Original subtitles

WOII. De Duitsers hebben alle Joden in Warschau in een getto ondergebracht.

440.000 Joden wonen binnen de muren. Er zijn Polen die willen helpen.

Irena Sendler. Wat voor werk doe je? - Bij Sociale Zaken.

Dat staat hier, ik vraag wat je vandaag gaat doen.

Inspectie. Om de verspreiding van tyfus te voorkomen.

Jullie Polen moeten dit schandalige probleem oplossen.

Alstublieft. Koop iets van mij.

Waar ben je mee bezig?

Hoef jij niets?

Het is laat, maar kun je komen? - Ik kom meteen.

Ik kom te voet. 20 minuten. - Haast je.

Niet in paniek raken.

Ga maar weer slapen, mama.

Warschau, buiten het getto.

Godzijdank, je bent er. Ze is bij Krzysztof.

De buren keken zo raar toen hij thuiskwam. We zijn vast verraden.

Als de Duitsers ontdekken dat we een Jood verbergen, doden ze ons.

Het is al goed.

Hallo, Anna. Ik ben het, Irena. Je hoeft niet bang te zijn.

Vanavond mag je bij mij logeren.

Lijkt je dat wat?

Ben jij dit? - Ja.

En dit is m'n vader.

Waar is hij? - Hij is overleden.

Mijn papa ook.

Je hoort in bed te liggen. - Geloof me, dat weet ik.

Hallo, liefje. - Anna, dit is m'n moeder.

Kijk eens wat ik voor jou heb.

Kijk dan.

Tijd om te gaan slapen.

Hoeveel moeders heb jij? - Eentje maar.

Ik heb er al drie gehad.

Waarom vinden ze me niet lief? - Wie vindt jou nou niet lief?

M'n moeders. - Je moeders houden van je.

Ik hou van je. Voor altijd.

Ga nu maar slapen.

Mama, we moeten gaan.

Hier.

Kun je overdag met haar naar buiten? - Ze kan door voor een christen.

Ben je bezorgd? - Nee.

Moeder? - Goed.

Eva zal het mooi vinden. - Het is perfect.

Mama, je moet je medicijn innemen.

Alsjeblieft.

De kat is aan het tellen voor het verstoppertje spelen.

Je maakt me aan het lachen. Je bent zo slim.

Hallo, Anna. - Anna, dit is mevrouw Jadwiga.

Hallo schatje, kom binnen.

Dank u. Kom binnen.

Ga maar lekker spelen, dan zoek ik een goede plek voor jou om te leven.

Brave meid.

Laat mij je jas uitdoen.

Niemand verdenkt haar. Er moet een Pools gezin voor haar zijn.

Ik zal het Mgr. Godlewski vragen. Hij weet wel wie we kunnen vertrouwen.

Ga je naar het getto? - Tot ziens.

En de bespreking met Volkshuisvesting? - Wees charmant en geef niets weg.

Mgr. Godlewski, goedemorgen.

Wat hebt u gehoord?

Er zijn 20 wagons met Joden uit Luxemburg en Wenen gekomen...

naar het getto van Warschau. Hier.

Iedere dag brengen ze er meer.

Wij doen wat we kunnen om Joden uit het getto te houden.

Ik heb een klein meisje, maar geen enkel gezin wil haar verbergen.

Het is veel moeilijker nu. - In uw congregatie dan?

Irena, toe. Jij weet best hoeveel risico een Pools gezin dan loopt.

Zijn er misschien Polen die wel willen helpen, maar niet weten hoe?

Dat kan.

Kom.

Goedemorgen, Hannah. - Irena.

Je bent zo'n trouwe vriendin. God zegene je.

Rabbijn Rozenfeld... - Irena.

Hoe gaat het? - Is dit werk voor een rabbijn?

We moeten leven met waardigheid. Ook in tijden van haat.

Juffrouw Irena. - Karolina.

Of moet ik zeggen de beroemde 'prima ballerina'?

Wilt u zien wat ik geleerd heb? - Natuurlijk. Laat maar zien.

Hoe is het met je moeder? - Goed, als ze luistert. En Jakub?

Hij kwam haar vorige week knuffelen.

En om jou te kussen zeker? - Misschien.

Ik heb wat meegenomen.

Nu ik, nu ik.

Deze rok is voor jou. - Irena.

Heb jij die gemaakt? - Zie jij mij al naaien?

Je moeder dan. - Ze mist je. Ik ook.

