Original subtitles

En dat is het einde van mijn laatste verslag voordat we landen.

We worden nu door de computers op de automatische piloot gevlogen.

M'n bemanning slaapt al voor de lange reis

en ik zal me zo dadelijk bij ze voegen.

Over een klein uur zijn we precies zes maanden weg van Cape Kennedy.

Zes maanden buiten het zonnestelsel.

Volgens onze tijd.

Volgens de theorie van Dr Hasslein over tijd in ruimtevaartuigen

die met de snelheid van het licht reizen

is de aarde bijna 700 jaar ouder geworden sinds ons vertrek.

En wij zijn bijna niet verouderd.

Misschien klopt 't.

Wat bijna zeker klopt is..

„dat de mannen die ons op reis hebben gestuurd, er al lang niet meer zijn.

U die mijn woorden nu hoort, bent van een ander ras.

Een beter ras, hoop ik.

Ik laat de 20e eeuw zonder spijt achter me, maar...

…er is nog één ding.

Als er iemand luistert, natuurlijk.

Niets wetenschappelijks. Het is puur persoonlijk.

Van hieruït gezien,

lijkt alles anders.

De tijd kromt zich.

De ruimte is oneindig.

Daar voel je je nederig bij.

Ik ben eenzaam.

Dat is het zo'n beetje.

Vertel me alleen..

Voert de mens, dat wonder van het heelal,

die glorieuze paradox die me naar de sterren heeft gestuurd,

nog steeds oorlog tegen zijn broeders,

en laat hij nog steeds de kinderen van zijn buren verhongeren?

AARDSE TIIJJD - HET JAAR 2673

Gaat het?

Stewart?

Stewart?

We zijn in 't water gevallen!

We zinken! Dodge, hoeveel atmosfeer?

Landon, zend een laatste signaal uit!

Wat voor signaal?

Naar de aarde! Dat we zijn geland!

De lucht is oké!

Schiet de sluisdeur eraf voor we alle stroom verliezen!

Het gaat niet! Er is geen stroom meer!

Dan niet! Verlaat het schip!

AARDSE TIIJJD - HET JAAR 3978

Ze gaat ten onder.

Eén..

„twee...

„weg.

Oké. We zitten hier vast.

Waar zijn we?

Heb je enig idee, kapitein?

We zitten zo'n 320 lichtjaren van de aarde

op een onbekende planeet rond een ster in het sterrenbeeld Orion.

Is dat precies genoeg?

Misschien is het Bellatrix.

Bellatrix is niet zo wit.

Je had geen tijd om het te checken.

Dus je weet het eigenlijk ook niet, hè?

Wat ging er mis?

We moesten niet in het water landen.

De vraag is niet zozeer waar we zijn maar in welk jaar we zitten.

We hebben lang genoeg geslapen om ‘t een tijdje uit te houden.

Nu gaan we eindelijk voor ons salaris werken.

Dodge, doe een bodemtest.

- Heb je de sensoren? - Oké.

- Geïgerteller? - Heb ik.

Eens kijken. Een pistool,

20 kogels, een medische hulpdoos, camera, TX9.

We hebben genoeg eten en water voor drie dagen.

Hoe lang duurt een dag?

Dat is een goede vraag.

Landon!

Hé, Landon!

Kom ook bij de expeditie.

Sorry. Ik dacht aan Stewart. Wat is er gebeurd, denk je?

Zuurstoflek. Ze is in haar slaap gestorven.

Je lijkt er niet erg mee te zitten.

Het is wat laat voor een dodenwake. Ze is al bijna een jaar dood.

Dat betekent dat we 18 maanden van de aarde zijn geweest.

Volgens onze tijd.

Jij bent grijs geworden.

Voor de rest zie je er niet slecht uit voor een 2031-jarige man.

Ik heb de klokken gezien. Ze bevestigen Hassleins hypothese.

We zijn al 2000 jaar weg van de aarde,

zo ongeveer.

Kun je 't nog steeds niet accepteren?

Je hele wereld is door de tijd weggevaagd.

Alles is vergruisd.

Bewijs dat maar eens.

Als we niet terug kunnen, is 't alleen een theorie.

Het is 'n feit. Accepteer het nou maar. Je zult beter slapen.

Hier groeit niets. Er zijn slechts wat koolhydraten te vinden.

Alle stikstof zit vast in de nitraten.

Geen gevaarlijke ionisatie?

Nee.

Nou...

Als er hier geen leven is, hebben we maar 72 uur om 't te vinden.

Daarna is ons rantsoen op. Kom op.

Welke richting?

Die kant.

Enige reden?

Geen enkele.

Kom op...

ledereen in orde?

Check ‘t water.

226 milliliter.

Er klopt iets niet.

Onweer, maar geen regen.

Bewolking 's nachts.

Zo'n vreemde gloed… en toch is er geen maan.

Konden we onze positie maar bepalen.

Hoe zou dat helpen? Ik heb gezegd waar en in welk jaar we zitten.

Goed, goed.

Je bent 300 lichtjaar van je geliefde planeet.

Je geliefden zijn al 20 eeuwen dood en vergeten.

20 eeuwen!

Als je al terug kon, zouden ze denken dat je uit 'n boom was gevallen.

Taylor, laat hem met rust.

Er is nu maar één realiteit. We zijn hier en ‘t is nu.

Berust daar maar in, anders kun je net zo goed dood zijn.

Ik ben bereid te sterven.

Hij is bereid te sterven.

Is dat niet ontroerend?

Een zege voor de menselijke geest.

Kun je me iets vertellen? Waarom heb je je voor deze reis opgegeven?

Je was vrijwilliger. Waarom?

Laat maar. Ik zal 't je vertellen.

Je was de populaire jongen van de klas.

Toen je deze grote kans kreeg, kon je geen nee zeggen.

Niet zonder je perfecte imago te riskeren.

Laat me met rust.

O, en de glorie. Vergeet dat niet.

Er staat ergens een levensgroot bronzen beeld van je.

Het is nu waarschijnlijk groen en niemand kan de naamplaat lezen.

