Original subtitles

Jak możemy to robić?

Co?

Zakochiwać się.

Tutaj.

Teraz.

Jesteś zakochana?

- A ty? - Od pierwszego wejrzenia.

Też wpadłeś mi w oko.

Co?

Nie tak to zapamiętałem.

Zabrałaś mnie do obskurnego mieszkania

i wmawiałaś, że jest idealne.

Owszem, pamiętam.

Miłość...

Teraz liczy się tylko ona.

Tutaj.

Jak ich skłoniłeś do zagrania Villi-Lobosa?

Byli zachwyceni.

Mają dość grania Wagnera dla nazistów.

I chciałem...

żebyś poczuła się jak w domu.

Tak się czułam... jak w Brazylii.

Akurat gdy za nią tęsknię.

Czytasz mi w myślach.

Zawsze byłaś enigmatyczna.

Pełna tajemnic.

Nie mam ich już przed tobą.

Centralny Urząd Emigracji Żydowskiej?

Będzie nim zarządzać SS.

Emigracji dokąd?

Dokądkolwiek.

Jadę na urlop. Przez miesiąc będziesz odpowiedzialny za wydawanie wiz.

Z Aracy.

Wymaga twojego nadzoru, biorąc pod uwagę sytuację.

Ma wydawać wizy tylko osobom, które spełniają wymagania.

Oczywiście.

Musimy wykonywać polecenia rządu.

Niemieckiego i naszego.

Rudi.

Pani Aracy?

Nie miałam od ciebie wieści.

- Byłem zajęty. - Widzę.

Nie przyjechałeś po wizę.

Nie mogę wyjechać z Niemiec.

Nie stać mnie na bilet i nie zostawię rodziny.

Wypuścili cię tylko dlatego, że miałeś wyjechać.

Muszę zostać i opiekować się mamą i siostrą.

Możesz im wysyłać pieniądze.

Ojciec jest w Brazylii od miesiąca i nie znalazł pracy.

Nie zostawię mamy samej.

Powinna pani już iść. Ludzie się gapią.

Mamo...

Nie możesz tu zostać, nie w obecnej sytuacji.

To nasz dom.

Muszę tu być, kiedy wróci Samuel.

Mamo.

Czym sobie na to zasłużyłam?

Przesyłka dla Baszewisów!

Pani Batszewa Baszewis?

Tak.

Z Sachsenhausen.

Musi pani uiścić opłatę pocztową w oddziale Reichsbanku.

Samuel Ionis Baszewis.

Niech będzie wywyższone i poświęcone Imię Jego wielkie w świecie

Który sam stworzył według Swej woli

Niechaj ustanowi Swe królowanie

Za życia waszego i za dni waszych, i za życia całego domu Izraela

Szybko i w bliskim czasie Mówcie: Amen

Niechaj Imię Jego Będzie błogosławione

Po wszystkie czasy

Dzień dobry.

Policja już tu była?

Zabrali pana Isenberga na przesłuchanie.

Aresztowali właściciela?

Tak twierdzi sekretarka.

Doceniam pomoc w aryzacji żydowskich przedsiębiorstw.

Daleko pan zajdzie.

Ale chciałbym pominąć biurokrację,

by przywrócić wiarę w gospodarkę Hamburga.

Proszę znaleźć Isenberga i dopilnować,

by przepisał swój sklep.

Jest w Fuhlsbüttel.

ISENBERG, ZDRADZIECKI ŻYD

Są przerażeni, wszyscy chcą dostać wizy.

Dwóch zbirów z SA wyrzuciło rano Żydówkę z tramwaju, była z dziećmi.

Wyszłyśmy z nią, resztę drogi pokonałyśmy piechotą.

- Jest coraz gorzej. - Wiem.

Wiem, widziałam.

To...

przerażające.

Ciocia Lucy wyjechała na wieś.

Poprosiłam, żeby zabrała Edu.

I dobrze.

Nieważne, że opuszcza szkołę.

Wmawiają mu, że chrześcijaństwo jest dla słabych.

Będą uczyć Mein Kampf.

To jest jak zaraźliwy wirus.

Nie chcę, żeby mój syn gardził innymi ludźmi

i czuł się lepszy.

Nie będzie.

Bo jesteś jego mamą.

Jak pan widzi, kapitanie, Żyd odebrał sobie życie.

Po przekazaniu jedenastu sklepów pracownikom?

