Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Croatian
Czech
Danish
Dutch
English
Esperanto
Estonian
Ewe
Faroese
Filipino
Finnish
Frisian
Ga
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Gujarati
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hindi
Hmong
Hungarian
Icelandic
Igbo
Indonesian
Interlingua
Irish
Italian
Japanese
Javanese
Kannada
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kurdish (Soranî)
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lingala
Lithuanian
Lozi
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Malayalam
Maltese
Maori
Marathi
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Nigerian Pidgin
Northern Sotho
Norwegian
Norwegian (Nynorsk)
Occitan
Oriya
Oromo
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Brazil)
Portuguese (Portugal)
Punjabi
Quechua
Romanian
Romansh
Runyakitara
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish
Spanish (Latin American)
Sundanese
Swahili
Swedish
Tajik
Tamil
Tatar
Telugu
Thai
Tigrinya
Tonga
Tshiluba
Tumbuka
Turkish
Turkmen
Twi
Uighur
Ukrainian
Urdu
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof
Xhosa
Yiddish
Yoruba
Zulu
Waar is de raket? Hoe doet een raket?
Ja, die stijgt op, de lucht in.
Daar is de knop.
Strek je vinger uit om te drukken.
Ja. Spannend.
Er gebeurt iets magisch aan het einde van het eerste jaar van een baby.
Moet je zien.
Ieder gaat zijn eigen weg...
...richting taal.
Kun je 'ruimte' zeggen?
Goed zo.
Baby's leren over taal voor ze kunnen lopen of zelfs kruipen.
Hangt hij in de lucht?
Ja.
Daar is hij. Ja. -Hij is daar.
Daardoor komen ze in een wereld die zonder taal onbereikbaar zou zijn.
Die zou je goed staan. -Moet je zien.
Mensentaal is verfijnd en complex.
Die geeft ons poëzie, fictie...
Veel mensen werken eraan. Zie je al die onderdelen?
Waaronder het vermogen om dat allemaal door te geven...
...van generatie op generatie...
...en de menselijke beschaving mogelijk te maken.
De spaceshuttle in.
Pas op je hoofd. -Hier koken we ruimtespaghetti.
Dan stel je de vraag: hoe leren ze taal?
Dat is een ontsnappingsluik.
Zodat ook zij deel uit kunnen maken van de stroom van de menselijke beschaving.
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIREREEKS
DE EERSTE WOORDJES
LONDEN, VK
Welke?
PASCOE 11 MAANDEN
Deze?
Dit is ingepakt.
Hij merkt dat wij geluiden maken...
...en probeert te begrijpen wat we willen.
Wil je de bal hierin doen? Daarin.
Grote jongen.
Klaar?
Eén, twee, drie, we gaan rijden.
Moet ik het adres invoeren? -Nee, ik weet de weg.
Het moet geweldig zijn wat in hun hersenen omgaat.
Dat je een taal kunt leren zonder te weten wat taal is.
Je hebt veel te zeggen.
Oké, arm.
Gestoord dat kinderhersenen dat kunnen.
Kom je eruit?
PHILADELPHIA PA, VS
Toen ik studeerde, wilde ik muzikant worden.
Ik werd verleid door...
LEIDER, KINDERTAALLAB TEMPLE UNIV., VS
...dingen zoals psychologie en taalstudie.
Ik zat bij het zwembad en zag kinderen spelen.
Een meisje kwam uit het zwembad en was erg van streek.
Ze was drie en haar broertje zes...
...en hij had een heel team van mensen die met een rode, rubberen bal speelden.
Zij vertelt haar moeder hoe van streek ze is dat ze niet mag meespelen.
Maar ze gebruikte zo'n uitgebreide grammatica...
...en het taalvermogen van een volwassene, dat ik dacht: gossie.
We hebben aha-momenten.
Het aha-moment in het zwembad was:
kijk wat die kinderen zo vroeg al met taal doen.
Dat wilde ik begrijpen.
Speel met deze jongen.
Gaan we naar binnen?
Wat is daar?
Hoe gaat het?
Hoe gaat het?
Hé, maatje. Hoe gaat het?
Alles goed? Ja.
Dat is prachtig.
Je neemt het voor lief aan...
