen zichzelf kon zijn.

Bestudering van Alexanders karakter leidt tot de conclusie...

...dat hij genoot van het lastige proces een groot leger samen te stellen...

...en daarmee strategische doelen te bereiken.

Dat vond hij opwindend.

Het wond hem op om andere legers te vernietigen.

Voor hem was dat bevredigender dan seks.

Aristoteles met z'n filosofie...

...Philippus met z'n krijgskunst en Olympias met haar mythologie...

...waren vormend voor de buitengewone mens die Alexander zou worden.

Al snel zou hij zich kunnen bewijzen op het slagveld.

Maar hij zou ook zijn eigen vader tot een vijand maken.

340 v. Chr. Koning Philippus, vader van de 16-jarige Alexander, voert oorlog.

Zijn doel: De heerschappij over Griekenland.

De Macedonische falanx is Philippus' krachtigste strijdmiddel.

Getrainde soldaten, gewapend met speren, rukken in strakke formaties op.

Een enorme oorlogsmachine die bijna niet te stoppen is.

Philippus had deze slagorde overgenomen van de Griekse falanx.

Het verschil is dat Philippus' soldaten minder wapenrusting dragen.

Dat wordt gecompenseerd met de speren die ze dragen.

De speren zijn zo'n 5 meter lang, en hebben onderaan een tegengewicht.

Door dat gewicht kun je de speer makkelijker rechtop dragen.

Omdat de speren vijf meter lang zijn...

...moet je je mannen natuurlijk goed trainen om ermee te marcheren.

Als er zo'n Macedonische falanx op je afkwam...

...zag je je gesteld voor een front van duizenden mannen met speren.

Er kwam een enorme barrière van dodelijk staal op je af...

...waar je als vijand met je kortere wapens niets tegen kon beginnen.

Als de falanx in formatie bleef, konden ze de vijand zo onder de voet lopen.

En dat gebeurde dan ook.

Als Alexander 16 is, heeft Philippus bijna heel Griekenland in zijn macht.

Maar als Alexander over de triomfen hoort, toont hij geen trots.

Steeds als Alexander hoorde over een ingenomen stad of een overwinning...

...was hij niet blij, maar zei hij tegen z'n vrienden:

'Jongens, m'n vader is ons in alles voor.

Voor ons blijft er niets spectaculairs over om te doen. '

Alexander wilde geen kant-en-klaar koninkrijk vol rijkdom en luxe erven.

Hij verkoos een leven vol strijd, oorlogen en niet-aflatende ambitie.

In de oude Macedonische hoofdstad Aigai, in het jaar 339 v. Chr...

...bestudeert Alexander de verslagen van de heldendaden van zijn vader.

Het is velen duidelijk dat hij staat te trappelen om mee te strijden...

...en dat hij ooit z'n eigen veldtochten zal leiden.

Dan, als Philippus afwezig is, komen er Perzische gezanten in Aigai aan.

Alexander ontvangt ze...

...en imponeert ze met z'n intellect, wijsheid en politieke kennis.

Ze beseffen dat Philippus' sluwheid in het niet valt...

...bij de avontuurlijke aard en gevaarlijke ambities van zijn zoon.

Philippus heeft nog steeds de ambitie Griekenland te onderwerpen.

Zijn twee grootste obstakels daarbij zijn de legers van Thebe en Athene.

Vooral één groep soldaten heeft de reputatie meedogenloos te zijn:

De Heilige Bende van Thebe bestaat uit 150 paren mannelijke geliefden...

...die samen eten, slapen en vechten...

...en altijd strijden tot de dood erop volgt.

In hun strijd tegen Philippus...

...krijgen de Thebanen en Atheners wapens, soldaten en geld van Perzië.

De Perzische koning weet dat als Philippus Griekenland onderwerpt...

...hij z'n oog zal richten op Perzië.

Philippus' motief is wraak...

...voor de Perzische inmenging in de Griekse en Macedonische politiek.

De Perzen hopen dat Philippus wordt tegengehouden door Thebe en Athene.

De confrontatie vindt plaats in Chaeronea in midden-Griekenland...

...tegenwoordig een gebied vol katoenvelden.

Een nederlaag zou een eind maken aan Philippus' tochten.

Een overwinning zou hem motiveren naar Azië op te rukken.

In augustus 338 v. Chr. breekt de dag van de veldslag in Chaeronea aan.

Alexander is achttien.

Philippus acht het tijd om zijn zoon tot bevelhebber te maken.

Hij krijgt de leiding over de cavalerie...

...2000 ruiters die een centrale rol vervullen in Philippus' veldslagen...

...door de vijand in de flank aan te vallen.

Met deze veldslag begint Diodorus zijn verslag over Alexanders leven.

De legers stelden zich op.

De koning plaatste zijn jonge, maar behendige zoon...

...aan het hoofd van een vleugel, samen met ervaren generaals.

Hijzelf voerde het bevel over de andere vleugel.

Andere eenheden werden strategisch opgesteld.

Tegenover hen, in een onderbroken lijn, stonden de Atheners en de Thebanen...

...die elk hun eigen leger aanvoerden.

Op deze plek vond de Slag bij Chaeronea plaats.

Philippus begint met z'n Macedonische falanx naar voren te sturen.

Ze beuken tegen de Atheense linkervleugel.

Dan klinkt het signaal voor de aftocht.

Het is voor een falanx haast onmogelijk om zich in formatie terug te trekken.

Het lukt ze toch, omdat ze ongelooflijk goed zijn opgeleid.

De Atheners rukken op naar links...

...naar de zich terugtrekkende Macedoniërs.

De meer gedisciplineerde Thebanen blijven staan, en dat is dom.

Want er ontstaat nu een gat tussen de Thebanen en de Atheners.

Dat wordt opgemerkt door Alexander.

Hij en z'n cavalerie stormen naar voren, door het gat...

...omsingelen de Thebanen en vallen ze aan in de flank.

Tegelijkertijd stopt de falanx met terugtrekken en rukt weer op.

Ze lopen de Atheners onder de voet en slaan ze neer.

Tweeduizend Atheners geven zich over.

De Thebanen hebben minder geluk. Ze zijn omsingeld door de cavalerie...

...en worden bijna allemaal gedood.

Zo eindigt de Slag bij Chaeronea in augustus 338 v. Chr. in een bloedbad.

Philippus heeft met hulp van z'n zoon de heerschappij over Griekenland veroverd.

De Thebanen werden hier begraven, onder het beeld van een leeuw.

De Atheners werden gecremeerd. Deze veldslag was belangrijk.

Alexander had bewezen een uitstekend aanvoerder te zijn...

...van de beste cavalerie aller tijden.

Anderzijds had Philippus nu de macht over Athene en vele stadstaten.

In een gul gebaar bood hij vrede aan, en de vrijlating van oorlogsgevangenen.

Alexander bracht met een eregarde de as van de overledenen naar Athene.

Maar de relatie tussen de twee zou veranderen.

Philippus zou Alexander nooit meer zo'n belangrijke taak toevertrouwen.

Deze veldslag had het begin kunnen zijn van een dynastie van vader en zoon.

Maar de toekomst heeft iets anders in petto.

Er zou geen wederzijds respect groeien tussen hen, maar haat en wantrouwen.

Eind 338 v. Chr. heeft koning Philippus bijna heel Griekenland in handen.

Door de Slag bij Chaeronea, waarin Alexander een grote rol speelde...

...hebben de Macedonische troepen respect gekregen voor vader en zoon.

De 18-jarige Alexander heeft bewezen een waardig troonopvolger te zijn.

Hij gaat ervan uit dat dit paleis te Aigai ooit van hem zal zijn.

Maar dan wordt er roet in het eten gegooid.

Niet door oorlogen, maar door de liefde.

Niet lang na z'n overwinning bij Chaeronea trouwt Philippus opnieuw.

De 20-jarige Cleopatra, uit een vooraanstaande Macedonische familie...

...wordt z'n nieuwe bruid.

Hij is zelf al van middelbare leeftijd.

Dan vindt hij een geschikte, jonge vrouw...

...via wie hij gelieerd raakt aan een invloedrijke familie.

Natuurlijk doet hij dat.

Een man van vijftig, die het aanlegt met een vrouw die dertig jaar jonger is.

Wat valt daar nog over te zeggen?

Hoe dan ook, Philippus' trouwplannen veroorzaken een breuk...

...met Alexander en z'n moeder Olympias.

Mocht de Macedonische Cleopatra een zoon baren...

...dan zou hij Alexander passeren als troonsopvolger.

Want Alexanders moeder komt uit Epirus, dat niet bij Macedonië hoort.

Alexander, die was grootgebracht met de Ilias...

...had van z'n leraren het idee gekregen dat hij een tweede Achilles was.

Maar ja, z'n vader was er natuurlijk ook nog.

En die zat voorlopig nog op de troon.

En nu was z'n vader opnieuw getrouwd...

...en druk bezig kinderen te verwekken bij Cleopatra.

De spanningen bereiken een hoogtepunt op de trouwdag, eind 338 v. Chr.

De Macedoniërs stonden bekend om hun drinkgelagen hier in het paleis.

Na de huwelijksvoltrekking van Philippus en Cleopatra is er een banket.

Alle mannen worden behoorlijk dronken.

De oom van Cleopatra brengt een toost uit.

'Mogen de goden dit huwelijk zegenen met een wettige troonopvolger. '

Woedend schreeuwt Alexander: 'Ben ik dan soms een bastaard? '

Hij smijt hem wijn in het gezicht.

Philippus staat op, trekt z'n zwaard en loopt op z'n zoon toe.

Maar hij is zo dronken, dat hij struikelt en valt.

Alexander bespot z'n vader:

'Dit is de man die van Europa naar Azië wil trekken.

