Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Croatian
Czech
Esperanto
Estonian
Ewe
Faroese
Filipino
Finnish
Frisian
Ga
Galician
Georgian
German
Guarani
Gujarati
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hindi
Hmong
Hungarian
Icelandic
Igbo
Interlingua
Irish
Italian
Japanese
Javanese
Kannada
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kurdish (Soranî)
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lingala
Lithuanian
Lozi
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Malayalam
Maltese
Maori
Marathi
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Nigerian Pidgin
Northern Sotho
Norwegian
Norwegian (Nynorsk)
Occitan
Oriya
Oromo
Pashto
Persian
Portuguese (Portugal)
Punjabi
Quechua
Romanian
Romansh
Runyakitara
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Sundanese
Swahili
Swedish
Tajik
Tatar
Telugu
Tigrinya
Tonga
Tshiluba
Tumbuka
Turkmen
Twi
Uighur
Ukrainian
Urdu
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof
Xhosa
Yiddish
Yoruba
Zulu
The.Salt.of.the.Earth.2014. 720p.BRRip.850MB.MkvCage
Een film over 't leven van 'n fotograaf?
Misschien is 't goed om te beginnen met de oorsprong van 't woord.
In het Grieks betekent "photos" 'licht'
en "graphein" 'schrijven', 'tekenen'.
Een fotograaf is iemand die met licht tekent,
die de wereld schrijft en herschrijft met licht en schaduwen.
De Serra Pelada, de goudmijn van Brazilië.
Voor mij!
Toen ik bij de rand van 't immense gat kwam,
stonden alle haren op m'n lichaam overeind.
Zoiets had ik nog nooit gezien.
Ik voelde dat zich daarvoor mij, in 'n paar fracties van 'n seconde,
de geschiedenis van de mensheid afspeelde.
De geschiedenis van de bouw van de piramiden,
de Toren van Babel, de mijnen van koning Salomon.
Je hoorde er niet één machine.
Alleen
het gemompel van 50.000 mensen in 'n groot gat.
Gesprekken, geluiden, menselijke geluiden
vermengd met 't handmatige geklop...
Daar ging ik terug naar het begin van de tijd.
Ik voelde bijna het geruis van het goud in de zielen van al die mensen.
AI die grond moest weg. Niet alles is goud.
De mannen moesten er hun weg vinden, en op die laddertjes klimmen.
Daarna waren er grotere ladders, en ze klommen omhoog.
Je hebt er alle belang bij niet te vallen.
Als je van hoog valt, kan je iemand meesleuren.
Ik klom meerdere keren per dag,
maar nooit dacht ik eraan dat ik kon vallen omdat er nooit iemand viel.
We waren er om zakken te vervoeren of, zoals ik, foto's te nemen.
De mannen gingen 50, 60 keer naar boven.
De enige manier om zo'n hellend vlak af te dalen,
is rennend.
Als je stopt, val je.
AI die mannen waren een goed georganiseerde menigte,
maar in totale waanzin.
Je zou denken dat 't slaven zijn,
maar er is niet één slaaf.
Als er al 'n juk was, was 't het verlangen om rijk te zijn.
Iedereen wou rijk zijn.
Je vond ervan alles: intellectuelen,
mannen met 'n universitair diploma,
boerenknechten,
stadsarbeiders...
Iedereen kwam zijn kans wagen.
Als er een goudader gevonden werd,
had iedereen die meewerkte in dat bepaald stukje van de mijn
het recht een zak uit te kiezen.
En in de zak die gekozen werd,
en dat is het juk,
kon er niets zitten of een kilo goud.
Op dat moment speelde je met je vrijheid.
Als mannen goud beginnen te vinden,
komen ze niet meer terug.
Ik zag deze foto voor 't eerst in 'n galerie,
zo'n twintig jaar geleden.
Ik wist niet wie hem genomen had.
Ik dacht dat hij tegelijk een goede fotograaf en een avonturier moest zijn.
Achteraan stond 'n stempel en 'n naam: Sebastião Salgado.
Ik kocht de afdruk.
De galeriehouder haalde uit 'n lade andere foto's van deze fotograaf.
Ik was onder de indruk van wat ik zag.
Vooral dat beeld, het portret van 'n blinde Toeareg-vrouw.
Het brengt mij aan 't huilen, zelfs al zie ik het elke dag.
Het hangt sindsdien boven mijn bureau.
Ik wist al één ding over Sebastião Salgado:
hij hield echt van mensen.
Dat betekende erg veel voor mij.
Want mensen zijn het zout van de aarde.
Het duurde even voor we elkaar zagen
en over z'n leven praatten, zijn werk, en waar 't allemaal vandaan kwam.
Je kan verscheidene fotografen naar dezelfde plek brengen,
ze zullen allemaal andere foto's nemen.
Omdat ze...
van erg verschillende plekken komen. Erg verschillend.
Dat bepaalt hun manier van zien,
alles in functie van hun verhaal.
Ik denk dat mijn verhaal,
dat ik mijn manier van zien hier geleerd heb.
Op deze plek.
Hier vind ik 'n ideaal beeld van de planeet.
Hier maakte ik lange wandelingen met m'n vader.
Door dit uitgestrekte gebied.
We gingen hier zitten om te kijken.
Achter elk van deze bergen schuilt 'n verhaal,
valt er iets te zien.
Hier heb ik vaak gedroomd.
Ik wilde verder gaan dan de bergen, ik wilde leren kennen.
Onderweg met Sebastião Salgado
Indonesië, West-Papoea
Die deugniet van een Sebastião was altijd op reis.
Niemand hield meer van reizen dan hij. Mijn vader was ook zo.
Hij kon ook nergens halt houden.
Hij reisde altijd. Net 'n schietspoel.
Sebastião was ook zo. Hij was in Vitória, maar duikt hier op.
Hij zat in het noorden, of hij deed aan politieke propaganda.
Wat zijn studies betreft,
zonder zijn vrienden was hij nooit afgestudeerd.
Die schavuit ging niet graag naar school.
Hij heeft ons veel last bezorgd. Maar hij ging economie studeren.
Ik had gewild dat hij advocaat werd.
Het jaar rechten was hem niet bevallen.
Dus volgde hij economie en dat is 'm gelukt.
Dat was Sebastião Salgado, de vader.
Hij gaf z'n naam door aan z'n enige zoon
die, terwijl hij 'n eeuwige grote reiziger bleef,
voordeel haalde uit de studies die z'n vader hem had opgelegd.
Op 'n manier die hij nooit had kunnen denken.
Zijn studies economie gaven hem een inzicht
in de wereldeconomieën, de handel en de industrie.
Hij wist waarover het ging in de wereld.
Het begon allemaal in het dorpje Aimores, hartje Brazilië.
Daar was de veefokkerij van z'n vader,
tussen de tropische regenwouden en de rivier,
in die tijd nog bevaarbaar.
Maar er was bovenal de aanhoudende beweging van treinen
vol met stenen en ijzererts
op weg naar de hele wereld.
Want dit was en is nog steeds de grootste mijnbouwstreek van de planeet.
Hier groeide de kleine Sebastião op, met z'n zeven zussen.
Wat 'n leven!
Elke zomer speelde hij aan de oevers van de Rio Doce,
"de zachte rivier".
Daar bent u nu.
En hier zijn wij, onze kleine filmploeg.
Een ding heb ik geleerd:
het is veel moeilijker een fotograaf te filmen
dan wie dan ook.
