Would you like to inspect the original subtitles? These are the user uploaded subtitles that are being translated:
1
00:00:34,236 --> 00:00:36,572
HÀNH TINH HOÀN HẢO
2
00:00:41,827 --> 00:00:46,957
Chỉ có một hành tinh duy nhất
trong vũ trụ xa xăm như chúng ta đã biết,
3
00:00:46,999 --> 00:00:49,251
nơi đó có sự sống.
4
00:00:49,293 --> 00:00:50,711
Trái đất.
5
00:00:50,753 --> 00:00:52,254
Ngôi nhà của chúng ta.
6
00:00:53,547 --> 00:00:56,091
Một hành tinh hoàn hảo.
7
00:00:59,344 --> 00:01:02,639
Sự sống có mặt ở đây chỉ có thể là do
8
00:01:02,681 --> 00:01:07,186
có sự quân bình của các sức mạnh
trong tự nhiên.
9
00:01:11,607 --> 00:01:16,403
Năng lượng mặt trời mang sức mạnh đến hành tinh sống.
10
00:01:16,445 --> 00:01:19,323
11
00:01:19,364 --> 00:01:22,868
12
00:01:22,910 --> 00:01:27,289
Hệ thống thời tiết đưa nước ngọt
đến toàn địa cầu.
13
00:01:32,920 --> 00:01:38,884
Và các dòng hải lưu mạnh mẽ của đại dương
tuần hoàn các chất dinh dưỡng chủ yếu cho sự sống.
14
00:01:43,305 --> 00:01:45,349
Loạt phim này sẽ tiết lộ
15
00:01:45,390 --> 00:01:48,310
các sức mạnh địa chất này phối hợp
hoạt động như thế nào
16
00:01:48,352 --> 00:01:52,564
để tạo ra hệ thống nâng đỡ sự sống mong manh t
rên hành tinh chúng ta.
17
00:01:56,819 --> 00:02:00,614
Một trong những sức mạnh rất quan trọng
18
00:02:00,656 --> 00:02:05,911
mà sự sống không thể khởi đầu nếu không có nó.
19
00:02:06,620 --> 00:02:12,459
NÚI LỬA
20
00:02:28,100 --> 00:02:30,811
Xuyên qua bề mặt hành tinh,
21
00:02:30,853 --> 00:02:35,065
có trên 1,500 núi lửa đang hoạt động.
22
00:02:47,077 --> 00:02:51,373
Đây là ngọn núi lửa Kilauea đang phun trào mãnh liệt ở Hawaii.
23
00:03:06,680 --> 00:03:12,269
Ở đây, chất dung nham - một loại đá lỏng
từ sâu bên trong lòng đất
24
00:03:12,311 --> 00:03:16,273
nổ tung từ vết nứt của vỏ trái đất.
25
00:03:16,315 --> 00:03:20,068
Nó sẽ phun trào trong nhiều tháng.
26
00:03:31,204 --> 00:03:34,499
Không gì có thể đứng vũng
trên đường đi của dung nham.
27
00:03:46,136 --> 00:03:49,681
Núi lửa luôn có tính phá hủy,
28
00:03:49,723 --> 00:03:53,852
nhưng nếu không có sức mạnh từ lòng đất này,
29
00:03:53,894 --> 00:03:56,688
sẽ không có bầu khí quyển để hô hấp được.
30
00:03:58,982 --> 00:04:00,901
Cũng không có đại dương.
31
00:04:06,365 --> 00:04:08,158
Không có đất liền.
32
00:04:09,826 --> 00:04:11,495
Sau cùng là không có sự sống.
33
00:04:14,456 --> 00:04:17,709
Chúng ta có thể kiểm soát núi lửa,
34
00:04:17,751 --> 00:04:21,797
nhưng chúng là sống còn cho mọi vật thể sống
của hành tinh trái đất.
35
00:04:21,838 --> 00:04:25,300
(RUMBLING)
36
00:04:30,430 --> 00:04:34,851
Đây là ngọn Ol Doinyo Lengai ở Tanzania.
37
00:04:37,854 --> 00:04:40,524
Một trong những ngọn núi lửa hoạt động nhất
của Châu Phi,
38
00:04:40,565 --> 00:04:45,404
đã phun trào 15 lần trong 100 năm qua.
39
00:04:50,534 --> 00:04:54,329
Trên sườn bắc của nó là hồ Natron,
40
00:04:54,371 --> 00:04:56,873
rộng 400 dặm vuông (1036 km²),
41
00:04:56,915 --> 00:05:01,461
và là một trong những hồ ăn mòn nhất thế giới.
42
00:05:06,341 --> 00:05:08,510
Dòng nước phun lên từ dưới sâu,
43
00:05:08,552 --> 00:05:13,306
mang theo một lượng hóa chất đậm đặc
có thể làm phỏng da.
44
00:05:27,070 --> 00:05:29,906
Nhưng có một sinh vật sống tốt ở đây.
45
00:05:35,287 --> 00:05:37,706
Chim của núi lửa.
46
00:05:39,416 --> 00:05:44,421
Gần 2 triệu hồng hạc nhỏ sống ở phía đông Châu Phi
47
00:05:44,463 --> 00:05:47,257
và tất cả chúng kéo đến đây để sinh đẻ.
48
00:05:50,260 --> 00:05:53,638
49
00:05:53,680 --> 00:05:58,560
Nhưng chúng chỉ làm tổ được ở đây khi mực nước hồ xuống thấp
50
00:05:58,602 --> 00:06:01,605
và lòng hồ gần như lộ ra.
51
00:06:03,857 --> 00:06:06,401
Thời khắc hiếm hoi đó là đây.
52
00:06:15,786 --> 00:06:19,664
Làm sao chúng biết các điều kiện đã tối ưu
vẫn còn là điều bí ẩn.
53
00:06:19,706 --> 00:06:24,169
Nhưng chúng đã đi hàng ngàn dặm để tới đây.
54
00:06:26,671 --> 00:06:29,758
Hồng hạc nhắm thẳng trung tâm hồ,
55
00:06:29,800 --> 00:06:34,596
nơi nước đã bốc hơi tạo thành một đảo muối.