A czterech pannie... Grete Hensel?

- Pana rodzina? - Żona Helga i córka.

Grete Hensel.

Szczęściara.

Nie bierz za dużo, bo się nie obudzisz.

Spokojnie.

Mam sporo do zrobienia.

Chodź ze mną.

Widzę, że straciłaś dobre maniery, a także rozsądek, córeczko.

Wezwałeś mnie, by besztać?

Jestem zajęta.

Czym?

Kopaniem własnego grobu?

- Wiem, co robię. - Chcę cię ostrzec, Heleno.

Trzymaj się z dala od tych ludzi.

Jakich ludzi?

Ruchu oporu.

Dzieci walczących z żołnierzami, dziewczyn z mordercami.

Hitler zabije ich wszystkich.

"Noc kryształowa to pierwszy krok.

Rudolf Katz?

Nie jesteś już potrzebny.

Zanim tu przyjechałem,

miałem pewne wyobrażenie Niemiec.

Myślałem, że tu jest idealnie, że wszystko działa jak w zegarku.

Jak sonata Mozarta.

Mozart był Austriakiem.

Hitler również.

Oczekiwania zderzyły się z brutalną rzeczywistością.

Poznałem cię.

Teraz jesteś moim światem.

Co pan robi?

Co to ma znaczyć?

Co jest?!

Na kolana.

Zaczekajcie.

Chwileczkę.

Dlaczego mi to robicie?

Karą za zdradę jest śmierć.

Okradałeś Rzeszę i nadużywałeś

procesu aryzacji dla osobistych korzyści.

Błagam.

Mam pieniądze.

Mnóstwo!

Mogę wam je dać!

- Opór przy aresztowaniu. - Nie!

Musimy się bronić.

Nie!

Bierz.

Proszę, nie!

Mam dzieci!

Zrobię z was bogaczy.

Wszystko powiem!

Zostawiłaś trochę mamie?

Powiedziała, że bardziej potrzebuje odpoczynku.

Niech to zje.

Dokąd idziesz?

Szukać pracy.

Rudi, nikt nie zatrudnia Żydów.

Muszę coś robić.

Rudi!

Jeśli Hensel złoży skargę...

Nie zrobi tego. Ma zbyt wiele do stracenia.

Proces aryzacji generuje

ogromne zyski, ale prawie wszystko zgarnia kilka osób.

W Hamburgu zamknięto ponad dwa tysiące żydowskich sklepów.

Zakłady włókiennicze, jubilerskie, domy towarowe.

Można kupić nawet stocznię.

Żydzi przeniknęli do wszystkich sektorów gospodarki.

To dużo pieniędzy,

płynących do kieszeni niewłaściwych ludzi.

Na pewno mam cię wysadzić?

Nie możemy jechać razem do pracy.

Dzień dobry.

Dzień dobry, Liselotte.

Tina.

Dzień dobry, Aracy.

Dzień dobry.

Dzień dobry.

- Tina. - Dzień dobry.

Dzień dobry, panie wicekonsulu.

Dzień dobry.

- Nie przychodź tu... - Musimy pogadać.

Zaczekaj w kawiarni.

Vivi...

tak mi przykro.

Chcę wam pomóc.

Pomóc?

Jak?

Wstąpię do twojej grupy.

Masz problem, który nam zagraża.

Sama prosiłaś o pomoc!

Mów ciszej.

Rzucę to, jeśli będę mieć motywację.

Mogę zabić Thomasa.

- Gdy będzie spał... - Nic nie rób.

Muszę pomścić śmierć ojca.

To wysoki rangą oficer.

Bardziej się przydasz, ciągnąc go za język.

Rób to, co zwykle, i przekazuj nam informacje.

- Nie mogę. - W ten sposób pomożesz.

Nie mogę

udawać, że nic się nie stało.

Pozwolił, by zabili ojca.

Vivi...

pomścimy jego śmierć, obiecuję.

Ale zabijając Zumklego, założysz sobie stryczek na szyję.

Nic nie rób i siedź cicho.

Dopadniemy go.

ŚMIERĆ ŻYDOM

Kapitanie, chcę wnieść skargę.

Panie Berendsohn...

gdzie możemy porozmawiać?

A więc

pani...

Eva... Eva Appelfeld.

Eva Appelfeld...

jest świadkiem naszej umowy.

Ale mój dom...

Nie potrzebuje pan już domu w Niemczech.