Maar zeg nooit dat we onze helden vergeten.

« Taylor, laat me met rust. - En nog een laatste punt.

De onsterfelijkheid. Je wilde eeuwig leven, niet waar?

Nou, dat is je bijna gelukt.

Op mij en Dodge na, leef je langer dan ooit iemand heeft geleefd.

En nu onze luitenant Stewart dood is, zul je ook wel de laatste zijn.

Je hebt wat je wilde, jongen. Hoe voelt dat nou?

Oké. Een prachtige analyse.

= Maar waarom kan ik jou niet doorgronden? - Spaar je de moeite.

Dodge, daar. Die lijkt helemaal niet op me.

Maar ik snap hem.

Hij zou naakt een vulkaan inlopen

als hij dacht iets te kunnen leren wat niemand nog weet.

Maar jij. Jij bent nergens naar op zoek.

Je bent negatief.

- En ik ben niet bereid te sterven. « Ik wil weten waarom niet.

Jij dacht dat 't leven op aarde zinloos was. Je minachtte mensen.

Dus wat deed je? Je rende weg.

Nee, nee. Zo was 't niet, Landon.

Ik ben ook op zoek.

Maar mijn dromen zijn niet de jouwe. Ik heb 't idee dat er ergens in 't heelal

iets beters is dan de mens. Dat moet.

Taylor, kijk hier!

Leven.

Als er een is, zijn er ook andere.

Er moeten er meer zijn.

Laten we ze gaan zoeken.

Kapitein!

Kijk!

Vogelverschrikkers?

Laten we 's kijken.

Laat dat maar zitten.

Taylor!

Kijk hier eens.

Taylor, kijk!

Ze hebben niet veel achtergelaten.

Ze hebben ons tenminste niet geprobeerd te bijten.

Gezegend zijn de vegetariërs.

Ze zien er min of meer menselijk uit, alleen zijn ze stom, denk ik.

We: zijn bij de verkeerde halte uitgestapt.

Ik dacht dat jij de optimist was, Landon. Bekijk het zo.

Als ze niets beters hebben hier, dan runnen we zo de hele planeet.

Glimlach 's.

Wie had die rare kleren aan?

Hij.

Zal hij het halen?

Ik weet het niet.

Dit beest heeft veel bloed verloren.

Er is hier geen sonde. Zoek er een!

Ja, meneer.

Het is hier smerig, dokter.

Dokter, deze dieren zijn smerig. Ze stinken en dragen besmettelijke ziekten.

Waarom worden ze eerst niet gewassen?

- Je klinkt niet heel blij met je werk. « Jk ben hier niet meer dan 'n dierenarts.

Je zou met Dr Zaius over me spreken.

Dat heb ik gedaan. Je weet hoe hij neerkijkt op chimpansees.

Maar het quotasysteem is afgeschaft.

« Jij hebt 't gemaakt. Waarom ik niet? - Wat bedoel je?

Ik ben dierenpsycholoog, dat is alles. We hebben geen autoriteit.

Het gaat je goed af wat ruimte en apparatuur betreft.

Dat komt omdat Dr Zaius inziet dat ons werk waardevol is.

We werken hier aan de fundering van de hersenchirurgie

met de studie van de hersenfuncties van deze dieren.

Ze zijn nog steeds vies, dokter.

En hun beet is gevaarlijk. Kijk hier maar.

Hou z'n kaak vast.

= Morgen, Dr Zira. = Morgen, Julius.

- Hoe maakt hij het? = Geen verandering.

Zodra je de deur opent, begint hij.

Nou zeg!

En wat wil je vanmorgen?

Wil je iets? Kom op. Spreek dan.

Kom op.

Spreek.

Wil je wat suiker, oudje?

Hij kan u pijn doen, dokter.

Doe niet zo raar. Hij is compleet tam.

Ze zijn allemaal tam totdat ze een hap uit je nemen.

Nou Blauwoog, gaat het beter met je keel?

Het doet nog pijn, hè?

Zie je? Hij blijft doen alsof hij kan praten.

Die Blauwoog is opmerkelijk.

Hij blijft proberen woorden te vormen.

Zo zijn ze nu eenmaal. Alles wat ze zien doen ze na.

Wat nu?

Het is alsof hij iets wil.

Voorzichtig, dokter.

Wat heb ik gezegd?

Probeer 't nog 'n keer, en ik breek je arm!

Goedemorgen, excellentie.

Dr Zaius.

Goedemorgen, meneer.

Openmaken graag.

Ik ben zo blij dat u kon komen.

Hier is hij, meneer.

Blauwoog.

Laat maar zien. Doe maar.

Laat je truc zien.

Spreek.

Kom dan. Spreek weer.

Zie daar! Niet te geloven!

Ja, amusant.

Een mens die zich als aap gedraagt.

Dr Zaius, ik zou zweren dat hij u antwoordt.

Hij heeft zeker aanleg voor mimiek.

Zeer ongewoon.

Hij gebruikt die oude deken als kleding.

Hoe zou hij t in de behendigheidstest van Hopkins doen?

Een dier?

Kijk!

Hij beweegt z'n vingers.

Alleen omdat hij u de uwe zag bewegen.

Maar misschien begreep hij ons.

Mensen hebben geen begrip.

Je kunt ze een paar simpele trucjes leren, Dat is alles.

Ik ben bang dat ik het niet daarmee eens ben.

= Volgens mijn experimenten…. - Dr Zira, ik moet u waarschuwen.

Experimentele hersenchirurgie op deze wezens is één ding,

en daar sta ik helemaal achter,

maar uw gedragsstudies, dat is iets heel anders.

De suggestie dat we iets kunnen leren over de aard van de aap

van de studie van de mens, is pure onzin.

Trouwens, de mens is ons tot last.

Hij maakt al het eten in de bossen op

en migreert daarna naar onze landbouwgrond en verwoest onze oogst.

Hoe sneller de mens wordt uitgeroeid, hoe beter.

Het gaat om het voortbestaan van de aap.

Wilde u deze, dokter?

O, ja. Bedankt.