Hij is er niet zomaar, en hij is niet gewoon zichzelf.
Uit beroepsmisvorming reageert hij.
En gebruikt daarbij zijn lievelingswapen, zijn fototoestel.
Hij schiet terug.
- Wim, ik heb 'n mooie foto van jou. - Ik ook van jou.
Dat kan ik mij inbeelden.
In feite was ik niet de enige die hij fotografeerde.
Bekijk de foto...
We stonden met z'n tweeën voor z'n lens:
de andere, mijn mederegisseur, was z'n oudste zoon, Juliano.
Hij had z'n vader al meerdere malen vergezeld met 'n camera.
In Papoea-Nieuw-Guinea, dat u net zag
en hier in het Hoge Noorden, op 'n eiland in de Oost-Siberische Zee.
Ik was er zo graag bij geweest.
Vader en zoon Salgado nodigden mij uit deze film verder met hen te maken.
Om de visie van 'n buitenstaander aan hun avontuur toe te voegen.
Ik heb niet getwijfeld.
Wat kan je nog meer vragen '?
Ik zou eindelijk de man leren kennen,
begrijpen wat hem dreef
en waarom zijn werk zo'n diepe indruk op mij maakt.
Hoe had ik kunnen vermoeden dat ik meer zou ontdekken
dan 'n fotograaf '?
Sebastião was 15 toen hij de trein nam
en zijn dorpje achterliet om te gaan studeren in Vitória,
de hoofdstad van de naburige staat.
In 't begin wist hij niet wat te doen met 't geld dat hij op zak had.
Hij had nooit iets cash hoeven te betalen.
Op de boerderij maakten ze alles zelf.
De eerste weken in de stad had hij honger
omdat hij in geen enkel restaurant durfde te gaan eten.
't Is moeilijk te zeggen wat er van Sebastião geworden zou zijn
als die jonge vrouw niet was verschenen,
Lélia.
17, studente muziek, ze was erg knap.
't Was liefde op het eerste gezicht.
Toen Sebastião 'n beurs kreeg
voor 'n master in economie aan de universiteit van Säo Paulo,
verhuisden ze naar daar en trouwden ze.
In de jaren '60 voerden ze actie bij linkse bewegingen
zoals tal van studenten in Parijs, Berlijn of Chicago.
Brazilië ging gebukt onder 'n zware dictatuur
en ze liepen het risico te worden opgepakt, gedeporteerd
en gefolterd.
In Augustus 1969
verlieten Sebastião en Lélia hun land en vertrokken naar Frankrijk.
Terwijl Sebastião zijn opleiding economie voortzette,
studeerde Lélia architectuur.
Op 'n dag kocht ze 'n fototoestel voor haar werk,
maar het was Sebastião die er zich 't meest mee amuseerde.
Z'n eerste foto was natuurlijk van Lélia.
Sebastião krijgt 'n baan bij de Internationale Organisatie voor Koffie
en ze verhuizen naar Londen.
Als onderdeel van de integratie bij de Wereldbank
reist hij vaak naar Afrika om ontwikkelingsprogramma's op te zetten.
Hij neemt Lélia's toestel mee
en komt steeds terug met talrijke foto's.
Beseffend dat fotograferen hem meer plezier verschaft
dan z'n economische verslagen,
nemen ze samen 'n stoutmoedige beslissing:
Sebastião zal 't risico nemen
zijn carrière van economist, die veelbelovend en goedbetaald was,
op te geven en van voren af aan te beginnen.
Eens terug in Parijs investeren ze in duur fotomateriaal.
Sebastião probeert sportfotografie,
hij doet portretten, huwelijken en zelfs naaktfotografie
voor hij zijn roeping vindt.
Dat zijn m'n eerste foto's.
We waren in Tahoua.
Jonge moeders stonden in de rij
om voedsel te krijgen.
Het was ten tijde van een grote droogte in Niger in '73.
Voor Lélia was 't iets moeilijker. Ze was zwanger.
Ik herinner me, we waren precies op die plek,
en we waren bij 'n vriend in Niamey.
De maraboet van Niamey kwam.
Lélia droeg 'n korte bermuda. Ze was erg knap.
De maraboet kwam, ging zitten
en zei tegen Lélia: "Kom hier en ga op m'n knieën zitten."
"Ai", zei ik.
Meneer de maraboet, er is een probleempje.
Die vrouw is zwanger
van onze eerste zoon.
Het is beter dat ze hier blijft.
Hij begreep meteen
dat zoiets...
niet kon op dat moment.
We hebben gepraat en uiteindelijk is hij weggegaan met een kilo suiker.
Hij was gelukkig en het was net of hij Lélia had meegekregen.
Hun zoon Juliano is geboren in Parijs in 1974.
Mijn toekomstige kameraad en mederegisseur.
Lelia bleef Sebastiâo, als jonge moeder, zo goed als ze kon steunen.
Ze werkte hard voor haar studies en presenteerde de foto's van Sebastião
aan magazines, kranten en agentschappen.
En dan, na enkele belangrijke publicaties,
besloten ze samen
hun eerste grote fotografisch project te starten:
"Otras Américas", de Andere Amerika's.
Voor dit project kruist Sebastião heel Zuid-Amerika door.
De kleine Juliano went eraan zijn vader te zien vertrekken
voor langere periodes.
Sinds we Brazilië hebben verlaten in 1969
ben ik Latijns-Amerika enorm gaan missen.
En ik besloot een reis te ondernemen
naar de buurlanden van Brazilië.
Het waren Ecuador, Peru, Bolivia...
En ik wilde ook de bergen van Latijns-Amerika zien.
De Andes.
In die tijd was er in Latijns-Amerika een diepgaande sociale activiteit.
"De Theologie van de Bevrijding".
Tijdens die reis leerde ik in Ecuador een jonge priester kennen.
Zijn naam was Gabicho.
We waren even oud. Ik was een jonge fotograaf, hij een jonge priester.
Hij bracht het woord van God.
En hij organiseerde de boeren in coöperatieven,
en hij zorgde voor solidariteit.
Hij had die gemeenschappen in de hand,
en daardoor kon ik fenomenale reizen maken.
We bevonden ons op ongeveer 3000 meter.
Soms overbrugden we dagelijks 600 tot 700 meter.
Ik was dolgelukkig in dat landschap,
in die gemeenschappen.
Dat zijn Saraguros, een indiaanse stam in het zuiden van Ecuador.
Ze waren zeer gelovig, maar ze dronken heel veel.
In het weekend was meer dan de helft, mannen zowel als vrouwen,
stomdronken.
De landbouwer links,
dat is Lupe, Guadalupe...
Lupe was een goede vriend.
In die tijd had ik lang haar,
blond lang haar.
En ik had een enorme baard, roodharig, blond.
En...
toen ik op een dag in de bergen was met hem,
kwam hij naar me toe en hij zei: "Luister, Sebastien,"
"ik weet dat je gestuurd werd door de hemel."
Want volgens de legende van de Saraguros
zouden de goden, naar het beeld van Christus,
terugkeren op de aarde om hen te observeren
en te zien wie de hemel verdiende.
Hij profiteerde ervan om zijn leven aan mij te vertellen.
Hij geloofde echt dat ik gekomen was om hen te observeren
en hun gedrag te gaan vertellen, daarboven.
Ik heb misschien nooit in mijn leven een volk ontmoet
dat een ander ritme had.