Je bent m'n allerbeste vriendin.

Wil je haar alsjeblieft bedanken? - Eva, ik moet met je praten.

Er zijn 20 wagons met Joden uit Oostenrijk naar L�dz gedeporteerd.

De Joodse Raad zegt dat ze naar werkkampen gaan.

Eva, jouw Joodse Raad is aangesteld door de Duitsers.

Denk aan die afschuwelijke propaganda. Je weet wat ze met Joden van plan zijn.

Dat zijn geruchten. Wie gelooft die nou?

Het zijn beschaafde mensen.

En dan nog, we zijn met bijna 500.000 in dit getto. Wat willen ze doen?

Het is zo verwarrend.

De een zegt dat het waar is en de ander zegt van niet.

Als ik wakker word, is m'n lichaam koud.

Je moet hier weg. - Ik laat ze niet in de steek.

Ik kan een Pools gezin zoeken.

Het is beter om bij elkaar te blijven, binnen de muren.

Ik wil dat je veilig bent.

Jullie allemaal. - Irena. Wat is veilig?

Waar?

Het stadscentrum van Warschau

Goedemorgen. - Dag, dr. Majkowski.

Heeft u al nagedacht over...

Ik heb uw vriendin Maria Debinska gekozen voor uw afdeling.

Goedemorgen. - Goedemorgen.

Welkom op onze afdeling. Dank je. - Nee, jij bedankt.

Goedemorgen. - Het was een spannende bespreking.

De kwestie van vandaag: Het nieuwe rantsoenoverzicht.

2613 calorie�n per dag voor Duitsers. 699 calorie�n voor Polen.

300 calorie�n voor de bewoners van het getto.

Hongersnood en tyfus dus. - En de winter komt eraan.

Wij moeten ze voedsel, kleding en medicijnen brengen.

Vraag de dokter hoeveel tyfusvaccins er zijn.

Sinds de bezetting heeft Jadwiga briljant werk gedaan met ons beperkte budget.

Maar...

Als we onze diensten over Warschau verspreiden, helpen we niemand.

We moeten ons volledig richten op het Joodse getto.

Juffrouw Irena, het Joodse kwartier is niet ons probleem.

Waarom niet?

De Duitsers hebben ze daar geplaatst om ons te beschermen.

Je bent verpleegster. Je weet dat goed. - Wat weet ik dan? Zeg het maar.

Ze hebben luizen, verspreiden ziektes... Je weet wat ik bedoel.

Als de Joden ziek zijn, komt dat omdat de Duitsers ze daar geplaatst hebben.

Er zijn genoeg redenen. Wat doet het ertoe?

Ik weet alleen dat ik geen tyfus mee naar huis neem naar mijn familie.

Wat jullie ook denken...

het spijt me, ik kan daar niet aan meedoen.

Als je niet instemt met deze nieuwe koers, zal ik je overplaatsen.

Je werkt hier pas twee maanden.

Ik ben nog niet in het getto geweest, maar ik weet dat ik het moet doen.

We gaan naar het vluchtelingencentrum.

Stefania...

Het is oorlog. Je bent nu een soldaat.

Je moet hard zijn, anders kun je niet vechten.

Hou haar vast. Goed zo.

Waarom al die moeite? - We willen dat uw kind het overleeft.

Breng haar dan weg van hier.

Ik smeek u, neem haar mee.

Sorry, maar dat kan niet.

De volgende. Ga zitten, alsjeblieft.

Mama, ga alsjeblieft terug naar bed. - Ik ben in orde. Maar je geen zorgen.

Wat is er?

Zeg het maar.

Irenka, vertel me wat er is.

Vandaag heb ik iets begrepen.

Waarover?

Ik dacht dat ik alles deed wat ik kon...

maar de waarheid is dat ik niets doe. - Niets?

Heb ik het me verbeeld of lag er gisteren een klein Joods kind bij jou in bed?

E�n kind is niet genoeg.

Je bent precies je vader.

Anna woonde altijd buiten het getto.

Binnen de muren zijn er duizenden kinderen die gered kunnen worden.

Hen weghalen?

Denk je daaraan?

Voorbij de Gestapo?

En de Duitse soldaten en de Joodse politie?

Hoe wil je dat doen?

Jij bent een maatschappelijk werkster.

Een goed maatschappelijk werkster.

Met het grootste hart dat ik ken.

Maar jij riskeert alles voor iets waar je niets van weet.