56
00:06:37,474 --> 00:06:41,103
Nơi đây các con hồng hạc làm tổ,
57
00:06:41,144 --> 00:06:43,855
cách bờ hồ khoảng 3 dặm
58
00:06:43,897 --> 00:06:48,110
là nơi an toàn trước thú săn mồi,
vì chúng không thể lội qua
59
00:06:48,151 --> 00:06:50,987
vùng nước bao quanh có tính ăn da.
60
00:06:57,786 --> 00:07:01,039
61
00:07:02,499 --> 00:07:06,169
Một cái trứng duy nhất được sinh ra trên
ngọn đồi muối nhỏ
62
00:07:06,211 --> 00:07:08,213
do cha mẹ nó tạo ra,
63
00:07:08,255 --> 00:07:11,007
nó cao để đảm bảo
64
00:07:11,049 --> 00:07:12,801
nước dâng lên đột ngột...
65
00:07:14,219 --> 00:07:17,264
...vẫn hay xảy ra ở hồ Natron.
66
00:07:21,977 --> 00:07:24,855
Khi vùng trung tâm hồ trở nên khô ráo và rộng,
67
00:07:24,896 --> 00:07:29,276
ngày càng có nhiều chim hồng hạc đến đẻ trứng.
68
00:07:31,236 --> 00:07:33,905
Vào những năm thuận lợi, như năm nay,
69
00:07:33,947 --> 00:07:36,908
có đến nửa triệu đôi hồng hạc đến sinh sản ở đây.
70
00:07:47,544 --> 00:07:50,338
Sau 28 ngày ấp,
71
00:07:50,380 --> 00:07:54,718
một con non trồi ra trước cái nắng gay gắt
của hồ Natron.
72
00:07:57,429 --> 00:08:02,976
Ở đây, nhiệt độ có thể lên đến 55°C.
73
00:08:08,982 --> 00:08:13,320
Tuy nhiên đôi cánh mẹ dang rộng
như một chiếc khiên to.
74
00:08:15,572 --> 00:08:17,949
(CHICK CHIRPS)
75
00:08:17,991 --> 00:08:21,286
Con non được ăn một chất lỏng đầy dinh dưỡng
76
00:08:21,328 --> 00:08:24,372
được làm từ tảo của hồ
77
00:08:24,414 --> 00:08:27,042
và một chút máu của đôi cha mẹ.
78
00:08:35,175 --> 00:08:39,596
Sau vài ngày, con non đủ mạnh để có thể dang đôi chân.
79
00:08:39,638 --> 00:08:42,849
80
00:08:44,309 --> 00:08:46,728
81
00:08:46,770 --> 00:08:52,901
Rồi nó gia nhập vào đám trẻ, kể cả mấy anh chị lớn.
82
00:08:57,155 --> 00:09:01,826
Sau đó, do nhu cầu cần nước ngọt
buộc các con hồng hạc non
83
00:09:01,868 --> 00:09:04,579
lội bộ đến các con suối bên bờ hồ...
84
00:09:06,623 --> 00:09:10,210
...một hành trình phải dùng đôi chân,
85
00:09:10,252 --> 00:09:12,462
trong khi chờ các lông mọc đủ.
86
00:09:18,343 --> 00:09:23,181
Mỗi ngày các con trưởng thành
tới các dòng suối đó để ăn.
87
00:09:27,185 --> 00:09:31,356
Ở đây, bên bờ hồ, chúng ăn tảo
88
00:09:31,398 --> 00:09:36,528
mọc trên dòng nước núi lửa -
thức ăn sống còn cho hồng hạc.
89
00:09:44,286 --> 00:09:49,165
Đó là thứ tảo làm cho lông hồng hạc
có màu hồng.
90
00:09:49,207 --> 00:09:51,835
Như màu của đôi mắt.
91
00:09:56,464 --> 00:10:00,677
Các con trưởng thành dành hầu hết thời gian trong ngày
để đến bên các dòng suối,
92
00:10:00,719 --> 00:10:04,306
giờ các con non cũng theo chúng đến đó.
93
00:10:16,443 --> 00:10:17,694
94
00:10:18,862 --> 00:10:21,614
Không con nào muốn bị bỏ lại phía sau.
95
00:10:27,746 --> 00:10:32,083
Đó là một cuộc hành trình dài ba dặm
trên những mảnh soda sắc như dao cạo
96
00:10:32,125 --> 00:10:34,544
và lớp bùn nhầy nhụa, ăn da...
97
00:10:38,173 --> 00:10:42,677
...một thử thách khắc nghiệt, đặc biệt là con non.
98
00:10:48,058 --> 00:10:51,644
Cả nhóm gia nhập vào một nhà trẻ đông đúc.
99
00:11:24,469 --> 00:11:26,346
100
00:11:26,388 --> 00:11:30,433
Đối với một số con non, thử thách này là quá khắc nghiệt.
101
00:11:34,104 --> 00:11:37,565
Sự kiệt sức đè nén những con yếu nhất.
102
00:11:47,951 --> 00:11:51,704
Và giờ còn có một mối đe dọa khác.
103
00:11:57,127 --> 00:11:59,921
Cò storks.
104
00:11:59,963 --> 00:12:03,341
Chúng có đôi chân dài giống hồng hạc,
105
00:12:03,383 --> 00:12:07,137
nhưng chiếc mỏ giống thanh kiếm La Mã.
106
00:12:11,558 --> 00:12:16,229
Chúng kiên nhẫn chờ con mồi dễ dàng.
107
00:12:29,742 --> 00:12:33,371
Sự hiện diện của chúng làm
đám hồng hạc con hoảng loạn.
108
00:12:39,335 --> 00:12:42,797
Các con nhỏ nhất tránh bị giẫm
109
00:12:42,839 --> 00:12:45,300
bằng cách chạy bên rìa.
110
00:12:48,261 --> 00:12:51,347
Nhưng như vậy nó lại dễ bị tấn công.
111
00:12:55,852 --> 00:12:58,438
Chúng chỉ còn cách tự vệ là chạy.