Hij kan nog niet eens van de ene tafel naar de andere lopen. '

Dit verwoest de relatie waaraan vader en zoon 18 jaar hadden gewerkt.

Het verwoest ook de militaire samenwerking...

...waarop familiedynastieën vaak gebouwd zijn.

Na het huwelijksbanket gaan Alexander en z'n moeder in ballingschap.

Maar Philippus heeft een erkend troon- opvolger nodig, en een bevelhebber.

Hij haalt Alexander over om terug te komen.

Maar Olympias komt niet terug.

Ondanks de verzoening is er geen garantie dat Alexander koning wordt.

Binnen een jaar na de bruiloft baart Cleopatra een zoon.

Als Philippus lang genoeg leeft, gaat de troon niet naar Alexander...

...maar naar z'n halfbroer, een rasechte Macedoniër.

De ruzie tussen Philippus, Alexander en Olympias is nog steeds niet bijgelegd.

Philippus richt zich intussen op z'n ultieme doel.

Nu hij Griekenland beheerst, wil hij z'n rijk uitbreiden richting Azië.

Hij stuurt generaal Parmenion met een eenheid naar de Aziatische westkust...

...om het gebied te verkennen en een bruggenhoofd te realiseren.

Parmenion was z'n hoogste generaal, en zeer belangrijk voor hem.

Hij was z'n rechterhand en hij vertrouwde hem volledig.

Parmenion was echter ook een sluwe, politieke smeerlap.

Z'n sterke punten waren z'n trouw aan Philippus...

...en z'n onbetwiste, buitengewone bekwaamheid als generaal.

Voordat Philippus de oversteek waagt, vraagt hij wederom raad aan de goden.

Hij laat 't orakel vragen of hij Darius, de Perzische koning, zal verslaan.

Het antwoord is vaag: 'De stier is ge- tooid met kransen, 't offer is klaar. '

Philippus' interpretatie is dat Darius afgeslacht zal worden.

De voorspelling zal echter een heel andere uitkomst krijgen.

Philippus treft direct voorbereidingen voor prachtige offerfeesten.

De Grieken moesten deelnemen aan de festiviteiten.

Er waren muziekwedstrijden en banketten voor z'n vrienden en gasten.

Hij wilde zich aan de Grieken van z'n beste kant laten zien.

Het feest wordt gehouden bij het paleis in de oude hoofdstad Aigai.

Het is oktober in het jaar 336 v. Chr.

Dit is het theater bij het paleis te Aigai.

Duizenden Macedoniërs komen hier met Philippus en Alexander samen...

...voor een feest ter ere van de goden.

Iedereen heeft het naar z'n zin, behalve Pausanias, een lijfwacht van de koning.

Volgens de historicus Diodorus is Pausanias een geliefde van Philippus.

Als Philippus verliefd wordt op een andere jongeman, is Pausanias jaloers.

Hij noemt de jongen een op seks beluste hermafrodiet.

Hiervoor wordt hij gestraft. Hij wordt volgegoten met wijn...

...en dan voor de ezeldrijvers gegooid, die hem zwaar mishandelen.

Later klaagt hij hierover bij de koning, maar die straft de daders niet.

Boos loopt Pausanias op Philippus af, steekt hem neer en rent weg.

Maar hij wordt gedood voordat hij kan ontkomen.

Alexander rent naar z'n vader toe, maar het is te laat.

Philippus sterft in 336 v. Chr.

Er steken direct samenzwerings- theorieën de kop op.

Heeft Olympias ermee te maken...

...om te zorgen dat haar zoon Alexander op de troon komt?

Heeft Alexander zelf een rol gespeeld in de moordplannen?

Terwijl dit wordt onderzocht, speelt er nog een andere, belangrijker kwestie.

Zal Griekenland Alexander accepteren als koning?

Wat betreft de moord op koning Philippus in 336 v. Chr...

...was het duidelijk dat z'n lijfwacht de fatale stoot toebracht.

Maar net zoals dat tegenwoordig gebeurt...

...vroeg men zich wel af of ook anderen met de moord te maken hadden.

Er werden onmiddellijk allerlei samenzweringstheorieën bedacht.

Vooral omdat het te denken gaf dat Pausanias zelf ook werd gedood...

...tijdens de achtervolging door Alexanders schoolvrienden...

...zodat deze nooit meer iets zou kunnen zeggen.

De verdenking viel direct op Olympias...

...en via haar ook op Alexander.

De waarheid zullen we nooit weten.

Na de crematie worden Philippus' botten en waardevolle bezittingen geplaatst...

...in een met zorg gemaakte grafkamer, die daarna wordt bedekt met aarde.

Het gebruik was: Hoe hoger de heuvel, hoe belangrijker de persoon.

Eeuwen later houden archeologen hier rekening mee als ze gaan graven...

...bij de Griekse stad Vergina, niet ver van het oude paleis te Aigai.

Hier werd Philippus II begraven. Vlak bij z'n paleis, onder een hoge heuvel.

Het graf bleef tweeduizend jaar verborgen...

...tot het in 1977 werd ontdekt door de Griekse archeoloog Andronicos.

Vijftien jaar later werd er een prachtig museum gebouwd, binnen in de heuvel.

Het museum van Vergina is een knap staaltje van moderne architectuur.

Er worden voorwerpen getoond die gevonden zijn in diverse grafkelders.

Dit is de grafkamer van Philippus II.

Toen de ontdekking bekend werd, kon ik het bijna niet geloven.

Nooit eerder was er zo'n belangrijke Macedonische grafkelder ontdekt.

De voorzijde is ontworpen als een tempel, met pilaren aan weerszijden.

Boven de ingang: Een fries met een jachttafereel.

Je ziet er Philippus jagen op leeuwen, zwijnen en andere wilde dieren.

Dit is een jongeman te paard, klaar om z'n speer te werpen.

Het is Alexander.

De vondst van het graf van Alexanders vader was al opmerkelijk.

Maar wat de archeologen absoluut niet hadden verwacht...

...was dat ze in het graf ook nog een grote schat vonden.

Tot hun verbazing vonden ze de botten van Philippus, in deze gouden kist.

In de grafkamer lag ook zijn gouden lauwerkrans.

En verder wapenrustingen, zoals borstplaten...

...helmen en schilden.

Na de begrafenis staat Alexander voor de grootste uitdaging in z'n leven:

Hij moet de Macedoniërs bewijzen dat hij het koningschap verdient.

Alexander was pas twintig toen hij het koninkrijk erfde...

...dat op dat moment werd vergiftigd door jaloezie en twisten.

Alexanders Macedonische adviseurs vreesden een crisis...

...en raadden hem aan de Griekse staten te verlaten...

...en geen geweld te gebruiken.

Maar Alexander besloot tot het tegenovergestelde:

Hij kon z'n koninkrijk alleen veilig maken...

...als hij onverschrokken en imponerend optrad.

Hij wist zeker dat als hij ook maar een duimbreed toegaf...

...zijn vijanden hem direct zouden aanvallen.

Binnen zes maanden herstelt hij met z'n leger zijn macht in Griekenland.

Hij verdient het respect van z'n mannen met z'n kordate, dappere optreden.

Tot afschuw van Cleopatra, die later zelfmoord pleegt...

...geeft Olympias opdracht tot de moord op Philippus' zoontje...

...zodat Alexander de enige erfgenaam blijft van de Macedonische troon.

Koning Alexander richt zich dan op wat zijn levensdoel zal worden:

De verovering van Perzië.

Maar in navolging van zijn vader vraagt hij eerst raad aan 't Orakel van Delphi.

Hij wil weten of hij voorbestemd is om Darius te verslaan...

...en over heel Azië te heersen.

Anders dan Philippus, die afgezanten stuurde...

...gaat Alexander er in november 335 v. Chr. zelf heen.

Maar hij krijgt te horen dat dit het verkeerde jaargetijde is.

Het is winter, en het orakel kan pas in de lente weer bezocht worden.

Maar Alexander accepteert dit niet.

Hij gaat naar de priesteres en probeert haar naar de tempel te sleuren.

Onder de indruk van z'n wilskracht, roept ze:

'U bent onoverwinnelijk. '

Alexander zegt dan dat deze voorspelling volstaat.

Hij heeft gehoord wat hij wilde horen.

In veel verhalen over Alexander lopen mythe en realiteit door elkaar heen.

Dat geldt ook voor zijn bezoek aan Delphi.

Maar zijn wens om de goden te behagen en hun leiding te vragen...

...blijft een rode draad in zijn leven.

Het is onbekend of hij vlak voor z'n lange reis...

...meent dat hij op de een of andere manier van goddelijke afkomst is.

Als hij naar Azië vertrekt, belooft zijn moeder Olympias hem...

...om bij zijn terugkeer een groot geheim te onthullen.

Velen geloven dat zij de prangende vraag zal beantwoorden:

Is Alexander de zoon van een god, of is hij een gewone sterveling?

Het is het jaar 334 v. Chr.

Koning Philippus II is dood, vermoord door z'n eigen lijfwacht.

Het gerucht gaat dat z'n vrouw Olympias en z'n zoon Alexander erachter zitten.

Maar niemand kan dat bewijzen.

De 20-jarige Alexander wordt koning en laat z'n gezag direct gelden.

Hij besluit 't werk van z'n vader voort te zetten: De verovering van Azië...

...en het verslaan van de machtigste heerser, de Perzische koning Darius.

Hij had twee keuzes: Ofwel de troepen terug te trekken...

...of ze te versterken, oorlog te voeren en Perzië te annexeren.

Hij koos natuurlijk het laatste.

Ik denk niet dat hij iets anders heeft overwogen.

Hij had echt een grenzeloze ambitie, wat de veroveringen betreft.

Zijn invasie begint met een enorme, tactische manoeuvre.

Hij laat z'n 40.000 man grote leger via de Hellespont naar Azië trekken.