...dat we weten hoe taal werkt, omdat we het iedere dag doen...
...omdat we daar altijd door omgeven zijn.
Voor baby's is het een stroom.
Ze kennen nog geen woorden.
Denk aan wat die baby moet doen om het systeem te kraken.
Ze horen de melodie van spraak alsof dat iets constants is in de omgeving.
De echte vraag is hoe ze die stroom van geluid doorbreken...
...dat lint van melodieën.
Hoe breken ze dat op...
...zodat ze het grote probleem oplossen...
...om geluid in taal om te zetten?
Hij wordt beter in communiceren.
En wij worden beter in begrijpen wat die geluiden betekenen.
De toon of de manier waarop hij iets zegt, zegt veel meer dan het geluid zelf.
'Papa.'
'Papa?'
Papa. -Ja.
Wie is dat?
Papa. -Ja.
Klaar?
Komt mama?
Als je goed luistert, hoor je in symfonieën melodieën...
...en blijft dezelfde melodie terugkeren.
Taal is net zo.
Taal heeft zijn eigen geluid.
Als we een vraag willen stellen...
...gaan we omhoog...
...en als we een statement maken...
...merk je dat de toon harder wordt en omlaag gaat.
Ik vroeg me af of die melodieën opmerken...
...een manier is waarop baby's de geluidsstroom kunnen doorbreken...
...om eenheden van taal te vinden.
De woorden, zinsdelen en zinnen.
Veertig jaar geleden hadden we geen idee.
Er was letterlijk niemand...
...die ik kon vinden die aan muziek en taal werkte.
Niemand deed dat.
Waar spelen we mee?
Dus hebben we een team samengesteld...
...en deden we een experiment om te vragen:
'Kunnen die melodieën van taal, de patronen, behulpzaam zijn...
...in het opbreken van de taallinten in kleinere eenheden?
Is dat niet leuk?
Het vinden van zelfstandige naamwoorden, werkwoorden, voorzetsels...
...en het begin en eind van een zin bepalen.
Hoi, Hallie, hoe gaat het? -Goed.
Assepoester woonde in een groot huis, maar het was duister.
We kunnen hier afbreken, voor de 'maar'.
We hadden twee voorbeelden van taal...
...en maakten pauzes op natuurlijke en niet-natuurlijke plekken.
Assepoester woonde in een groot huis...
...maar het was duister...
...omdat ze een erg gemene stiefmoeder had.
Perfect. -Ja.
We zoomen uit en kijken of dat goed klinkt.
Assepoester woonde in een groot huis...
...maar het was duister...
...omdat ze een erg gemene stiefmoeder had.
Je bent een genie.
Je moet zorgen dat er evenveel pauzes zijn...
...bij de natuurlijke en niet-natuurlijke.
De pauzes moeten even lang zijn.
Ga zitten en neem Liliana op je schoot.
We gaan beginnen.
We spelen twee voorbeelden van spraak af voor de baby's...
...en ieder komt uit een andere speaker.
De linkerkant was onnatuurlijk.
De rechterkant was natuurlijk.
NATUURLIJK
Assepoester woonde in een groot huis, maar het was duister...
NATUURLIJK
...omdat ze een erg gemene stiefmoeder had.
Assepoester woonde in een groot huis, maar het was...
ONNATUURLIJK
...duister, omdat ze...
...een gemene stiefmoeder had.
Dan gaan beide lichtjes knipperen en moet de baby kiezen...
...waar hij of zij naar wil kijken.
En als de melodie van spraak echt aanwijzingen geven...
...zou de baby de herhalende melodieën en motieven moeten herkennen...
...en langer naar de speaker met natuurlijke spraak moeten kijken.
Assepoester woonde in een groot huis...
...maar het was duister...
...omdat ze een erg gemene stiefmoeder had.
De resultaten waren overtuigend...
...zelfs beter dan we verwacht hadden.
Baby's keken veel sneller naar de kant met natuurlijke spraak...
...en bleven langer hangen bij de natuurlijke spraak...
...dan de niet-natuurlijke spraak.
Ze horen het ritme en de patronen...
...en ze horen toonveranderingen.
Kleine baby's gebruiken de muziek van de taal...
...om eenheden van taal te ontleden.