112
00:13:03,193 --> 00:13:05,153
Nhưng sẽ có ít cơ hội
113
00:13:05,195 --> 00:13:08,156
khi bạn chỉ đứng tới đầu gối kẻ đuổi bạn.
114
00:13:19,125 --> 00:13:21,544
115
00:13:42,232 --> 00:13:45,360
Những kẻ đi riêng lẻ chắc chắn sẽ bị chộp.
116
00:13:48,488 --> 00:13:53,243
Chỉ ổn khi mấy con cò đều no nê.
117
00:14:07,840 --> 00:14:13,012
Con non này rất may mắn.
118
00:14:20,061 --> 00:14:23,898
Cuối cùng, con nhỏ nhất cũng đến được dòng suối
119
00:14:23,940 --> 00:14:27,777
bên bờ hồ để gặp lại cha mẹ.
120
00:14:29,612 --> 00:14:34,534
Không thể tin được, mỗi con non có tiếng kêu riêng biệt
121
00:14:34,576 --> 00:14:37,287
để cha mẹ chúng có thể nhận ra.
122
00:14:37,328 --> 00:14:40,039
123
00:14:46,129 --> 00:14:48,881
124
00:14:59,434 --> 00:15:03,813
Không phải chỉ có hồng hạc phụ thuộc vào núi lửa.
125
00:15:06,899 --> 00:15:10,820
Mà mọi sự sống khác cũng vậy.
126
00:15:18,119 --> 00:15:21,080
Trên 80% bề mặt trái đất
127
00:15:21,122 --> 00:15:25,793
được hình thành do dung nham phun trào.
128
00:15:27,545 --> 00:15:30,632
129
00:15:34,177 --> 00:15:37,930
Quá trình này bắt đầu từ 4 tỉ năm rồi
130
00:15:37,972 --> 00:15:41,017
và vẫn còn liên tục đến ngày nay.
131
00:15:46,105 --> 00:15:50,652
Khi dung nham nguội lại, nó cứng thành đá
132
00:15:50,693 --> 00:15:55,865
và cuối cùng thành đất để có sự sống.
133
00:16:03,873 --> 00:16:09,295
Tất cả quần đảo Galápagos ở Thái Bình Dương
đều từ núi lửa,
134
00:16:09,337 --> 00:16:12,757
và Fernandina là đảo trẻ nhất...
135
00:16:14,509 --> 00:16:16,344
...và vẫn còn lớn thêm.
136
00:16:24,977 --> 00:16:30,441
Ở trung tâm, một miệng núi lửa rộng 4 dặm (>6km)...
137
00:16:32,360 --> 00:16:35,196
...và sâu hơn 800m.
138
00:16:41,327 --> 00:16:45,957
Nó có vẻ đang ngủ yên,
nhưng mới phun trào 2 tuần qua.
139
00:16:52,922 --> 00:16:58,428
Dù vậy, cũng có một số sinh vật
phụ thuộc vào cái nóng của núi lửa này.
140
00:17:04,642 --> 00:17:09,939
Một con cự đà cái, nặng nề với cái bụng đầy trứng,
tiến đến rìa miệng núi lửa.
141
00:17:12,859 --> 00:17:16,362
Nó mất 10 ngày mới đến được đây,
142
00:17:16,404 --> 00:17:20,032
nhưng phần gian khó nhất của chuyến hành trình,
vẫn còn ở phía trước.
143
00:17:21,492 --> 00:17:25,163
Nó sẽ tự mình đi xuống miệng núi lửa.
144
00:17:25,187 --> 00:17:37,187
Bộ phim được upload bởi adm820@hdvietnam.com
145
00:17:38,468 --> 00:17:42,722
Thường xuyên rung động
làm thành miệng núi lửa không vững chắc.
146
00:17:51,814 --> 00:17:54,484
Có người đã đi vào không gian vũ trụ
147
00:17:54,525 --> 00:17:59,071
nhưng chưa từng xuống miệng núi lửa ở Fernandina.
148
00:18:02,033 --> 00:18:04,368
Nhưng bản năng kéo nó xuống.
149
00:18:07,371 --> 00:18:09,665
Cái ấm của tro trên miệng núi lửa
150
00:18:09,707 --> 00:18:13,961
là nhiệt độ hoàn hảo để ấp trứng.
151
00:18:16,631 --> 00:18:19,675
Nhưng không có đường nào
trơn tru để đi xuống.
152
00:18:21,511 --> 00:18:26,098
Con đường nó mở năm ngoái
đã bị lấp đầy đá rơi.
153
00:18:47,495 --> 00:18:50,456
Vách núi dốc đứng và trơn trợt..
154
00:18:51,916 --> 00:18:56,587
Làm đá đổ xuống sẽ nhanh chóng
tạo ra cơn đá lở.
155
00:19:10,142 --> 00:19:12,895
Với những tảng đá rơi cách xa,
156
00:19:12,937 --> 00:19:15,398
con cự đà cũng không gặp nguy hiểm ngay.
157
00:19:19,235 --> 00:19:22,446
Nhưng sau lưng cô, cao trên kia,
158
00:19:22,488 --> 00:19:25,992
hai con cái khác cũng bắt đầu đi xuống.
159
00:19:33,040 --> 00:19:36,335
Giờ nó đang ở ngay tuyến lửa.
160
00:20:01,319 --> 00:20:03,654
Cô không sao.
161
00:20:07,450 --> 00:20:08,826
162
00:20:08,868 --> 00:20:11,662
Những con khác phía trước cô không gặp may.
163
00:20:15,583 --> 00:20:17,126
Nhưng cô không nao núng.
164
00:20:44,779 --> 00:20:49,325
Cuối cùng sau 8 tiếng,
165
00:20:49,367 --> 00:20:51,827
cô cũng đến được đáy miệng núi lửa.
166
00:20:56,082 --> 00:21:00,252
Giờ cô phải tìm nơi thích hợp để đào tổ.
167
00:21:07,385 --> 00:21:11,222
Chỗ tốt đã có.
168
00:21:16,227 --> 00:21:19,772
Các con cái đẻ trứng rất hung dữ.