Blauwoog, ik heb een cadeau voor je.

Stop haar bij hem.

Cornelius! Hierboven.

Moet je vanavond werken?

Nee.

Ik ook niet.

O, Cornelius.

Daar is Blauwoog.

Die ene waar ik je over heb verteld.

Waarom is hij zo speciaal?

Kijk maar.

Hallo Blauwoog.

Hoe gaat het met je keel vandaag?

- Kijk! Ze herinnert 't zich! - Herinnert zich wat?

De bloedtransfusie.

Zira, werkelijk!

Weet je, ze kunnen niet… Kijk uit.

Hier komt nummer een.

Hij zit ergens mee. Hij neust al twee dagen in het lab rond.

Goedemorgen, Dr Zaius.

- U kent mijn.… Dr Cornelius, mijn verloofde. = Natuurlijk.

De jonge aap met de schop. Je bent weer ‘n archeologische expeditie aan ‘t plannen.

= Met goedkeuring van de academie. “ Het project heeft mijn steun nodig.

Ik hoop dat ik daar op kan rekenen.

Cornelius, een vriendelijke waarschuwing.

Zorg ervoor dat je bij je opgravingen je reputatie niet begraaft.

Bewakers!

Bewakers!

Stop!

Je doet hem pijn!

Neem hem mee naar binnen.

Cornelius, als je 'n ogenblikje hebt

zou ik graag die expeditie van je in meer detail bespreken.

Natuurlijk. Ik zal m'n aantekeningen ophalen en dan kom ik direct.

Ik begrijp die dierenpsychologen niet.

Wat wil Dr Zira bewijzen?

Dat de mens getemd kan worden.

- Wat is er gebeurd? - O, die stommelingen met hun fakkels.

“ Heb je geen zalf? = |k kijk even.

Het spijt me, Blauwoog.

Julius!

Ik heb 't je gezegd!

Julius, niet doen!

Het maakt niet uit!

Julius, doe hem geen pijn!

Julius!

Geboren dieven, hè?

MIJN NAAM IS TAYLOR

Geef me n halsband en 'n riem.

= Ik neem 'm mee hiervandaan. - Hij is gewelddadig, dokter.

= Trouwens, het is tegen de regels. = Doe wat ik zeg!

Je zou me toch niets doen, hè?

Het is een stunt.

Mensen kunnen niet schrijven.

Schat, je bent wetenschapper.

Geloof je je eigen ogen niet?

Waar heb je dat geleerd?

“Jefferson

middelbare school."

"Fort Wayne,

Indiana."

Op die planeet waar je vandaan komt?

Misschien is hij intelligent.

Maar hij is ook gek.

Cornelius.

Cornelius, toe nou.

"Dodge is bij de jacht omgekomen."

"Wat is er gebeurd met... Landon®?"

Ik weet het niet.

Zijn die samen met jou uit de lucht gevallen?

"Niet gevallen. Gevlogen.”

Vliegen is wetenschappelijk onmogelijk.

En zelfs al was het wel mogelijk, waarom zou je?

Waar zou je naartoe kunnen?

"Hebben jullie kaarten?"

Wij zitten hier. Hier ben je gevangen.

Ben je daar in 't water gevallen?

Je kwam aan land...

Je trok door de woestijn?

Over bergen?

Vele dagen en nachten.

En je bereikte de jungle.

Onmogelijk.

Cornelius, waarom provoceer je hem toch altijd?

Geen enkel wezen kan in de verboden zone overleven. Ik weet 't, Ik ben er geweest.

"Hoe verklaar je mij dan?"

Dat kan ik niet.

En ik zal 't ook niet proberen.

Maar hoe zit 't dan met je theorie?

Het bestaan van Taylor kan die misschien bewijzen.

Wil je dat ik m'n hoofd kwijtraak?

Wees niet zo dwaas. Als 't waar is, moeten ze 't accepteren.

Nee, dat zullen ze nooit.

Cornelius heeft ‘n briljante hypothese ontwikkeld.

Maar ik heb 't waarschijnlijk fout.

Dat de aap afstamt van een lagere soort primaat,

misschien de mens.

Tijdens z'n reis naar de verboden zone,

ontdekte hij sporen van 'n beschaving die ouder was dan mogelijk werd geacht.

- Het bewijs was niet erg overtuigend. « Dat dacht je toen niet.

Dat was voor Dr Zaius en de halve academie m'n idee als ketterij bestempelden.

Hoe kan zo'n waarheid ketterij zijn?

Wat als Taylor precies het bewijs is dat je nodig hebt?

Een mutatie.

Een ontbrekende schakel tussen de niet ontwikkelde primaten

en de aap.

Hij is nogal prikkelbaar, hè?

“Ik ben geen ontbrekende schakel."

Als hij dat wel is, dan zijn de heilige geschriften niets meer waard.

Nou, misschien klopt dat wel.

O nee, bedankt. Met die strijd ga ik me niet bemoeien.

- Cornelius, wees toch sterk! - Zira, luister naar me!

We hebben een mooie toekomst voor ons.

Trouwen, stimulerende carrières.

Ik ben aan 'n loonsverhoging toe.

Dr Zaius.

Ben je onze afspraak vergeten, Cornelius?

Nee. Ik was m'n aantekeningen aan ‘t pakken.

Je kent Dr Maximus, natuurlijk. Onze commissaris voor dierenzaken.

Ja. Aangenaam u weer te zien.

Wat is dit?

Een mens, Dr Maximus.

Dat weet ik wel. En u kent de regels.

Geen dieren buiten het kamp, en helemaal niet zonder riem.

Ja meneer, maar dit wezen is een speciaal geval.

Waarom speciaal?

We voeren een nieuw experiment uit.

Zou dat niet beter in uw kantoor gaan?

Ja, meneer.

Wachters, breng dit beest terug naar het kamp.

Wat is dit?

Een speeltje.

Het zweeft op de lucht.

Zira..

Probeer het.

Nonsens.

- Wat is er, luitenant? - Nummer vier moet naar de operatiekamer.

- Maak hem klaar. - Hoezo?