We hebben ontdekt dat met betrekking tot taal aanleren...
...baby's slimmer waren dan we verwacht hadden.
Het onderzoek is goed ontvangen...
...en dat heeft ons geholpen met hoe we over taalonderzoek denken.
Het was de brug...
...tussen hoe je het geluid van taal begrijpt...
...en dan uiteindelijk de grammatica leert.
LONDEN, VK
Moet je zien.
PASCOE 1 MAAND VOOR DE GEBOORTE
Ik voel de romp uitsteken.
Zeker weten.
Dit gaat uitrekken en dan gaat zijn voet hier trappen.
Ja. -Hij gaat zijn benen strekken.
Dat wordt echt een spits.
Dat vind je leuk.
Dat vind je heel leuk. -Ja.
Waarschijnlijk vangen ze in de baarmoeder...
...al de muziek van taal op.
Daar gaan we.
Tegen de achtergrond van het pompen van het hart...
...en het suizen van het vruchtwater...
...horen ze al de patronen van taal.
Ik zet hem rechtop.
Grote jongen.
Is dat een grappig wormpje?
Met twee dagen oud...
...herkennen baby's al de klassen van taal.
Ze weten bijvoorbeeld...
...dat Engels en sommige andere Germaanse talen hetzelfde klinken.
Gooi maar.
Naar mama.
Dat doe je heel goed.
Schudden.
Welke wil je?
Wil je er zo een?
Daarboven?
We moeten de tijd nemen om te praten met onze kinderen...
...opletten wat ze opmerken en daar commentaar op leveren...
...en ze de discussie laten leiden.
Als we dat kunnen, krijgen onze kinderen een sterk taalgevoel.
Cool.
Aan het einde van het eerste jaar hebben deze baby's de code gekraakt...
...van de eenheden van taal.
Ja, je hebt hem.
Dag, ballon.
De volgende taak wordt om de woorden te vinden.
LONDEN, VK
Wil je nieuwe woorden leren?
Nieuwe woorden voor Nelson.
Koala.
NELSON 12 MAANDEN
Ja, je wilt dat ik je pak, maar je moet terugkomen.
Dinosaurus.
De dinosaurus komt.
Dinosaurus.
Nelson, waar is de dinosaurus?
Hij zit niet daarin.
Waar is de leeuw?
Nelson gebruikt momenteel nog geen taal.
Nelson, kijk.
Zeg 'leeuw'.
Leeuw
Hij maakt alleen wat geluiden. Hij moet veel nieuwe woorden leren.
Een konijn.
Hij begrijpt een hoop woorden, denk ik.
Breng de emmer naar mama.
Goed gedaan, Nelson.
Ik heb hoge verwachtingen van Nelson, omdat hij alles al zo goed doet.
Maar wat praten betreft, neemt hij zijn tijd.
MADISON WI, VS
Ik heb een hoop klinkers.
Dat is negen, tien, 11, 12, 13, 14, 15.
Ik kom terug.
Ik kan mijn interesse voor taal terugleiden tot mijn negende of tiende...
...en een incident aan tafel.
Ze gaat voor drievoudige woordscore.
Ik zal... -Wat probeer je...
Mijn moeder was een professor die keek naar hersenletsel bij volwassenen.
Ik maak de drievoudige woordscore vrij voor een ander, want zo ben ik.
Ik herinner me dat ze bij het avondeten mijn vader over een patiënt vertelde...
...die alle zelfstandige naamwoorden kwijt was.
Die wist nog maar één zelfstandig naamwoord.
Die man kende alleen het woord winkelcentrum...
...en gebruikte dat voor alle zelfstandige naamwoorden.
Hij zei dingen als:
'Het winkelcentrum ging naar het winkelcentrum...
...om het winkelcentrum te kopen.' Onzin, toch?
Als kind vond ik het interessant hoe gek dat was.
De menselijke cultuur steunt op onze mogelijkheid om kennis te delen.
Dus als ik een heel ander idee over een woord heb dan jij...
...praten we langs elkaar heen.
BRIGHTON, VK
Dit is waar...
...ik met je moeder op onze eerste date geweest ben.
De zee.
Een hondje.
Kijk naar het hondje.
WILLOW 12 MAANDEN
Zie je het hondje? -Zien.