169
00:21:27,029 --> 00:21:30,908
Một cái đầu gục gặt có nghĩa là hãy tránh xa.
170
00:21:32,493 --> 00:21:33,953
Biến đi.
171
00:21:38,416 --> 00:21:43,295
Bất kể lời cảnh báo sẽ dùng vũ lực.
172
00:22:03,649 --> 00:22:07,945
Nhưng cô vẫn cứ tiến lên và không bỏ cuộc.
173
00:22:15,202 --> 00:22:20,750
Cô bắt đầu đào tổ để đẻ trứng.
174
00:22:26,005 --> 00:22:29,133
Xong rồi, cô quay trở lại,
175
00:22:29,175 --> 00:22:32,970
để cho núi lửa cung cấp hơi ấm chúng cần
176
00:22:33,012 --> 00:22:34,638
để nở ra.
177
00:22:38,142 --> 00:22:41,687
Thỉnh thoảng, núi lửa lại phun trào
178
00:22:41,729 --> 00:22:46,067
chẳng những phá huỷ các trứng,
mà còn giết chết các con cái đang đẻ.
179
00:22:52,907 --> 00:22:58,788
Nhưng đối với cự đà, lợi ích của việc đẻ trứng
ngay miệng núi lửa là rất lớn.
180
00:22:58,829 --> 00:23:00,915
đáng giá khi đứng trước nguy cơ.
181
00:23:06,087 --> 00:23:11,884
Đảo núi lửa chiếm 5% các đảo trên hành tình.
182
00:23:11,926 --> 00:23:15,679
nhưng chúng là nhà của 20%
các loài sinh vật.
183
00:23:19,683 --> 00:23:24,146
Động vật tiến hóa nhanh chóng trên đảo.
184
00:23:24,188 --> 00:23:27,399
bị tách rời khỏi họ hàng trên đất liề
185
00:23:27,441 --> 00:23:30,402
và đối diện với nguy cơ bị cô lập.
186
00:23:35,324 --> 00:23:39,203
Đây là đảo Sói, một đảo núi lửa ngừng phun
187
00:23:39,245 --> 00:23:43,791
và là một trong những đảo xa của Galápagos,.
188
00:23:43,833 --> 00:23:47,044
cách đất liền 800 dặm (1,300 km)
189
00:23:47,086 --> 00:23:49,505
và có tuổi hơn một triệu năm.
190
00:23:52,967 --> 00:23:54,176
Một con chim sẻ thông.
191
00:23:55,594 --> 00:23:57,930
Nó là con mái.
192
00:23:57,972 --> 00:24:02,893
Tổ tiên của nó chắc chắn đã bị bão thổi tới đây
nhiều thế kỷ trước.
193
00:24:04,812 --> 00:24:09,233
Giống như hầu hết các loài chim sẻ,
chúng ăn hạt, mật hoa và côn trùng.
194
00:24:11,861 --> 00:24:15,156
Nhưng đảo Sói có rất ít thức ăn.
195
00:24:15,197 --> 00:24:16,866
196
00:24:18,450 --> 00:24:21,829
Nên chúng không có đôi cánh đủ mạnh để rời khỏi đảo
197
00:24:21,871 --> 00:24:26,292
Chúng phải tìm thức ăn từ nơi
rất khác thường.
198
00:24:29,211 --> 00:24:33,174
Chúng phụ thuộc vào một cư dân khác trên đảo.
199
00:24:33,215 --> 00:24:36,927
200
00:24:39,930 --> 00:24:41,891
Ó biển Nazca.
201
00:24:47,021 --> 00:24:50,232
Mỗi ngày loài chim biển này di chuyển
202
00:24:50,274 --> 00:24:53,944
giữa đảo và vùng đất săn mồi
ngoài vùng biển mở.
203
00:24:58,032 --> 00:25:01,118
Mỗi khi một cặp đôi gặp nhau,
chúng càng thắt chặt mối liên kết...
204
00:25:03,454 --> 00:25:07,833
...và giao tiếp với láng giềng.
205
00:25:07,875 --> 00:25:10,294
206
00:25:13,881 --> 00:25:16,508
Giờ đã đến lúc...
207
00:25:16,550 --> 00:25:18,427
...bắt đầu hành động.
208
00:25:28,062 --> 00:25:31,565
209
00:25:41,742 --> 00:25:43,077
Máu.
210
00:25:45,412 --> 00:25:50,084
Chúng là những con chim sẻ hút máu.
211
00:25:54,213 --> 00:25:59,593
Giống chim nhỏ này trở thành
một trong những loài mới.
212
00:26:04,974 --> 00:26:07,393
Nó mổ chỗ lông cánh thành một lỗ rộng,
213
00:26:07,434 --> 00:26:09,645
máu chảy ra.
214
00:26:13,232 --> 00:26:16,986
Cảnh đó thu hút những con chim sẻ khác.
215
00:26:19,071 --> 00:26:22,032
216
00:26:23,367 --> 00:26:28,622
Máu rất bổ dưỡng - thật đáng giá.
217
00:26:42,261 --> 00:26:45,723
Vì vậy, với nguồn cung cấp thực phẩm
không bao giờ cạn này,
218
00:26:45,764 --> 00:26:48,684
những con chim sẻ hút máu
có thể phát triển thịnh vượng trên đảo
219
00:26:48,726 --> 00:26:52,021
trong khi những kẻ khác không thể tồn tại.
220
00:26:57,401 --> 00:27:02,531
Tại sao các con ó biển không phản ứng,
không ai biết rõ.
221
00:27:05,200 --> 00:27:08,120
Có lẽ hành vi của chim sẻ bắt đầu
222
00:27:08,162 --> 00:27:12,249
khi chúng giúp ó biển bắt ký sinh trùng trên bộ lông.
223
00:27:15,210 --> 00:27:18,380
Có lẽ ó biển nghĩ đó chỉ là chuyện vặt
224
00:27:18,422 --> 00:27:20,924
như một cách cung ứng dịch vụ.
225
00:27:20,966 --> 00:27:22,593
Nói làm chi.