- Z'n keel is bijna geheeld. - De dierenarts wil 'm castreren.

Dr Zira zal niet blij zijn. Ze wil deze twee laten paren.

Deze bevelen komen van Dr Zaius zelf. Ze kan er niets aan doen.

Als je eens wist wat ze gingen doen.

Wees nu stil. Breng me niet in de problemen.

Huil als 't moet, maar maak 'n eind aan 't verdriet.

Hij leeft weer.

Ja, hij heeft vrede gevonden in de hemel.

Hij was 'n voorbeeld voor ons allen, een gorilla om nooit te vergeten…

Jager, krijger, beschermer van het geloof.

Geliefde echtgenoot,

geliefde vader,

grootmoedige meester, ja.

Hij was 'n bron van apenvriendelijkheid.

De overledene zei eens tegen me, "Er is geen aap die ik niet mag.”

Kijk! Het is een mens!

In hemelsnaam! Weg met dat beest!

Pak hem!

Pak hem! Pak hem!

Kom op, Quintus.

- Pak hem! = Taylor!

- Waarom rende je weg? - Politie.

Ik heb deze man onder m’n hoede.

Hij is nu in bewaring van het ministerie van Wetenschap.

Blijf met je smerige poten van me af, verdomde vuile aap!

Niemand luistert naar me.

Alleen jij.

Jij.

Nova.

Jij.. Nova.

No...

Ja. Ik Tarzan, jij Jane.

Wat doe je?

Laat haar met rust, verdomme!

Waar gaan jullie met haar heen?

Waar gaan jullie met haar heen?

Verdomme! Harig tuig!

Hou je kop, griezel!

Julius, jij...

Ik zei, hou je kop!

Het is een gekkenhuis!

Een gekkenhuis!

Nu heb ik zelfs jou niet.

Stel je voor dat ik iemand nodig heb.

Op aarde was dat nooit het geval. Er waren wel vrouwen. Veel vrouwen.

Veel... gevrij, maar geen liefde.

Dat was ‘t soort wereld dat we hadden.

Daarom ging ik weg

want er was niemand om voor te blijven.

Heb ik je verteld over Stewart?

Dat was nog 's een lieve meid.

De meest kostbare lading die we hadden meegenomen.

Ze moest de nieuwe Eva worden.

Met onze hete, vurige hulp natuurlijk.

Waarschijnlijk wel zo goed dat ze 't niet heeft gehaald.

Ik vraag me af of je van me houdt.

Kun je van iemand houden?

Nou...

Je bent niet zo slim als Stewart, maar

je bent hier het enige meisje.

Kijk 's aan. Ik heb je geleerd te glimlachen.

Het is weken geleden. Wat is er gebeurd? Waar ben je geweest?

Waarom ben je me niet komen opzoeken?

- Wat is dit? - Een hoorzitting.

- Wees slim. Wees stil. - Allemaal staan!

Ga zitten!

Dit ad hoc-tribunaal van de Nationale Academie is nu in zitting.

De president van de academie zit voor.

Aan m'n rechterhand Dr Maximus, commissaris voor dierenzaken.

Links Dr Zaius, minister van Wetenschap en eerste beschermer van ‘t geloof.

En voor de staat, Dr Honorious, onderminister van Justitie.

Gerechtsdienaar! Je instructies: maak het beest schoon.

Die vodden die hij draagt geven 'n stank af

die dit tribunaal onwaardig is.

Gaat uw gang,

- Dr Honorious. = Met uw permissie voorzitter,

het tribunaal heeft 't doel van dit onderzoek nog niet gedefinieerd.

U vroeg om n gelegenheid uw zaak te presenteren.

U weet toch wel waarom u hier bent?

Deze mens heeft op z'n minst 't recht te weten of hij onder beschuldiging staat.

Ik maak bezwaar!

Dit bewijsstuk is inderdaad een mens.

Dus heeft hij geen rechten onder het apenrecht.

Dr Zira, dit is een mens,

« niet waar? « Hij lijkt op geen enkele andere mens.

Dat hopen we te bewijzen.

Beantwoord de vraag, Dr Zira. Is het een mens?

Meneer, misschien is het de vraag waar het om gaat.

Is het een man, een afwijking,

of een foutje van de natuur?

- Bezwaar! - Aanvaard.

Nu Dr Zira, u zult in alle eerlijkheid

moeten toegeven dat de beklaagde geen aap is

en dus geen rechten heeft onder het apenrecht.

Waarom is hij dan de beklaagde?

Uwe edelachtbaren moeten hem toch ergens van verdenken.

Dat dier wordt niet berecht. We ontdoen ons van hem.

Het is wetenschappelijke ketterij dat hier terechtstaat.

Goed gezegd, Dr Zaius.

Laten we onze vrienden waarschuwen

dat ze hun carrière in gevaar brengen door dit dier te verdedigen.

Dan zal ik mezelf verdedigen.

Dr Zira, kunt u Blauwoog zeggen zich stil te houden?

“ Ik heet Taylor! “ Leg ‘t beest het zwijgen op!

Wacht! Laat me...

Gaat u door, aanklager.

Geleerde rechters, mijn pleidooi is eenvoudig.

Het is gebaseerd op ons eerste geloofsartikel.

Dat de Almachtige de aap schiep als z'’n evenbeeld.

Dat Hij hem 'n ziel en verstand gaf.

En hem verkoos boven de andere beesten en hem meester van de planeet maakte.

Deze heilige waarheden spreken voor zich.

De studie over de aap moet over de aap gaan.

Maar bepaalde jonge cynici bestuderen liever de mens.

Ja! Perverse wetenschappers die de bedrieglijke evolutietheorie aanhangen.

Terzake, Dr Honorious.

De staat beschuldigt Dr Zira en de corrupte chirurg Galen

van het experimenteren op dit gewonde dier,

door met z'’n hersens en keel te knoeien om een sprekend monster te produceren.

Dat is een leugen!

Denk erom wat je zegt, madam.

Hebben we ook zijn verstand geschapen?