Zien.
Zien.
Ze is sterk ontwikkeld van baby naar een echte persoon.
Kijk uit voor de fietsen. Welke kant op?
Ze neemt dingen op die je haar vertelt.
Je kunt haast met haar praten.
WILLOW 9 MAANDEN
Ze babbelt nu de hele tijd.
Nee, pak jij hem.
WILLOW 10 MAANDEN
Als ze alleen zit, zit ze met speelgoed te babbelen.
WILLOW 11 MAANDEN
En papa's neus.
We horen het als ze woorden probeert te vormen.
Je hoort verschil in haar babbelen.
Het klinkt alsof ze tegen zichzelf praat.
Ja, 'papa'.
Jij bent briljant.
Papa.
Hier is het.
We spuiten je in.
Woorden leren, is de kern van taal aanleren.
Wrijf het overal goed in.
Daaraan besteden ouders de meeste aandacht.
Ze wachten op het eerste woordje.
Klaar... -Slinger haar in de muts.
...voor de start...
Hoe weten baby's waar woorden beginnen en eindigen?
Toen ik aan mijn doctorale studie begon begin jaren 90...
Kleine chai latte?
Voor hier.
...was er veel aandacht voor...
...de statistische informatie uit de omgeving.
Je krijgt 1,52 dollar wisselgeld.
Perfect, dank je.
Veel van wat we de hele tijd doen...
...of we dat nu weten of niet, is gegevens verwerken.
Jenny, je chai.
Bedankt. -Graag gedaan.
Het leek me logisch om te onderzoeken...
...of baby's misschien het begin en einde van woorden herkennen...
...door de statistiek van geluid te volgen.
Wat voor statistieken dan? Wat voor wiskunde voeren onze hersens uit?
Vrij basaal, eigenlijk.
Het lijkt op het herkennen van geluiden die bij elkaar passen.
Stel je voor dat je een baby bent en je hoort de reeks: 'mooie baby'.
Wat hen betreft...
MOOIE BABY
...kan 'mooie baby' één woord zijn of vier woorden: 'Moo je bee bie'.
MOO JE BEE BIE
Hoe ontdekken ze dat het twee woorden zijn?
Baby's kunnen onderscheiden dat de lettergreep 'Moo...'
MOO
...vaak samengaat met 'je'.
MOOIE
En de lettergreep 'bee' gaat vaak samen met de lettergreep 'bie'.
Dat is een goede aanwijzing dat die dingen bij elkaar horen.
MOOIE BABY
Aan de andere kant, 'je' en 'bee' in die woorden...
...gaan niet vaak samen.
Je hoort niet vaak 'jebee'.
Dat is een statistische aanwijzing voor een baby dat 'jebee' geen woord is.
Bedankt voor jullie komst. Hoi, Louella.
Jeetje.
Wat ik wilde doen, was een experiment bedenken om baby's te vragen...
...of ze gevoelig zijn voor de statistieken van taal...
...door bij te houden welke geluiden samengaan.
Dus heb ik een taal verzonnen.
Een eenvoudige taal met een paar verzonnen woorden.
Dingen als 'pabiekoe' en 'golatoe'.
Er zit geen betekenis achter, want het moet eenvoudig zijn.
We wilden eerst al het andere weghalen...
...behalve de statistiek van spraak die ze hoorden.
Ik heb een stroom van die woorden in willekeurige volgorde gemaakt...
...maar je ontdekt ze alleen als je herkent welke geluiden bij elkaar horen...
...door de statistiek te volgen.
Bijvoorbeeld 'pabie' en 'koe' komen in dat woord voor...
...maar aan het einde van 'koe'...
...bij het volgende woord, wordt de statistiek opgebroken.
Dan weet je dat er een woordgrens is.
Ze heeft interesse.
De baby's luisteren hier twee minuten naar.
In die twee minuten horen ze ieder woord vaak, 45 keer.
Haar moeder houdt zich goed neutraal en beïnvloedt haar gedrag niet.
Zeker.
Na twee minuten luisteren wordt het stil...
...en testen we de baby's om te zien of ze verschil horen...
...tussen woorden in die taal en volgordes die geen woord zijn.
Bij het onderzoek van Hirsh-Pasek...