Ik weet nog wat vader altijd zei:

'Als je ziet dat iemand verdrinkt...

moet je hem redden, ook al kun je niet zwemmen.'

Dank u. - Graag gedaan. En u?

Twee broden en een halve pond boter. - Dat is een Jood.

Zo'n dief uit het getto. - Ik ben Pools.

Laat dan eens zien hoe je een kruisje slaat. Vooruit.

Ik bid elke dag dat hij leert hoe je hier moet leven.

Denk eens wat wij hebben moeten doorstaan met zijn uiterlijk en gedrag.

Kom.

Met rood haar zien ze zo dat je Joods bent. Zet een pet op.

Je zult beter moeten leren liegen.

Zo sla je een kruisje. Nu jij.

Nog een keer, snel. Heel goed. En nu wegwezen.

Wacht.

Jasio, ik moet op patrouille.

Ga niet naar buiten tijdens de avondklok. Ze schieten je ter plekke dood.

Waarom waag je je leven om wat aardappelen te smokkelen?

Ik verdien genoeg. - Jij bent een verrader.

Begrijp je het dan niet? Ik doe dit om te overleven.

Jij bent het die het niet begrijpt.

Meneer de agent.

Ik wil de kinderen in het getto helpen. - Dat is te gevaarlijk.

Misschien. Wat is ervoor nodig?

Een georganiseerd netwerk van vertrouwelingen.

Geld voor eten en onderdak.

En Poolse gezinnen die een Joods kind willen verbergen.

Die ga ik zoeken.

En identiteitsbewijzen?

Ik zal wat nieuwe doopaktes maken.

Meer vragen de Duitsers niet voor een identiteitskaart.

Hoe krijg je ze eruit?

Je moet met een jongen praten die aardappelen smokkelt.

Hij werkt in het weeshuis van Korczak.

Vraag hem naar Stefan Kaminski. - Kaminski?

Ja. Je moet bij hem zijn.

Goedemorgen.

Professor Korczak, hoeveel kinderen wonen er in het getto?

80.000 en dat is inclusief degenen die op straat leven.

De helft is nog geen 10. Even doorbijten.

Hebt u ooit geprobeerd om ze eruit te krijgen?

Weinig Polen willen een Joods kind.

En Joden willen hun kroost niet bij heidenen onderbrengen.

En de weeskinderen hier?

De meesten zouden niet buiten de muren kunnen leven.

Vanwege de taal. Zij spreekt Jiddisch. Of niet?

Ze spreken uitstekend Jiddisch. Pools is een ander verhaal.

En ze zijn allemaal mooi...

maar de meesten kunnen niet door voor Ari�r.

Hallo, Stefan.

Hallo, Irena. - Kaminski, Irena komt voor jou.

Jullie zaten samen bij mij in de les.

Lang geleden.

Kaminski, laat deze kleine wildebrassen maar aan mij over.

Ik heb iets gevonden bij professor Korczak en de kinderen.

Daar ben ik blij om. Smokkel jij ook nog aardappelen?

Irena Sendler, altijd recht op de man af.

Vertel.

Ik ken plekken om te ontsnappen waar de Duitsers niets van weten.

De rechtbank. - Welke?

Die in Leszno Street. Er is ook een ingang vanuit het getto.

En een vriend van mij heeft de sleutel.

En de andere? - Die kan ik je laten zien.

Dit riool loopt naar het knooppunt onder het Gdanski-station.

En dan? - Kun je alle kanten op.

Een lijn loopt onder Okopowa Street, een andere onder Marszalkowska.

De derde loopt onder de Nieuwe Stad en Miodowa Street.

Ze hebben het zo druk met het gerecht dat ze deze ingang vergeten zijn.

Weet je nog dat we langs de Vistula wandelden?

Uiteraard. - Kom.

Welkom in Warschau. - Dank je, Stefan.

We gebruiken deze route als eerste.

Kijk goed uit. - Je kent me.

Daarom juist.

Kijk goed uit wat je doet.

Kom, kinderen. Vlug.

Papieren.

Ik heet Irena. Hoe heet jij?

Het kind dat elke dag naast je zit...

Is dat je broertje? - Hij is dood.

Het spijt me.

Kun je mij vertellen waar je woont?

Kom met me mee.

We hebben warme soep voor je.

Ga je haar hier omkleden? - Ja. Dit zal wel passen, h�?

We moeten iets met haar haar doen.

Vlechten? - Goed idee. Help even, alsjeblieft.