Deze mens kan niet alleen spreken,

hij kan ook denken! Hij kan redeneren.

Dat kan redeneren?

Met uw toestemming kan ik dit bedrog ontmaskeren door de verdachte te verhoren.

Gaat uw gang. Maar laat het niet in 'n klucht verzanden.

Blauwoog, vertel de rechtbank wat het tweede geloofsartikel is.

Ik weet niets van uw beschaving. Dat geef ik toe.

Natuurlijk weet hij niets van onze beschaving, want hij kan niet denken!

Vertel eens, waarom zijn alle apen gelijk geschapen?

Sommige apen lijken meer gelijk dan andere.

Belachelijk!

Vertel eens, Blauwoog.

Waarom hebben mensen geen ziel?

Wat is het bewijs dat er iets goddelijks is in het apenbrein?

Lees dit voor me.

Omdat de beschuldigde zichzelf niet mag verdedigen,

vraagt hij of de volgende verklaring kan worden voorgelezen.

Leest u het, Dr Cornelius. Lees het voor.

"Ik ben hier van een planeet in een ander zonnestelsel gekomen."

"Ik ben ontdekkingsreiziger in de ruimte.”

Stop daar. Laat me dat blad zien.

Het is een grap.

Een zeer onkiese grap.

Is 't een grap de waarheid rond deze man te zoeken?

Volgens u is er 'n ruimteschip gezonken in een binnenzee in de oostelijke woestijn.

U zegt dat er twee andere intelligente mensen bij Blauwoog waren

toen hij gevangen werd genomen.

Dat beweert hij.

Voorzitter, ik geloof dat de aanklager Blauwoog

en alle andere overlevende mensen uit de jacht bij elkaar heeft gebracht.

Dat klopt, Dr Zaius.

Mooi.

Dan stel ik voor dat we een kijkje gaan nemen.

Dat is hem! Dat is Landon!

- Welke? « Die lange achteraan.

Erken je verwantschap met deze wezens?

= Met een van ze, ja. “ |dentificeer hem dan. Spreek met hem.

Landon?

Landon.

O! Ze hebben in 'm gesneden!

Wist jij hiervan?

Nee, Ik zweer het. Ik heb hem nog nooit gezien.

Maar ze...

Jij hebt 't gedaan.

Jij hebt zijn hersens opengesneden, vuile baviaan!

Stop hem!

Breng hem naar binnen!

Voorzitter, een korte toelichting.

Het menselijke exemplaar dat u buiten zag

heeft bij de jacht 'n schedelfractuur opgelopen.

Twee voortreffelijke dierenchirurgen hebben onder mijn leiding z'n leven gered.

Maar het beest kon niet spreken natuurlijk.

Hij zal ook nooit spreken.

Dat heb jij gedaan, verdomme!

Je hebt z'n geheugen en identiteit weggehaald. Dat wil je bij mij ook doen!

Snoer het beest de mond!

Schoft!

Met ‘t welnemen van ‘t tribunaal geef ik toe dat hij niet van ‘n andere planeet kan zijn.

Maar een ding staat vast. Hij moet ergens uit de verboden zone komen.

Hij heeft het gebied nauwkeurig beschreven, want ik ben er geweest.

Ben jij in de verboden zone geweest?

Jawel.

Een jaar geleden. Met officiële toestemming.

Hij ging z'n bevelen te buiten. Z'n reisvergunning is direct ingetrokken.

Ja, dat is waar. Dankzij u.

Maar niet voordat ik bewijs had ontdekt

van een apenbeschaving uit 'n tijd lang voor de heilige geschriften.

Ik maak bezwaar! Dit is blasfemisch en niet relevant!

Aanvaard. Je archeologische theorieën hebben geen betrekking op dit wezen.

Laat ze praten, voorzitter. Laat ze praten.

Heren, onze theorieën hebben wel betrekking op zijn identiteit.

Hoe?

Laten we aannemen wat logisch lijkt,

dat het verhaal van de gevangene niet waar is.

Maar als hij niet van een andere planeet komt,

dan moet hij van de onze komen.

Ja! Als dierenpsycholoog heb ik

geen fysiologische kenmerken gevonden die verklaren waarom mensen niet praten.

- Bezwaar! - Aanvaard!

Hun spreekorganen voldoen. Het gebrek zit hem in de hersens.

- Bezwaar! - Aanvaard!

Aanvaard alle bezwaren, maar accepteer de waarheid!

Ja! Zie dit wonder!

Deze levende paradox! Deze ontbrekende schakel in n evolutionaire keten!

Stilte!

Jullie gaan te ver.

Dit roept om een aanklacht.

Ja. De staat beschuldigt Dr Zira en Cornelius van minachting voor dit tribunaal,

van onruststokerij en wetenschappelijke ketterij.

Zo wordt het verordend.

Dit tribunaal zal het bewijs onderzoeken en een oordeel vellen.

Wat betreft de voorgestelde aanklacht en de beschikking

van het betreffende wezen,

is deze zitting nu geschorst.

Wacht buiten.

Het vonnis is bekend.

Jij en je twee apenvrienden en sponsors zijn vrij op borgtocht.

Maar ze zullen spoedig worden berecht voor ketterij.

En ik?

Jouw zaak was voorbeschikt.

Je hebt de staat eigenlijk een dienst bewezen

want je hebt 't mogelijk gemaakt om Zira en Cornelius bloot te stellen.

Nu heeft het tribunaal je aan mij overgedragen

voor de definitieve afhandeling.

Begrijp je wat dat betekent?

Nee.

Om te beginnen, castratie.

Daarna experimentele chirurgie aan de spraakorganen, de hersenen.

Uiteindelijk een soort levende dood.

Maar...

„ik zou je gratie kunnen verlenen.

Daarom heb ik je vanavond hier geroepen.

Zeg me wie je echt bent en waar je vandaan komt

en niemand krenkt ‘n haar op je hoofd.

Ik heb 't u tijdens die zitting verteld.

Dat was een leugen!

Waar is je stam?

Mijn stam!

Ze leven op een andere planeet in een ander zonnestelsel.

