Original subtitles

Nederlandse ondertitels: Rustroest.

Het is het mooiste op de wereld.

Het was te gek voor ik een plaat had, voor we iets verdienden.

Ik vond het altijd geweldig, ik had lol en ik hield van mijn leven.

Toen ik pas begon en voor het eerst in de 'Elks Club' speelde...

zong ik 'Twist And Shout'.

Ik vond dat ik het totaal anders deed.

Ik wou dat ik het op tape had om te horen hoe het klonk.

Waarschijnlijk niet erg goed.

In de 'Elks Club' in Freehold was de entree op zondag 35 cent.

Er speelden vier of vijf bands. Sommige waren echt goed.

In die tijd werd er niet gezongen.

De band met een zanger en instrumentalisten bestond niet.

Het was allemaal instrumentaal.

Je had de Ventures in de VS en de Shadows in Engeland.

Die bands waren het voorbeeld voor iedereen.

Ik heb het hoogtepunt daarvan meegemaakt.

Maar door de Britse Invasie wilde iedereen op de Beatles of de Stones lijken.

Dit is ongeveer net zo groot als 'The Prince'.

Er gingen zo'n 115 man in 'The Prince'.

De eigenaar was een metselaar uit Freehold, de stad waarin ik ben opgegroeid.

Hij had de tent gekocht en het liep erg slecht. Er kwam niemand.

Steve en ik gingen er naartoe op een vrijdagavond.

We gingen naar binnen en het was er leeg. Er zaten twee mensen aan de bar.

We zeiden dat we een band hadden en vroegen of we er mochten spelen.

Hij vroeg wat voor muziek we speelden.

'We spelen onze eigen muziek en wat we willen.'

Hij zei: 'Ik weet 't niet.' Wij: 'Het kost je geen cent.'

Hij zei: 'Ik weet 't niet. Liever niet.' Hij wilde ons niet gratis laten spelen.

Hij vond het goed dat we een dollar entree vroegen de volgende vrijdagavond.

En dat deden we, we vroegen een dollar entree.

Er kwamen 15 mensen, maar dat was wel 15 meer dan de vrijdag ervoor.

Hij gaf ons een paar weken de tijd...

en het aantal bezoekers liep al snel op tot 30. En toen kwam er 80 man.

Binnen twee maanden hadden we drie avonden per week een volle tent.

Onze enige bron van inkomsten.

Mijn eerste bijnaam was 'The Doctor'. Ik had een band: Dr Zoom & The Sonic Boom.

Daar zat zo'n beetje iedereen in, uit de plaatselijke muziekscene.

We traden op met een combinatie van originele muziek en...

Ik noem het liever geen 'performance art', want niemand kende die term destijds.

Er werd een soort monopolyspel gespeeld...

en anderen waren bezig met onsamenhangende activiteiten.

Steven was oorspronkelijk 'Miami Steve' omdat ie een keer naar Miami was geweest.

En toen hij terugkwam, had ie een Hawaii-shirt aan.

En hij paradeerde door Asbury Park in een Hawaii-shirt...

en een Russische bontmuts.

En Miami Steve... Niemand was destijds ooit in Miami geweest.

Dus die namen werden gewoon verzonnen.

Je had 'Big Tiny', 'Little Tiny', 'White Tiny', 'Black Tiny'...

en iedereen die duidelijk niet klein was, kreeg die bijnaam.

En...

Wat ik me nog weet te herinneren...

was dat 'The Boss' ontstond vanwege het feit...

dat ik iedereen aan het eind van de week op een of andere wijze betaalde.

Het was nooit de bedoeling dat het openbaar werd.

En ik had liever gezien dat het privé was gebleven, maar zo gaan die dingen.

Elvis creëerde een tijdperk, een plek, een heel speciale wereld...

met name op die Sun opnamen.

Er worden zoveel geesten opgeroepen op die vroege rockdingen.

Dat deed hij gewoon.

Hank Williams ook. Woody Guthrie, Dylan, de Beatles, de Rolling Stones...

de mensen die die complexe, aangename...

maar gecompliceerde beelden schetsten.

Dat wilde ik ook op een of andere manier. Schrijven over mezelf en mijn leven.

En dat de luisteraar presenteren, als iets waarin die zich kon herkennen.

Ik had Mike Appel ontmoet die geïnteresseerd was in die muziek.

Ik dacht: ik ken iemand in New York.

Hij heeft connecties in de muziekbusiness.

Hij is geïnteresseerd in wat ik doe.

Dat was de enige connectie die ik had toen.

Zo begon ik te schrijven en ik zette door.

Ik woonde in Asbury boven een schoonheidssalon.