...wordt baby's gevraagd wat voor hen natuurlijker klinkt.
In die gevallen hebben baby's een voorkeur voor het bekende.
In ons onderzoek gaan we een stap verder...
...door te kijken wat ze natuurlijker vinden en hoe ze dat geleerd hebben.
Daarom overdrijven we met de blootstelling...
...zodat we weten dat ze geleerd hebben wat we willen...
...en in dat geval zullen ze wel eens wat anders willen horen.
Een lichtje begint te knipperen.
Als de baby naar dat lichtje kijkt, speelt er een geluid.
WOORD
Een woord uit de verzonnen taal of een volgorde die niet uit die taal komt.
GEEN WOORD
De baby's blijven iets horen...
...zolang ze in die richting blijven kijken.
Als ze wegkijken, verdwijnt het geluid.
De baby's hebben de controle over wat ze willen horen.
WOORD
GEEN WOORD
Ze doet het goed.
Ze kijkt naar het andere licht, maar komt dan terug.
WOORD
We hebben ontdekt dat baby's echt verveeld raken door de verzonnen woorden...
...en hun hoofd draaien om langer te luisteren...
...naar geluiden die geen woord waren.
GEEN WOORD
Dus heb ik aangetoond dat na één of twee minuten blootstelling...
GEEN WOORD
...aan een vreemde taal, baby's de woorden geleerd hebben...
...door te herkennen welke geluiden samengaan.
En ze lacht zelfs.
Taal leren is een van de belangrijkste dingen voor baby's...
...maar gelukkig weten ze dat niet.
Hun hersenen zijn er goed voor uitgerust om de stukken taal te ontleden...
...en uit te zoeken hoe ze samengaan in de eerste twee jaar na de geboorte.
Lily, papa blaast hem op. Kom op, papa.
Wat zijn dat?
Als je de stukken taal gevonden hebt die woorden vormen...
...is de volgende taak uitzoeken welke betekenis die woorden hebben.
Willow, kijk.
Stel je voor dat de baby een hond met een stok en een bot ziet...
...en 'hondje' hoort.
Kijk. -Willow, waar is de hond?
Waar is de hond? -Willow, kijk.
Hallo. -Kijk, nog een hond.
Hallo. Ben jij een grote jongen?
Kom gedag zeggen.
Hij is een grote hond.
Stel je voor dat je later in het park bent...
...met een hond met een bal en een schoen...
...en je hoort 'hondje'.
Kijk, Willow.
Een hond. Zie je de hond?
Het enige dat ze gemeen hebben als ze 'hondje' horen...
...is de hond zelf.
Kijk, Willow.
Wat is dat?
Er is een hond.
Nog een hond. -Dat is een pluizige.
Wat zie je?
Baby's kunnen een proces van eliminatie gebruiken...
...om te bedenken: Er is niet langer een stok en een bot.
Dus moet 'hondje' bij de hond horen.
Dat is ook statistisch leren.
Rustig.
Rustig aan.
Ze is lief. 'Hond.'
We weten dat door statistisch leren en andere vaardigheden van baby's...
...baby's aan het eind van hun eerste jaar...
...gemiddeld tussen de tien en 50 woorden begrijpen...
...en dat is uitzonderlijk, want ze kunnen die woorden nog niet zeggen...
...maar er gaat al veel in ze om.
Heb je 'dag' gezegd?
Dag. Daar gaat ze.
Als je erover nadenkt, zelfs als een baby één taal leert...
...moeten ze veel gegevens doornemen, maar tweetalige baby's...
...moeten de statistieken van wel twee talen leren.
LONDEN, VK
Ik denk dat de baby in de auto moet.
HUGO 12 MAANDEN
Niet bijten.
Hij heeft honger.
Jij wilt ook wat, meneertje.
Haal jij de bonen eruit.
Hou jij hem vast. -Doe jij dat, want ik maak toast.
High five.
Er zijn twee ideeën over kinderen tweetalig opvoeden...
...en dat is één taal thuis spreken en één taal buitenshuis...
Hier is wat.
Ik gebruik die, de rode die ik altijd kwijtraak.
...of wat wij doen, één ouder, één taal.
Hugo krijgt die en jij die.
Ad spreekt zoveel mogelijk Frans met de kinderen.