- Moja rodzina... - Otrzyma paszporty i wizy.

Możecie beztrosko płynąć do Ameryki.

Do bezpiecznego kraju.

Ale stocznia, moja własność...

to wszystko, co mam.

Mam przekazać pana sprawę gestapo?

Czy kapitanowi Zumklemu

z SS?

Jestem pewien, że z przyjemnością panu pomoże.

Umowa stoi, kapitanie?

Stocznię przekaże pan mnie.

Radziłbym jednak...

zapisać ją na kogoś,

komu pan ufa

i kto nie przyciąga uwagi.

Nigdy nie wydawaliśmy tak szybko tylu wiz.

Bo mnie tu nie było.

Róbmy, co w naszej mocy, póki konsul ma urlop.

Oby to nie wzbudziło podejrzeń.

Pilny telegram do pana z Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Udało mu się.

Co?

Minister podnosi limit imigrantów.

Wydaje 800 dodatkowych wiz dla Żydów.

Nasz konsulat odpowiada za ich rozdział.

Przepraszam.

- Czy ona wie...? - O nas?

Co nieco, ale nie wciągam jej. Pracuję sama.

Z Hardnerem?

I z tobą.

Burmistrz Kaufmann odpowiada za aryzację w Hamburgu.

- O co pan go oskarża? - Chcę złożyć propozycję.

Te transakcje zapewniają duże wpływy.

Przejęcie żydowskich przedsiębiorstw ma szczytny cel:

zwrócenie niemieckich pieniędzy narodowi.

Ale niektórzy urzędnicy wykorzystują luki.

Odbywające się aukcje...

Słyszałem o prywatnych aukcjach Kaufmanna

dla uprzywilejowanych członków partii.

Ale burmistrz zgodzi się,

by pan w nich uczestniczył z moim poparciem.

Im więcej firm zaryzujemy,

tym mniej pieniędzy będą mieć Żydzi, by spiskować.

Świetna robota.

Powiadomię o tym pana przełożonych.

Zapewne zainteresuje pana miejsce pobytu

tej Brazylijki, którą obserwujemy.

Hugo jest lekarzem,

nie pasuje do żadnej kategorii.

Wpiszemy was jako przedsiębiorców.

Wystarczy zdeponować 500 milionów reali w Banku Brazylii.

Czyli 200 marek niemieckich.

I możemy wyjechać do Brazylii?

Oczywiście. Wystarczy spełnić nowe wymagania imigracyjne.

Chwilę to potrwa ze względu na biurokrację.

Na początek możesz mi powierzyć swoją biżuterię i gotówkę,

by Niemcy nie ukradli wam 96-ciu procent.

Wyślę to potem pocztą dyplomatyczną.

Aracy, nie narażasz się?

Zbierz kosztowności i umieść je w aktówce.

Wiesz, kto to zrobił?

Chcesz, żeby cię aresztowali?

Wyrzucili mnie ze szkoły plastycznej, a teraz również z fabryki.

Wszystko mi zabrali.

- Studiowałeś malarstwo? - Zanim zabronili Żydom się uczyć.

Więc nie marnuj talentu, rysując karykatury.

Jeśli chcesz walczyć,

możesz pomóc w inny sposób.

Na przykład?

Mam wieści o twoim kumplu z więzienia.

Helmucie?

Wypuszczają go z Sachsenhausen.

To wszystko?

Zaczekaj, zaraz wrócę.

Dla ciebie.

Co to?

Futro z norek.

Dajesz mi je?

Nie możesz odmówić.

Wiesz, ile stworzeń zginęło, byś mogła je nosić?

Sześćdziesiąt, jak twierdził sprzedawca.

Nie mogę...

Daj spokój, te biedactwa i tak już nie żyją.

Musiało być strasznie drogie.

Kosztowało fortunę.

I wygląda, jakby skrojono je specjalnie dla ciebie.

- Kapitanie Zumkle. - Dzień dobry.

- Przepraszam. - W porządku, Maniu.

- Kapitanie, to jest... - Dzień dobry, pani Aracy.

Znacie się?

Pobieżnie.

- Pięknie pani wygląda. - To nie moje futro.

Pani Aracy jest miłośniczką zwierząt.

I tak nie miałabym gdzie go nosić.

Znalazła pani sposób na opuszczenie kraju, pani Levy?

Mam nadzieję, że pani Aracy pomoże.