Even die jas uitdoen. - Goed zo.

Deze krullen zullen je verraden.

Dit zal je warm houden. - Dat is veel beter. Goed zo.

Je bent zo mooi. - Ja.

Klaar voor een wandeling door de rechtbank?

Kom, schatje. We...

Zo'n kleine herrieschopper. - U moest eens weten.

Kom, schattebout. Kom.

Rabbijn. - Voor mij?

Zoiets moderns voor een rabbijn.

En...

voor Miss Nijinska.

Ik ken dat boek nog.

Welkom, kom binnen. Kom binnen en wees welkom.

Zoveel daklozen.

Eva. Anna.

Kom. Help me, alsjeblieft.

Perfect. - Laten we wat lezen.

Hier zijn dekens voor jullie. Het is koud buiten.

Kom.

Doe je jas uit. - Is de kleine in orde?

Waarom ben ik Joods?

Wat als ik iets anders wil zijn?

Ik vind het niet leuk om door iedereen gehaat te worden.

Niet iedereen haat jou.

Toch wel.

Je weet dat het waar is. Wat hebben wij misdaan?

Het is niet eerlijk.

Er zijn nog steeds veilige plekken om het getto uit te komen.

Ik dacht aan Karolina. Wij kennen betrouwbare Poolse gezinnen.

Verscheidene priesters en... - Genoeg, Irena.

Kijk eens in je hart.

Hoe is het mogelijk voor een moeder om een kind af te staan? Hoe?

Nu ga ik jou iets vragen.

Iets verschrikkelijks. - Niet doen, alsjeblieft.

Als de geruchten waar blijken te zijn en het zou om Karolina gaan...

moet je kiezen tussen leven en dood. - Dat kan ik niet.

Je kunt het, Eva. Je moet.

Praat alsjeblieft met Jakub.

Weet je wat deze schrijver zegt over het leven?

Mama, alsjeblieft, ik moet gaan.

Neem even de tijd om op adem te komen.

Deze schrijver zegt dat om een gelukkig leven te leiden...

moet je je eigen vrije wil gebruiken. - Interessant.

Daarom zou ik je nooit zeggen om iets niet te doen...

of suggereren dat ik bezorgd was. Dat zou ik nooit doen.

Wat er ook gebeurt.

Dank je, moeder.

Wat gebeurt er?

Al ons werk is opgeschort. - Wie mag er nog binnen?

Verpleegkundigen, artsen en mensen van Volksgezondheid.

Ik moet de verspreiding van tyfus zien te stoppen.

Dat is onmogelijk. Wat als...

Dat kan ook niet. Dat is juist hun bedoeling.

Ik weet niet hoe ik jou nu nog kan helpen.

Ik heb werkpassen nodig en vijf verpleegstersuniformen.

Is dat alles? - Misschien een voertuig?

We zoeken weeskinderen en daklozen en gezinnen die hen willen verbergen.

Een chauffeur van dr. Majkowski wil ons helpen. Piotr Lapinski.

Hallo. - Bedankt, Piotr.

Hij doet inentingen tegen tyfus. - Begrijpt u het risico?

Ik maak me niet veel zorgen. We gebruiken mijn truck.

Ik smeek u, hou ze bij elkaar. - Sorry, dat kan niet.

Begrijp het, alstublieft. Dan hebben ze tenminste elkaar nog.

E�n woord in het Jiddisch en ze zijn allebei verraden.

Hoe zal ik ze ooit terugvinden?

Ik hou bij waar ik ze onderbreng. Dat beloof ik.

Neem haar alsjeblieft mee. Ga maar.

Ga maar.

Wat wil je worden als je groot bent?

Priester.

Heel goed. Perfect.

Naar boven, je kunt het.

We hebben een probleem. Wegblokkade.

We gaan een stukje wandelen.

Onze Vader die in de hemel zijt.

Uw naam worde geheiligd.

Uw rijk kome.

Uw wil geschiede.

Op aarde...

zoals in de hemel.

Geef ons heden...

ons dagelijks brood.

En vergeef ons onze schuld.

Zoals wij hen vergeven...

die ons schuldig zijn.

As, as... wij vallen allemaal

Kinderen.

Kom op. Laat juffrouw Irena zien dat wij alle gebeden kennen.

Nu heb ik me neergelegd om te slapen.

Ik vraag God om mijn ziel te beschermen.

En als ik sterf voordat ik wakker word...

vraag ik God om m'n ziel te nemen.