De tijd die ik doorbracht met de Saraguros
leek wel honderd jaar te duren.
Zodanig traag leefden ze.
We dachten helemaal anders. We hadden een andere snelheid.
Op hun gezicht stond een zeker fatalisme.
Dit is in de staat Oaxaca, in Mexico.
Dit zijn landbouwers van de stam Mixe.
Alles hier is middeleeuws. De ploeg, alles...
Dit was diep in Latijns-Amerika.
Het was een plattelandsvolk,
maar het belangrijkste van deze gemeenschap
was de muziek. Dit volk hield van muziek.
Alle leden van deze gemeenschap konden muziek maken.
Ze moesten niet werken. Ze werkten als muzikanten.
Ze lieten me enkele dagen slapen
in een plaats met heel koud cement.
Om te zien of ik het verdroeg. Om te zien of ik echt wilde blijven.
Ik heb het lang volgehouden
en uiteindelijk mocht ik naar een huis.
En ik werd een deel van de gemeenschap.
Dat was aangenaam voor mij.
We zijn vrienden geworden, en ik heb goed geleefd in die gemeenschap.
Dat is in het noorden van Mexico. Dat zijn de Tarahumara.
Het zijn grote lopers. Het zijn de langeafstandslopers van de Tarahumara.
Ze lopen niet, ze rennen.
Het was een hel om hen te volgen.
Ze liepen niet, ze vlogen.
Dit is een Tarahumara. Met een getekend gezicht, van het leven.
Hij heeft prachtig haar. Fantastisch.
Verschillende keren kwamen er mensen naar mijn camera,
en ik had de indruk dat ik een geluidsman was.
Ze vertelden me dingen. Net of ik opnam wat ze mij zeiden.
De kracht van een portret is datje in een fractie van een seconde
het leven van diegene die je fotografeert een beetje begrijpt.
De ogen zeggen veel. De gelaatsuitdrukking...
Wanneer je een portret maakt, ben je niet alleen.
De persoon biedt je de foto aan.
Voor mij waren die reizen zeer belangrijk.
Hier jarenlang kunnen komen, hier kunnen zijn en niet in mijn land.
De basis was hetzelfde. Het was mijn continent, we waren nauw verbonden.
"Otras Américas" vraagt acht jaar werk van Sebastião.
Tijdens zijn reizen in het hart van Latijns-Amerika
verdwijnt hij soms voor lange periodes.
Juliano groeit op met een afwezige vader.
Zijn ouders schrijven elkaar regelmatig.
Het was lang voor de tijd van de communicatie per satelliet.
Wanneer hij naar huis komt voor zijn familie en om zijn foto's uit te geven met Lélia,
lijkt Sebastião in de ogen van zijn zoon een avonturier,
een superheld, en niet zozeer een fotograaf.
En jump cut!
Dit ben ik, dertig jaar later.
Voor het eerst ben ik meegegaan met mijn vader.
Naar Wrangel, een verlaten eiland in de Noordelijke IJszee.
Sebastião hoopte er
de laatste grote groepen zeeleeuwen te fotograferen.
Ik wilde ontdekken wie die man was,
die man die ik alleen maar kende als vader.
Ik wilde de avonturier
en de fotograaf leren kennen.
Verdomde beer!
Hij was ons te snel af.
Hij heeft ze het water ingejaagd. Ongelofelijk.
Waar denkje aan?
Waar denk je aan, papa?
Ik bedenk dat het moeilijk zal worden om die reportage te maken.
Als dat goed is...
Het volstaat niet bij een beer te zijn
en hem van dichtbij te fotograferen.
Als het kader niet goed is...
Je laat de beer zien, maarje maakt er geen foto van.
Hier gaat het niet.
Er is geen achtergrond, niets om de foto te vullen,
om het kader te vervolledigen.
Er is geen actie, niets.
Indrukwekkend!
Door de lens zagen we alleen hun slagtanden.
We konden onmogelijk de vorm van hun hoofd onderscheiden.
We dachten dat we in de "Hel van Dante" waren,
met die tanden,
al die vormen. Ongelofelijk!
Papa, wat is er gebeurd in 1979?
In 1979 was Lélia zwanger van ons tweede kind.
Het zou een zoon worden.
Toen Rodrigo geboren werd, had hij alle symptomen
van het syndroom van Down.
Hij was mooi, en had ogen zoals amandelen.
Ik had de indruk dat hij volledig normaal was.
Lélia ook.
De dokter heeft hem lang onderzocht en we wachtten drie weken op het resultaat.
De dag dat hij heeft gebeld...
voelde ik een heel grote spanning en toen ik het resultaat hoorde, huilde ik.
Ik kon niet stoppen met huilen.
Mijn kleine broer zou nooit naar school gaan.
Hij zou niet leren lezen of schrijven, zoals ik.
Rodrigo zou alleen leven in een wereld die wij niet zouden kennen.
Het was moeilijk voor onze ouders. Maar toen veranderde er iets.
Via zijn liefde ontwikkelde Rodrigo zijn eigen taal.
Geleidelijk aan
leerden wij zijn emotioneel alfabet ontcijferen
en met hem communiceren zonder woorden.
Iets later namen m'n moeder, m'n broer en ik het vliegtuig naar Brazilië.
De dictatuur was verdwenen.
Ik was 5 en besefte het belang van de reis niet.
Op 'n bepaald moment deed 'n man 'n gordijntje omhoog
en het daglicht overspoelde het toestel.
Zijn stem weergalmde in 't vliegtuig. Hij zei:
"We vliegen over Brazilië!"
M'n moeder keek door haar raampje en bleef stil.
Ze had haar geboorteland al lang niet meer gezien.
't Was een vreugdevol moment, maar toen ze zich omdraaide,
huilde ze.
M'n vader was in Frans-Guyana, hij zou later komen.
Het was 31 december en ik keerde terug naar Brazilië.
Het was ongelofelijk in je land te komen
na 10 en een half jaar.
't Was confronterend. Lélia vond het Vitória niet terug dat ze had achtergelaten.
Het stadsleven van Vitória was veranderd. Alles was veranderd.
Mijn streek was erg veranderd.
Ik ontmoette m'n ouders die ikjong en sterk had achtergelaten.
Maar ik vond 'n oude man terug. M'n vader was al erg oud.
Op dat moment wilde ik Brazilië beter leren kennen.
M'n zus leende mij 'n auto.
Ik maakte 'n reis van zes maanden in 't noordoosten van Brazilië.
Ik kende het noordoosten niet.
Ik droom altijd over Noordoost-Brazilië.
Ik zag mensen op weg naar 'n begrafenis.
Ik zette de auto aan de kant van de weg en ging met hen mee.
De kindersterfte was erg hoog in Noordoost-Brazilië.
Het zijn kinderen die stierven voordat ze gedoopt waren.
Ze geloven dat kinderen die nog niet gedoopt zijn
niet in het paradijs mogen.
Ze zullen in een tussenzone blijven die "Limbo" heet.
Als 'n kind sterft met de ogen dicht, is 't gedoopt.
Als de oogjes open zijn,
laten ze 't zo gaan zodat het zijn weg vindt.
Anders dwaalt 't eeuwig rond.
In die tijd was er in de kerk een verhuurdienst voor doodskisten.
Je kon er goedkoop een doodskist huren.
De kist werd tientallen keren gebruikt.
Hier zien we de verhuurdienst van kisten heel goed.