De Hellespont heet tegenwoordig de Dardanellen.

Veerboten varen heen en weer.

Hier steken Alexanders mannen in grote roeiboten over naar Azië.

De oversteek is gevaarlijk, vanwege het mogelijk slechte weer...

...en vanwege het feit dat Darius' leger driemaal zo groot is.

Je hebt bij de Hellespont te maken met sterke stromingen en stevige wind.

Alexanders schepen konden tijdens de oversteek aangevallen worden.

Maar hij heeft geluk. Het weer is goed...

...en de enorme Perzische vloot is ver weg, bij Egypte.

Alexander aarzelt geen moment.

Hij wil z'n troepen Azië binnenleiden om Perzië in te nemen.

Hij steekt van wal, en offert een stier aan de zeegod Poseidon.

En als hij arriveert, roept hij dat Azië hem geschonken wordt door de goden.

Hij weet niet dat Darius' troepen zich vlakbij verzamelen...

...vastbesloten om Alexander voorgoed te verslaan.

Koning Darius ziet Alexander als een parvenu die hij makkelijk kan verslaan.

Darius besluit om niet zelf z'n troepen aan te voeren...

...maar om z'n generaal Memnon te sturen...

...een Griekse huurling die een slagveld uitzoekt dat in zijn voordeel werkt:

De rivier de Granicus.

Zo ziet de Granicus er nu uit.

In Alexanders tijd was hij driemaal zo breed en diep.

Alexander heeft z'n trouwste raadsheren bij zich:

Bevelhebber Parmenion, z'n goede vriend Hephaistion...

...en Aristoteles' neef Callisthenes...

...die dienst doet als Alexanders geschiedschrijver.

Aan de overkant van de Granicus staat het Perzische leger te wachten:

20.000 cavaleristen en 20.000 infanteristen...

...waaronder veel Griekse huurlingen.

De Griekse schrijver en generaal Arrianus schreef hierover.

Parmenion zei tegen Alexander: 'We kunnen niet zomaar naar de overkant.

Als we meteen al een fout maken, heeft dat grote gevolgen.

Het brengt onze overwinning in gevaar. '

Alexander antwoordde: 'Dat weet ik, Parmenion.

Maar we zijn de Hellespont met gemak overgestoken.

Zou ik me dan laten tegenhouden door zo'n klein stroompje?

Dat past niet bij mijn houding ten opzichte van gevaar. '

Alexander bereidt z'n leger voor op een aanval...

...die vele legerleiders onbezonnen zouden noemen.

Alexander is de spil van de aanval.

Zijn helm met witte pluim maakt hem tot het doelwit van elke tegenstander.

Alexanders strategie bij de rivier de Granicus...

...bevat technieken die hij van z'n vader heeft geleerd.

Duizenden goed getrainde soldaten, te voet en te paard...

...steken de rivier over en stellen zich lijnrecht tegenover de Perzen op.

Hij steekt stroomopwaarts over...

...zodat z'n cavalerie de vijand in de rechterflank kan aanvallen.

In stilte stonden de beide legers een tijdje roerloos langs de rivier...

...vol ontzag voor wat er ging gebeuren.

Toen gaf Alexander zelf vanuit de rechtervleugel een bevel.

Onder trompetgeschal stormde men naar voren om de rivier over te steken.

Het leek eerder de daad van een wanhopig man...

...om zich zo in de snelstromende, woeste rivier te storten...

...en in een regen van speren de steile, zwaarbewaakte oever te beklimmen.

Desondanks baande Alexander zich een weg naar voren.

Hij was roekeloos, maar ging daarbij wel methodisch te werk.

Als je als leider voorop rijdt in plaats van in de achterhoede...

...heeft dat als voordeel dat iedereen achter je aankomt.

Je vraagt ze niets te doen wat je zelf niet doet.

Er zijn veel verslagen van de strijd bij de Granicus.

Hoewel de verhalen verschillen, melden ze allemaal dat het 'n zware strijd was.

Wellicht werd zijn aanval afgeslagen en moest hij van tactiek veranderen.

Het kan zijn dat deze nederlaag om propaganda-redenen is verzwegen.

Militair gezien leek het waanzin...

...om de troepen naar de vijand te sturen, door deze rivier heen.

Toch deed Alexander dat...

...en kregen de Macedoniërs met hun speren daar voet aan de grond.

Aan de overkant leidt Alexander een aanval van de cavalerie.

Hij krijgt een slag op z'n helm, verliest z'n speer en krijgt een nieuwe.

Hij wil net een Perzische edele neer- steken, als hij zelf wordt aangevallen.

Net op tijd wordt hij gered met een zwaardslag.

De Perzen trekken zich terug van de oever en verzwakken hun kern.

Nu kunnen de Macedoniërs in groten getale oversteken.

Ingeklemd tussen de falanx en Alexanders cavalerie...

...verliezen de Perzen de moed en vluchten ze.

Tegen de verwachting in verslaat Alexander de Perzen bij de Granicus.

Dit was de beste slag die hij ze kon toebrengen.

Want toen de vijand was gevlucht, had hij z'n doel bereikt:

Hij had laten zien dat ze hem hadden onderschat en dat hij ze aankon.

Na deze overwinning kan Alexanders leger de invasie voortzetten.

Generaal Memnon overleeft de slag en brengt verslag uit aan Darius.

Die besluit om bij het eerstvolgende treffen...

...persoonlijk de Perzische troepen aan te voeren.

334 v. Chr. Nu Alexander de Perzen heeft verslagen bij de Granicus...

...en de macht heeft over Egeïsche havens...

...rukt hij op naar Gordium, waar het leger niet op verzet stuit.

Sinds 1950 wordt Gordium opgegraven...

...door archeologen van de universiteit van Pennsylvania.

Stadsmuren, delen van huizen...

...zelfs de ingang waardoor Alexander naar binnen reed, bleven bewaard.

Gordium was een belangrijke stad op de route naar het hart van Perzië.

Als Alexander arriveert, worden de poorten opengezet.

Hier wacht hij op versterking.

400 jaar eerder was Gordium de stad van koning Midas.

Alexander was onderwezen in de tuinen van Midas, dus hij kende de legende.

Gordius, Midas' vader, was hier vanuit Macedonië gekomen op een ossenkar.

Toen Gordius koning werd, wijdde hij de kar in het heiligdom van Zeus.

De dissel zat aan het juk vast met een knoop met onzichtbare uiteinden.

Degene die de knoop kon ontwarren, zou heerser worden over Azië.

In die tijd geloofden de mensen in goden, legenden en symbolen.

Dit is een belangrijk symbool.

Als Alexander de uitdaging heeft aangenomen, moet hij wel slagen.

Hij bekijkt de knoop, maar ziet niet hoe hij deze moet ontwarren.

Maar daar weet hij wel iets op.

Hij zegt: 'Het maakt niet uit hoe de knoop wordt losgemaakt. '

Hij trekt z'n zwaard en hakt op de Gordiaanse knoop in.

Hij hakt tot hij een opening heeft.

Dan ziet hij de uiteinden en maakt ze los.

Sommigen vinden dit bedrog. Maar die nacht gaat het flink onweren.

Alexander gelooft dat Zeus zo zijn goedkeuring geeft.

Dit voorval is een illustratie van Alexanders gevoel voor PR...

...en van zijn sterke geloof.

Alexander was een kei in het benutten van het juiste moment.

Als hij een moment kon gebruiken voor propaganda of PR, dan deed hij dat...

...om indruk te maken op z'n leger, maar ook op z'n onderdanen.

Onder Alexanders troepen was het moreel nog nooit zo hoog.

Maar de grootste beproevingen moeten nog komen.

Na Gordium trekt Alexander zuidwaarts.

Hij hoort dat Darius met zijn enorme leger oprukt naar Issus...

...om Alexander tegen te houden.

Sommigen schatten Darius leger op 600.000 man.

Maar veel historici menen dat 60.000 tot 100.000 aannemelijker is.

Hoe dan ook, Alexanders 30.000 tot 40.000 man zijn ver in de minderheid.

Ondanks de overmacht van zijn leger...

...gaat Darius te rade bij een van z'n beste generaals.

De Romeinse schrijver Curtius Rufus beschreef het gesprek.

Darius vroeg z'n generaal Caradimus of hij de vijand kon verpletteren.

Hij zei: 'Uw geweldige leger kan uw vijanden zeker angst aanjagen.

Het schittert met purper en goud.

Het Macedonische leger is grof en stijlloos...

...maar verbergt achter de schilden sterke soldaten in dichte formatie.

Als zij moe zijn, is de aarde hun bed.

Zij slapen korter dan de nacht duurt.

Wat u nodig heeft, is kracht zoals die van hen.

Gebruik uw goud en zilver om soldaten in te huren. '

Darius was beledigd en liet Caradimus wegvoeren en executeren.

Darius is ervan overtuigd dat zijn leger onder zijn bevel Alexander zal verslaan.

Om nog meer in het voordeel te zijn, maakt Darius een manoeuvre...

...die Alexander volledig verrast.

De Macedoniërs willen Darius' leger vanuit het zuiden aanvallen.

Ze trekken zuidwaarts vanuit hun basiskamp in Issus...

...om de Perzen op te wachten.

Maar dan krijgt Alexander verontrustend nieuws.

Darius trekt ongezien noordwaarts via een bergpas...

...en neemt Issus in, waarmee hij Alexanders aanvoerlijn afsnijdt.

Darius maakt zich klaar om vanuit het noorden aan te vallen.

Alexander moet nu wel van richting veranderen.

Eind 333 v. Chr. staat Alexanders vijand aan de overkant van de Pinarus...

...die uitkomt in de Middellandse Zee.

Zo ziet het er nu uit. De kust in het westen, de heuvels in het oosten.

Alexander stopt een paar honderd meter voor de rivier.