Die was gesloten en achterin stond een pianootje.

's Avonds ging ik naar beneden, tussen de haardrogers...

en ik schreef daar een aantal nummers voor dat album.

Mike was er enthousiast over.

En hij regelde een auditie bij John Hammond.

Bruce Springsteen, Columbia popauditie, projectnummer 79682.

Ik was 22 en liep z'n kantoor binnen.

Ik was met de bus, met mijn akoestische gitaar zonder koffer.

Ik voelde me opgelaten om ermee door New York te lopen.

Ik had 'm geleend van de drummer van de 'Castiles', dacht ik.

Ik nam 'm mee naar de stad. Ik deed de auditie.

Ik speelde een paar nummers en hij zei: 'Jij hoort op Columbia Records.'

Iedereen speelde nogal vrij en naar eigen inzicht.

Als je die nummers van 'The Wild And The Innocent' hoort...

en van de eerste plaat ook, speelt de band heel anders.

Een soort carnavalsband.

Je hoort de invloed van Danny. De promenade, de accordion...

en de sfeer die de teksten opriepen door die speciale omgeving.

Aanvankelijk voelde ik me ongemakkelijk bij die platen, na een paar albums.

Maar nu waardeer ik ze echt.

Want het waren platen die ik heb gemaakt, voor iemand luisterde.

Je schreef ze... Maar zelf hoorde je ze niet.

Ik had mezelf die nummers nog nooit horen zingen tot ze werden opgenomen toen.

Ik had geen bandrecorder thuis en ik kon ze niet terugluisteren.

Deze plaat werd gemaakt in een bepaalde periode, die erg kort duurde.

De volgende plaat, 'Born To Run', was al veel toegankelijker.

Bij 'Born to Run" gebruikte ik de studio voor het eerst als een stuk gereedschap.

Op geforceerde wijze.

Het was geen poging om ons livegeluid te reproduceren.

We gebruikten 'm op een onnatuurlijke wijze, zoals Phil Spector ook deed.

Ik had qua tekst en muziek veel werk besteed aan de nummers.

Het enige dat we deden, was die acht muziekstukken vormgeven.

Meteen al bij 'Darkness' waren de verwachtingen anders.

Ze waren hooggespannen. Plotseling had ik een publiek.

Ik had nooit meer gehad dan een klein lokaal publiek.

Van de eerste plaat werden ongeveer 20.000 stuks verkocht.

Ik weet nog dat ik Mike vroeg hoeveel ervan waren verkocht.

Hij zei: 'Zo'n 23.000.'

En ik was niet teleurgesteld.

Ik zei: 'Echt? Wie zijn al die mensen die die plaat kopen?'

Het was een schok dat er 23.000 onbekenden waren die onze muziek hadden gekocht.

Ik voelde dat als een groot succes.

En de tweede plaat verkocht zo'n beetje hetzelfde.

Maar door het succes van de derde plaat, hadden we plots een ernorm publiek.

En ik had...

Ik had pas een echte relatie.

En plotseling kijkt iedereen veel nadrukkelijker dan voorheen naar je.

Plotseling hebben je daden gevolgen.

Mijn leven was totaal veranderd.

Ik keek anders tegen alles aan.

Ik begon na te denken over wie ik was en waar ik vandaan kwam.

Ik denk dat je altijd over jezelf schrijft.

Niet letterlijk en specifiek...

maar het gaat altijd min of meer over jou.

Welk verhaal of welke personages je ook kiest.

Wat je zelf misschien niet hebt meegemaakt.

Het gaat erom dat je een band voelt.

En begrip kunt opbrengen.

De song is pas geslaagd als je jezelf herkent in die personages.

Toen we aan 'The River' begonnen, kwam de volwassenheid snel dichterbij.

Als die al niet was gearriveerd.

Ik wist dat ik mijn personages langere tijd zou gaan volgen.

Dat vond ik leuk. Dat had mijn interesse.

Ik dacht dat mijn publiek een zekere continuïteit zou kunnen waarderen.

Niet te dik erbovenop of te letterlijk of kneuterig.

Maar een luchtige continuïteit van de ene plaat naar de andere...

zodat mensen wisten wie je was en waar je naartoe ging.

Als je geen familieband hebt of met je omgeving door bijvoorbeeld je baan...

is het of je niet bestaat, of je langzaam vervaagt.

Zo heb ik me in mijn jeugd vaak gevoeld.

Ik was gewoon onzichtbaar.

En als je dat gevoel hebt...

en ik groeide op tussen mensen die zich zo voelden...

zorgt dat voor veel pijn.

De strijd om het gevoel te krijgen te worden gezien.