Ja, dat zijn schoenen. Absoluut.
Ze verkochten ervan alles: schoenen, kisten, bananen, groenten,
ijsjes, alles...
't Is een plaats op aarde waar leven en dood erg dicht bij elkaar liggen.
Dit is 'n gemeenschap die bidt
en tegelijk haar politiek werk doet.
In Brazilië hebben we
een grote beweging "boeren zonder land".
Het is een grote meerderheid. De oorsprong van die beweging komt van daar.
Die komt van hier, het noordoosten van Brazilië.
Mensen met 'n morele kracht,
een fysieke kracht.
Zelfs al zijn het tengere mensen, ze eten slecht.
Kijk naar de dorheid van de streek. Erg droog.
Wij hebben 'n stukje Sahel in Brazilië.
En op straat zie je mensen weggaan die niet terugkomen.
Soms is 't zo droog, zo moeilijk,
dat mensen emigreren naar de steden en zo naar 't zuiden afzakken.
Voor hen is 't afgelopen. Ze verlaten hun grond.
Boerderij Salgado
Minas Gerais, Brazilië
We hebben al vele jaren
te lijden onder 'n gebrek aan regen.
Hier was veel vee.
Er blijft bijna niets over, 't is gedaan.
De droogte was vreselijk.
Er zijn geen weilanden meer, geen inkomsten meer.
Hoe is 't gebeurd, opa '?
Dat komt door de droogte.
We hebben alles herplant, maarje ziet geen grassprietje.
't Is nog niet lang geleden.
Je vader en ik hebben hier twintigduizend real geinvesteerd.
Waarvoor '?
Er was overvloed.
Er waren veel vogels.
Veel kanaries, tico-tico's,
merels.
Op die heuvel, toen ik hem kocht, stond 'n bos.
Op die heuvel was er ook 'n mooi bos.
Er is veel erosie, de heuvel is erg droog.
Als 't regent, houdt niets 't water tegen, geen gras, niets.
't Is een ramp.
Ik heb geen idee
hoe we deze erosie kunnen stoppen.
Opa, was je gelukkig op deze boerderij '?
- Wat? - Was je gelukkig op deze boerderij?
Of ik gelukkig was '?
Ik ben gelukkig dat ik m'n kinderen had, dat ik m'n zeven meisjes heb laten studeren.
Zes hebben 'n diploma, net zoals Sebastião.
Ik heb de kinderen opgevoed, 't was moeilijk, maar het heeft mij gelukkig gemaakt.
Alleen al met 't hout heb ik meer dan honderdduizend real verdiend.
Ik kon m'n kinderen naar school sturen.
Ze hebben allemaal een gezonde voeding gekregen
evenals mooie kleren.
Ik heb 't land van m'n opa altijd zo gekend.
Droog en dor.
Toen Sebastião terugkwam na z'n reis door Noordoost-Brazilië,
was het al niet meer het paradijs van in z'n kindertijd.
Maar iets anders hield hem bezig.
Het lijden dat hij had gezien, had hem veranderd.
Z'n rol als fotograaf kreeg 'n nieuwe betekenis.
Wij begrepen de drang die hij voelde om te vertrekken.
Ik miste hem,
maar ik begreep 't.
SAHEL, Man in Distress
Voor z'n volgende project dat hem naar de Sahel zou brengen,
gaat Sebastião samenwerken
met Artsen zonder Grenzen.
Ik heb in Ethiopië gewerkt in 1984.
Daarna ging ik verder in de Sahel in '85, '86.
Ik verbleef uiteindelijk bijna 2 jaar in die streek.
Ik bracht verslag uit over de hongersnood.
Er waren vluchtelingenkampen,
de tot dan toe grootste in de geschiedenis van de mensheid.
Ik had ongelofelijk veel zin om dat te tonen.
Om te tonen dat 'n groot deel van de mensheid
in armoede leefde
en dat 't eerder een verdeelprobleem was
dan het probleem van 'n natuurramp.
Het was koptisch gebied.
De mensen uit Noord-Ethiopië zijn erg gelovige mensen.
Ze zijn erg nederig.
Ze kunnen zich, zelfs met 'n kind dat op sterven ligt,
laten gelden.
Ze zullen wachten.
Kijk naar de toestand van de mensen.
In die toestand heb je geen weerstand meer.
In een kamp zou de honger mensen gedood hebben.
Dat zou de oorzaak van de ondergang zijn.
Maar het zijn de parallelle ziektes die doden.
Bij cholera krijg je zo'n versnelde dehydratatie
dat je tot 12 liter vocht kan verliezen per dag door diarree.
Na twee, drie dagen sterf je.
Zo'n jonge gezichten...
Die verouderd zijn door 't lijden.
Kijk goed naar z'n voorhoofd, dat is niet van 'n oude man.
Wat hij van 'n oude man heeft, zijn z'n lege ogen.
Kijk hoe jong zij is. Kijk naar hun baby.
Hij is haar man.
Een groot aantal sterft 's avonds door de kou.
Hier sterven is 'n voortzetting van 't leven.
Mensen raken aan de dood gewend.
Een man wast zijn vrouw voor hij haar begraaft.
Hij is gekleed in bergkleren, met 'n geitenvel.
Een erg jonge vrouw.
Volgens de Kopten
moet het lichaam schoon voor God verschijnen.
Het moet helemaal gewassen worden. Zelfs al is er...
erg weinig water.
Iedereen die sterft is een deeltje van de wereld die sterft.
Een vader maakt z'n zoon klaar voor de begrafenis.
Hij neemt afscheid van z'n zoon.
Gewoonlijk zorgt de familie voor haar doden.
En zeggen dat de regering
het voedsel niet bij zijn bevolking laat komen.
Zoals het hier het geval was,
in dit kamp in Noord-Ethiopië.
Het was een gemene politieke oneerlijkheid.
Streek van Tigray, Ethiopië
Ik ga terug naar Ethiopië tot eind 1984.
De guerrilla begrijpt dan dat de regering de streek laat leeglopen.
Ze sluizen de mensen door naar Soedan.
Van overal gingen de mensen weg in Tigray.
Er was 'n aanval met twee helikopters.
Mi-24's. Snelle gevechtshelikopters.
Ze schoten met machinegeweren op de mensen.
Ik nam deze foto en daarna liep ik weg.
Er liepen veel zwangere vrouwen.
In de hoop bij hun aankomst eten en water te krijgen.
Ze zouden eindelijk 't beloofde land vinden.
Ik bleef daar
zeker nog twee maanden.
En toen ik naar Soedan terugkeerde,
kon ik helpen bij de aankomst van de mensen.
Deze man komt uit Ethiopië.
Zijn kameel ging tot het uiterste of was misschien dood.
Maar de man hield vol.
Toen hij bij de dokters aankwam, was 't kind dood.
Na al dat lopen.
't Was een kamp dat Artsen zonder Grenzen had afgebroken.
Water is essentieël in die kampen
en 't werd 'n groot probleem.
Het moest zo snel mogelijk worden verplaatst.
Ze zaten opeengehoopt in VN-vrachtwagens
om hen naar het nieuwe kampte brengen
op mooie, vruchtbare grond.
Aan de oevers van de Blauwe Nijl.
Ik legde 300 tot 400 kilometer af in die vrachtwagens.
Twee vrienden die in 'n vrachtwagen zaten,
deden alsof het een gewone zondagnamiddag was.
Zittend onder 'n boom en ondertussen verhalen vertellend...