Hoewel Darius het voordeel heeft dat Alexanders aanvoer is afgesneden...

...is het landschap in Alexanders voordeel.

Met de zee aan de ene kant en de bergen aan de andere...

...kan het Macedonische leger niet omsingeld worden door de Perzen.

Alexander schat de situatie in.

Hij zag een enorme troepenmacht.

Hij gaf z'n mannen opdracht hun kamp op te slaan.

Hij was blij dat de strijd daar zou plaatsvinden, in de engte.

Maar hij maakte zich ook zorgen.

Hij was nog maar één nacht verwijderd van een beslissende slag.

Maar hoewel hij misschien zou verliezen, stond één ding vast:

Hij zou een eervolle dood sterven, die hem veel lof zou opleveren.

Als je Alexander en z'n veldslagen bestudeert...

...kun je niet voorbijgaan aan een aantal vragen.

Wat vond hij er eigenlijk van?

Was hij bang?

Eerlijk gezegd zie ik in geen enkel geval ook maar enig bewijs...

...dat hij bang was.

Kende hij angsten? Misschien wel.

Gedroeg hij zich alsof hij angsten had? Nee.

Hij is één van de weinige historische figuren...

...die een enorm groot zelfvertrouwen had.

Alles is gereed voor de strijd die bekend zal staan als de Slag bij Issus.

Net als bij de Granicus kiezen de Perzen de rivier als verdediging.

Darius stelt z'n troepen op langs de oever...

...en als flank onderaan de heuvels.

Vanuit z'n strijdwagen in het midden...

...kan Darius het slagveld overzien en bevelen geven.

Alexander doet wat hij het beste kan:

Anticiperen, reageren en aanpassen.

Darius gelooft dat z'n cavalerie zal winnen.

Hij stelt ze hier op, op de vlakke bodem aan de kust.

Dit is Alexanders linkervleugel...

...met de infanterie onder leiding van generaal Parmenion.

Dan voorziet Alexander de plek waar de Perzen zullen aanvallen.

Hij versterkt de plek met z'n cavalerie.

Alexanders leger rukt op, maar de Perzische cavalerie slaat hard terug.

De Macedonische linkervleugel houdt met moeite stand.

Het is nog zorgelijker landinwaarts, in het centrum van de strijd.

De troepen die in het centrum aanvielen, werden omsingeld.

In een zwaardgevecht van man tegen man vloeide het bloed rijkelijk.

De tegenstanders probeerden elkaar te ontwapenen en elkaar te steken.

Alleen dan konden de soldaten oprukken.

Maar ze werden moe en kregen steeds nieuwe tegenstanders.

De gewonden konden zich niet terugtrekken...

...omdat ze ingeklemd stonden tussen tegenstanders en medesoldaten.

Zelfs Alexanders machtige falanx is nu in gevaar bij Issus.

De falanx heeft één grote zwakte: Deze woeste bodem.

Op dit terrein is het onmogelijk de falanx keurig in het gelid te houden.

Terwijl de Macedoniërs voortploeteren, vallen er gaten in de falanx.

Darius' mannen vallen de Macedoniërs aan...

...die wanhopig trachten in formatie te blijven.

Hier in het centrum wordt de Macedonische falanx tegengehouden.

Ze zijn diep in de problemen.

De slag bij Issus is van cruciaal belang voor Alexanders verovering van Azië.

Maar zijn leger is kleiner dan dat van de Perzische koning Darius.

Het ruige terrein hindert de opmars van de Macedonische infanterie.

Er volgt een uiterst bloedig man-tot-mangevecht.

De zege kan nu alleen nog komen van de cavalerie...

...onder aanvoering van Alexander zelf.

Alexander streed als bevelhebber zelf mee.

Hoog uitstekend op zijn strijdwagen viel Darius op in de menigte.

Z'n broer zag Alexander met z'n ruiters vlak voor de kar van Darius opdoemen.

Toen nam het bloedbad waarlijk gruwelijke proporties aan.

Rond Darius lagen zijn generaals.

Ze waren een roemrijke dood gestorven voor de ogen van hun koning.

Koning Darius raakt in paniek maar de strijd is verre van gestreden.

Alexander richt zijn aandacht op zijn verzwakte infanterie.

Moedig proberen ze stand te houden.

Alleen Alexander kan nu voor een overwinning zorgen.

Een cavalerie is moeilijk vanaf afstand te sturen.

De vluchtende infanteristen vormen een doelwit...

...en daarachter lonkt het Perzische kamp.

Toch weet Alexander zijn cavalerie tegen te houden.

Hij hergroepeert ze en stuurt ze naar links, op de Perzische middenmacht af.

Darius wordt persoonlijk aangevallen door Alexander.

Te laat ontdekt Darius dat de beste Macedonische eenheid de cavalerie is.

In het woeste gevecht dat volgt, raakt Alexander gewond in z'n zij.

Darius ziet dat z'n garde is afgeslacht.

Hij keert z'n wagen en vlucht voor z'n leven.

De Perzen trekken zich terug en tegen de avond is hun nederlaag totaal.

Na deze veldslag, eind 333 v.C. hoort Alexander...

...dat Darius' moeder, vrouw en twee dochters gevangen zijn genomen.

Ze verkeren in de veronderstelling dat Darius is gesneuveld.

Toen Alexander dat hoorde, liet hij hen weten dat Darius niet dood was...

...en dat ze niet hoefden te vrezen.

De strijd ging om de macht in Azië.

Ze zouden alles krijgen waaraan ze gewend waren geweest bij Darius.

Alexander liet ze dezelfde verzorging en privileges behouden...

...en verhoogde zelfs hun inkomen.

Hij presenteert zich dus als de nieuwe Perzische koning.

Hij is de rechtmatige koning en het is zijn taak om voor de vrouwen te zorgen.

Zo geeft hij een heldere boodschap af aan de rest van de wereld:

Ik heb de Perzische vrouwen, ik ben de Perzische koning.

De Perzische edelen komen naar mij toe.

Voor Alexander betekent de zege bij Issus in 333 v.C. een keerpunt.

Hij heeft 't machtigste leger ter wereld verslagen van de machtigste heerser.

Alexander gaat door met de verovering van Aziatische zeehavens.

Cyprus en Fenicië zijn snel veroverd.

Rond deze tijd ontvangt Alexander een brief van de Perzische koning Darius.

Darius vroeg Alexander een losprijs aan te nemen voor zijn gevangenen.

Hij bood hem al z'n land westelijk van de Eufraat, de hand van zijn dochter...

...en stelde voor dat ze vrienden en bondgenoten werden.

Alexander vertelde het z'n metgezellen, en Parmenion zei:

Ik zou dat aanbod aannemen, als ik Alexander was.

'Ik ook, bij Zeus', zei Alexander terug, 'als ik Parmenion was'.

Alexander schreef Darius in antwoord:

Eerst versloeg ik uw generaals.

Nu heb ik uzelf en uw legers verslagen.

Richt u voortaan al uw correspondentie met mij aan de koning van heel Azië.

Schrijf me niet aan als uw gelijke. Al wat u bezit, is nu van mij.

Als u uw troon terugwilt, vecht er dan voor in plaats van te vluchten.

Waar u zich ook schuilhoudt, wees ervan verzekerd dat ik u vind.

Alexanders veroverzucht is nu alleen maar hoger opgelaaid.

Hij rukt op naar de havenstad Tyrus.

Hij wil het veroveren vanwege de strategische ligging.

De oude stad ligt op het vasteland...

...maar voor de kust ligt een ommuurd, onneembaar eiland...

...dat ook bij Tyrus hoort.

Dit zuidelijke deel van het eiland zou door aardbevingen in zee verdwijnen...

...maar deze rotsen geven aan waar ooit de stadsmuren stonden.

Achter me was een van de twee havens waar de zeemacht van Tyrus lag.

Met eigen schepen had Alexander kunnen aanvallen vanaf zee.

Maar ruim een jaar eerder had hij besloten z'n schepen weg te doen...

...en de Perzische vloot te verslaan door bevoorradingssteden te vernietigen.

Een van de belangrijkste was Tyrus.

Als hij het eiland veroverde, kreeg hij de grote zeehaven in handen.

Als Alexander Tyrus bereikt in januari 332 v. C...

...is de koning van Tyrus weg met de Perzische vloot.

Gezanten komen aanhoren wat Alexander wil.

Alexander betracht eerst diplomatie. Vroeger was hier de kustlijn.

Hier komen de gezanten Alexander begroeten.

Hij zegt dat hij de tempel van Heracles komt bezoeken.

Ze weten: Als ze hem toelaten, geven ze hem de stad in handen.

Dus zeggen ze beleefd dat hier ook een tempel is, op het vasteland.

Alexander zou woedend hebben gezegd:

Ik zal u tonen dat uw eiland deel uitmaakt van het vasteland.

Hij wist dat Tyrus op maar één manier te veroveren was.

Tot verbazing van Tyrus en zelfs van zijn eigen leger...

...dreigt Alexander de ommuurde stad te veroveren op zeer onorthodoxe wijze.

Door een dam aan te leggen van 800 meter lang...

...die het eiland met het vasteland verbindt.

Alexander heeft geen idee hoe moeilijk het zal zijn om dat te bewerkstelligen.

Alexander stuit op onverwachts verzet als hij het eiland Tyrus wil veroveren.

Zijn plan een dam aan te leggen zodat hij de stad kan belegeren...

...verbijstert zelfs z'n eigen manschappen.

Tot wanhoop van de soldaten was de zee zeer diep.

Het was ondoenlijk, zelfs met goddelijke hulp.

Er waren enorme stenen en bomen voor nodig.

Om de zee te dempen, zouden ze hele gebieden moeten afgraven.

Het stormde er altijd...

...en vooral tussen het eiland en het vasteland kon het erg spoken.

