Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Croatian
Czech
Danish
Esperanto
Estonian
Ewe
Faroese
Filipino
Finnish
French
Frisian
Ga
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Gujarati
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hindi
Hmong
Hungarian
Icelandic
Igbo
Indonesian
Interlingua
Irish
Italian
Japanese
Javanese
Kannada
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kurdish (Soranî)
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lingala
Lithuanian
Lozi
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Malayalam
Maltese
Maori
Marathi
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Nigerian Pidgin
Northern Sotho
Norwegian
Norwegian (Nynorsk)
Occitan
Oriya
Oromo
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Brazil)
Portuguese (Portugal)
Punjabi
Quechua
Romanian
Romansh
Runyakitara
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish (Latin American)
Sundanese
Swahili
Swedish
Tajik
Tamil
Tatar
Telugu
Thai
Tigrinya
Tonga
Tshiluba
Tumbuka
Turkish
Turkmen
Twi
Uighur
Ukrainian
Urdu
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof
Xhosa
Yiddish
Yoruba
Zulu
Driehonderdduizend mensen hebben de gevaarlijke reis...
naar Europa gemaakt dit jaar.
We worden in de 21e eeuw geconfronteerd met hele andere omstandigheden...
dan in de twintigste eeuw.
De opkomst van mondiale problemen zoals klimaatverandering,
economische instabiliteit.
Er groeit echt een diepe crisis,
mensen krijgen het gevoel dat we het niet meer in de hand hebben.
Dingen lopen uit de hand.
Het is bijna wanhoop.
Hier had ik het veiligheidsonderzoek voor het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Hier werd ik verhoord over de details van...
mijn priv�leven, mijn seksuele verleden,
mijn politieke kleur,
mijn drink- en gokgedrag,
de oorsprong van mijn Oost-Europese betrekkingen.
Alles werd tot in detail besproken.
Ik wierp mezelf op Buitenlandse Zaken,
ze konden alles krijgen van me, met plezier.
U geeft ons uw geheimen...
en hoort bij ons en u bent een van ons.
Ik begon de wereld te bezien...
door het prisma van wij in plaats van ik.
"Wat zou Groot-Brittanni� willen in deze omstandigheden?"...
in plaats van wat ik dacht dat juist was.
Ik werd in 1989 diplomaat,
toen de Berlijnse Muur viel en het Sovjet-imperium instortte.
De westerse democratie en het kapitalisme wonnen.
Wij waren de goeden, waardoor de wereld een betere plek werd.
Het voelde echt als het begin van een nieuw tijdperk van vrede en voorspoed.
Mijn eerste baan was op de bovenste verdieping daarboven,
op de West-Europese afdeling.
Daar beneden in de hoek...
was vroeger mijn kantoor toen ik speechschrijver was...
voor de minister van Buitenlandse Zaken, wiens kantoor daar is.
Eind 1997 werd ik...
gezonden naar de Britse missie van de VN in New York.
Ik was 31. Mijn voornaamste verantwoordelijkheid was Irak..
en zijn massavernietigingswapens.
We stonden aan de diplomatieke frontlinie tegen dictatuur en agressie.
Zoals in de Tweede Wereldoorlog stond Groot-Brittanni� pal tegen het kwaad.
We geloofden het.
Dit is waar we resoluties over Irak aannamen over...
wapeninspecties en sancties...
over Irak als land en vooral over het Iraakse volk.
Ik zat achter mijn ambassadeur...
in een van die stoelen waar ambassadeurs hun hand opsteken...
om resoluties erdoor te krijgen.
Je kunt zien hoe het hier voelt.
Het is een zeer ijle plaats.
De realiteit van het Iraakse volk is zeker niet hier.
Wat de sancties het Iraakse volk aandeden was afschuwelijk.
We wisten dat ze lijden en toch was het niet echt lijden voor ons,
het was gewoon lijden op papier.
We werden ge�nformeerd in Washington, waar mensen zeiden...