We hebben veel water, we zitten aan de oever van de Nijl.
Maar daar zijn de mensen gestorven
omdat...
er niets te eten was.
Ze kwamen er uitgeput aan.
Ze vergaten eten mee te brengen of ze konden het niet meebrengen.
Er was verwarring bij de voedselbedeling.
Mensen die volhielden, volhielden...
En toen ze hier aankwamen, was het op.
Ik was in Mali.
Daar heerste ook 'n grote droogte.
De huid van de mensen wordt als boomschors,
bomen getekend door de zandwinden,
zandstormen en zandstormen.
Er waren alleen vrouwen en kinderen.
De mannen werkten in Libië
of waren afgezakt naar Ivoorkust om er te werken als emigranten.
Met de belofte terug te keren met eten voor 't gezin.
Maar slechts weinigen keerden terug.
Ze werden allemaal gered
omdat Artsen zonder Grenzen hier prachtig werk levert.
Ze zorgden voor ondersteuning in de streek.
Dit is een vriend, Luc. Een Belgische arts.
Hij is bezig
een jongetje te meten en te wegen.
Na 15 tot 20 dagen herken je deze kinderen niet meer. Ze sterken aan.
Ze zijn getekend voor 't leven
omdat ze sommige dingen gemist hebben tijdens hun groei.
Deze jongen was alleen
met z'n instrument, een gitaar, in de hand,
met 'n stuk hemd dat nog over hem hing.
Geen broek, niets.
Kijk naar z'n vastberadenheid, zijn houding.
Het is iemand die weet waar hij naartoe gaat.
Op zoek naar andere groepen, op zoek naar 'n dorp,
met z'n hond... Hij was 8 of 9 jaar.
Sebastião was zeer gehecht aan de bewoners van het Sahelgebied.
Hij keerde er vaak terug.
Zijn foto's, het boek en de tentoonstelling die Lélia organiseerde
brachten de publieke opinie ertoe zich vragen te stellen
over de echte oorzaken van deze hongersnood.
Het volgende project van Sebastião ging hem zes jaar bezighouden
en zou hem naar bijna dertig landen brengen:
"Workers", het derde grote fotoboek,
ontworpen samen met Lélia.
Ik wilde een ode uitbrengen
aan alle mannen en vrouwen die onze wereld maakten.
De archeologie van het industriële tijdperk.
Sebastião en Lélia deden diepgaand onderzoek
en bereidden 't project nauwgezet voor.
Daarna vertrekt Sebastião weer naar de vier hoeken van de wereld.
Hij fotografeert staalarbeiders in de Sovjet-Unie,
leeft samen met scheepsbergers in Bangladesh,
kiest het ruime sop met vissers in Galicië en Sicilië,
toont de autoproductie in Calcutta
en observeert de theeplukkers in Rwanda,
een land dat hij eerst leerde kennen als economist.
Hij heeft nu 'n andere missie,
zijn blik is veranderd,
maar hij wordt nog steeds gedreven door dezelfde empathie
voor het menselijke lot.
Voor elk hoofdstuk in "Workers"
dompelde Sebastião zich volledig onder
in die specifieke sector van de handenarbeid,
zoals de weken die hij doorbracht met de goudzoekers van de Serra Pelada.
In 1991, aan 't einde van de eerste Golfoorlog,
trokken de Iraakse troepen zich terug en stak Saddam Hoessein
honderden olieputten in brand.
Brandweerlui van over de hele wereld kwamen naar de olievelden die in brand stonden.
Sebastião moest er ook naartoe,
gedreven door zijn nieuwsgierigheid voor dit explosieve beroep.
Toen ik de eerste beelden op tv zag,
wilde ik dit verhaal doen.
Het was als werken in 'n groot theater.
500 putten stonden in brand.
Een enorme mise-en-scène, de omvang van de aarde.
Er was geen controle. We konden gaan waar we wilden.
Er was 'n damp van zware rook.
Die rook was zo dik dat de zon er niet doorheen kwam.
Er waren dagen
dat het 24 uur nacht was.
Ook toen het vuur onder controle was,
bleef de aarde erg warm.
Grote hoeveelheden waterwaren nodig om haar af te koelen.
Anders zou het zo warm blijven dat de olie terug zou ontbranden.
Maar zelfs dan
waren er soms ontploffingen die weerklonken als kanonnen.
Het lawaai was enorm.
Het was als werken naast 'n turbine van een jet.
Vandaag ben ik 'n beetje doof.
Mijn doofheid is daar begonnen.
Het zijn Canadezen, het brandweerkorps van Calgary.
Ze namen 'n mooie rode brandweerwagen mee. Hun regel was dat
na 't blussen van 't vuur de wagen gewassen moest worden.
's Morgens hing hij weer vol olie.
Een hels werk!
Ik heb mijn vertrek twee tot drie keer uitgesteld,
tot de dag dat ik echt weg moest.
Maar 't brak m'n hart
zo'n spektakel te moeten achterlaten.
Ik ging die kant op.
Aan het einde of bijna aan 't einde
kom je een lange muur tegen...
Die dag was er een journalist van de NY Times bij mij.
Aangezien de grond van niemand meer was - de oorlog had alles verwoest -
trapten we de deur in.
Toen we naar binnen gingen,
betraden we 'n soort...
paradijs dat veranderd was in 'n hel.
't Was de tuin van de koninklijke familie van Koeweit
met paarden, Volbloeden,
die compleet gek geworden waren.
Dieren zijn de eersten die wegvluchten bij 'n ramp,
als ze weg kunnen.
Maar dat konden ze niet.
We troffen er vogels aan, want 't was 'n oase.
Alles was goed geïrrigeerd.
Vogels die niet meer konden vliegen omdat hun vleugels plakten.
De Koeweiti's waren gevlucht toen ze de ramp zagen
en lieten de dieren in gevangenschap achter.
En de Bedoeïnen die ze niet echt als mensen beschouwden.
"Workers" verenigt uiteindelijk
de econoom die Sebastião was en de artiest die hij geworden was.
De foto's werden gepubliceerd in de grootste tijdschriften,
de tentoonstelling reisde de wereld rond en het boek werd in meerdere talen vertaald.
Maar Sebastião en Lélia wilden niet stoppen.
Ze startten direct een nieuwe fase van zijn fotografie.
Ze beseften dat de verplaatsing van hele bevolkingen
door oorlogen, hongersnood of de regels van de wereldmarkt
een hot item was in onze maatschappij.
Op 't moment dat Europa zijn grenzen sluit,
brengt Sebastião het lot van de verstotenen in beeld.
Lélia helpt hem bij de research en de planning.
Eens te meer was zij de drijfveer in dit nieuwe hoofdstuk in hun leven
dat ze de "Exodus" noemden.
Door dit werk is de wereld zich bewust
van 't lot van al die vluchtelingen in India, Vietnam, de Filipijnen,
Zuid-Amerika, Palestina, Irak en op zoveel andere plaatsen.
Maar Sebastião blijft steeds terugkeren naar 't continent
dat hem alzo lang boeit:
Afrika.
Ik maakte mijn project over de demografische verschuivingen
in 1994
toen de president van Rwanda...
Zijn vliegtuig werd neergehaald.
Dat was 't begin van 'n volksbeweging naar Tanzania.
't Was 't begin van 'n brutale onderdrukking van de Tutsi in Rwanda.
Ik was een van de eersten die er aankwam.