Tyrus acht het een absurd plan en gelooft Alexanders dreigement niet.

Waar kwam die zelfverzekerdheid vandaan? Tyrus was een machtige stad.

Dit zijn Romeinse ruïnes uit de 1e en 3e eeuw.

Maar dat zijn oorspronkelijke vestingwerken uit Alexanders tijd.

Deze stenen zijn zo'n 2500 jaar oud.

Ze maakten deel uit van de enorme muren en torens om de stad.

Drie eeuwen vóór Alexander...

...had Nebukadnesar van Babylonië de stad dertien jaar lang belegerd.

Hij veroverde hem niet.

Ali Badawi is hoofdarcheoloog van de ruïnes.

In Alexanders tijd...

...beschermden twee muren met twee meter tussenruimte de stad.

De fundering van de buitenmuur lag onder zeeniveau.

Ze dachten: Als iemand wil proberen het eiland in te nemen...

...zal hij een klein stukje land zoeken waarop hij z'n leger kan ontschepen.

Daarom bouwden ze de muur op het buitenste randje van de rots...

...rechtstreeks grenzend aan de zee.

De bouw van de dam wordt voorbereid.

Alexander hoopt dat de vastberadenheid van z'n leger de Tyriërs zal afschrikken.

Hij doet nog één veroveringspoging via diplomatieke weg.

Hij stuurde herauten om de Tyriërs te overreden.

Maar tegen alle internationale afspraken in werden ze gedood en in zee gegooid.

Woedend over de moord op z'n mannen besloot Alexander de stad te belegeren.

De enorme klus om een dam aan te leggen begint in januari 332 v.C.

Stenen worden aangevoerd uit de oude stad op het vasteland...

...en hout van de nabijgelegen berg.

Stukje voor stukje werd de dam langer en breder.

Hoe verder ze van de kust raakten, hoe meer materiaal er nodig was.

Met bootjes omcirkelden de Tyriërs de dam...

...en bestookten de arbeiders met projectielen.

Alexander liet huiden spannen om ze te beschermen...

...en bouwde twee torens op de dam van waaraf ze de boten konden bestoken.

Als de dam bijna bij het ommuurde eiland is...

...komen de Tyriërs met een stoutmoedige actie.

Ze vullen een schip met brandbaar materiaal.

Aan de boeg hangen ze potten nafta, een soort napalm.

Ze slepen het schip naar de dam en steken het in brand.

De potten nafta breken en de torens en palissades vatten vlam.

Tegelijkertijd vallen ze aan vanuit bootjes en doden de arbeiders.

De aanval is een groot succes. Alexanders dam is 'n rokende berg puin.

Onversaagd begint Alexander een nieuwe dam te bouwen.

Hij beseft dat Tyrus alleen is te veroveren door belegering...

...tegelijkertijd vanaf land en vanuit zee.

In juli 332 voor Christus is de tweede dam eindelijk klaar.

En er zijn oorlogsschepen gehaald van het nabije Cyprus.

De Macedonische infanterie valt Tyrus aan vanaf de dam.

Alexander voert de troepen aan in de schepen.

De Macedonische bevelhebber Admetis leidt de aanval en sneuvelt.

Alexander neemt zijn plaats in...

...en na een bitter gevecht veroveren ze een klein deel van de muur.

Het is genoeg.

Ik sta op de binnenmuur...

...en hier is inderdaad een kleine bres in de muur ontdekt.

Men denkt dat de Macedoniërs hier door de verdediging drongen...

...en de uitgeputte Tyriërs noordwaarts naar de stad dreven.

Aangevallen vanaf land en zee moest Tyrus wel vallen.

De belegering van Tyrus door Alexander duurt zeven maanden.

Het komt erop neer dat hij zo volhardend was...

...omdat hij geen nederlaag aanvaardde.

Ze hadden hem ongelooflijk kwaad gemaakt.

Hij moest en zou z'n offer brengen in die tempel...

...al moest hij er tienduizend man voor doden.

Sommige Tyriërs hielden wanhopig stand in de burcht.

Anderen vluchtten naar deze tempel van Heracles.

Zoals vaker gebeurde, is er later een middeleeuwse kathedraal op gebouwd.

Maar hier was de oude tempel.

Hier brengt Alexander z'n offer aan Heracles na zeven bloedige maanden.

De mensen hierbinnen worden gespaard, maar buiten is het een bloedbad.

Achtduizend mensen worden afgeslacht, dertigduizend verkocht als slaven.

Deze weg is aangelegd bovenop de dam die door Alexander werd gebouwd.

Z'n meedogenloze belegering van Tyrus...

...was een boodschap voor alle steden die nog op zijn pad lagen.

Alexander bewees dat als hij iets van strategisch belang achtte...

...hij er net zo lang voor vocht tot hij het in handen had.

De verovering van Tyrus...

...ging de geschiedenis in als één van de grootste militaire wapenfeiten.

Alexander heeft meer vertrouwen dan ooit in z'n leger en in zichzelf.

Hij volhardt in z'n doel Darius te verslaan en Perzië te veroveren.

Maar eerst gaat hij op zoek naar iets wat voor hem nog belangrijker is.

Het bewijs dat hij niet zomaar een man is, maar een god.

332 voor Christus.

Na een belegering van zeven maanden bereikte Alexander het onmogelijke.

De verovering van de ommuurde eilandstad Tyrus...

...door niet één maar twee dammen aan te leggen van 800 meter lang.

Nu hij de zeehaven in handen heeft...

...rukt Alexander zelfverzekerd op naar Egypte.

Daar wordt hij uitgeroepen tot farao.

Volgens de traditie is hij nu koning en de zoon van Ra, of god.

Na Heliopolis en Memphis stuit hij op een prachtige kustlijn.

Hij krijgt een visioen van een groots hof aan zee.

Alexandrië is de eerste van 30 steden die Alexander z'n naam gaf.

Het is uitstekend gelegen tussen het Maryut-meer en de zee.

Het klimaat is mild en er is een natuurlijke, diepe en beschutte haven...

...die Alexander nog verbeterde door een dam te bouwen naar het eilandje Faros.

Alexandrië werd dé handelsstad, de hoeksteen van Alexanders rijk...

...het middelpunt van de wereld.

Vandaag telt Alexandrië ongeveer vier miljoen inwoners.

80 procent van de Egyptische in-en uitvoer gaat door deze haven.

Voor velen zou het bouwen van zo'n stad hét levenswerk zijn.

Voor Alexander is het slechts een korte afleiding van belangrijkere zaken.

Zoals een bezoek aan de tempel van de god Amon in de oase van Siwa.

Terwijl Alexander in Egypte was, mobiliseerden de Perzen hun troepen.

Hij moest nu voorkomen dat de Perzen hem zouden isoleren van Macedonië.

Juist dat cruciale moment koos hij uit om zes weken door de Sahara te reizen.

De reis was 'n spirituele voorbereiding op zijn grote religieuze ervaring...

...en werd hem bijna fataal.

Alexander trok door de woestijn, een haast oneindige zandvlakte.

Na vier dagen was het water op. Ze leden dorst en waren de wanhoop nabij.

Ineens maakte een enorme regenbui een onvoorzien eind aan hun watertekort.

Een andere keer waren ze de weg kwijt door de zandduinen.

De gids wees de koning op kraaien die de weg naar de tempel aangaven.

Alexander zag het als een omen dat de god blij was met zijn bezoek.

Amon was het Egyptische equivalent van de Griekse oppergod Zeus.

Hij werd vaak aangeduid met beide namen: Zeus-Amon.

Alexander heeft een vurige wens:

Hij wil van het orakel van Siwa horen of hij een godenzoon is.

De overblijfselen van de tempel zijn nog steeds te zien in de oase van Siwa.

Alexander klom naar de tempel...

...en werd door de hogepriester begroet met een verspreking.

Hij wilde zeggen: O, mijn zoon.

Maar z'n Grieks was slecht en de Macedoniërs verstonden:

Zoon van Zeus. Een goed begin dus voor Alexander.

Het orakel sprak gewoonlijk op deze binnenplaats.

Maar Alexander was een belangrijk man met zeer persoonlijke vragen.

Hij mocht geheel alleen de god aanspreken...

...en betrad de binnenkamer.

Dit is de heilige plaats waar het beeld van de ramgod Amon stond.

Alexander stond hier geheel alleen en stelde z'n vragen.

Zelf verzweeg hij ze, maar naar verluidt waren dit z'n vragen:

Zou hij de wereld veroveren?

Waren alle moordenaars van z'n vader gestraft? En was hij de zoon van Zeus?

Hij kreeg antwoord van de priesters, die de vragen niet zouden hebben gehoord.

Maar naast deze kamer bevindt zich een smalle gang.

De priesters konden meeluisteren en dan de antwoorden geven.

Oplichting? Een orakel blijft niet 2000 jaar bestaan als het niet accuraat is.

Alexander kreeg de volgende antwoorden:

Ja, hij zou de wereld veroveren.

Ja, alle moordenaars van z'n vader waren gestraft.

Als hij betrokken was geweest bij z'n vaders dood...

...moest hij weten of hij goddelijke straf kon verwachten.

Het antwoord op de laatste vraag luidde dat Philippus z'n vader niet was.

Hij was inderdaad een zoon van Zeus-Amon, een godenzoon.

Niemand is erbij als de priesters zeggen dat Alexander een godenzoon is.

Er zijn geen getuigen, er is alleen het woord van Alexander zelf.

Maar als hij door de woestijn terugreist naar zijn leger...

...is z'n geloof in z'n onoverwinnelijkheid versterkt.

Die zelfverzekerdheid zou hij nog hard nodig hebben.

Alexander staat voor de beslissende strijd...

...met de enige andere sterveling die zich wellicht een god waande: Darius.

De Perzische koning beschikt nu over een geheim wapen...