Ik spreek Engels met ze.
Wacht tot je slabbetje om is.
Mijn Frans is niet vloeiend, maar ik begrijp er genoeg van...
...dat ik het kan volgen als Ad Frans met de kinderen praat.
Als ze wat mist, vertaalt Lola het.
Dat is ook goed, want... -Wat betekent 'vertalen'?
'Vertalen' betekent dat als papa Frans praat...
...en ik het niet begrijp, jij vertelt wat hij zegt.
Wat heeft papa gezegd?
Drink je melk.
Nu heb je het vertaald. Begrijp je?
Voet omlaag, apie.
Ze worden blootgesteld aan een woordensoep.
Hoe maken ze daaruit op dat er twee soepen zijn?
En als er nieuwe dingen bij komen, hoe weten ze dan:
'Dit is de Engelse stapel en dit de Spaanse stapel.'
Lola, wil je ook water of alleen melk?
We denken dat het te maken heeft met het feit dat verschillende talen...
...verschillende ritmepatronen en toonhoogtes hebben.
Baby's zijn gevoelig voor die verschillen vanaf het moment dat we ze kunnen testen.
Stoute jongen.
Onderzoekers denken dat baby's in een tweetalige omgeving...
...kunnen uitvogelen wat in welke stapel hoort...
...gebaseerd op de muzikale eigenschappen van die talen.
Baby's die twee leren, hebben geluk...
...want het is makkelijker om twee talen te leren...
...als je een baby bent dan op de middelbare school of als volwassene...
...de tijd dat we dat normaal leren.
Het is veel eenvoudiger voor baby's dan voor oudere kinderen en volwassenen.
Waarom leren mensenbaby's veel later spreken dan spraak begrijpen?
Je kunt naar dieren kijken...
...voor een antwoord en dat doe ik.
Ik was ooit danser...
...en ik dans nog.
Ik danste gepassioneerd, zes uur per dag...
...en dat was mijn leven.
Maar ik hield ook van wetenschap.
Ik was 18 in 1988.
Ik moest een beslissing nemen...
...en die hing af van: hoe maak ik van deze plek een betere planeet?
Ik besloot dat ik dat beter kon doen als wetenschapper dan als danser.
Na mijn laatstejaarsconcert heb ik besloten en ik heb geen spijt.
Ik ben onder andere wetenschap gaan studeren...
...omdat het me fascineerde waarom sommige dieren...
...geluiden kunnen leren imiteren en andere niet.
Een van de belangrijkste aspecten aan taal is geluidsnabootsing.
Als je een geluid hoort, kun je dat nadoen...
...of zelfs nieuwe geluiden improviseren.
Sommigen denken dat dit uniek aan de mens is, maar dat is niet zo.
Je ziet hier de stamboom van gewervelde dieren:
vissen, kikkers, hagedissen, slangen, schildpadden, vogels en zoogdieren.
Onder die tienduizenden soorten gewervelde dieren...
...kunnen alleen deze geluiden aanleren.
Drie vogels en vijf zoogdieren.
Kolibries, papegaaien, zangvogels, olifanten...
...vleermuizen, dolfijnen, robben en mensen.
Je kunt vragen: 'Wat is het criterium...
...om ze als geluidsaanleerders te bestempelen?'
Je moet een nieuw geluid kunnen imiteren...
...maar het hoeft geen menselijke spraak te zijn.
De meeste soorten imiteren geluiden van hun eigen soort.
Eén, twee, drie...
We zijn er.
Kun je de deur open duwen?
Waarom? Zit dat in de hersens?
Zit het in de spieren of ertussenin?
En wat zou er anders zijn in de hersens?
Waar is de Mark Dion-tentoonstelling?
De Mark Dion-tentoonstelling is daar. -Daar?
Dank je.
Wat is hier aan de hand?
Wat is er in deze ruimte?
Wat is hier? -Lily.
WILLOW 12 MAANDEN
Wat is dat? Wat zit daarin?
Hoor je dat, Lil? -Wat is dit?
Dit is andere kunst. Dit is toch geen schilderij?
Laten we naar binnen gaan.
Doe jij die deur open, Lily?
We keken naar zangvogels...
...want dat is de beste niet-menselijke soort...