226
00:27:28,432 --> 00:27:32,227
Các đảo núi lửa không tồn tại mãi mãi.
227
00:27:32,269 --> 00:27:37,608
Những thay đổi sâu bên trong vỏ trái đất
gây phun trào đến tận cùng,
228
00:27:37,649 --> 00:27:41,570
và lực ăn mòn làm chúng lún xuống.
229
00:27:48,535 --> 00:27:51,163
230
00:27:51,205 --> 00:27:54,666
Nhưng san hô quanh chúng liên tục lớn lên,
231
00:27:54,708 --> 00:27:58,712
nước biển dâng lên, cuối cùng chúng chỉ còn lại
232
00:27:58,754 --> 00:28:04,927
một đảo hình vòng gồm đá san hô
bao quanh một đầm phá.
233
00:28:04,968 --> 00:28:06,720
Gọi là đảo san hô vòng
234
00:28:17,523 --> 00:28:21,276
Có đến hàng trăm đảo san hô vòng
ở vùng biển nhiệt đới,
235
00:28:21,318 --> 00:28:25,114
chúng là dấu tích của núi lửa lụi tàn.
236
00:28:32,121 --> 00:28:35,249
Đây là một trong các đảo san hô vòng
lớn nhất và nguyên sơ nhất -
237
00:28:35,290 --> 00:28:38,419
đảo Aldabra trên Ấn Độ Dương.
238
00:28:41,255 --> 00:28:44,716
20 triệu năm trước, nó là một hòn đảo
239
00:28:44,758 --> 00:28:47,469
với một miệng núi lửa ở trung tâm.
240
00:28:53,183 --> 00:28:55,352
Giờ nó là đảo san hô vòng.
241
00:28:56,812 --> 00:29:01,024
Đước cắm rễ xuống và chim chóc đến làm tổ.
242
00:29:01,066 --> 00:29:03,819
243
00:29:03,861 --> 00:29:07,072
Một động vật trên đất liền đặc biệt...
244
00:29:07,114 --> 00:29:09,241
...đến đây trước con người.
245
00:29:09,283 --> 00:29:11,326
246
00:29:12,911 --> 00:29:14,788
Một con rùa khổng lồ.
247
00:29:16,165 --> 00:29:18,208
Loài sinh vật này có thể lội
248
00:29:18,250 --> 00:29:22,963
và sống không có thức ăn nước uống
trong thời gian dài.
249
00:29:27,426 --> 00:29:31,221
Đảo san hô vòng này là nơi trú ẩn hoàn hảo.
250
00:29:32,347 --> 00:29:35,893
Kẻ thù duy nhất của nó là mặt trời.
251
00:29:40,981 --> 00:29:47,112
Không có bóng râm, con rùa này
bị cháy bỏng trong chiếc mai.
252
00:29:50,866 --> 00:29:54,661
Nên sau khi ăn vào buổi sáng mát lành,
253
00:29:54,703 --> 00:29:57,748
và trước khi mặt trời trở nên nóng cay nghiệt,
254
00:29:57,789 --> 00:29:59,666
chúng phải tìm chỗ trú ẩn.
255
00:30:01,126 --> 00:30:02,461
Tất cả chúng.
256
00:30:07,925 --> 00:30:11,345
Ở đây có rất ít thực vật,
257
00:30:11,386 --> 00:30:13,639
nhưng các hang động của đá san hô
258
00:30:13,680 --> 00:30:16,350
có thể cung cấp bóng râm mà chúng rất cần.
259
00:30:24,775 --> 00:30:27,528
Gần tới nơi rồi.
260
00:30:27,569 --> 00:30:32,908
Tất cả những gì còn lại
là một chuyến đi thẳng đến đáy.
261
00:30:32,950 --> 00:30:35,410
262
00:30:36,787 --> 00:30:38,830
Được vào trong rồi.
263
00:30:42,709 --> 00:30:45,337
Còn hàng ngàn con vẫn nằm ngoài nắng.
264
00:30:47,005 --> 00:30:51,885
Cây này có thể che bóng vài trăm,
nếu chúng chen chút lại.
265
00:31:07,359 --> 00:31:09,987
Đó là cách đỗ xe nối đuôi nhau.
266
00:31:16,118 --> 00:31:20,289
Trong vòng một giờ, tất cả phải tìm thấy bóng râm
267
00:31:20,330 --> 00:31:23,083
nếu chúng còn sống.
268
00:31:57,117 --> 00:31:58,785
An toàn rồi.
269
00:31:58,827 --> 00:32:01,079
270
00:32:01,121 --> 00:32:06,209
Nhưng tương lai của những con rùa
của đảo Aldabra vẫn vô định.
271
00:32:07,794 --> 00:32:12,215
Biến đổi khí hậu, mực nước biển dâng,
272
00:32:12,257 --> 00:32:17,095
và rùa ở Aldabra có thể tìm được nơi trú ẩn mới...
273
00:32:17,137 --> 00:32:19,056
...hoặc bị dìm xuống nước.
274
00:32:25,687 --> 00:32:30,150
Ở một số nơi, núi lửa không phun
ở đại dương,
275
00:32:30,192 --> 00:32:33,320
nhưng ở giữa lục địa.
276
00:32:37,449 --> 00:32:41,244
Ở Bắc Mỹ, ngay vùng trung tâm,
277
00:32:41,286 --> 00:32:45,290
điểm nóng núi lửa - Yellowstone.
278
00:32:52,130 --> 00:32:54,716
Cơn phun trào cuối cùng ở đây
279
00:32:54,758 --> 00:32:59,971
xảy ra 650,000 năm trước,
280
00:33:00,013 --> 00:33:04,142
nhưng ngọn núi lửa này chỉ đang ngủ.
281
00:33:05,602 --> 00:33:10,232
Không xa bên dưới mặt đất,
vẫn còn dung nham.
282
00:33:10,273 --> 00:33:14,361
Và chúng làm nóng nước ngầm đến điểm sôi.
283
00:33:17,656 --> 00:33:19,491
284
00:33:19,533 --> 00:33:21,410
Tạo ra các suối nước nóng.