Ook al lieg je, ontvallen je enkele waarheden.

Die mythische gemeenschap waar je vandaan zou komen, Fort Wayne.

- Wat is daarmee? - Een fort!

Onbewust heb je een strijdlustige naam gekozen.

Waar ben je opgevoed?

Dus u gelooft niet dat ik ‘n monster ben dat Dr Zira geschapen heeft?

Absoluut niet.

Je bent een mutant.

Dat is wat Zira en Cornelius zeggen. Wat u zegt is ketterij, dokter.

Natuurlijk!

Stel dat ik een mutant ben. Hoe kan één mutant

= u zo in paniek brengen? - Omdat je niet de enige bent.

- Landon is er ook nog. = O, dus dan geeft u toe...

Ik geef toe dat als er een mutant is, er waarschijnlijk meer zijn.

Een heel nest vol.

Waar is je nest, Taylor?

Waar zijn jullie vrouwen?

Bedankt.

Bedankt dat u me Taylor noemt.

Dr Zaius,

ik weet wie ik ben.

Maar wie bent u?

Hoe is deze omgekeerde beschaving in godsnaam begonnen?

Noem het gerust omgekeerd,

want jij bevindt je op 't laagste niveau.

En meer verdien je niet.

Onze oostelijke woestijn is nooit verkend

omdat we altijd dachten dat daar geen leven kon bestaan.

Taylor, red jezelf!

Zeg of er nog een oerwoud aan de andere kant van de verboden zone is?

Ik weet ‘t niet.

Als je soortgenoten van je beschermt, kost dat je je eigen identiteit.

Ik bescherm niemand.

Dit is krankzinnig! Wat heb ik gedaan?

Je vormt een bedreiging.

Een wandelende pestbuil!

Ik weet wie je bent, Taylor.

Ik geef je maar zes uur om 'n volledige bekentenis te geven.

Daarna gebruik ik chirurgie om hem los te krijgen,

Wachters!

Oké. U kunt stukken uit me snijden. U hebt de overhand.

Breng hem terug naar z’n kooi.

Maar u doet het uit angst!

Vergeet niet dat u bang voor me bent! Waar bent u bang voor, dokter?

Bent u Julius?

- Wie bent u? « Ik ben van dierenzaken.

Dat mannetje moet naar de dierentuin.

Zo laat?

Wie zegt dat?

Wordt jou niets verteld?

De antivivisectiebeweging is in verzet.

Ze gaan dit beest redden van die slachters in het lab.

Als hij kan spreken, hoort hij in ‘n dierentuin. Maar wat er zal gebeuren

is dat 'n geldwolf hem in 't circus stopt, zodat we moeten betalen.

Hou op met je toespraken en laat me het bevel zien!

Dit bevel is niet geldig.

Het moet ook door Dr Zaius worden ondertekend.

Pak hem!

Wie ben je?

Dus je kunt echt praten!

Ik ben 't neefje van Dr Zira. Deze ontvoering was haar idee.

Je gaat niet echt naar de dierentuin.

Dat zeggen we als iemand ons aanhoudt.

Haal me hieruit.

We moeten ons haasten!

Zij gaat ook mee.

- Zira wil je vrouwtje niet. « Ik wel.

Als je er op staat, maar ik neem geen bevelen aan.

Oké. Kom op! We gaan!

- Je moest haar niet meenemen! « Hij wilde haar niet achterlaten.

Nou ja, oké. Kom op!

“ Hier. Doe dit aan. « Heb je geen kleren voor me?

Wat had je verwacht? Een nieuw apenpak?

« Dit stinkt! - Nou, jij ook. Net als alle mensen.

Taylor, vergeet niet dat mensen er voor de meeste apen eender uitzien.

Dus doe het aan en wees stil, dan lukt het misschien. Schiet op!

Cornelius!

Hoe is ‘t gegaan?

Kom op!

Laat me eruit!

Taylor, nu zijn we allemaal voortvluchtig.

Heb je geen wapens®? Geen geweren?

De beste. Maar die hebben we niet nodig.

Blij dat te horen. Ik wil er toch een.

Taylor, ik leid deze expeditie!

Wat leuk voor je. Maar je hebt geen leiding over mij. Niet meer.

Mij vangen ze niet meer.

- Zoals je wilt. - Dr Zaius leek te denken dat er

nog 'n jungle was voorbij de verboden zone.

Daar ga ik naartoe. En jullie?

Cornelius en ik worden beschuldigd van ketterij.

We moeten onze theorieën bewijzen als we willen worden vrijgesproken.

Gaan Jullie terug naar de verboden zone?

We gaan naar de opgravingen van verleden jaar.

Drie dagen rijden door de woestijn.

Dicht bij waar jij zegt dat je van je planeet aankwam.

« Je gelooft me nog steeds niet, hè? “ Het is 'n omweg naar Dead Lake.

- Wat is er te zien? - Niet veel,

Een leeg reddingsvlot. Misschien 'n vlaggetje, 't embleem van m'n landgenoten.

Het terrein rond dat meer is giftig.

Er is geen vers water, geen begroeiing, niets.

Toch bedankt dat jullie me hebben gered. Dat zal jullie problemen geven,

We: zitten al in de problemen vanaf 't moment dat we je kennen.

Waar wijst ze naar?

Dit moet dicht bij haar thuis zijn, Ze kent ‘t hier.

Nova, nee. Nova!

Nova, je kunt daar niet heen! Het is niet veilig!

We moeten gaan. Als de politie ons op 't spoor komt, kunnen ze ons tot hier volgen.

Goed. Laten we 't water en de provisie in de wagen doen.

Cornelius!

Waar stroomt deze rivier heen?

Naar een zee 'n paar kilometer verderop. Daar zijn ook de opgravingen.

En verderop?

Dat weet ik niet. Je kan bij vloed niet langs de kust rijden

en we hadden geen boten op de laatste expeditie.

Je hebt me nooit verteld waarom je dit de verboden zone noemt.

Dat weet niemand. Het is een oud taboe, het staat in de heilige geschriften.