Het was een complete ramp.
Mensen vluchtten naar Burundi,
Congo, Oeganda... Naar overal.
De wegen waren vol mensen...
Mensen die wat sliepen langs de weg,
die hun bezittingen meenamen op de fiets.
De mensen vluchten met hetgeen ze konden vluchten.
We gingen in de tegengestelde richting.
Wij gingen naar de grens.
Er was geen veiligheid, niets.
Ik ging Rwanda binnen en 't was beangstigend.
De massa's doden die ik op de weg vond.
Er was 'n granaat ontploft.
Zij die niet omkwamen door de granaat, stierven door 't kapmes.
Daar zag ik hoe groot
de ramp was waarin ik terechtgekomen was.
In dit land was een genocide gebeurd.
Tot de buitenwijk van Kigali was het 150 kilometer.
150 kilometer doden.
Ik ga terug want mijn verhaal gaat over de bevolking.
M'n boek ging over vluchtelingen. Over de Exodus.
Ik begon de kampen te bezoeken
en ik zag het aantal mensen dat Rwanda ontvluchtte...
en de hel die zich in 't paradijs vestigde.
Het was beangstigend te zien
dat zich in zo'n mooie savanne
een megastad had gevestigd.
In 'n paar dagen waren er bijna 'n miljoen mensen.
In al die ellende werd ik diep geraakt
door de band tussen moeder en kind.
En het vertrouwen van het kind in de moeder.
Het geweld
en de brutaliteit zijn niet
het monopolie van verre vreemdelingen.
Het is daar, bij uw buren in Europa. In ex-Joegoslavië.
't Is een erg schokkend gegeven.
Een bus uit Krajina en op doorreis in Kroatië...
Eén persoon werd gedood door 't gat...
De Kroaten doodden ook veel mensen die Krajina verlieten.
Het geweld was overal.
Daar walgde ik nog 't meeste van.
Te zien hoe besmettelijk haat kon zijn.
Zij zagen 't geweld.
Hele families. De Servische bevolking werd uit Krajina verdreven.
Van 't ene op 't andere moment werden ze
uit hun huizen gezet en zochten ze een onderkomen.
Terwijl de overburen u beschieten.
Het waren vluchtelingenkampen niet ver van Tuzla,
in Centraal-Bosnië.
Het zijn families die Zepa verlieten, de enclave Zepa,
waar Serviërs duizenden jonge mannen doodden.
Wij waren er op 't moment dat de families aankwamen.
In 'n uiterst ontredderde toestand.
Er waren enkel vrouwen, ouderen en kinderen.
De jongere mannen werden tegengehouden en gedood.
Vreemd dat zoiets in Europa gebeurd is.
Op 't einde van de 20ste eeuw.
Aan de wagens kan je zien dat 't mensen waren
die 'n Europese levensstandaard hadden,
van 'n Europees intellectueel niveau,
met een Europese infrastructuur. Zij die daar zijn, zijn alles kwijt.
Honderden kilometers mensen en wagens.
We zijn erg wilde beesten.
De mensen zijn vreselijke beesten.
Hier in Europa, in Afrika, in Latijns-Amerika, overal.
We zijn uiterst gewelddadig.
Onze geschiedenis is er een van oorlogen.
't Is een verhaal zonder einde, eentje van repressie,
een bizar verhaal.
De situatie in Rwanda bleef evolueren.
Het Hutu-leger dat aan de macht was, werd verslagen
en trok zich terug in Congo, in de streek van Goma.
Eerst vluchtten de Tutsi voor de barbaarsheid van de Hutu.
Daarna waren de Hutu
op de vlucht voor de Tutsi-bezetting.
Iedereen is op de vlucht geweest.
In een paar dagen, tijdens de maand juli in 1994,
kreeg de streek van Goma meer dan 2 miljoen mensen te verwerken.
Een ramp zat eraan te komen.
Ziektes zoals cholera begonnen te broeden
en de mensen vielen als vliegen.
Er waren 12.000 tot 15.000 doden per dag.
Ik maakte foto's van heel veel doden.
Ik zie die vader komen met z'n kind.
Hij gooit 't daar.
Hij gaat weg met 'n vriend die daar staat, alsof er niets gebeurd is.
De mensen konden niet begraven worden.
Er kwam 'n machine van 't Franse leger
die tientallen lijken opschepte
en ze op de grond legde en met aarde bedekte.
Iedereen moest deze beelden zien.
Om het verschrikkelijke van onze soort te zien.
Weesjes die langs de weg zaten...
Drie kinderen... De twee met de levendige oogjes
zullen blijven leven. Dat met de ziekelijke ogen gaat sterven.
Toen ik hier wegging, was ik ziek.
Erg ziek. M'n lichaam was ziek.
Ik had geen besmettelijke ziekte.
M'n ziel was ziek.
Ik ging een jaar na de ramp terug naar Rwanda
om de terugkeer te zien van de Hutu's die in Congo zaten
en niet meer wisten waar naartoe te gaan.
De Verengide Naties verplichtten hen terug te keren.
Je had de indruk dat de hele wereld vol vluchtelingententen stond.
Nadat ik hier gewerkt had,
stelde de Tutsi-regering voor
een paar plaatsen te bezoeken waar de verdrukking voorbij was.
De mensen zochten hun toevlucht in 'n kerk waar ze zich veilig waanden.
Allemaal dood!
Dit gebeurde in 'n schooltje.
Je ziet 't schoolbord nog met wat erop staat toen 't gebeurd is.
Beangstigend.
Van de mensen die Rwanda hadden verlaten,
zo'n 2 miljoen ongeveer, ging 'n deel terug,
maar 'n deel was bang voor repressies.
Een colonne van ongeveer 250.000 mensen verliet de stad Goma
en trok het bos van Congo in.
Ze raakten ze kwijt.
Iedereen wist dat er 250.000 mensen verloren waren.
Ze wisten niet waar ze waren.
Zes maanden later
kwamen ze te voorschijn in de buurt van Kisangani, hartje Congo.
Ze leefden zes maanden in het bos.
De Hoge Commissaris van de VN nam me mee naar die plek.
Er was 'n trein en ik reisde mee.
De trein deed hen leven. Hij moest terugkeren,
maar ik zei: "Ik blijf".
Ik bleef drie dagen met de mensen die maar bleven komen.
Colonnes en colonnes mensen.
Als je bedenkt dat er zo'n 250.000 mensen weggingen
en er maar 40.000 terugkwamen...
Er ontbraken 210.000 mensen op 't appel.
En toch ging 't leven verder.
Mannen die 't haar van anderen knipten.
Er was zelfs een Congolees
die z'n rekenmachine bij had.
Hij probeerde
de paar dollars die ze hadden te pakken te krijgen
en hij berekende de wisselkoers... in een of ander gat!
In het midden van een bos, ver weg van alles.
Op 'n gegeven moment
begon de guerrilla die Kisangani bezette, en die pro-Tutsi zijn,
de mensen weg te sturen.
Ze terug te sturen.
Zes maanden later moesten ze terugkeren naar Rwanda.
Sommigen werden vermoord.
Ik ontmoette mensen die er genoeg van hadden.
Ze begonnen te ijlen.
Sommigen waren 't noorden kwijt en werden gek.
In werkelijkheid werden de mensen verbannen.
We hoorden niets meer over hen.
Ik denk dat ze allemaal vermoord werden.
Dat was m'n laatste reis.