285
00:33:24,621 --> 00:33:31,294
Một số vòi phun nước sôi và hơi nước l
ên độ cao đến 90m.
286
00:33:32,671 --> 00:33:37,759
Ở những nơi khác, các vùng nước nóng bỏng
làm hóa lỏng các trầm tích trên mặt đất,
287
00:33:37,801 --> 00:33:40,804
tạo ra những hố bùn sôi sùng sục.
288
00:33:47,018 --> 00:33:53,066
Và hệ thống sưởi dưới lòng đất này
đã chứng minh một cứu cánh cho một số loài.
289
00:33:59,239 --> 00:34:01,241
Rái cá sông.
290
00:34:01,283 --> 00:34:02,784
291
00:34:05,287 --> 00:34:08,999
Chúng cần nguồn cung cấp thức ăn liên tục
để giữ ấm
292
00:34:09,040 --> 00:34:11,960
trong nhiệt độ băng giá.
293
00:34:16,465 --> 00:34:21,261
Và gia đình gắn bó này biết chính xác
nơi để tìm nó.
294
00:34:38,820 --> 00:34:40,280
Các suối khá nóng
295
00:34:40,322 --> 00:34:44,117
các dòng sông không bao giờ đóng băng,
ngay cả trong những mùa đông lạnh giá nhất...
296
00:34:49,080 --> 00:34:50,499
297
00:34:50,540 --> 00:34:54,753
...nên gia đình rái cá có thể bắt cá quanh năm.
298
00:35:12,312 --> 00:35:14,689
299
00:35:14,731 --> 00:35:16,608
Có rắc rối.
300
00:35:18,902 --> 00:35:21,822
Con sói đồng cỏ này này biết
vào giữa mùa đông
301
00:35:21,863 --> 00:35:25,325
dòng sông ấm áp có rái cá
302
00:35:25,367 --> 00:35:28,203
có rái cá nghĩa là có cá.
303
00:35:33,500 --> 00:35:37,504
Câu hỏi là... làm sao trộm cá của chúng?
304
00:36:02,028 --> 00:36:06,575
Có lẽ việc phải làm là giả vờ không quan tâm...
305
00:36:08,201 --> 00:36:13,206
...và hy vọng chúng lại gần một chút,
rồi đột kích cướp và chạy.
306
00:36:25,927 --> 00:36:28,805
Có vẻ những con rái cá ít tinh khôn
307
00:36:28,847 --> 00:36:32,601
lại đánh bại được con sói không mưu mẹo lắm.
308
00:36:44,404 --> 00:36:47,532
Nhiều động vật hưởng lợi từ cái nóng của núi lửa
309
00:36:47,574 --> 00:36:49,117
có thể kể ra.
310
00:36:49,159 --> 00:36:52,746
311
00:36:52,787 --> 00:36:58,460
Chúng ta cũng vậy,
nhưng chưa khai thác được mọi khả năng.
312
00:37:00,462 --> 00:37:06,676
Núi lửa có thể mang lại cho chúng ta
nhiều năng lượng hơn chúng ta cần,
313
00:37:06,718 --> 00:37:09,971
và chúng ta có thể dừng dùng gas và than đá
314
00:37:10,013 --> 00:37:13,725
làm biến đổi khí hậu toàn cầu.
315
00:37:25,195 --> 00:37:27,197
Sâu bên trong vỏ trái đất,
316
00:37:27,238 --> 00:37:30,075
bên dưới đại dương và các lục địa,
317
00:37:30,116 --> 00:37:34,788
có những đường nứt yếu
có thể phun trào dung nham.
318
00:37:40,001 --> 00:37:44,464
Bán đảo Kamchatka ở vùng tây bắc
Thái Bình Dương
319
00:37:44,506 --> 00:37:46,549
chứa những đường nứt dọc theo chúng.
320
00:38:01,606 --> 00:38:05,527
Chỉ có khoảng 1000 suối phun
được biết trên thế giới,
321
00:38:05,568 --> 00:38:09,864
và phần lớn số chúng nằm trong
thung lũng biệt lập này.
322
00:38:11,783 --> 00:38:14,577
323
00:38:22,752 --> 00:38:26,631
Hơi nước từ những dòng nước siêu nóng này
lấp đầy không khí.
324
00:38:28,049 --> 00:38:32,387
Nhưng nguy hiểm từ những hồ nước nóng này
không ngăn cản được
325
00:38:32,429 --> 00:38:35,765
một cư dân nổi tiếng của Kamchatka.
326
00:38:42,981 --> 00:38:44,899
327
00:38:44,941 --> 00:38:49,779
Vào tháng năm, khi các phần còn lại
của Kamchatka vẫn còn phủ tuyết,
328
00:38:49,821 --> 00:38:51,573
thì thung lũng này vẫn không có tuyết,
329
00:38:51,614 --> 00:38:56,745
và gấu vừa thức dậy sau đợt ngủ đông,
biết điều đó.
330
00:39:04,294 --> 00:39:08,048
Cỏ mọc tươi tốt nhờ dòng nước
nhiều khoáng chất
331
00:39:08,089 --> 00:39:09,966
bắn lên từ các suối phun...
332
00:39:12,635 --> 00:39:19,225
...rất cần cho con gấu đực này
đã không ăn vài tháng rồi.
333
00:39:24,981 --> 00:39:27,484
Và nó không phải là kẻ duy nhất.
334
00:39:39,037 --> 00:39:42,749
Các con gấu đã không thấy nhau 7 tháng rồi,
335
00:39:42,791 --> 00:39:44,626
kể từ khi bắt đầu mùa đông.
336
00:39:47,378 --> 00:39:51,841
Và có vẻ giờ đây chúng muốn như vậy.
337
00:39:53,426 --> 00:39:58,348
Không gì ngăn cản giữa gấu
và bữa ăn đầu năm của nó.
338
00:40:03,645 --> 00:40:06,898
Và có một nơi, sức mạnh từ dưới đất
của Kamchatka
339
00:40:06,940 --> 00:40:10,693
mang cho gấu bữa ăn nhiều dinh dưỡng hơn.