Ertoe doen en iets betekenen voor jezelf...

en voor mensen met wie je in aanraking komt...

stond centraal in al mijn werk.

En met 'Stolen Car'...

was het idee dat dat ook betekent dat je recht hebt op intimiteit.

Intimiteit die bepalend is voor hoe de rest van je leven eruitziet.

Hij was de eerste die met dat idee worstelde.

Het op jezelf willen zijn is een typische Amerikaanse karaktereigenschap.

De mensen die als het ze te druk werd, verder trokken.

Of het nu gaat om alles wat je hebt opgebouwd, achter je laten...

wat iedereen wel eens heeft. Je wordt wakker en je wilt ervandoor gaan.

En helemaal overnieuw beginnen.

Ik denk dat Amerika toen...

Het was begin jaren 80...

en er hing soms gewoon...

een soort gewelddadige sfeer in de lucht.

Dat merkten we toen we naar Europa gingen.

Dat was daar gewoon minder.

Er werd anders over geschreven, het werd in andere context geplaatst.

Totaal anders.

Dat viel mij persoonlijk toen echt op.

En daar was ik eigenlijk erg verdrietig over.

Ik had het idee van kinderen zelfs op de lange baan geschoven.

En daar was het gewoon minder voelbaar.

Niet eens fysiek geweld of de dreiging daarvan.

Het was gewoon hoe de dingen werden gepresenteerd.

Via de televisie of anderszins. Het was veel agressiever en onbeschaafder.

Echt agressief.

Dat ervoer ik in Europa veel minder.

Het leek normaler.

Het leek beschaafder en doordachter.

Ik had nog nooit nagedacht over de politiek in Nebraska...

tot ik ergens een recensie las...

waarin iemand zei dat er nogal wat politieke verwijzingen in zaten.

Toentertijd was het mijn meest persoonlijke plaat.

Ik had het gevoel dat de plaat het dichtstbij mijn jeugd stond.

De plaat herinnerde mij eraan hoe ik me in mijn jeugd voelde.

De toonkleur ervan. Het huis waarin ik ben opgegroeid.

Ik denk dat ik op een punt in mijn leven was aangekomen...

dat ik oud genoeg was om te beseffen wat er miste.

En ik balanceerde heel vaak op het randje van een soort leegte.

En ik ervoer een intens gevoel van eenzaamheid.

Waaraan niet te ontkomen was.

Het werd rond die tijd erg intens.

Ik denk dat dat leidde tot die personages en dat soort verhalen.

Als je ouder wordt, is de prijs voor het niet in het reine komen...

met dingen die bepalend zijn voor je gevoelsleven en de keuzes die je maakt...

niet hetzelfde. Die wordt steeds hoger.

Dezelfde antwoorden, trucs en leugens kennen een steeds hogere prijs...

dan toen je 22 was.

Het gaat lekker. Ik ben goed bezig. 25, 26, 28...

Je voelt je wat minder op je gemak, maar verder gaat het wel.

Hoe ouder je wordt, hoe hoger de prijs.

Die wordt steeds hoger en je betaalt die elke dag weer.

Omdat je geen greep hebt op die dingen.

Ik was op een punt beland...

dat ik die prijs echt begon te voelen.

Ik voelde dat ik nergens bijhoorde.

Eind jaren 70, begin jaren 80...

werd er voor het eerst aandacht in boeken en films besteed aan Vietnam.

Het was een verdieping van een paar eerdere dingen.

Je had die film met Nick Nolte: 'Who'll Stop The Rain?'

En die ging er zijdelings over.

Maar plotseling werd het zonder omhaal gebracht.

Ik deed 'The Draft Dodge Dodger Rag' destijds.

Meer deed ik eigenlijk niet.

Mijn drummer was erheen gegaan en was overleden.

Walter Ciccone is me het meest bijgebleven.

Hij was destijds de beste frontman in Central New Jersey.

Hij ging bij de marine en raakte vermist.

Iedereen was bang toen.

Iedereen probeerde eronderuit te komen.

Bij ons thuis werd niet aan politiek gedaan.

Ik maakte deel uit...

van wat je destijds als subcultuur zou kunnen beschouwen.

Hoewel ik waarschijnlijk bij het conservatieve deel hoorde.

Ik had niet echt ervaring met drugs. Ik woonde in een klein stadje...

en aan alles waren grenzen aan gesteld.

Ik besloot erover te schrijven...

omdat of je nu daar was of thuis in de VS...

het was een bepalend ogenblik voor Amerika. Dingen veranderden echt.

Dat voelde je ook zo.

Er was ervoor en erna.

En de wereld en de Verenigde Staten voelden als een andere plek.