Het vreselijke avontuur in Rwanda.
Ik ben daar weggegaan
en geloofde in niets meer.
Ik dacht niet dat er een redding was voor het menselijke ras.
Zoiets kon je niet overleven.
Wij verdienden ook niet te leven. Niemand.
Hoe vaak heb ik m'n toestel niet neergelegd om te huilen '?
Sebastião had de kern van het duister gezien
en stelt zijn werk als sociaal fotograaf in vraag
evenals zijn rol als getuige van het menselijke zijn.
Wat kan hij nog doen na Rwanda '?
In die tijd ging de gezondheid van m'n opa achteruit.
M'n ouders moesten terug naar Brazilië om voor de boerderij te zorgen.
Die onvruchtbare woestenij, wat konden ze ermee beginnen '?
De vogels, de alligators en het majestueuze woud waren verdwenen.
Er bleef niets over van de herinneringen uit de kindertijd van Sebastiâo.
En toen had Lélia een verrassend idee:
waarom herplanten we de bomen niet die er ooit waren geweest '?
Het woud van weleer dat alle heuvels bedekte
was de Mata Atlântica, het Atlantische regenwoud.
Niemand had 't ooit gewaagd het opnieuw aan te planten
en zeker geen 600 hectaren.
Het voorstel van Lélia had zeker iets te maken met 't feit
dat ze de familie wilde opbeuren.
Maar ze zijn er echt voor gegaan
en in de loop van de daaropvolgende 10 jaar
geschiedde er 'n echt wonder op die grond
die sindsdien het "Instituto Terra" is.
Ik herinner mij de eerste aanplantingen.
Soms droomde ik dat alles afgestorven was.
De grond was hier zo vreselijk. Alles was zo kapot
dat ik me afvroeg of het zou lukken.
Normaal bestaat de Mata Atlântica uit 400 soorten.
Wij hebben die 400 variëteiten niet,
maar we planten telkens 100 variëteiten,
150 variëteiten...
Bij de eerste aanplanting verloren we inderdaad 60 %.
Bij de tweede nog 40%.
We hadden geen boeken over hoe we
een Mata Atlantica moesten aanplanten.
Ik kom hier graag
om 'n beeld te hebben van al die bomen samen.
Je kan die massa bomen zien.
Je krijgt 'n idee van de inspanning die we hebben gedaan.
Toen ik nog 'n kind was,
hadden we hier 'n watervalletje.
Hier ging het hele jaar door water naar beneden.
We kwamen met m'n zussen te voet om beneden te picknicken.
Toen was er nog 'n groot woud.
Nadien werden de bomen geveld en 't water verdween.
Nu is 't woud jong en vraagt nog veel water.
Maar binnen 10 tot 15 jaar, wanneer alles gestabiliseerd is,
zullen we zeker 'n nieuwe mooie waterval hebben.
Je ziet hier
veel paden,
honderden paden...
Daar lopen de koeien.
Elke koeienpoot die de grond raakt
betekent 200 tot 250 kilo per stap.
De grond wordt aangestampt, verdroogt
en niets groeit er nog op.
Het is boeiend het verschil te zien
met hoe het Instituto Terra vroeger was - gladde weilanden -
en hoe het nu is, een volledig nieuw ecosysteem
met onze twee miljoen aangeplante bomen.
Hier kan je een cicade zien
die tot haar dood heeft gezongen.
Ik ben zeker dat hij het lichaam zo niet is binnengedrongen.
Het zijn de termietenheuvels die naar haar toe groeien en haar gaan opnemen.
Ze zal erin begraven worden.
Soms bekijk je 'n boom en denk je aan z'n verticale houding, de schoonheid.
Maar alles hangt af van de boom. Ons water, onze zuurstof.
Het is het huis van iedereen.
De mieren, kleine insecten, cicaden. Allemaal zitten ze erin.
Een boom vasthouden die je geplant hebt, doet goed.
Hij staat er, zit goed vast, is stevig...
Binnen 30 jaar is hij zo.
Hij is nog jong, hij moet nog groeien.
Er zijn nog jongere. Hele kleintjes.
Misschien zijn ze vannacht uitgekomen.
Zoals Alice het Wonderland binnenging.
Het ongelofelijke is dat dit 'n boom wordt van 40, 50 meter
en dat hij 400 tot 500 jaar oud wordt.
Er zit veel kracht in.
En zeggen dat die bomen, die drie maanden oud zijn,
hun hoogste punt zullen bereiken wanneer ze 400 jaar oud zijn.
Misschien kunnen we van hieruit
het begrip eeuwigheid meten.
Misschien is de eeuwigheid meetbaar.
In 't begin, toen ik zei dat we een woud gingen planten,
dacht ik dat ik van een zaadje een boompje, een plantje ging maken.
Het is niet een plantje, het zijn er een miljoen.
En ze zijn niet alleen voor hier.
Maar voor in de buurt, elke keer weer verder.
En dat is geweldig. Het idee...
kan zich ontwikkelen, het kan groot worden.
Het is niet langer 't idee van 'n persoon, maar van iedereen.
Onze technologie kan bijna overal worden gekopieerd.
De soorten zijn natuurlijk niet dezelfde,
maar de manier van werken wel.
Zo gaat het in alle tropische wouden.
De aarde genas de wanhoop van Sebastião.
De vreugde de bomen te zien groeien en de bronnen te zien herleven,
dat alles blies nieuw leven in zijn roeping als fotograaf.
Maar ze wisten dat hij niet terug kon naar wat hij voorheen deed.
We kwamen tot de conclusie
dat ik 'n nieuw project kon opstarten over het milieu.
Het eerste idee
was een aanklacht tegen het vernietigen van het woud
of de vervuiling van de oceanen.
Het doet er niet toe. Daarna beslisten we iets anders te gaan doen.
Een eerbetoon aan de planeet.
En tot onze verbazing ontdekten we
dat bijna de helft van de planeet
nog steeds is zoals op de dag van de Genesis.
Velen van m'n vrienden zeiden: "Nee, ga die richting niet uit."
"Je neemt 'n groot risico. Je staat bekend als een menselijk, sociaal fotograaf"
"en nu ga je de kant op"
"van mensen die landschappen of dieren fotograferen."
Ik zei: "Dat geeft niet, we gaan ervoor."
"Dat wil ik ook leren fotograferen."
En ik begon met 't eerste verhaal.
Ik wou dat 't de Galapagoseilanden waren.
Ik wilde begrijpen wat Darwin had begrepen.
Dezelfde soorten met erg verschillende ecosystemen.
We evolueren totaal anders.
Terwijl ik de details van de leguaanpoot bekijk,
kan ik niet anders dan denken
aan de hand van 'n soldaat uit de Middeleeuwen.
Met die metalen schubben om zich te beschermen.
Door naar de structuur van die hand te kijken, zie ik dat de leguaan
ook mijn neef is.
Dat we uit dezelfde cel komen.
Als we tegenover 'n schepsel staan van die leeftijd,
sta je voor iets ontzagwekkends.
Met al die rimpels, die kennis.
't Is een feit dat toen Darwin hier was, die schildpad
al 'n volwassen dier was.
Misschien heeft ze Darwin zelfs gezien. Wie zal 't zeggen '?
Ik herinner me nog die keer dat ik erg moe was
omdat we lange tijd op lavavelden hadden gelopen.
Ik ging op 't strand liggen.
Ineens voelde ik iets dat m'n been aanraakte.