340
00:40:18,910 --> 00:40:23,039
Hồ Kurie nằm trong một miệng núi lửa to lớn
341
00:40:23,081 --> 00:40:28,628
đã từ lâu do sự phun trào vĩ đại nhất
trong lịch sử hành tinh.
342
00:40:32,215 --> 00:40:35,677
Hồ được bao quanh bởi các miệng phun
đang hoạt động...
343
00:40:38,096 --> 00:40:41,975
...và lớp tro giàu khoáng được núi lửa phun đều đặn
344
00:40:42,016 --> 00:40:45,186
đã làm cho dòng nước này thêm màu mỡ.
345
00:40:48,648 --> 00:40:52,110
Hàng triệu con cá hồi từ Thái Bình Dương đến đây
346
00:40:52,152 --> 00:40:54,487
để đẻ trứng trong dòng nước giàu dinh dưỡng,
347
00:40:54,529 --> 00:40:59,826
mang lại cho cá con mới mới nở
vô số thức ăn...
348
00:41:05,331 --> 00:41:11,504
...nên gấu Kamchatka dừng ăn cỏ
trong thực đơn của mình.
349
00:41:15,091 --> 00:41:17,760
Theo thời gian, xuân đã chuyển sang hè,
350
00:41:17,802 --> 00:41:22,599
hồ Kurile chứa số lượng lớn gấu tụ tập
351
00:41:22,640 --> 00:41:24,809
hơn bất kỳ đâu trên trái đất...
352
00:41:29,772 --> 00:41:32,984
...tất cả đều khao khát cá hồi.
353
00:41:41,576 --> 00:41:44,621
(BIRDS CALL)
354
00:41:44,662 --> 00:41:50,084
Giờ là đầu mùa nên cá còn nhanh và mạnh.
355
00:42:06,768 --> 00:42:09,062
Có vẻ không bắt được con nào.
356
00:42:17,528 --> 00:42:20,990
Nhưng một con gấu già biết ngay bây giờ
357
00:42:21,032 --> 00:42:23,368
sẽ có bữa ăn dễ dàng.
358
00:42:26,871 --> 00:42:30,959
Nó nhớ rằng nếu nó bơi tới hồ
359
00:42:31,000 --> 00:42:34,254
tránh khỏi bầy cá mới đến,
360
00:42:34,295 --> 00:42:37,924
sẽ bắt được chúng mà không cần rượt đuổi.
361
00:42:53,940 --> 00:42:56,234
362
00:42:58,278 --> 00:43:01,698
Một vài con chim đầu tiên cũng đến ăn,
363
00:43:01,739 --> 00:43:04,409
và cơ thể chúng đễ dàng bị góp nhặt...
364
00:43:04,450 --> 00:43:07,120
...xuống đáy hồ.
365
00:43:13,418 --> 00:43:18,298
Lặn xuống đối với gấu
cũng không tốn nhiều năng lượng.
366
00:43:24,178 --> 00:43:27,181
Nó có thể tận dụng thời cơ.
367
00:43:40,069 --> 00:43:44,615
Một đôi cá hồi đến trễ hàng tuần,
chúng bắt đầu đẻ trứng
368
00:43:44,657 --> 00:43:46,200
mà không cần phải lo lắng.
369
00:43:49,162 --> 00:43:52,290
Giờ việc đuổi bắt có tác dụng rồi.
370
00:44:09,390 --> 00:44:11,601
Cá rất nhiều...
371
00:44:13,686 --> 00:44:15,897
...dư dả cho tất cả...
372
00:44:17,815 --> 00:44:20,777
...cũng dễ bắt dù không có kinh nghiệm.
373
00:44:25,239 --> 00:44:27,158
Giờ chúng lại đông hơn nữa,
374
00:44:27,200 --> 00:44:31,621
Cũng không biết lựa ra con nào để đuổi.
375
00:44:46,094 --> 00:44:50,098
Trong một ngày, một con gấu có thể tiêu thụ
376
00:44:50,139 --> 00:44:52,475
100,000 calo,
377
00:44:52,517 --> 00:44:56,187
gấp 50 lần một người bình thường.
378
00:44:57,563 --> 00:45:01,692
Và có một phần đặc biệt ngon.
379
00:45:06,447 --> 00:45:07,990
Trứng cá.
380
00:45:08,032 --> 00:45:11,077
Ăn đầy miệng được 80 calo.
381
00:45:17,208 --> 00:45:19,168
382
00:45:19,210 --> 00:45:22,922
Lượng cá hồi đông
383
00:45:22,964 --> 00:45:27,343
được nâng đỡ nhờ khoáng chất trong hồ núi lửa Kurile
384
00:45:27,385 --> 00:45:31,180
làm cho cuộc sống của gấu vô cùng dễ dàng.
385
00:45:36,185 --> 00:45:38,187
386
00:45:45,862 --> 00:45:50,700
Hành tinh chúng ta phụ thuộc vào
khoáng chất núi lửa mang lại,
387
00:45:50,741 --> 00:45:53,202
từ ruột trái đất nóng chảy.
388
00:45:56,789 --> 00:46:02,503
Chỉ riêng một đám mây tro núi lửa
có thể mang lại hàng tỷ tấn khoáng chất.
389
00:46:15,892 --> 00:46:20,229
Kết quả là vùng đất được núi lửa bao phủ
390
00:46:20,271 --> 00:46:22,565
là vùng đất màu mỡ nhất thế giới.
391
00:46:28,279 --> 00:46:31,407
Thung lũng Rift Valley của phía đông Châu Phi
392
00:46:31,449 --> 00:46:34,702
nhờ núi lửa mà trở thành hệ sinh thái năng động nhất thế giới.
393
00:46:41,167 --> 00:46:42,877
Thảo nguyên Serengeti.
394
00:46:46,714 --> 00:46:52,470
Đây là vùng đồng cỏ tự nhiên tăng trưởng không ngừng
so với bất kỳ đâu trên thế giới.