"Ik hoor de verklaringen ook, maar het spijt me...
"beheersing heeft prioriteit."
Het was alsof ik een bestelling deed...
voor onze beveiliging tegenover de noden van de gewone mensen,
en er was veel lijden.
Ik was een woeste onderhandelaar.
Ik was er trots op woest te zijn.
Ik was er trots op hoe snel ik onze argumenten kon verwoorden...
en geen enkel tegenargument terugkreeg.
Dat was mijn baan.
Ik was uiterst effectief en had een reputatie.
Op persoonlijk en op professioneel niveau...
maakte het me trots.
En nu kijk ik erop terug en denk...
"Hoe in hemelsnaam was ik er trots op?"
Ik voel... ik voel nu veel meer... ik voel schaamte.
Toen ik Irakezen ontmoette die ermee moesten leven,
Ik kon ze bijna niet in de ogen kijken, ik voelde me zo beschaamd.
Een Irakees ontmoette ik na dit gezegd te hebben.
"Dus je hielp mee aan de genocide van mijn volk."
Dat is niet makkelijk om te horen.
Het is vrij... Ik was behoorlijk overstuur, er zit een kern van waarheid in zit.
Mijn appartement keek uit op het centrum,
dus ik had een uitzonderlijk uitzicht op de binnenstad van Manhattan.
Ik zag de Hudson aan de ene kant en de East River aan de andere kant.
Een geweldig uitzicht.
Mijn appartement kijkt uit op het World Trade Center.
De twee torens stonden midden in mijn uitzicht.
Deze foto's zijn genomen vanuit mijn raam.
Wekenlang bleef de rook hangen.
Wekenlang lag er as op mijn vensterbank.
Elke ochtend zag ik de rookpilaar.
Ja.
Je voelde de oorlogstrom slaan.
Je voelde het momentum, een trein die in beweging kwam...
en niemand kon het tegenhouden.
Goedemiddag.
Op mijn bevel...
zijn de VS begonnen met militair ingrijpen tegen...
terroristische trainingskampen van Al-Qaida, en militaire installaties...
van de Taliban in Afghanistan.
Drie maanden na de Amerikaans-Britse verovering van Afghanistan...
werd ik naar de Britse ambassade in Kaboel gestuurd.
We vlogen met een C-130 Hercules. Ik vond het geweldig.
Onze bodyguards kregen zelf een escorte van de Koninklijke Marine...
omdat het zo gevaarlijk was.
Deze man werd Khalili genoemd.
Hij is een leider van de Hazara in Afghanistan.
Ik met mijn notitieblokje, naast de heer Khalili,
"Ik ben hier om door te geven wat de Britse regering...
"vindt van Afghanistan."
"Erkentelijk voor uw gedachten."
Ik denk dat ik dat ben.
Ja, dat ben ik.
Het perfecte romantische beeld van de diplomaat, nietwaar?
Met Afghaanse stamleden, de politieke toekomst bespreken.
Ze zeiden: "Ga niet beweren dat je ons hier eeuwig gaat helpen...
"democratie op te bouwen."
"We weten precies wat dat betekent."
Toen ik terugkeerde naar New York...
was ik diep verontrust door wat ik had meegemaakt.
Ik trouwde, dat was geweldig,
maar ik geloofde niet meer in mijn werk, in de zaak waarvoor ik had getekend.
Ik moest stoppen.
Dus nam ik een jaar vrij.
Ik sleet de dagen in de bibliotheek van New York University .
Ik las en las, plukte vaak willekeurig boeken uit de schappen...
rond mijn bureau.
Ik probeerde mijn doel te herontdekken.
Ik zocht naar politieke idealen waar ik in kon geloven.
Op de tast zocht ik een weg naar een betere manier om dingen te doen.
Ondertussen dertig blokken noordelijker bij de Verenigde Naties,
voorheen mijn werkplek, bereidt mijn regering zich voor op oorlog.
De oorlog in Irak en wat mijn regering erover zei, zou mijn leven veranderen.