Daarom schreef ik erover.

Het voelde belangrijk op een bepaalde manier.

En vanaf dat ogenblik duikt het af en toe op in mijn songs.

Bijvoorbeeld in 'Galveston Bay', maar het is altijd enigszins aanwezig.

Of je erheen ging of niet, maakte nogal wat uit in die tijd.

Die opname had twee kanten.

De ene was de tekst.

Iemand die naar huis terugkeert en zich afvraagt waar hij thuishoort.

Als hij al ergens thuishoort.

En de muziek had iets krijgshaftigs...

en krachtigs en gaf uiting aan een overlevingsinstinct.

Ik heb dat meegemaakt, ik ben terug en ik leef nog.

Ik vind dat de plaat de spijker op z'n kop slaat.

Hij is hier en daar verkeerd uitgelegd, maar het was de juiste plaat.

Ik was inmiddels al zo'n 20 jaar bezig.

Maar ik wist dat toen we dat nummer deden, de verbeelding van mensen op hol zou slaan.

Op een manier die ik niet had meegemaakt sinds 'Born To Run'.

Dat voelde ik gewoon.

Dat wist je gewoon als je het hoorde.

Toen we de studio binnenkwamen, wisten we dat het wat was.

En dan gaat het gewoon z'n eigen gang.

Als ik er nu op terugkijk, denk ik dat ik me in zekere zin aangevallen heb gevoeld.

Ik stond enorm in de belangstelling en daar kun je je ongemakkelijk bij voelen.

Een deel van die aandacht had te maken met hoe mensen mij zagen.

En dus stap je van dat slappe koord.

Je gaat gewoon door.

Ik probeerde verantwoordelijkheid uit de weg te gaan. Daarom werd je muzikant.

Je ging de muziek in om geen verantwoordelijkheid te hoeven dragen.

Dat ik onder ogen zag, waarvoor ik zo lang was weggelopen...

is een hele verandering.

Maar je wordt ouder.

En je realiseert je dat de voldoening en de nieuwe vrijheid in het leven...

ligt in het maken van bepaalde keuzes.

Door te kiezen welke kant je met je leven op wilt.

Als je jong bent, ervaar je die keuzes als een beperking.

Je wilt alles, alles wat je ziet, iedere meid, dit, dat...

En je leeft in een fantasiewereld...

waarin alles mogelijk is.

En als je wat succes hebt, wordt er inderdaad heel veel mogelijk.

Gevaarlijk veel.

Als je die weg te lang volgt, besef je dat het niet is wat het lijkt.

Dat is niet de echte wereld.

Je kunt oneindige keuzemogelijkheid verwarren met vrijheid.

Die fout is snel gemaakt.

Vooral als je in een positie bent, waarin niemand je durft tegen te spreken.

Je kunt echt een heel vervormd idee van vrijheid krijgen.

Tot, als het niet te laat is, je de weg terug kunt vinden.

Soms is het te laat en ben je op de verkeerde plaats en tijd...

en door iets onbenulligs ga je eronderdoor.

Een paar jaar geleden had ik wat tijd over.

Ik vroeg mijn technicus, Toby Scott me alles wat we hadden opgenomen op te sturen.

Want er zit vaak erg veel tijd tussen platen.

Als ik aan een plaat begin, is het een open einde. Ik weet niet wanneer hij af is.

Als er een jaar tussen platen zit, blijft er veel over dat is nooit is uitgekomen.

En in die tussentijd wilde ik daarvan wat uitbrengen.

Mensen zouden dat willen hebben en ik wilde daaraan tegemoetkomen.

Zodra je ze begint te sorteren, neemt een interne logica het over.

Je maakt een chronologische volgorde in de muziek die er al is.

Het begint met een jonge vent en aan het eind iemand van mijn leeftijd.

En dat zijn totaal verschillende mensen.

Ze zijn hetzelfde en toch verschillend.

Het eindigt met een folknummer en daar begint het ook mee.

Het is eigenlijk een weg die is afgelegd.

Die interpretatie is vrij simpel.

Dat kun je volgen.

Het is het alternatief voor de weg die ik insloeg met de platen die zijn uitgebracht.

Het vertelt een zelfde verhaal.

Maar het is een andere route met iets andere borden langs de weg.

En je ziet andere dingen.

Soms zegt iemand: 'Ik was in New Jersey in Freehold.'

'Wat had je daar te zoeken?' 'Ik ben een enorme fan.'

Het is maar een klein stadje.

Maar ik denk dat het interessant is als je favoriete muziek er vandaan komt.

Het is interessant om die straten te zien.