Eerste maand. Eten en onderdak.

Is er nog iets wat ik moet weten?

Ze had een broertje.

Dit is Adam. - Hallo, Adam.

Spreekt hij Pools? - Perfect.

Ik wilde je niet laten schrikken.

Is alles goed met Eva en Karolina? - Ja, alles is hetzelfde.

Jij vindt dat je onze dochter mee moet nemen.

Het is moeilijk, Irena, maar het is wel de juiste beslissing.

Eva heeft buurtleiders gesproken. Ze willen met jou praten over hun kinderen.

En als mijn vrouw en ik de oorlog niet overleven?

Wie zorgt er dan voor onze zoon? - Ik hou alles bij.

En als dat of u nou verdwijnt?

Welke garantie kunt u ons geven? - Ik kan niets garanderen.

Zelfs niet of ze 't getto uit komen. Baby's zijn geen probleem.

Als ze praten, moeten ze Pools spreken en katholieke gebeden kennen.

Mijn kinderen spreken Jiddisch. - Ik begrijp dat dit moeilijk is.

Zij moeten hun nieuwe naam en adres van buiten leren...

en de hele geschiedenis van hun nieuwe familie. Geroddel over de buren, alles.

U wilt dat wij onze kinderen leren om te liegen.

Om te overleven, ja.

En hoe zit het met bekering? - Dat wil ik niet.

U misschien niet, maar in de jonge, vatbare geheugens...

zullen de herinneringen aan het verleden vervagen.

Hij zal dus een goede christen worden.

Voor moeders en vaders is het ondenkbaar om een kind af te staan.

Dat is de waarheid.

Hitler noemt Joden 'de kanker van de natie'...

en wil alle Joden op het continent uitroeien.

Er zijn Polen die bereid zijn om hun leven op het spel te zetten...

om jullie kinderen te redden.

Wij Joden hebben de moeilijkste tijden overleefd.

Nu worden we opnieuw geconfronteerd met uitroeiing.

Misschien kunnen wij deze keer gered worden door 'n nieuwe generatie Joden.

Hoe verstandig is het om dit deze nieuwe generatie te ontnemen?

Ik raad aan om dit voorstel te overwegen.

Ik ben er niet voor om onze kinderen zo'n twijfelachtige wereld in te sturen.

Amerika is nu ook in oorlog.

Dat is goed nieuws voor onze bevrijding. En daarom moeten we wachten.

Een goede vriend heeft ons geconfronteerd...

met de harde waarheden van onze tijd.

We moeten haar danken voor haar moed om te spreken.

Jasio, er ligt nog een zak.

Die ga ik niet halen. - Ga hem halen, snel.

Laat me los.

H�, Jasio. Stop.

Juffrouw Irena. Loop met me mee, alstublieft.

Ik ben Michal Laski. Ik weet wat u doet.

U zag net Untersturmf�hrer Karl Brandt. Hij gaat over de Jodenhervestiging.

Ze worden naar werkkampen in het oosten gestuurd.

Waarom vertelt u mij dit? - Ik heb een zoon van tien: Jasio.

Z'n moeder is dood. Hij woont bij smokkelaars...

en kruipt iedere nacht door de muur. Ik wil niet dat ze hem pakken.

Als ik u help, helpt u mij dan?

Ik zal uw zoontje sowieso helpen.

Als u mij af en toe helpt, helpt u veel kinderen, waaronder uw zoon.

Er is een doorgang door de muur in Twarda Street.

Uw Jasio... Heeft hij rood haar net als u?

Ja, maar godzijdank draagt hij nu een pet.

Ken je de nieuwe Duitser die belast is met het getto?

Werkkampen of zoiets. - Stefan.

Doe niet zo.

Je weet hoe duizenden Joden uit L�dz verdwenen zijn.

Verdwenen. Waar naar toe? Ze noemen het hervestiging.

Dr. Korczak vertelde me dat ik me moest voorbereiden voor het ergste.

Wat is er gebeurd?

Boeken, bankrekeningen, nota's. Ze hebben alles meegenomen.

Gestapo. - Goedendag.

Kun je ons vertellen waarom deze avond anders is dan alle andere avonden?

Lieveling?

Ik weet waarom deze avond anders is.

Vanavond is anders omdat wij ooit slaven waren en nu zijn we vrij.

Jakub. Welkom. - Papa.