Saddam Husseins bedoelingen zijn nooit veranderd.
Hij ontwikkelt geen raketten voor zelfverdediging.
Dit zijn raketten die Irak wil om macht te tonen,
te bedreigen en chemische, biologische te leveren
en, als we hem laten gaan, kernkoppen.
Vanavond zijn Britse militairen betrokken bij aanvallen...
vanuit de lucht, land en zee. Hun missie -
om Saddam Hussein af te zetten en Irak...
van zijn massavernietigingswapens te ontdoen.
Maar ik wist dat de ware evaluatie van mijn regering over Iraks vermeende bedreiging...
heel anders was dan wat onze leiders in het openbaar beweerden.
Hoewel ik op sabbatical was...
had ik nauw contact met vrienden in de Veiligheidsraad van de VN...
en de wapeninspectie die ik had helpen oprichten.
Naarmate de oorlog werd uitgespeeld...
ontmoette ik in dit caf� ��n van de belangrijkste wapeninspecteurs van Groot-Brittanni�,
mijn collega Dr. David Kelly.
David Kelly had net een toespraak gegeven op de nieuwe school,
waar ik werkte,
en daarna hadden we hier een lunch.
We spraken over de beweringen van de regering v��r...
de invasie dat Irak een bedreiging vormde.
We waren gewoon...
perplex. Ik begreep het niet echt en hij evenmin.
Toen David terugkeerde naar Londen, lichtte hij een journalist...
off the record in dat de regering...
de mogelijkheden van Saddam Hoessein's massavernietigingswapens had overdreven.
Hij werd het middelpunt van een verschrikkelijke en bittere politieke rel...
over de leugens van de Britse regering...
om de invasie van Irak te rechtvaardigen.
Nieuwslezer: Dr Kelly is een wetenschapper met ervaring...
in de Iraakse wapenprogramma's.
Hij kwam eerder deze maand naar voren en vertelde zijn baas dat hij...
een onbevoegde bijeenkomst had in een hotel in Londen...
met BBC-journalist Andrew Gilligan.
David werd onthuld als de bron van het verhaal,
en hij werd eigenlijk opgejaagd door de regering.
Defensie, zijn werkgever, liet hem bungelen...
en uiteindelijk getuigde hij in het Parlement.
Mijn gesprek ging in de eerste plaats over Irak,
over zijn ervaringen in Irak en de gevolgen van de oorlog:
het achterwege blijven van de inzet van massavernietigingswapens in de oorlog...
en het verzuim van 22 mei om dergelijke wapens te vinden. Dat was...
Deze rustige, fatsoenlijke man werd rondgetrapt als een politieke voetbal.
Waarom vond u het uw taak mee te gaan met de verzoeken...
duidelijk gericht aan u...
om u voor de wolven te gooien.
Niet alleen voor de media, maar ook voor deze commissie?
Ik denk dat u dat...
aan het ministerie van Defensie moet vragen. Sorry.
Ik denk dat u een rookgordijn bent, opgeworpen om ons onderzoek af te leiden.
Heeft u zich een zondebok gevoeld?
U bent erin geluisd, nietwaar?
Dat kan ik niet beantwoorden. - Maar voelt u zich dat?
Nee, ik accepteer het proces...
Pardon? - Ik accepteer het proces.
Ik kan me voorstellen dat hij de aandacht van het publiek ondragelijk vond.
Ik schreef hem om mijn solidariteit met hem te tonen,
maar hij antwoordde niet.
De politie verwacht later vandaag te bevestigen...
dat een lichaam in het bos van Oxfordshire...
dat van het wapenexpert David Kelly van het Ministerie van Defensie is.
Dr Kelly's vrouw vertelde aan een vriend dat hij erg gestrest was...
door de ruzie tussen de BBC...
en de overheid over zijn gebruik van inlichtingen...
In dit onderzoek wordt gekeken naar de omstandigheden...
rond de dood van Dr Kelly.