...ontworpen om Alexanders machtige falanx uit te schakelen.

De herfst van 331 voor Christus.

Ondanks zeges bij de Granicus, Issus en Tyrus...

...beseft Alexander dat hij nooit over Azië zal heersen zolang Darius vrij is.

Darius weet dat hij nooit over Azië zal heersen als hij Alexander niet verslaat.

Beiden weten dat een confrontatie onvermijdelijk is.

Darius kiest de locatie. Hij slaat z'n kamp op langs een rivier bij Gaugamela.

Geen enkele veldslag van Alexander is zo goed gedocumenteerd...

...als de slag bij Gaugamela.

Darius bracht paarden bijeen voor de strijd.

Hij had nu veel langere zwaarden en lansen.

Hij had ook 200 afschrikwekkende strijdwagens met zeisen laten bouwen.

Uit de zijkanten van de wagens staken zeisen van een meter lang...

...met de snijkant naar voren.

De nacht voor de strijd zijn beide legers gescheiden door enkele heuvels.

Alexanders generaal Parmenion en enkele belangrijke officiers...

...gaan vooruit om de stellingen van de vijand te observeren.

Ze keken verbijsterd toe en zeiden tegen elkaar:

Een vijand zo machtig is moeilijk te verslaan als we overdag aanvallen.

Ze riepen Alexander op 's nachts aan te vallen...

...om voor de manschappen verborgen te houden dat hun kansen klein waren.

Toen gaf Alexander zijn beroemde antwoord:

Ik zal mijn overwinning niet stelen.

Als hij Darius nu versloeg...

...zou deze geen moed meer vinden voor een tweede poging.

Hij stond hem niet toe de schuld te geven aan de duisternis voor z'n falen.

Zoals hij bij Issus de schuld had gegeven aan de bergpassen en de zee.

Het verhaal gaat dat hij daar 's nachts in de duisternis zat...

...piekerend over z'n strategie.

Uiteindelijk wist hij wat hem te doen stond, en nu komt het...

...waarop hij diep en onbekommerd in slaap viel.

En hij bleef slapen.

Hij zei: Ik was bezorgd, maar toen ik de oplossing had, had ik rust.

Toen het leger allang was opgestaan, lag Alexander nog te slapen als 'n blok.

Z'n stafofficiers moesten hem wekken.

Dan geeft hij z'n soldaten de peptalk van hun leven.

Zelfverzekerd zegt hij dat deze slag bepaalt wie er zal heersen over Azië.

Verderop spreekt ook koning Darius z'n mannen toe.

Maar zijn toon is eerder wanhopig dan zelfverzekerd. Hij zegt:

Dit gaat om het behoud of de beëindiging van het grootste rijk ooit.

Vecht om te overleven. We staan met de rug tegen de muur.

Ik smeek u: Bevrijd het Perzische volk en diens eer van de schande.

Gestaag rukken Alexanders falanxen op in formatie...

...voor de confrontatie met de nieuwe rijdende wapens van Darius.

De zeiswagens stortten zich in de strijd en zaaiden angst onder de Macedoniërs.

De falanxen vormden één front.

Darius' mannen sloegen met hun speer op hun schild. Het was een hels kabaal.

Sommige paarden werden gedood door speren, andere kwamen erlangs.

Volop gebruik makend van hun snelheid en de rondmaaiende messen...

...zaaiden ze dood en verderf op vele manieren.

Ze hakten armen af, met schilden en al.

En niet zelden sneden ze kelen door.

Hoofden rolden op de grond, met de ogen nog open en verstard.

Ook hakten ze dwars door ribben, met als gevolg een snelle dood.

Tegen een leger dat met ongekende kracht vecht voor 't behoud van Azië...

...vechten Alexanders soldaten voor het eerst niet om te winnen...

...maar om te overleven.

Het ziet er grimmig uit voor de Macedonische generaal Parmenion.

Heldhaftig tracht hij orde te houden in de dappere strijd van z'n infanterie.

Hij beseft dat maar één man de macht heeft het tij te keren.

Alexander zelf.

Maar die is druk bezig zich een weg te vechten naar de wagen van Darius.

Alexander had z'n vijand gezien achter ruiters...

...die de koninklijke wagen beschermden.

Ze werden afgeslacht voor de ogen van hun koning. De lijken stapelden zich op.

Darius zag hoe gruwelijk de strijd zich ontvouwde.

Zijn wagen keren en wegrijden kon niet.

De wielen werden belemmerd door de vele lijken.

De koning liet z'n kar en harnas achter, stapte op een merrie en reed weg.

Hij was niet ontsnapt als Parmenion niet net z'n ruiters had weggestuurd...

...om Alexander om hulp te smeken.

Toen Alexander het hoorde, zag hij opnieuw af van achtervolging.

Met zijn ruiters stormde hij af op de rechtervleugel van Darius' cavalerie.

Toen volgde het hardnekkigste cavaleriegevecht van de hele slag.

Zestig van Alexanders mannen sneuvelden...

...maar Darius' troepen werden verslagen.

En al wie kon, vluchtte. Zo hard als hij kon.

Alexander leek een zekere nederlaag te wachten.

Maar weer werd zijn genialiteit als bevelhebber bewezen.

Hij weet dat Darius niet rekent op z'n infanterie...

...maar op zijn zwaarbewapende ruiters.

Alexander verleidt de cavalerievleugels zijn flanken aan te vallen.

Hij hoopt dat de flanken kunnen standhouden...

...tot er een gat in de Perzische linies valt waar z'n cavalerie doorheen kan.

En zo gebeurt het, op het juiste moment.

Historici uit verleden en heden noemen het een meesterlijke strategie.

Tactisch gezien, was het briljant.

De enige kritiek die men wellicht kan hebben...

...is dat hij het slagveld verliet om te proberen Darius te achterhalen.

Alexander zet de achtervolging in op Darius.

Hij rijdt door zolang het licht is. Parmenions brigade volgt hem.

Maar als het donker wordt, stoppen ze om te rusten.

Darius ontkomt, met achterlating van zijn strijdwagen, speer en boog.

Weer is Darius ontsnapt.

Het Macedonische leger was wel kleiner...

...maar de slachtofferverdeling is verbazingwekkend...

...volgens sommigen zelfs ongelooflijk.

Van Alexanders mannen sneuvelden er honderd.

Hij verloor ruim duizend paarden door verwondingen of vermoeidheid.

Van Darius' mannen...

...zouden er 300.000 zijn afgeslacht.

Nog veel meer werden gevangengenomen en daarna gedood.

Na de slag bij Gaugamela staat vast dat Perzië in handen is van Alexander.

Maar hij wil bovenal koning Darius in handen krijgen.

Die is meer waard als gouverneur van Perzië onder zijn bevel...

...dan als overleden koning.

Maar zal hij de gevallen koning levend te pakken krijgen?

Alexanders zege bij Gaugamela...

...wordt gezien als zijn belangrijkste triomf voor z'n verovering van Azië.

De uitslag van de strijd...

...betekende dat Perzië z'n macht volledig kwijt was.

Alexander werd uitgeroepen tot koning van Azië.

Hij bracht grootse offers aan de goden...

...en beloonde z'n vrienden met rijkdom, land en gouverneursposten.

Binnen vier maanden na z'n zege, in januari 330 voor Christus...

...betrekt Alexander Darius' paleis te Persepolis, in het oude Perzië.

Heel Perzië, z'n hoofdstad en tonnen goud en zilver...

...zijn nu van Alexander.

De kleinste schatting spreekt van een waarde van 180.000 talenten.

Dan moet u bedenken dat een talent een gewicht bedroeg van 57,5 pond.

Het maakte hem tot de rijkste man van de bekende wereld.

Hij kon doen wat hij wilde.

Hij kon zich god noemen als hij dat wilde.

Alsof je op een middag heel Fort Knox overneemt.

De schat werd in veiligheid gebracht...

...in een karavaan met een escorte van 6000 soldaten.

Alexander beschreef Persepolis als de vreselijkste stad van Azië.

Z'n soldaten mochten hem plunderen.

De Macedoniërs doodden iedereen op hun pad en plunderden alle huizen.

Ze vochten onderling om de buit...

...en doodden zelfs metgezellen die meer hadden dan zij.

Sommigen hakten graaiende handen af.

Ze waren gek van hebzucht.

Nagenietend van de overwinning blijft Alexander vier maanden in Persepolis.

Dan zet hij z'n verovering van Azië voort.

Alexander had grote natuurlijke gaven.

Maar die werden alle ontsierd door z'n onvergeeflijke drankzucht.

Tijdens een drinkgelag zei iemand dat als Alexander het paleis in brand stak...

...de Grieken hem zeer erkentelijk zouden zijn.

De koning zei enthousiast: We wreken de Grieken en steken de stad in brand.

Alexander stak het paleis in brand en z'n mededrinkers volgden z'n voorbeeld.

Het was het eind van het paleis dat heerste over heel het oosten.

De Macedoniërs schaamden zich dat de stad...

...verwoest was door hun koning in een dronken bui.

En Alexander? Toen hij zijn roes had uitgeslapen en weer bij zinnen was...

...had hij spijt van zijn daad.

Zomer 330 v.C. lijdt het geen twijfel, in elk geval niet bij Alexander...

...dat hij nu heerst over Azië.

Maar hij neemt geen genoegen met het rijk van Darius.

Hij gaat verbeten op zoek naar Darius.

Niet om hem te doden, maar om hem gevangen te nemen.

Dat zou de ultieme erkenning zijn.

Als de voormalig heerser hem erkende, niet als veroveraar...

...maar als de natuurlijke koning van Perzië, en daarbij aftrad.

Hoe lang hij dan nog zou blijven leven is de vraag, maar dat was de gedachte.

Een ander motief om Darius in handen te krijgen...

...was om te voorkomen dat anderen aanspraak op de troon zouden maken.