Ik ben niet hier voor de Sedermaaltijd. Ik heb nieuws dat jullie moeten horen.

Het verzet heeft informatie gekregen, bevestigd door Poolse ingenieurs.

Joden die ontsnapt zijn en goede Duitsers...

zeggen dat ze kampen aan het bouwen zijn.

Werkkampen. Net als Auschwitz. Dat weten we.

Denk aan de duizenden, verdwenen Joden die uit L�dz gedeporteerd zijn.

Vorige week zijn er 300 wagons gekomen met kleding om te sorteren.

Wat nog meer, Jakub?

Ze zijn begonnen met een nieuw kamp. Treblinka.

Slechts 90 km van Warschau. Daar zijn namaakperrons.

Ondergrondse bunkers. Er is iets wat ze niet hebben gebouwd.

Barakken.

Geen barakken?

Ik begrijp het niet. Waarom geen barakken?

Mama, zij... - Zulke kampen...

zijn alleen bedoeld om te doden.

We moeten jullie uit het getto halen.

Weghalen, zeg je. Hoe? Waarheen?

Irena deed ons 'n voorstel voor Karolina. Er is een klooster op het platteland...

Geen sprake van. Zij zal bekeerd worden. Dat nooit.

Maandenlang heb ik niets gezegd.

Nu zal ik m'n mening geven.

Onze lieve Irenka heeft haar leven geriskeerd voor ons. Heel vaak.

We moeten haar aanbod accepteren. Ik geloof dat een klooster het beste is.

Nee, nee, nee. Dat mag niet.

Je hebt van me gehouden sinds ik een klein meisje was met vlechtjes.

Na al die jaren weet je heel goed...

dat een mening van mij geen advies is.

De volgende keer dat je komt zal ze klaar staan.

Irena...

Het verzet weet wat jij doet en wil helpen.

Er is een man die je moet zien. Hij heet Trojan.

Zurawia Street 24. - Zurawia, 24.

Ik zal alles doen voor Karolina.

Dat weten we, Irena. Dat weten we.

Je hebt al veel kinderen gered en er is nog niemand verraden.

Het verzet heeft aardig wat geld en Viktor hier heeft veel contacten.

Waar komt het geld vandaan? - Poolse regering.

Om Joden te helpen? - Het doel van Zegota.

Wie is Zegota? - Die is er niet.

Waardoor hij moeilijk te vinden is, vooral voor de Duitsers, die blijven zoeken.

Wat is uw voorstel?

Wij willen u helpen om kinderen te redden. Als u akkoord gaat.

Akkoord.

Wij zorgen voor geld en identiteitsbewijzen.

U moet hiervoor de was ophalen van Konrad Zegota...

in 'n klein zaakje in Bracka Street, nabij Three Crosses Square.

Het lijkt erop dat we weer vooruit kunnen.

Identiteitsbewijzen.

Het is goede kwaliteit. Die accepteren ze wel.

Wat gebeurt er? - Deportatie. De weeshuizen eerst.

Wat gebeurt er? - Deportatie. De weeshuizen eerst.

Jullie moeten kalm blijven en de bevelen gehoorzamen.

Wie zich verzet tegen de hervestiging wordt neergeschoten.

Oproep aan alle Joden.

Jullie worden overgebracht naar het oosten. Jullie zullen veilig zijn.

Jullie moeten kalm blijven en de bevelen opvolgen.

Stefan. Je moet hier weg. Doe het. Voor mij en voor de kinderen.

Je moet kijken, onthouden en overleven.

Ga nou. Vlug. Nu, wegwezen.

Je weet wat je moet doen.

Attentie, alle Joden.

Moge God met je zijn. Ga nou. ...en loop naar voren.

Als u zich verzet tegen de hervestiging, wordt u neergeschoten.

Attentie, alle Joden.

Gehoorzaam de bevelen en blijf rustig tijdens het doorlopen.

Iedereen die zich verzet, zal worden neergeschoten.

Godzijdank. - Moeder.

Ze hebben zoveel kinderen meegenomen.

Ze namen ze mee. Ik kon niets doen.

Ik weet het. - Hoe weet je dat?

Je vriend, Irena.

Nu moet je stil zijn. Kom, alles komt goed.

We willen hem nog niet kwijt. Alstublieft, nog ��n dag. Eentje maar.

Hij zal het begrijpen.

Het kan alleen nu. Morgen misschien niet.

Dadelijk halen ze deze wijk leeg. - Morgen zal hij klaar staan, dat beloof ik.