Naar verwachting wordt naar zijn verhoor eerder deze week gekeken...
TONY BLAIR: Het is een absoluut verschrikkelijk tragedie.
Ik leef diep mee met David Kelly's gezin.
Hij was een fijne ambtenaar.
Davids zelfmoord schokte me tot in de ziel.
De laatste keer dat ik hier was, was de begrafenis van David.
Ik kwam met een aantal collega's van het ministerie van Buitenlandse Zaken...
en het ministerie van Defensie.
We waren allemaal geschokt.
Ik herinner me een van hen die overvloedig weende,
gedurende de dienst.
Het werd volledig overweldigd door het verblindende mediacircus...
dat de dood van David was geworden.
Dat was natuurlijk een breuk, een moment ...
van scheuring, waarna er geen weg meer terug was.
Mijn vertrouwen...
in de overheid, mijn politieke leiders,
tot op zekere hoogte mijn collega's...
was vernietigd...
voor eens en altijd.
Niemand weet precies hoeveel maar naar schatting een half miljoen Irakezen zijn omgekomen...
als gevolg van deze onnodige oorlog.
Ik nam ontslag bij Buitenlandse Zaken na in het geheim bewijzen te hebben verzonden...
voor het eerste offici�le onderzoek naar de oorlog.
Ik wilde destijds mijn bewijsmateriaal openbaar maken...
maar ik werd gewaarschuwd dat ik dan zou worden vervolgd...
onder de Official Secrets Act.
Eerlijk gezegd was ik ook bang te worden opgejaagd zoals David.
Uiteindelijk eiste een bevriend parlementslid mijn bewijsmateriaal op in het Parlement.
Als het Parlement het opeiste, kon ik niet worden vervolgd.
Vandaag wordt bewijs gepubliceerd waaruit blijkt dat de regering...
niet echt geloofde...
In zijn verhoor zei Ross:
"Op geen enkel moment was de regering van Hare Majesteit van mening...
"dat Iraakse massavernietigingswapens een bedreiging waren voor het Verenigd Koninkrijk."
Hoe meer we weten over het begin van de oorlog...
hoe onzekerder de beweegredenen lijken te zijn.
Er kwam een nieuw onderzoek.
Ik werd gevraagd om opnieuw te getuigen.
Mr Ross, u was de eerste minister...
voor de Britse missie bij de VN in New York...
van eind '97 tot juni 2002, denk ik.
- Ja. We zullen de heer Ross vragen...
naar bewijs op basis van zijn herinneringen en inzichten...
in de beraadslagingen en acties bij de VN...
over Irak, die voor ons relevant zijn.
Waar de heer Ross uit eerste hand kennis vergaarde...
die aanwijzingen geven voor dit onderzoek.
Was het re�el...
dat Irak op korte termijn een bedreiging kon vormen met massavernietigingswapens?
Ik vond deze claim absoluut buitengewoon.
We geloofden dit nooit in de tijd dat ik eraan werkte.
We betoogden het nooit aan bondgenoten of anderen.
Niemand geloofde ooit dat deze dingen werkelijk bestonden.
We dachten misschien ��n of twee ontmantelde instrumenten...
ergens achterin een pakhuis...
maar er waren geen bewijzen voor Scuds die werden rondgereden...
in de woestijn, klaar om te worden afgevuurd.
Als ze er waren geweest, zouden we ze hebben gezien.
En het derde deel van de dreiging was de intentie.
-Ja. Daar was ook geen bewijs voor.
Ze hadden het publiek opzettelijk misleid met de bewering dat...
Irak een bedreiging was...
en dat er geen alternatieven waren voor oorlog, terwijl deze er wel waren.
Liegen tegenover het publiek en de militairen en die...
de oorlog insturen is de zwaarste misleiding.
Overheden zijn er om mensen veiligheid te geven,
en liegen over oorlog, de verkeerde besluiten te nemen over oorlog...
is het ergste wat een regering kan doen.