Er konden zich troonpretendenten melden met de woorden:

Ik ben Darius. Nee, ik ben Darius.

Dat kon gebeuren omdat er in die tijd nog geen nieuwszenders bestonden.

Het was pas duidelijk dat hij heerste en dat de vroegere dynastie voorbij was...

...als hij de voormalig heerser levend in handen had.

Alexander hoort dat Darius noordwaarts is gegaan en zet de achtervolging in.

Zo snel trokken ze voort, dat veel mannen het tempo niet konden bijbenen.

Paarden vielen dood neer maar ondanks de verliezen snelde Alexander voort.

Twee belangrijke mensen van Darius vroegen Alexander te spreken.

Ze meldden dat Darius vastgehouden werd door zijn eigen bevelhebbers.

Bessus, een van z'n generaals, had de macht overgenomen.

Meteen ging Alexander weer op weg, nu nog sneller dan tevoren.

Juni 330. Alexanders leger marcheert dag en nacht door...

...om de Perzen in te halen onder bevel van Bessus.

Binnen twee weken krijgen ze ze in zicht.

Het Perzische leger is nog steeds veel groter...

...maar duizenden Perzen geven zich over.

Dat stond Bessus Darius echter niet toe.

Bessus en z'n complotgenoten gingen naar Darius...

...en maanden hem te vluchten voor zijn vijand.

Darius zei echter dat de goden hem kwamen wreken.

Hij hoopte op Alexanders bescherming en trotseerde de verraders.

Ze waren woedend.

Ze gooiden hun speren naar de koning en lieten hem zwaargewond achter.

Ze verminkten ook zijn dieren zodat zij niet verder konden.

Nu ze zonder leiders zaten, vluchtten de barbaren in alle richtingen.

De grote, machtige Darius was zwaargewond.

Alleen de tijd zou uitwijzen of Alexander hem levend zou vinden.

Als Alexanders mannen de vluchtende Perzen achterhalen...

...vinden ze Darius nog nauwelijks in leven.

Hij was stervende.

Hij vroeg om drinken en een Macedoniër reikte hem koud water aan.

Hij zei: U verleent mij een dienst en ik kan niets terugdoen.

Maar Alexander zal u belonen...

...en de goden hem voor zijn hoffelijkheid jegens mijn familie.

Vervolgens greep hij de hand van de Macedoniër en stierf.

Toen Alexander bij de koning kwam, treurde hij om diens dood.

Hij deed zijn mantel af en bedekte er het dode lichaam mee.

Later, toen hij Bessus, de moordenaar van de koning, had gepakt...

...liet Alexander twee boomkruinen tot op de grond buigen...

...en Bessus werd ertussen opgehangen.

De bomen werden losgelaten en sprongen weer rechtop.

Het lichaam werd in tweeën gescheurd.

Darius' lichaam stuurde hij naar diens moeder voor een koninklijke begrafenis.

Nu Darius dood is, kan Alexander z'n verovering voortzetten.

Maar in de maanden erna treft hij nieuwe vijanden.

Binnen zijn eigen leger en binnen zichzelf.

Nu Alexander over Perzië heerst en Darius dood is...

...is de missie van Alexander de Grote feitelijk volbracht.

Maar hij staat nu voor nieuwe dilemma's die veel complexer van aard zijn.

Het opzienbarende is dat na Gaugamela...

...er pas echt onrust ontstaat onder de manschappen.

Het gevoel heerste van:

We hebben nu gedaan wat we moesten doen.

We hebben het Perzische rijk overwonnen.

Nu willen we naar huis.

Alexander wordt zich bewust van mogelijke bedreigingen voor zijn macht.

Een van de voornaamste Macedoniërs was Philotas, de zoon van Parmenion.

De zege op Darius had Philotas de mooie Griekse Antigone opgeleverd.

Hij vertelde haar dat alle successen het werk waren van z'n vader en hem.

Antigone vertelde dit door aan Alexander.

Toen de koning dit had aangehoord...

...beschuldigden Philotas' vijanden hem onder meer van samenzwering.

Philotas werd geëxecuteerd en Alexander liet ook Parmenion doden.

De man die zoveel had gedaan voor Philippus...

...en de man die Alexander had gemaand tot de verovering van Azië.

Men denkt dat Alexander altijd al had getwijfeld...

...aan de trouw van Parmenion en Philotas.

Het relaas van Antigone gaf Alexander de kans om te doen...

...wat hij misschien al jaren had willen doen.

Oktober 330 voor Christus...

...geeft Alexander z'n vriend Hephaistion het bevel over zijn cavalerie.

Het Macedonische leger, al zeven jaar op pad, trekt verder naar India.

En Alexander blijft zich grillig gedragen.

In 327, hij is dan 29...

...doet Alexander iets dat zelfs z'n naaste metgezellen schokt.

Met name zijn vriend en vermeende minnaar Hephaistion.

Alexander neemt een vrouw.

Dit is Roxane, de beeldschone dochter van Oxyartes...

...een baron wiens Sogdische burcht was ingenomen door Alexander.

Maar waarom trouwt Alexander?

Het bindt hem aan de plaatselijke adel en hij wil een wettelijke erfgenaam.

Sommige historici schrijven echter dat Alexander echt van Roxane hield.

Soldaten noemden haar de mooiste vrouw die ze in Azië hadden gezien.

Alexander werd meteen verliefd op haar.

Maar hoewel ze zijn gevangene was, weigerde hij haar zijn wil op te leggen.

Hij besloot tot een huwelijk.

Alexander verwart z'n metgezellen nog meer...

...met het opleggen van een oude Perzische traditie.

Perzische koningen verlangden 'proskynesis' van hun onderdanen.

Voor de Perzen is dat een gebaar van respect, een handkus...

...gecombineerd met buigen, knielen, of zelfs zich plat op de aarde werpen.

Maar voor de Grieken is dit een gebaar van aanbidding...

...voorbehouden aan de goden.

Alexanders eis wordt zwaar betwist en Callisthenes, zijn hofbiograaf, weigert.

Hij spreekt zijn vriend dapper toe:

Denk aan Griekenland. Je ondernam deze veldtocht door Azië voor haar.

Wil je bij thuiskomst de Griekse vrije geesten dwingen voor je te buigen?

Vanaf dat moment raakt Callisthenes uit de gratie.

En zoals al velen voor hem ontdekten, kan dat een tragische fout zijn.

Alexander geeft opdracht zijn eigen hofbiograaf Callisthenes te executeren.

Alexander vond dat de intellectueel zijn werk had gedaan.

Nu was hij hem tot last en dus aan vervanging toe.

En dus ontdeed hij zich van hem.

Alexanders voorkeur voor Perzische gebruiken ontwikkelt zich tot hedonisme.

Hij zag zichzelf als een god en werd ook zo behandeld.

Men aarzelt dit te geloven omdat men Alexander beziet door een moderne bril.

Wie zich tegenwoordig als een god beschouwt, is gek.

Maar dit was Alexander.

Alexander omringde zich met Perzische luxe.

Hij ging gekleed in een wit gewaad met een Perzische sjerp.

Hij nam concubines, net als Darius...

...evenveel als er dagen in het jaar zijn en allemaal even mooi.

Elke avond paradeerden ze voor de koning...

...opdat hij kon kiezen met wie hij de nacht zou doorbrengen.

Alexander kon beter omgaan met oorlog dan met vrede en ledigheid.

Zodra hij bevrijd was van z'n zorgen, gaf hij zich over aan frivool vermaak.

Perzië's leger kon hem niet deren, maar hij viel nu voor z'n verdorvenheden.

Er werd gefeest, gedronken en geruzied tot diep in de nacht.

Het was een algemeen verval tot buitenlandse gebruiken.

Door deze superieur te achten aan die van z'n eigen land...

...kwetste Alexander zijn volk dusdanig dat vrienden hem als vijand gingen zien.

Zijn verovering van Azië is volbracht, maar Alexander wil meer.

Begin 326 voor Christus start hij een veldtocht in India.

Koning Poros tracht hem te stuiten bij de rivier Hydaspis.

Alexanders vijanden strijden niet alleen te paard...

...maar ook op olifanten.

De Macedoniërs winnen, maar het is hun zwaarste strijd tot dan toe.

De strijd tegen Poros had de moed van de Macedoniërs geblust.

Ze weigerden verder India in te trekken.

Alexander was zo teleurgesteld en kwaad dat hij zich opsloot in zijn tent.

Zijn soldaten verzamelden zich buiten de tent met gehuil en geweeklaag.

Hij liet zich vermurwen en gaf het bevel tot vertrek.

Alexander wilde nu de oceaan zien.

Hij liet grote aantallen boten en vlotten bouwen...

...en liet zich in kalme vaart over de rivier roeien.

Maar het werd geenszins een vredige reis.

Stroomafwaarts reizend...

...valt hij de steden op de oevers aan en onderwerpt ze allemaal.

Dan komt hij bij de ommuurde stad Malli van de onafhankelijke Malliërs-stam.

Alexander wilde de stad bestormen.

Een ziener kwam naar hem toe en zei dat hij een groot gevaar had gezien.

De koning zou bij de bestorming gewond raken.

Hij smeekte Alexander de stad met rust te laten en verder te trekken.

De koning snauwde dat hij het moreel ondermijnde.

Hij voerde zelf z'n leger aan naar de stad, met als doel die te vernietigen.

Alexander liet zijn infanterie de stad omsingelen en rukte op.

De verdedigers verschansten zich in de vesting en verzetten zich met succes.

Ze slaagden erin een groep Macedoniërs terug te dringen...

...en doodden daarbij vijfentwintig man.

Alexander bracht ladders in positie om de hele vesting heen.

Maar het gaat hem te langzaam en hij pakt zelf een ladder.

Hij is als eerste boven en hakt om zich heen.