Chociaż zrobienie wpłaty nie będzie łatwe,

zablokowano nam konta.

Nie mówiąc o pieniądzach na podróż.

Mogę pomóc.

Naprawdę?

Dlatego przyszedłem. Mam kontakty w Reichsbanku.

Wykorzystam znajomości, jeśli poda mi pani numery kont.

Wie pani, że chcę pomóc pani Levy.

Więc proszę zrozumieć moją troskę...

Wie pani, że wicekonsul jest w związku?

W Brazylii zostawił żonę i dwie córki.

Co jego życie osobiste ma wspólnego z panem lub ze mną?

Jesteście sobie bliscy.

Skąd pan wie?

Muszę wiedzieć, bo ciągle o tobie myślę.

Ja też mam męża.

Miałaś. Przyjechałaś do Niemiec z synem Eduardo.

Dużo pan o mnie wie.

Muszę, bo jesteś piękna.

To wyciągi bankowe z naszych rachunków.

Wie pan, że możemy wypłacić tylko cztery procent tej kwoty?

Muszę już iść.

Pomogę.

Dosyć ciężka.

To tylko coś dla Margarethe.

- Podwiozę panią. - Dziękuję, mam samochód.

ŚRODA

To skonfiskowano w jeden dzień?

Dzięki twoim informacjom.

Żydowskie złoto i srebro zwrócimy narodowi niemieckiemu.

To dopiero początek.

Badam sprawę defraudacji żydowskiego majątku

przez zagranicznych dyplomatów.

Amerykańskich?

Nie, z konsulatu brazylijskiego.

Wydają wizy Żydom, których na to stać.

Poważna sprawa, ale delikatna, bo to dyplomaci.

Brazylia jest neutralna.

Nasz rząd chce dobrych stosunków z Ameryką Południową.

Wiem, ale mam niezbite dowody.

Operacją kieruje pracownik konsulatu.

Dyplomata

zaangażowany w przemyt żydowskich kosztowności.

Biżuterii i gotówki.

Znasz nazwisko?

João Guimarães Rosa.

Wicekonsul.

Robi to sam?

Na to wygląda.

Niestety nie mogę pomóc, pani Beck.

Wizy wydajemy tylko mieszkańcom Hamburga

i tylko w niektórych przypadkach.

Detlef był profesorem uniwersytetu we Frankfurcie.

Dobrze mu szło,

ale zwolnili jego i wszystkich Żydów.

Mogę zapłacić.

Ukryłem przed policją kilka pamiątek rodzinnych.

Nie chodzi o pieniądze.

Musicie być zameldowani w Hamburgu.

Pomaga pani tylu ludziom.

Jeśli są z Hamburga.

We Frankfurcie mówili, że może pani pomóc.

Przykro mi.

Naprawdę nic na to nie poradzę.

Chodźmy, Elise.

Chwileczkę.

Proszę...

niech pani zapisze nazwisko i adres.

Spróbuję.

Może się uda.

Przyjechali aż z Frankfurtu. Jego wyrzucono z uniwersytetu.

João jest chwilowo szefem, ale muszą mieć meldunek.

- A nie możesz...? - Jeśli skłamiemy

i nie złożą odpowiednich dokumentów,

oboje stracimy pracę

i już nikomu nie pomożemy.

Czego potrzebują?

Lekarz z Hamburga musi poświadczyć,

że nie chorują na tyfus.

To wykonalne.

I zaświadczenie z policji o zameldowaniu.

Dokąd idziesz?

- Załatwić to. - Co?

Znam odpowiednią osobę, to zdolny fałszerz.

W salonie czeka na panią kolejny Niemiec.

Inny.

To rzeczoznawca, ma wycenić nasz dobytek.

Nie zna mnie pani, ale znam pani męża.

Nazywam się Ulrich Richter.

Robił pan z nim interesy?

Byliśmy jego pacjentami.

Wyleczył moją córkę ze szkarlatyny.

Byłem bezrobotny, nie przyjął ani grosza.

Gdyby nie on, byłaby głucha.

Miło, że pan pamięta.

Gdy zobaczyłem jego nazwisko, poprosiłem o tę sprawę.

Męża nie ma w domu.

Zostawię pani formularze wyceny.

- Nie będę ich sprawdzać. - Dziękuję.

Proszę wypełnić wymagane pola,

niczego nie ukrywać.