De wetgever verklaarde dat dit hele gebied dodelijk was.

Moeten we niet verder?

Daar ben ik voor.

Nou? Wat vind je ervan?

Waarom heb je je haar eraf gekrabd?

In mijn wereld hadden alleen jongeren van jouw leeftijd 'n baard.

Een baard?

Ik hou niet van dat soort grillen.

Op de een of andere manier zie je er minder intelligent uit.

Wanneer laat je me zien wat er in die grot zit?

Nu, als je wilt.

Cornelius!

- Lucius, niet schieten! - Jullie staan allemaal onder arrest!

Als er nog meer geschoten wordt, Dr Zaius, bent u de eerste die eraan gaat, geloof me.

Jij voert 't bevel niet. Leg dat geweer neer.

Hou je mond!

Prima.

Laat je wapens zakken.

Zeg dat ze zich achter de rotsen terugtrekken, buiten bereik.

Terugtrekken!

Hoe wist u dat we hier zouden komen?

Dat was niet moeilijk. Alleen 'n afvallige zou naar de verboden zone vluchten.

En alleen 'n gek zou een geweer aan 'n dier geven.

Ik zie dat je het vrouwtje van je soort hebt meegenomen.

Ik realiseerde me niet dat de mens monogaam kon zijn.

Op deze planeet is dat niet zo moeilijk.

Ik vraag jullie je onbezonnen gedrag te heroverwegen.

Als jullie worden veroordeeld wegens ketterij, krijg je hoogstens twee jaar,

maar als jullie die geweren op me gericht houden, zul je hangen wegens hoogverraad.

We wilden geen verraad plegen.

Maar daarboven in de rotsen bevindt zich 'n enorme grot,

met een fantastische schat aan fossielen en gebruiksvoorwerpen.

Ik heb wat van je fossielen en voorwerpen gezien. Waardeloos!

Een echte minister van Wetenschap.

Moreel verplicht de grenzen van de kennis te verleggen.

« Taylor, alsjeblieft! - Alleen is hij ook beschermer van ‘t geloof.

Er bestaat geen tegenstelling tussen geloof en echte wetenschap.

- Bent u bereid dat op de proef te stellen? « Jk zou liever...

Rustig maar. Jullie hebben mij gered. Misschien kan ik jullie redden.

Wat stel je voor?

Wanneer zijn die geschriften van jullie geschreven?

1200 jaar geleden.

Oké. Als zij bewijzen dat die geschriften niet de hele waarheid vertellen,

en echte bewijzen vinden van ‘n andere beschaving uit 'n ver verleden,

laat u ze dan gaan?

- Natuurlijk. « Laten we naar de grot gaan.

Het spijt me, Lucius. Blijf hier en bewaak het kamp.

Je geeft altijd bevelen, net als alle volwassenen.

Rustig. Je krijgt 't allemaal later te zien.

Laat je bewijs zien, Cornelius.

Op dit niveau kwam ik sporen van een vroeg aapwezen tegen.

In feite 'n fase van primitieve barbaarsheid van zo'n 1300 jaar geleden.

Op dit niveau ontdekte ik snijgereedschap en speerpunten van kwarts

en de versteende botten van vleesetende gorilla's.

Maar de voorwerpen die hier liggen

zijn op dit niveau gevonden,

en zijn van 700 jaar eerder.

Dat is de paradox.

Want de oudere beschaving is verder ontwikkeld.

Toegegeven, veel van deze objecten zijn niet geïdentificeerd.

Maar ze zijn duidelijk gemaakt door wezens met kennis van metallurgie.

En het feit dat veel van deze instrumenten ons onbekend zijn

duidt op 'n beschaving die in bepaalde opzichten de gelijke is van de onze.

Een deel van de bewijzen is onbetwistbaar.

Spreek niet in absolute termen tegen me. Het is wel betwistbaar!

Mijn excuses.

Je dateringsmethoden zijn op z’n minst gezegd onnauwkeurig.

Ik heb geologen onder me die om je speculaties zouden lachen.

Maar we hebben ook de pop.

Wat?

Hij ligt daar. De menselijke pop.

Wat bewijst dat? Mijn kleindochter speelt met menselijke poppen.

Hij werd gevonden naast het kaakbeen van ‘n mens

en er is hier geen enkele apenfossiel gevonden.

Je conclusie is voorbarig.

Ben je je heilige geschrift vergeten? De dertiende rol?

"En Proteus bracht 't rechtopstaande beest naar de tuin en ketende hem aan 'n boom,

- en de kinderen hielden hem voor de mal." = Nee, ik ben het niet vergeten.

Een tijdlang hielden de ouden de mens als huisdier

totdat onze wetgever bewees dat de mens niet kan worden getemd.

Blijf graven, Cornelius. Je zult sporen vinden van de meester van dit huis.

Een aap.

Wat doe je?

Een vergaan leven reconstrueren.

Deze dingen werden op hetzelfde niveau gevonden als de pop?

Hun eigenaar was er vast slecht aan toe.

Hij had valse tanden.

Een monocle.

Z'n hart ging achteruit.

Tegen ‘t einde liet hij er deze kunstklep inzetten.

Ik zeg niet dat het ‘n man was zoals ik die kende,

maar hij moet nauw verwant zijn geweest. Hij had dezelfde zwaktes.

Het was een zwak,

breekbaar dier.

Maar hij was hier voor jullie

en hij was beter dan jullie.

Dat is waanzin! Ik heb alternatieve beschrijvingen voor al deze dingen

die net zo ingenieus zijn als de jouwe.

Maar dat zou giswerk zijn, geen bewijs.

Mama!

Mama!

Dr Zaius, zou een aap een menselijke pop maken

die praat?

Lucius!

Vuile...

Nova!

Nova!

Cornelius!

zira!

Help mel!

Mama!

Ik zou je nu moeten vermoorden.

Vooruit!

Zeg dat ze zich terugtrekken. Nu!

Staak 't vuur! Terugtrekken!

Daarboven!

Terugtrekken!

Kom naar beneden!

Lucius, gaat het?

Ze hebben me verrast.