Ik keek en zag 'n zeeleeuw.
Nog 'n andere legde zich aan de andere kant.
Uiteindelijk waren we drie zeeleeuwen!
Ze zagen de mens niet als jager of als bedreiging.
Het was m'n eerste reportage over de natuur.
De eerste keer dat ik andere dieren fotografeerde.
Acht jaar lang nam ik de tijd om te kijken.
Het voornaamste was te begrijpen
dat ik al even natuurlijk ben als 'n schildpad, 'n boom,
'n stuk steen.
Ongelofelijk, hoe hij naar ons kijkt.
Ja.
Er is 'n diepzinnigheid.
Hij kwam naar me toe. Ik nam z'n foto.
Hij stak z'n vinger in z'n mond.
Hij zag zichzelf voor 't eerst in 'n spiegel.
Het was de voorkant van de lens.
Hij deed z'n vinger weg, en stak 'm terug. Hij begreep dat hij het was.
Hij herkende zijn beeld. Ik voelde die identificatie helemaal.
't Is een familie zoals die van ons:
opa, papa, kleinkinderen.
Je ziet dat ze elkaar respecteren. En als je komt,
moet je 'n zekere hoffelijkheid hebben.
Je moet je op 'n bepaalde manier gedragen,
hun territorium respecteren.
En van dan af ben je welkom.
Ik raakte ook erg bevriend met 'n walvis.
Dat zijn walvissen.
In Argentinië.
Een volwassen dier meet 35 meter en weegt 40 ton, ongeveer.
Ze naderde, kwam tot bij de boot.
Ik kon haar aanraken.
't Was ongelofelijk. Zo'n gevoelig vel.
Terwijl ik haar streelde,
zag ik haar staart, 35 meter verderop, bibberen.
'n Buitengewone gevoeligheid.
Wij hadden 'n kleine boot, ongeveer 7 meter.
Ze wist dat we zouden zinken als ze ons raakte.
Maar ze heeft ons nooit geraakt, nooit.
Soms dreven we af. Ze sloeg met haar staart...
't Is een andere planeet. 't Is gewoon ongelofelijk.
Even kijken of ik 'n foto heb van de Nenetsen.
Alles wat 'n Nenets bezit, zit daarin.
Dat is zijn huis.
Het verhaal van de Nenetsen had ik goed voorbereid.
Ongeveer 18 mensen met zo'n 6.000 rendieren
die constant rondtrekken.
Hier moet 't ongeveer zeven uur 's avonds zijn.
Rond acht uur steken ze 't vuur aan
en maken ze de enige warme maaltijd van de dag klaar.
Na 't eten wordt er gepraat. Iedereen discussieert.
Het vuur wordt gedoofd.
Wanneer het vuur brandt, bedraagt de temperatuur
15 tot 20 graden. Dat is erg aangenaam.
Twee uur later is 't al min 30 graden.
Het zijn echte cowboys van Siberië.
Ze dragen steeds hun lasso rond hun hals.
Die is gemaakt van de huid van rendieren.
Ze dragen laarzen van zilvervoshuiden.
Ze slapen met de laarzen aan. Een laars gaat 'n leven lang mee.
De Ob is 'n erg speciale rivier.
Een enorme rivier in Siberië.
Op die plek is de rivier ongeveer 47 kilometer breed.
Eens voorbij de Ob ben je in de Arctische poolcirkel.
Er is geen horizon meer. Je hebt niets meer.
Je staat op 'n witte plank, zo groot als 't heelal.
Voor "Genesis"
reisde Sebastião opnieuw de wereld rond en dat bijna 10 jaar lang.
Hij wou ons de natuur laten zien, de dieren, de plaatsen en de mensen
zoals ze aan 't begin der tijden waren.
Een veel optimistischer beeld
van de planeet die Sebastião maar al te vaak beschadigd en vernietigd zag.
"Genesis" zou hun opus magnum worden, een liefdesbrief aan de planeet.
We zagen afbeeldingen van de Zo'é in geschriften van Jezuïeten
uit de 16de eeuw.
Zij kwamen naar Amazonië en informeerden naar 'n volk
dat 'n soort koker door de onderlip had.
Die Indianen werden nooit meer gezien.
Er werd gedacht dat 't een fabeltje was of een verzinsel van de Jezuïeten
tot op 't einde van de jaren '80.
Toen ze er weer mee in contact kwamen.
Brazilië Deelstaat Pará
Deze Indianen wonen in 't paradijs.
't Is de enige plaats die ik vond
waar de vrouwen 3, 4 of 5 mannen hebben
en de mannen evenveel vrouwen.
De vrouw heeft een man die jaagt,
een man die vist,
een man die een beetje op het veld werkt
en een man in het huis die haar helpt om alles te bereiden.
De vrouwen hebben enorm veel macht.
Ze hebben een ruime bevoegdheid over een deel van de mannen.
Een heel ruime.
Iets wat ik altijd erg interessant vond bij al die volkeren
is dat ze zich perfect bewust zijn van hun beeld.
Wanneer ik 'n foto wilde nemen,
wist de persoon dat ik zijn beeld ging weergeven.
In 't begin waren ze geboeid, daarna niet meer.
Het was hun wereld niet.
Maar ze waren wel geïnteresseerd in mijn mes.
M'n vriend Ypô liet me zweren dat ik mijn mes zou afgeven.
Maar de verantwoordelijke
deed mij beloven dat ik de Indianen niets zou geven,
om hun zuiverheid te bewaren.
Hij zei: "We maken 'n afspraak."
"De dag dat je vertrekt, gooi je jouw mes uit het vliegtuig."
"Ik zal 't traject van 't vliegtuig volgen en 't mes vinden."
Deze planten zijn erg oud. Ze zijn tussen 40 en 50 jaar oud.
Het zijn geweldige planten,
varens.
Het zijn schaduwplanten die in ons woud groeien,
op een zekere hoogte.
Ze herinneren mij aan 't haar van m'n moeder. M'n moeder was zo mooi.
Het waren haar planten. Toen ze stierf,
zorgde papa ervoor, tot aan zijn dood.
Daarna brachten wij ze naar hier.
Kijk, het regent.
't Is mooi.
Dit land is erg belangrijk voor ons.
We voltooien een cyclus met dit land.
In die cyclus speelden onze levens zich af.
Het leven van m'n ouders,
het leven van m'n zussen
en 'n groot deel van mijn leven.
Vandaag voegen wij er ons bestaan aan toe,
dat van mij en van Lélia.
Dit land blijft ons verhaal,
het was de wieg van mijn kinderjaren en maakt m'n oude dag mee.
De dag dat ik sterf,
laat ik 't woud achter dat er was bij mijn geboorte.
Dan zal de cyclus volledig zijn.
Dat is 't verhaal van mijn leven.
De man wiens foto's duizenden levensverhalen vertelden
deelt met ons 'n groot project, een droom:
de vernietiging van de natuur is niet onomkeerbaar.
Meer dan duizend bronnen ontspringen opnieuw op de grond van het Instituto Terra.
Er werden al twee en een half miljoen bomen aangeplant.
De dieren kwamen terug, zelfs de jaguars.
Dit land is niet langer de eigendom van de familie Salgado.
Het is 'n nationaal park dat van iedereen is.
Dit toont aan dat het mogelijk is slecht onderhouden gronden
opnieuw te bebossen.
VSRip, Tesseract & Edit: M
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.