Toen ik voor het eerst naar Memphis ging, was ik gefascineerd.

Ik liep langs de Sun Studio's en ik nam middenin de nacht een taxi naar Graceland.

Ik wilde gewoon met eigen ogen zien dat het bestond.

Want in mijn fantasie had die plek enorme proporties aangenomen.

Ik stelde me een wereld voor die bij die muziek hoorde.

Ik wilde zien of dat ook klopte.

Of gewoon dat ie bestond.

Dat die plek echt bestond waar de muziek waarvan ik hield vandaan kwam.

Je bent altijd op zoek naar hoe je een bepaald nummer moet zingen.

En uiteindelijk wordt het een mix van je eigen stem...

en de stem van je personage.

Die mix lukt het beste als je op je gemak bent.

Op het 'Tom Joad' album ging het vrij vlot toen ik de stem had.

Zelfs voor ik een volledig nummer had.

Als ik wist hoe die persoon praatte, kon ik dat vertalen naar de zang.

Heel duidelijk, heel realistisch, maar dan had ik een idee wie die persoon was.

En dat hielp mee bij het schrijven.

Als bij het schrijven iets niet goed voelde, klopte de zin waarschijnlijk niet.

Ik heb een grote voorliefde voor countrymuziek.

En dat is al vanaf ongeveer mijn 29e een enorme bron van inspiratie.

Hank Williams creëerde gewoon een hele wereld.

Die je daarvoor niet kende.

Maar die je herkende als jóuw wereld, waarin een deel van je leefde.

Ik was geïnteresseerd in hele basale beelden.

En beelden waarbij ik me op m'n gemak voelde.

En die gebruikte ik om mijn verhaal te vertellen.

In de jaren 70 en 80 was het gebruikelijk dat op er vrijdag- en zaterdagavonden...

een eindeloze rij muscle cars achter elkaar aan reed...

langs alle bars.

De auto nam een erg belangrijke plaats in.

Dat zag je voortdurend.

En het voelde dat dat was waar ik vandaan kwam.

En ik wilde ook bij de mensen horen die muziek maakten waarvan ik hield.

Ik hield van de Beach Boys, 'Don't Worry Baby' en Chuck Berry...

Hé, mijn koffiebruine Cadillac staat buiten.

Ik wilde beelden gebruiken die iedereen tot op zekere hoogte herkent.

Wat is jouw talent? Ten eerste iets dat iedereen meemaakt.

Iedereen heeft herinneringen. Waarom herinner je je dat je 11 jaar was...

en je liep ergens en de wind waaide door de bomen.

Het geluid van je voetstappen op de oprit.

Hoe het licht op een bepaald huis viel.

Iedereen heeft herinneringen die ze bij zich dragen zonder duidelijke reden.

En of het nu alleen een bepaald gevoel is...

Ze leven in je en maken in belangrijke mate uit wie je bent.

Misschien hebben ze niet met een bepaalde gebeurtenis te maken.

Je hebt een moment van pure beleving gekend, dat je is bijgebleven.

Iets kleins. Misschien is er niks gebeurd.

Maar om een of andere reden had je een moment van pure beleving.

Dat je liet zien wat het betekent om te leven.

Wat het betekent om te leven en wat er op het spel staat.

Hoe belangrijk de wind op een bepaalde dag is.

Wat je met je leven doet, kan worden teruggevoerd...

naar het geluid van je voetstappen op het grind op een zeker moment.

Het is de taak van een schrijver om die momenten te verzamelen.

Vanuit je eigen ervaring en uit de wereld om je heen.

Je gebruikt je fantasie en voegt die dingen samen.

En je presenteert die beleving aan je publiek.

Dat dan z'n eigen innerlijke vitaliteit ervaart.

Vragen of z'n eigen leven, z'n moraal. Waar je ook over schrijft.

En dat schept een band.

Dat is jouw taak. Daar word je voor betaald.

Je schrijft iets en iemand zegt: 'Hé, ik ben niet de enige.'

Je schrijft over hoe mensen met elkaar omgaan.

Die dingen, die alchemie of hoe je het wilt noemen, is waarvoor je wordt betaald.

Dat kan op het podium. Dat hoeft niet in de letterlijke zin.

Dat kan door een explosie van energie, die maakt dat iemand wil opstaan...

en iets wil gaan doen.

Naar huis gaan of wat dan ook.

En je probeert gewoon die beleving over te brengen.

En mensen met dat alles in hun wereld in aanraking te laten komen.

Dat is waarom je blijft schrijven.

Daarom wil je de volgende song schrijven. Als het voor jou werkt, dan voor mij ook.

Nederlandse ondertitels: Rustroest.