Ze zijn op me af geslopen terwijl ik de paarden te eten gaf.

Telt eer niet meer mee?

Ik heb geschoten om jullie te waarschuwen.

- Ze hebben alles meegenomen. - Niet helemaal!

Ze hebben een gijzelaar achtergelaten.

- Hoe voel je je? = Ontgoocheld.

Je kunt de oudere generatie niet vertrouwen.

Ik weet wat je bedoelt.

Kun je die gorilla's achter die rotsen zeggen dat ik Dr Zaius gevangen heb?

Ja, dat kan ik wel.

Ik wil een paard, eten en water. Genoeg voor 'n week voor mij en deze vrouw.

= En 50 kogels. “ En als ze niet akkoord gaan?

Dan schiet ik hem neer.

Taylor, dat kan niet!

O ja, dat kan hij wel.

Het is 'n geboren moordenaar.

Geef ze de boodschap.

Hierheen.

Ga zitten.

Taylor, alsjeblieft! Behandel hem niet zo!

- Waarom niet? - Het is vernederend.

Net zoals ik werd vernederd door jullie allemaal?

Je hield me aan een halsband!

Dat was anders. We dachten dat je minderwaardig was.

Nu weet je beter.

Cornelius had gelijk. Hij heeft 't bewezen. De mens was hier eerst.

Jullie zijn hem je wetenschap, cultuur en beschaving verschuldigd.

Vertel me dit dan.

Als de mens superieur was, waarom is hij dan ondergegaan?

Uitgeroeid door ‘n plaag, ‘n natuurlijke ramp, 'n meteorenstorm.

Als ik 's rondkijk hier, lijkt me dat voor de hand liggen.

Maar dat weten we niet zeker.

Hij wel.

Hij wist 't aldoor al. AI lang voordat je je grot vond.

Beschermer van 't geloof? Bewaker van het vreselijke geheim.

- Dat is 't, niet waar dokter? - Wat ik van de mens weet, komt van oudsher.

Opgeschreven door de grootste aap van allen, onze wetgever,

Cornelius, kom hier.

Voel in m'n zak. Lees hem de 29e rol voor.

Het zesde vers.

"Pas op voor de beestmens, want hij is 't werktuig van de duivel.”

“Als enige onder Gods primaten

doodt hij voor de sport of wellust of hebzucht.”

"Hij zou zijn broeder vermoorden om zijn broeders land te bezitten."

"Laat hem niet in groten getale voortplanten,

want hij vermaakt zijn huis en het uwe tot een woestijn."

“Mijd hem."

"Drijf hem terug naar zijn hol in de jungle."

“Want hij is de voorbode van de dood."

Niets in de grot heeft mijn idee van de mens doen veranderen

en ik leef nog steeds bij het gebod.

Dat is ver genoeg!

Ze denken dat je je stom gedraagt.

Ik moet zeggen, dat vind ik ook!

Waar ga je heen?

Om te beginnen volg ik de kust en m'n neus.

Maar stel dat je niets vindt dan woestenij?

Hoe zul je overleven?

Dat zal hij niet.

Nova.

Gaan jullie mee?

« Dat kan niet. - Word je liever opgesloten voor ketterij?

Daar kunnen ze ons niet voor veroordelen. Jij hebt onze onschuld helpen bewijzen.

En zijn beschaving is ook de onze.

Veel succes dan maar.

Lucius.

Ik vind nog steeds dat je 'n fout begaat.

Heel goed. Ga zo door.

- Wat? = Met je jonge ontevredenheid.

Vergeet niet, nooit iemand boven de 30 vertrouwen.

Dokter, ik wil u vaarwel zoenen.

Prima, maar.. je bent zo verdomde lelijk.

Probeer ons niet te volgen. Ik kan goed met dit ding overweg.

Daar twijfel ik niet aan.

M'n hele leven wacht ik al op jullie komst, met vrees, alsof ik op de dood wacht.

Waarom?

Ik heb u vanaf 't begin angst aangejaagd, dokter. Nog steeds.

U bent bang van me en u haat me. Waarom?

Omdat je een mens bent.

En je hebt gelijk.

Ik heb altijd van de mens af geweten.

Door de gevonden overblijfselen lijkt hij me even wijs als idioot.

Z'n emoties moeten z'n hersens beheersen.

Het moet een oorlogszuchtig wezen zijn dat strijd levert

met alles om hem heen, zelfs met zichzelf.

Welke overblijfselen? Er lagen geen wapens in die grot.

De verboden zone was eens 'n paradijs.

Jouw soort maakte er eeuwen geleden een woestijn van.

Dat zegt me nog steeds niet waarom.

Een planeet waar apen uit mensen voortkomen.

Er moet een antwoord bestaan.

Ga er niet naar op zoek, Taylor.

Het antwoord zou je wel eens niet kunnen bevallen.

Maak me los!

Nee, nee, nee! Wacht!

Wacht!

Laat hem gaan!

Luitenant, haal de explosieven. We gaan de grot hermetisch afsluiten.

Ja, meneer!

De grot afsluiten? - Dat klopt.

En jullie zullen terechtstaan voor ketterij.

- Maar ‘t bewijs! De pop! = Over ‘n paar minuten is er geen pop meer.

Het kan gewoon niet. Het spijt me.

Dr Zaius!

Dr Zaius, doe 't niet! U hebt 't beloofd!

Wat ik doe, doe ik niet met plezier.

- Leg hem 't zwijgen op! - Dokter.

Dr Zaius, dit is onvergeeflijk!

Waarom moet de kennis stilstaan?

En de toekomst dan?

Die heb ik misschien net voor jullie gered.

Wat zal hij daar vinden, dokter?

Zijn lotsbestemming.

O, mijn God!

Ik ben terug!

Ik ben thuis.

De hele tijd was het...

We hebben het uiteindelijk echt gedaan.

Stelletje gekken!

Jullie hebben alles opgeblazen!

Godverdomme!

Loop naar de hel, verdommel!

Ondertiteling Visiontext: Dennis Strik en Marc de Jongh

DUTCH