...met de mogelijkheid tot nabootsen.
Zie je de vogels vliegen?
Weet je of ze praten of zingen, Adam?
Dezelfde twee zijn telkens samen en ze blijven in paartjes.
Ik denk dat ze met zijn tweeën praten.
Ik denk dat ze met elkaar praten.
Misschien klagen ze over elkaar met de ander.
Ik weet het niet.
Door die dieren te bestuderen, leren we begrijpen...
...hoe baby's taal aanleren...
...omdat het mechanisme van hoe baby's taal leren...
...lijkt op het mechanisme van hoe die dieren nieuwe geluiden aanleren.
Zie je ze? Kun je ze ook horen?
Ze praten met elkaar.
Toen ik mijn onderzoek begon in 1989, dachten veel mensen nog:
Mensen zijn uniek. Bestudeer geen zangvogels.
Als die iets doen wat op mensen lijkt, doen ze dat anders of niet zo goed.
Het is minder verfijnd, dus laat maar.
Zie je die? Kijk.
Kijk, daar.
Ze zijn vriendelijk.
Ik wilde wetenschappelijk bewijs.
Zeg 'lieve vogel'.
Ik moest bewijzen of de hersenverbindingen...
...voor nabootsend gedrag wel of niet leken op die van mensen.
Voor dit onderzoek laten we de vogels zingen.
Als we de vogelhersenen scannen, zien we welke hersendelen geactiveerd worden.
Wat je hier ziet, is een scan van de hersenen van een zangvogel.
De snavel van de vogel zit hier en dit is de achterkant van de kop.
Deze gebieden lichten op als een vogel aangeleerde deuntjes zingt.
Dat zijn dezelfde gebieden die wij voor spraak gebruiken.
Hoe komen al die soorten aan dezelfde gebieden?
We hadden geen antwoord.
Acht jaar later ontdekten we per ongeluk wat.
Ik hielp een collega met het identificeren van hersengebieden voor de vogeltrek.
Een van de dingen die we moesten doen...
...was de vogels met hun vleugels laten wapperen...
...alsof ze gingen vliegen, want we wilden de hersengebieden zien...
...die worden geactiveerd bij beweging.
We scanden de hersenen met verrassend resultaat:
activatie rond de hersendelen voor het aanleren van zang.
De hersendelen die actief zijn bij het huppen...
...of de vleugels wapperen, lagen direct naast de gebieden voor nabootsing.
Daaruit maakten we op dat er een relatie is tussen de gebieden voor beweging...
...en de gebieden voor gesproken taal.
Dat leidde tot de motorische theorie van geluidsnabootsing...
...waar je zegt dat de hersenverbindingen voor spraak...
...zich ontwikkelen door het kopiëren van de verbindingen...
...die de handbewegingen en andere lichaamsdelen aansturen.
Het leersysteem voor nabootsing van die vogels...
...het spraakgebied van de mensen, is een motorisch gebied...
...een stel neuronen in de hersens dat spieren aanstuurt...
...en dat stuurt je spraak aan.
Willow, doe je die hier? Kijk.
Mama.
WILLOW 12 MAANDEN
Willow, duw hem.
Zie gesproken taal als leren hoe je je lichaam aanstuurt.
Het gebruikt dezelfde soort gebieden.
Wat is dat? Een bel.
Bellen.
Bellen.
Moet je die bellen zien.
'Bel.'
Dat is waarom kinderen taal gaan begrijpen voor ze hem kunnen spreken.
Is die op je neus gekomen? Ging hij van 'plop'?
Net als leren lopen, komt praten met een vertraging.
Plop.
Je moet oefenen.
Oefening baart kunst.
Plop.
Bellen.
Het mag moeilijk te leren zijn...
...want het is ook moeilijk en is laat in de ontwikkeling ontstaan.
Kun je 'bel' zeggen?
Bel. -Grote meid.
Plop.
Bel.
Help je kind praten oefenen.
Zie je de bellen?
Je moet dat blijven herhalen. Het kost tijd.
LONDEN, VK
Welk nummer is dat?
Drie.
NELSON 18 MAANDEN
Drie, Nelson, goed zo.
Wat is dat? -Paardje.
Paardje.
En wat is dat? -Aapje.