Maar ineens staat Alexander daar alleen.

Z'n mannen zien dat hij een perfect doelwit voor boogschutters is.

Hij zou nu terug naar beneden moeten gaan.

Maar in plaats daarvan springt hij de vijandelijke vesting in.

Daar vecht hij voor zijn leven.

Z'n mannen rennen zo massaal naar voren dat de ladders breken.

Slechts drie man komen boven, onder wie de drager van Alexanders schild.

Twee sneuvelen en Alexander wordt geraakt door een pijl...

...dwars door z'n harnas in z'n long.

De vierde Macedoniër beschermt zijn heer met het schild.

Eindelijk lukt het de Macedoniërs de muur te beklimmen...

...en dan zien ze iets onmogelijks.

Hun onoverwinnelijke leider ligt op de grond, in een plas bloed.

Dat Alexander zelf de aanval op Malli leidde in 326 is niet vreemd.

Zijn verwonding is een van de vele die hij opliep op het slagveld.

Maar voor de onoverwinnelijk geachte krijger is deze verwonding anders.

Alexanders mannen beseffen dat hij in levensgevaar is.

Onmiddellijk ging het gerucht in het kamp dat Alexander dood was.

Z'n verzorgers zaagden met veel moeite de pijl af...

...en verwijderden zijn borstplaat.

Toen verwijderden ze de pijlpunt die tussen zijn ribben zat.

Op dat moment gleed de koning weg tot op de rand van de dood.

Toen het gevaar geweken was, bleef hij zwak en had lange tijd verpleging nodig.

Alexander herstelt langzaam.

In de twee jaar erna leidt hij z'n leger terug naar Griekenland.

De ene helft over land, de andere helft over zee.

Juli 324 v.C. krijgt Alexander een nog grotere pijn te verwerken.

Zijn vriend Hephaistion overlijdt aan een onbekende ziekte.

Alexander is verscheurd door verdriet.

Alexander wierp zich op het lichaam van zijn vriend...

...en bleef zo de hele dag wenend liggen.

Hij weigerde hem te verlaten tot hij werd weggedragen.

Naar verluidt liet hij de arts ophangen omdat hij fouten had gemaakt.

Zeker is dat gedurende twee hele dagen na Hephaistions dood...

...Alexander geen eten aanraakte en zich niet verzorgde...

...maar enkel op zijn bed lag te wenen.

Hephaistions was een goede vriend van Alexander en een vertrouweling.

Alexander verloor een belangrijke bondgenoot inzake zijn beleidsbesluiten.

Het gaat dan ook bergafwaarts met hem na Hephaistions dood.

Hij begint tekenen te vertonen van verminderde wilskracht.

Nog geen jaar na Hephaistions dood houdt Alexander rust in Babylon.

Hij zint op een verovering van Arabië, maar ook hij wordt ziek.

Binnen tien dagen wordt, wat begon als lage koorts...

...een mysterieuze, levensbedreigende ziekte.

De soldaten wilden hem hartstochtelijk graag zien.

Ze hoopten op een teken van leven, een glimp van zijn lichaam...

...want het gerucht ging dat hij al dood was...

...en ze vermoedden dat z'n dood werd verzwegen.

Ze moesten en zouden hem zien.

Ieders hart was vervuld van verdriet...

...en verbijstering bij de gedachte hun koning te moeten verliezen.

Juist dan dringt Alexanders enorme importantie door tot al wie hem kent.

Ik geloof dat er in die tijd geen land, geen stad, geen mens was...

...die Alexanders naam niet kende.

Nooit en nergens was er iemand zoals hij.

Ik denk dan ook dat er een hogere macht betrokken was bij zijn geboorte.

Ik plaats weliswaar kanttekeningen bij sommige van zijn daden...

...maar ik schaam mij niet voor de mens Alexander grote bewondering te hebben.

Op datzelfde moment beginnen Alexanders officiers zich af te vragen...

...wat er zal gebeuren als hij sterft.

Wie heerst er dan over de veroverde gebieden?

Zo'n enorm rijk in de hand te moeten houden zonder Alexander lijkt onmogelijk.

Het lijdt voor de officiers geen twijfel dat niemand hem ooit kan vervangen.

De gebieden zullen verdeeld moeten worden.

Ze weten ook: Als Alexander niet zelf aanwijst wie welk gebied krijgt...

...zal hevige jaloezie de kop opsteken...

...resulterend in oorlog tussen hen die ooit samen streden voor één grote vorst.

Zal Alexander herstellen van z'n ziekte, z'n veroveringstocht voortzetten...

en zijn trouwe leger aanvoeren op weg naar nog grotere glorie?

Of is hij dan toch niet de onsterfelijke zoon van Zeus...

...en overlijdt hij als een gewone sterveling?

Op de avond van 9 juni 323 voor Christus...

...waakt een groep getrouwen bij hun snel verslechterende koning.

Hij zegt: Ik voorzie een grote machtsstrijd na mijn dood.

Als het bijna afgelopen is, stellen ze hem de cruciale vraag:

Aan wie laat hij zijn koninkrijk na?

Zwak fluistert Alexander zijn laatste woorden: 'Kratisto'. Aan de sterkste.

Vroeg in de ochtend van 10 juni sluiten zijn ogen zich voorgoed.

Historici redetwisten al eeuwen over Alexanders doodsoorzaak.

Was het alcoholisme, vergiftiging of dwangmatige zelfvernietiging?

Als het gaat om z'n doodsoorzaak zijn er vele mogelijkheden.

Gek genoeg zou het wel eens opnieuw een geval kunnen zijn...

...van een soort samenzwering.

Hij was de pijlverwonding die hij opliep in India nooit echt te boven gekomen.

Die was bijna fataal geweest.

Verder was het zo dat daar toen waarschijnlijk malaria heerste.

In elk geval was hij ziek gedurende zijn laatste dagen.

Ik denk dat Alexander uiteindelijk stierf omdat hij te veel van zichzelf vergde.

Hij had een geweldige veldtocht afgesloten en daarna overleed hij.

Voor hem was dat goed. Ik denk niet dat hij een goede bestuurder was geweest.

Leder natuurlijk z'n eigen mening over wat Alexander zo groot maakte.

Maar ik denk dat hij zoveel van zichzelf vergde dat hij opgebrand overleed.

Als dat niet in 323 gebeurd was, was het wel gebeurd in 321 of 320.

Alexander was geen man om rustig oud te worden.

Bij leven een machtig man, bleef hij dat ook na zijn dood.

Op de terugweg naar Griekenland vond hij een laatste rustplaats in Alexandrië.

In de chaos na zijn dood wordt z'n gebalsemde lichaam een gewilde prooi.

Hij wilde zelf een graf in Siwa, bij z'n geestelijk vader Zeus-Amon.

Maar de Macedoniërs wilden dat hij thuis begraven werd.

Tijdens het vervoer in 'n gouden kist wordt het lijk gekaapt...

...door soldaten van voormalig generaal Ptolemaeus, nu koning van Egypte.

Het lichaam van Alexander versterkt de reputatie van Ptolemaeus.

Duizenden bezoeken hier Alexanders sarcofaag, onder wie Julius Caesar.

Maar de Ptolemaeën raken de macht kwijt als Cleopatra sterft...

...en daarmee de macht over Alexanders lichaam.

Vandaag weet niemand precies waar Alexanders lichaam zich bevindt.

Vermoedelijk ligt het onder de straten van Alexandrië...

...bij de moskee van Daniël waar nog elke dag gebedsdiensten plaatsvinden.

Als Alexander bij de moskee van Daniël begraven is, dan moet dat hier zijn...

...in het doolhof van tunnels onder Alexandrië.

Ze zijn aangelegd als wateropslag en deze ligt precies onder de moskee.

Dit is gewijde grond waar de lichamen van leiders werden begraven.

Er is vaak naar Alexanders lichaam gezocht...

...maar het is nooit gevonden.

Alexanders dood betekende het einde van een verovering...

...die door geen enkele krijger in de geschiedenis werd geëvenaard.

De cijfers zijn verbijsterend.

Eén man leidde 40.000 soldaten te voet en te paard...

...over een afstand van 19.000 km in een tijdspanne van 12 jaar.

Het enorme rijk dat Alexander in twaalf jaar tijd had opgebouwd...

...wordt uiteindelijk verdeeld door ruim twintig heersers.

Nog immer raakt men niet uitgepraat over koning Alexander van Macedonië.

Waarom noemen we hem Alexander de Grote?

Hij was de beste militair aller tijden.

Hij zorgde voor een cruciale culturele uitwisseling tussen oost en west.

Maar hij verwierf zijn rijk met dood en vernietiging.

Hoeveel verder zou hij nog gegaan zijn?

Gelukkig zullen we het nooit weten.

Aan het eind van z'n leven balanceerde hij tussen genialiteit en waanzin.

Alexander was een generaal zonder weerga in de geschiedenis.

Elke generaal vergelijkt zich met Alexander.

En elke generaal zal zijn meerdere erkennen in Alexander.

Alexander zelf was zo'n machtig man, dat gedurende zijn leven...

...mannen die later grote koningen, maarschalken en leiders werden...

...tijdens zijn leven niet meer dan hoge officiers waren.

Zelfs na zijn dood waren ze nog zo bang voor hem...

...dat tijdens vergaderingen...

...zijn kroon, zijn scepter en zijn koninklijk gewaad...

...aan het hoofd lagen van de tafel.

Voor hen was hij nog altijd aanwezig, ook al was hij dood.

Alexander kende ogenschijnlijk geen enkel moment van twijfel of angst.

God of niet, hij had in elk geval het zelfvertrouwen van een god.

Hij zag zelf zijn grootheid in.

En we moeten het met hem eens zijn:

Hij is en zal altijd blijven Alexander de Grote.

Vertaling: The Site NN1

Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.