We kunnen niet meer door de rechtbank.

Een groot probleem.

Hou op. Ik word nerveus van je. - Je hebt meer rust nodig.

Als het een beroerte was, zou ik dood zijn.

Ik stond te snel op en viel flauw. Meer niet.

Het is ernstig, Janina. Dit ding liegt niet.

Je bent een zeer dappere jonge vrouw.

Er is ruimte voor twee. - Wat doe je?

Een beetje timmerwerk.

Wat denk je?

Ik voel me opgesloten. Ik denk dat ik eruit moet.

Hij gaat niet open, hij zit vast.

Laat eens kijken.

Kun jij het proberen? - Hij kan alleen van buitenaf open.

Doe hem alsjeblieft open.

Ok�, goed. Nu moet ik eruit.

We moeten roepen...

Iedere Jood die zich verbergt en gevonden wordt, wordt neergeschoten.

Joden eruit.

Heb je honger?

Drinken. Je moet iets eten.

Weet je het nog?

Ik laat hem hier niet achter. - Je hebt iets goeds gedaan.

Iets heel belangrijks.

Je zal het niet begrijpen, maar de wereld heeft jouw medeleven hard nodig.

Daarom moet je morgen jezelf redden.

Ken je de kolenkamer waar de rabbijnen studeren?

Morgen zal m'n vriendin daar op je wachten. Ze draagt felrode lippenstift.

Sterk blijven.

Ga afscheid nemen.

Ik zal je nooit meer zien.

Ik zal jullie nooit meer zien.

Nooit meer. - Jawel. Dat beloof ik.

Nee, dat kun je niet beloven.

Niemand kan me nog iets beloven.

Lieverd. Lieverd...

Ik hou van je met heel m'n hart.

M'n liefde voor jou is groot en sterk en zal nooit verdwijnen.

Die zal altijd bij jou zijn.

Elke keer dat je aan me denkt, zal ik er zijn.

Ik kijk mee over je schouder. Voor altijd.

Hoe heet je? - Angela Pisula.

Waar kom je vandaan? - Krakau.

Later wil ik in Beieren wonen. M'n oom zegt dat Duitsland erg mooi is.

Hoe heet je? - Angela Pisula.

Waar kom je vandaan? - Krakau.

Maar later wil ik in Beieren wonen. M'n oom zegt...

Snel, hierin kruipen.

Eruit. Kom eruit.

Laat hen, ze zijn oud en ziek. Ze hebben niets gedaan.

Iedereen uitstappen.

Joden, uit de truck. - Kom mee.

Jij ook, meekomen.

Lopen.

Weg. Niet te hard lopen.

Jasio zal ontsnappen.

Uitstappen.

We kunnen niet langer op hem wachten.

Ik weet het. - Kom.

Aan de kant. Opzij.

Ik kon niet wegkomen.

Ik ben er. Ik ben bij je.

Blijf dicht bij mij.

Hou me vast. Hou me stevig vast.

Dit is een misverstand. Hij is mijn zoon.

Alle Joden instappen.

M'n gezin zou veilig zijn.

Kom. - Kijk eens aan.

Dank u. - Je bent zover.

Ik snap nu waarom je op straat leefde.

Zo heeft God je sterk genoeg gemaakt om te overleven.

Hier, pak mijn trui.

Ik durf niet. Ik ben bang, papa.

Je kunt het wel. Luister naar me, je kunt het.

Jasio, luister. Land op je ellebogen.

Hou je hoofd naar beneden en blijf stilliggen tot de trein weg is.

Ga met me mee. Ik hou van je, papa.

Ren zo snel mogelijk het bos in, begrepen?

Ik hou van je. Alsjeblieft, ga met me mee.

Je moet dapper zijn. Je moet nu gaan.

Ik kan dit niet, papa. Ga met me mee. Alsjeblieft.

Een... - Alsjeblieft.

Twee...

Drie.

Kinderen.

Kinderen. Dit is Angela. Ze komt bij ons wonen.

Laat me niet alleen. Alsjeblieft.

Ooit zal deze oorlog voorbij zijn.

Jij wordt moeder en vertelt je verhaal.

En op een dag, als we allebei heel slim zijn...

zal ik je vinden. Dat beloof ik.

Je moet me iets beloven.

Je moet beloven dat je nooit zal vergeten...

dat jij Miss Nijinska bent, de beroemde prima ballerina.

Ik hou van je.