Ale nie muszą znać prawdziwej wartości.

Nie podważą mojego podpisu.

Panie Richter...

jak się miewa córka?

Za tydzień wychodzi za porucznika SS, przed nim obiecująca kariera.

Pozycja numer pięć, bracia Feldberg.

Zaczynam licytację od 230 tysięcy marek.

Kto da 240?

Burmistrz Kaufman... 240 tysięcy.

Kto da 250?

Po raz pierwszy,

drugi... Sprzedane!

Dwieście czterdzieści tysięcy marek

za największy dom towarowy w Hamburgu.

Co za okazja! Gratuluję, panie burmistrzu.

Panie burmistrzu.

Führer osobiście mianował mnie odpowiedzialnym za aryzację.

Cieszę się, że SS i gestapo

tak skutecznie współpracują.

Wszyscy służymy Rzeszy.

Mówimy jednym głosem.

Na zdrowie.

Odkrył pan defraudację środków publicznych?

Tak. Prowadzi ją inspektor Hensel

i nabija sobie kieszenie kosztem Rzeszy.

To przykre. Każę go przenieść

do Nadrenii.

Najważniejsze, że Niemcy korzystają z repatriacji zasobów.

Odzyskane pieniądze sfinansują odbudowę ojczyzny

i innych patriotycznych inicjatyw. Niemcy znów będą wielkie.

Dziękuję, że mnie informujecie.

Nasza współpraca przynosi zyski.

Oto lista

żydowskich przedsiębiorstw działających w Hamburgu.

Kapitan Zumkle napisał szczegółowy raport.

Jest pan pracowity.

Przedstawiłem kilka

ofert zakupu, by usprawnić przejęcia.

Szybko pójdzie.

Panowie,

to przyniesie milionowe zyski...

narodowi.

Kapitanie Zumkle,

nie spodziewałam się pana tak szybko.

Udało się coś załatwić w Reichsbanku?

Nie. Przyszedłem tylko po coś.

Pasuje idealnie.

Wyglądasz przepięknie.

Kupiłeś mi je?

Jest tego więcej.

Pachnie jak...

Jak kto? Jest używane?

Jasne, że nie.

Chcę się tobą pochwalić.

Dzięki nowemu stanowisku

nie muszę cię już ukrywać.

Nie dbam o to.

Jeśli kupiłeś je po to, żeby się pochwalić,

weź je sobie!

Vivi, o co ci chodzi?

Wiesz, że mój ojciec nie żyje?

Próbowałem go wyciągnąć.

To było ryzykowne,

ale próbowałem.

Zawiodłem cię.

Przykro mi.

Zaufałam ci.

Wiem.

Dopiero się dowiedziałem.

Nie wiedziałem, jak ci powiedzieć.

Dlatego kupiłeś futro?

Żeby mi wynagrodzić śmierć ojca?

Nie!

Vivi,

próbowałem, słowo daję.

Naprawdę.

Nie.

Powiedziałam nie.

Powiedziałem nie!

Strasznie cię teraz nienawidzę.

Powtórz.

Powtórz to!

Słuchaj...

Wszystko, co do tej pory zrobiliśmy, było legalne.

Wydawaliśmy wizy potrzebującym,

postępowaliśmy zgodnie z przepisami.

Ale fałszowanie dokumentów policji...

łamie niemieckie prawo i nasze.

- Jeśli nic nie zrobimy... - Umrą ludzie, wiem.

Ale co z tobą?

Mogą cię aresztować,

powiesić, rozstrzelać!

Aracy, to zbyt niebezpieczne.

- Ten esesman ma cię na oku. - Widziałam go dzisiaj.

Spotkałaś go?

Zjawił się u Margarethe, gdy tam byłam.

Przypadkiem?

Nie sądzę.

Musisz się wycofać.

Życie tu jest coraz bardziej niebezpieczne.

Powinniśmy wrócić do Brazylii.

I dać za wygraną?

Potrzebują mnie.

Syn cię potrzebuje!

Ja też!

Jestem tu...

Nie pozwolę im cię zabić!

- Nie zabiją mnie! - Skąd wiesz?

Muszę zrobić, co w mojej mocy.

Jeśli odpuszczę, złamię własne zasady.

Jeśli mnie kochasz,

nie próbuj mnie powstrzymać.

Tekst kadiszu jatom za www.jewishfestival.pl

Napisy: Piotr Mindur