395
00:46:54,764 --> 00:46:59,727
Mỗi năm có hàng triệu con linh dương đầu bò tụ tập lại
396
00:46:59,769 --> 00:47:01,395
thảo nguyên Serengeti
397
00:47:01,437 --> 00:47:06,234
để ăn cỏ giàu calci và phosphore -
398
00:47:06,275 --> 00:47:11,155
khoáng chất chủ yếu cho con cái mang thai.
399
00:47:13,533 --> 00:47:15,910
Trong vòng 3 tuần,
400
00:47:15,952 --> 00:47:20,164
một triệu con non được sinh ra
trên đồng bằng giàu khoáng này.
401
00:47:21,958 --> 00:47:25,169
Đó là 24,000 con trong một ngày
402
00:47:25,211 --> 00:47:28,756
1,000 con trong một giờ.
403
00:47:32,635 --> 00:47:36,264
Con non đứng lên ngay sau vài phút sinh ra...
404
00:47:39,767 --> 00:47:43,854
...dù một số con cần thêm chút thời gian
để đôi chân vững hơn.
405
00:47:56,951 --> 00:47:59,579
Mẹ sẽ cho con non bú
406
00:47:59,620 --> 00:48:02,957
đến khi nó làm chủ được vài kỹ năng về thể chất.
407
00:48:06,544 --> 00:48:08,087
Bước đi.
408
00:48:09,422 --> 00:48:10,756
Phi trên đồng cỏ.
409
00:48:12,216 --> 00:48:14,176
Và chạy.
410
00:48:20,224 --> 00:48:22,310
411
00:48:24,478 --> 00:48:29,025
Linh dương đầu bò con phải chạy nhanh
nếu muốn sống...
412
00:48:36,741 --> 00:48:37,908
413
00:48:45,499 --> 00:48:47,960
...vì đồng cỏ này
414
00:48:48,002 --> 00:48:53,424
là nơi tụ tập của thú săn mồi lớn trên hành tinh.
415
00:48:56,177 --> 00:49:00,097
Mỗi loài có kỹ thuật săn mồi riêng.
416
00:49:01,432 --> 00:49:03,100
Nhưng tất cả đều có chung mục tiêu...
417
00:49:06,145 --> 00:49:11,317
...là tận dụng tối đa cuộc sống dồi dào
nhưng ngắn ngủi này.
418
00:49:41,639 --> 00:49:45,142
419
00:50:12,294 --> 00:50:15,798
Chỉ có một trong 10 linh dương đầu bò con
420
00:50:15,840 --> 00:50:18,718
sống còn đến tuổi trưởng thành.
421
00:50:18,759 --> 00:50:20,928
Nhưng như vậy cũng đủ để duy trì
422
00:50:20,970 --> 00:50:24,098
một bầy hàng triệu con linh dương khỏe mạnh...
423
00:50:25,766 --> 00:50:30,312
...và ở nơi mật độ thú săn mồi cao nhất hành tinh.
424
00:50:33,232 --> 00:50:35,359
Núi lửa vun bón cho hành tinh,
425
00:50:35,401 --> 00:50:39,196
nhưng có một nguồn còn quan trọng hơn
426
00:50:39,238 --> 00:50:42,616
nếu không có nó cuộc sống không bắt đầu được.
427
00:50:47,788 --> 00:50:52,001
Đó là khí CO₂ trong bầu khí quyển trái đất
428
00:50:52,042 --> 00:50:56,797
được núi lửa mang lên từ tầng sâu của vỏ trái đất.
429
00:50:58,841 --> 00:51:00,468
430
00:51:00,509 --> 00:51:04,430
Khí này là sự thiết lập căn bản cho sự sống.
431
00:51:04,472 --> 00:51:07,516
Mỗi loài thực vật đều cần để tăng trưởng,
432
00:51:07,558 --> 00:51:10,060
và hấp thu nó từ không khí.
433
00:51:13,230 --> 00:51:17,276
Núi lửa liên tục phóng thích khí CO₂ hằng ngày,
434
00:51:17,318 --> 00:51:19,945
và như vậy trong 10,000 năm qua
435
00:51:19,987 --> 00:51:25,326
sự hiện diện của nó trong bầu khí quyển
đã hoàn toàn thích hợp cho cuộc sống.
436
00:51:28,496 --> 00:51:32,249
Tính chất nhà kính của chúng giữ cho
khí hậu trái đất
437
00:51:32,291 --> 00:51:34,418
ổn định và ấm.
438
00:51:39,590 --> 00:51:41,717
(BOOM)
439
00:51:41,759 --> 00:51:43,803
Nhưng quá nhiều khí CO₂
440
00:51:43,844 --> 00:51:46,514
sẽ làm nhiệt độ trái đất tăng lên
441
00:51:46,555 --> 00:51:52,394
làm đảo lộn sự cân bằng sinh thái lâu đời
của Trái đất.
442
00:51:52,436 --> 00:51:54,688
443
00:52:08,452 --> 00:52:13,415
Ngày nay, nhân loại tự nó đã trở thành
một loài mới
444
00:52:13,457 --> 00:52:15,292
loài siêu núi lửa.
445
00:52:15,334 --> 00:52:18,003
446
00:52:22,091 --> 00:52:27,471
Giờ đây, mỗi năm, bản thân chúng ta
thải ra lượng carbon gấp 100 lần
447
00:52:27,513 --> 00:52:30,599
hơn các núi lửa trên hành tinh gộp lại.
448
00:52:32,017 --> 00:52:35,813
Điều đó làm đảo lộn khí hậu.
449
00:52:35,855 --> 00:52:38,148
450
00:52:40,401 --> 00:52:43,279
Chúng ta không thể kiểm soát núi lửa.
451
00:52:43,320 --> 00:52:48,492
Nhưng có thể giới hạn lượng CO₂
chúng ta sản xuất.
452
00:52:50,286 --> 00:52:53,497
Và nếu làm được vậy, chúng ta sẽ
453
00:52:53,539 --> 00:52:56,500
trả lại sự cân bằng sinh thái
454
00:52:56,542 --> 00:53:00,880
sẽ làm cho trái đất thành hành tinh hoàn hảo như trước.
39670
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.