Ik ook van jou.

Ga maar. Toe.

U gaat met ons mee. Gestapo.

Eroverheen. - Dit had je me vroeger moeten leren.

Dat is prachtig.

Je doet zo gemeen tegen mij.

Dit ziet er niet uit.

Dit komt nooit meer goed.

De Gestapo.

Laat mij maar.

Doe open.

Doe open.

Irena Sendler? - Dat ben ik.

Houdt u Joden verborgen?

Natuurlijk niet. Dat is verboden.

U gaat met ons mee.

Laat me wat spullen pakken.

Dat hoeft niet.

Irena Sendler. Goedemiddag.

Ik werk voor de afdeling Sociale Zaken.

Dat weet ik.

Uw vader was arts. Hij werkte met Joden.

Hij werkte voor iedereen die ziek was. - Ja, totdat de Joden hem tyfus gaven.

Wie is Konrad Zegota?

Wie?

Wie is Konrad Zegota? - Dat weet ik niet.

Wie is Konrad Zegota?

Dat weet ik niet.

Je bent genoemd door veel mensen.

De eigenaar van die wasserij.

In Bracka Street, nabij Three Crosses Square.

Je bent geen crimineel.

Als je zegt waar hij is, word je niet ge�xecuteerd.

Sendler. Opstaan.

Sendler. Tandarts.

Je verspilt jouw tijd en de mijne.

Ik moet deze vulling plaatsen, dus dan doe ik dat.

Morgen is ze dood.

Ik doe wat ze me opdragen. Meer niet.

Stefania? - Je leeft nog.

Ik zweer dat ik ze niets verteld heb. Ik zou jou nooit verraden.

Je bent een goede soldaat. Een goede soldaat.

Je hebt het heel goed gedaan.

Eruit. Eruit.

Bedankt voor wat je hebt gedaan.

We hebben het samen gedaan. - Nee, ik bedoel voor mij.

Uitstappen.

Jij niet. - Nee, wacht.

Aanleggen.

Richten.

Vuur.

Wegwezen. Vlug.

Weg.

Ik heb geen identiteitskaart.

Officieel ben je dood, net als zij. Rennen. Wegwezen.

Ze zullen erachter komen en ze zullen je zoeken.

Ik zal veilig zijn.

Ze heeft gelijk. Je hebt een specialist nodig.

Het is moeilijk, maar probeer ze zoveel mogelijk te ontzien.

Irenka. Wat je hebt gedaan...

is iets goeds, iets fatsoenlijks.

Er zijn er zoveel die ik niet heb kunnen redden.

Geloof me, in deze wereld...

is het goed om iets fatsoenlijks te doen.

We moeten gaan.

We moeten voor het donker in de bergen zijn.

Ik hou van jou.

Maak je geen zorgen. Ik red me wel.

Ga maar.

Bedankt voor alles wat je hebt gedaan. - Nee, jij bedankt.

Er is nog iets wat Konrad Zegota moet hebben.

Hier zitten ze allemaal in.

Alle kinderen...

en waar ze zitten.

Als dit voorbij is, moeten zij terug naar wat er over is van hun familie.

Daar zorg ik voor. Dat beloof ik. - Bedankt.

Vanaf nu heet je Irena Dabrowska.

Er was eens een meisje...

Ik hou van verhalen die zo beginnen.

Ik heb worst, bier en uien.

Lust je dat? - Ja.

Eerst stel ik je aan m'n varkens voor. - Piotr, je hoeft me niet te dragen.

Joden zijn inderdaad slechte boeren.

Zet me neer, alsjeblieft.

Godzijdank.

Gaat het? - Ja.

Irena en Stefan trouwden in 1947.

Irena Sendler redde 2500 Joodse kinderen tijdens de Holocaust.

In 2007 werd ze genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede.

Het was hier onlangs Moederdag.

Dus vandaag wil ik die dag vieren...

namens de meest verdrietige moeders ter wereld.

Joodse moeders die hun kinderen moesten afstaan in die vreselijke tijd.

Laten we ook stilstaan bij die Poolse vrouwen...

die de Joodse kinderen als hun eigen kinderen opvoedden.

Met gevaar voor eigen leven, elke dag en ieder uur.

Ze hielden zoveel van hen. Toen de oorlog voorbij was...

stonden ze hen met veel moeite weer af.

Dus denk ook aan die moeders.

Irena overleed in mei 2008 op 98-jarige leeftijd in Warschau.