Aapje. En welk geluid maakt die?
Alles komt eruit.
Als ze gaan praten, verwacht je dat niet.
Welke kleur is dit? -Geel.
Geel.
Ik was wat aan het doen en ineens zei hij: 'Eén, twee, drie.'
Vier.
Vier.
Vijf.
Vijf.
Zes.
Zes.
En wat is dit?
En toen willekeurige woorden. -Kip.
Geit. -Dat is een kip.
Hij begon met zinnen van één woord en nu maakt hij...
...zinnen van twee of drie woorden.
Ik sta versteld.
Stop.
Rood.
Rood betekent stop, dat klopt.
Baby.
Wij mensen liggen op een spectrum...
...met andere dieren met betrekking tot gesproken taal.
Leeuw. -Leeuw.
Brullen. -Brullen. Leeuw.
Maar we liggen aan het eind van het spectrum met meer complexe taal.
Dus stel ik mezelf altijd de vraag: 'Waarom staan wij zo ver op het spectrum?'
Wat is er anders aan onze hersenen en genen?
In 2012 is een opmerkelijke ontdekking gedaan...
...dat mensen een duplicaat van een gen hebben in de hersenen.
Dit gen heet SRGAP2.
Dat duplicaat van het gen bij mensenbaby's...
...onderhoudt extra verbindingen door de hele hersenen...
...als volwassene.
Mensen hebben meer cellen die met elkaar communiceren...
...zodat die cellen meer informatie kunnen delen, en beter leren mogelijk is.
Vang hem.
Gaan. -Gaan.
PASCOE 17 MAANDEN
Bel.
Bellen.
Toen ik hoorde over de ontdekking van dat gen combineerde ik dat...
...met ons begrip over taalverbindingen...
...en stelde ik voor dat dit de reden kan zijn dat mensen...
...verder ontwikkeld zijn op het spectrum van taalvaardigheid.
Daardoor kunnen we...
...meer geluiden aan ons repertoire toevoegen tijdens ons leven.
Daar zijn er een hoop. -Kijk omhoog.
En daardoor hebben we meer mogelijkheden voor dingen als poëzie, fictie...
...het uiten van ideeën, films maken...
...uitvoeringen doen, toneelstukken, dingen die ons tot mens maken.
Klaar voor de start?
Af. -Af.
Waar zijn ze?
Leren is in een stroomversnelling gekomen en hij vertelt ons gewoon wat hij wil.
Papa.
Is dat grappig? -Deur.
Deur. Dat klop. -Deur.
De deur was open. Je wil niet naar buiten.
We gaan later. -Het is te koud.
Zijn woordenschat is enorm toegenomen. Hij kan veel beter met ons communiceren.
Hij kan ook goed nee zeggen.
Hij zegt niet vaak ja.
Maar soms zegt hij brutaal nee.
Kun je 'Nee, nee, nee' zeggen?
Hij heeft ook zelfvertrouwen, dus hij praat mee.
Dan praat hij nog meer.
Wat is dit?
Schoenen. -Schoenen, dat klopt.
Dat is het wonder van een baby.
Schoenen. -Schoenen, dat klopt.
Goed, kleintje. Tijd voor een verhaal.
Tijd om te slapen.
A Busy Day for Birds door Lucy Cousins.
'Kun je je een dag zonder drukke vogels voorstellen?'
Hier is een vogel. Hoera.
'De zon gaat onder en iedereen krijgt slaap.'
Met taal kunnen we veel geluiden combineren tot een nieuwe betekenis.
Van lettergrepen woorden maken, van woorden zinnen...
...van zinnen paragrafen, van paragrafen hoofdstukken...
...en van hoofdstukken boeken.
Kijk. Doe de rode jas open.
Open deze flap.
Verhalen zijn magisch.
Het zijn momenten waarop we een band scheppen met onze kinderen.
Zeg: 'Hallo, schat.'
En dan duiken als een spreeuw.
Ja, draai het blad om.
We kunnen in een verhaal duiken...
...en belanden in een onbekende wereld die misschien niet bestaat.
Dat woorden me op zo'n plek brengen, is een geschenk van de menselijke taal.
Doe je het licht uit?
Goed zo.
Ondertiteld door: Robert de Ridder
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.