In mijn tijd bij VN was het vrijwel zeker...
dat de mensen die het meest getroffen werden afwezig waren.
Ik zette een ngo op om diplomatie eerlijker proberen te maken.
We hebben Zuid-Soedan geadviseerd over hun onafhankelijkheid,
Westelijk Sahara.
We proberen onze klanten te adviseren over...
hoe diplomatiek te manoeuvreren.
De Syri�-coalitie - een vreselijk moeilijke kwestie.
Een externe oppositiebeweging die strijdt tegen het Assad-regime.
Somaliland, waar de overgrote meerderheid van de bevolking...
onafhankelijkheid wil.
Independent Diplomat is een diplomatieke adviesgroep.
Het is een groep voormalige diplomaten en internationale juristen...
die wereldwijd democratische regeringen, landen en politieke bewegingen adviseren...
over diplomatieke strategie.
Zowel het werk van Independent Diplomat...
als mijn filosofie wordt gedreven door de overtuiging...
dat mensen deel moeten uitmaken van de besluiten die hen aangaan.
Rond deze tijd was ik om drie uur 's ochtends wakker...
met mijn jonge dochter, televisie aan het kijken.
Bij toeval hoorde ik over de complexiteitstheorie.
Het veranderde de manier waarop ik de wereld zag.
Ik groeide op met het idee dat de overheid en de neo-klassieke economie...
een soort machine is.
De systemen zijn ingewikkeld, maar als je eenmaal hebt uitgevonden...
hoe de radertjes draaien en welke kant de hefbomen opgaan,
is het een kwestie van oorzaak en gevolg, input en output.
Maar in feite is de wereld niet ingewikkeld, kenbaar,
maar complex.
Miljarden actoren constant in beweging...
handelen en reageren op elkaar en reageren.
Een uiterst verbonden, voortdurend vloeibare toestand tussen orde en chaos.
Top-down autoriteit werkt niet in een complex systeem...
omdat de staat van het systeem fundamenteel onkenbaar is.
We weten nooit zeker wat het gevolg van een actie zal zijn.
Ik maakte het zelf mee in dienst van de overheid.
Ik ben niet de enige.
Moderniteit en de beweging van geld en idee�n...
betekent dat ze worden onttrokken uit lokale gemeenschappen...
en bijna nergens eindigen.
We denken misschien dat de macht in het parlement is...
of misschien bij de bankiers,
of misschien bij journalisten.
Politici hebben in vele opzichten niet echt...
de macht die mensen hen toedichten.
Het grootste deel van het leven van een politicus...
is wanhopig proberen het te onttrekken.
Er is hier niet echt macht.
Je komt hier en het is als de tovenaar van Oz.
Maar men heeft toch macht.
Iemand kan de grote beslissingen van de staat nemen,
belastingen, wel of geen oorlog beginnen.
Dit is echte macht. - Je hebt gelijk.
Theoretisch kan de minister in de ochtend...
een grote beslissing nemen.
Kijk je echter naar Groot-Brittanni�, dan is de realiteit dat...
het ongelofelijk moeilijk is in de praktijk iets te doen.
Om oorlog te voeren? Is het zo moeilijk om een oorlog te voeren?
Het leek de afgelopen jaren niet al te moeilijk geweest te zijn.
Ironisch genoeg is oorlog voeren...
gemakkelijker, omdat het gaat over landen van anderen.
De complexiteitstheorie houdt in dat wanneer een systeem een kritieke toestand bereikt...
een kleine gebeurtenis de hele zaak kan doen verschuiven.
Toen Mohamed Bouazizi zich in brand stak in Tunesi�,
bewoog de hele regio naar een staat van revolutie en onrust.
De Arabische Lente - de gevolgen zijn vandaag nog steeds merkbaar.
We denken dat we groot moeten zijn om machtig te zijn,
maar eigenlijk kunnen we klein zijn.
In de VS en het Westen...
groeit de boosheid al lange tijd...
omdat een kleine groep steenrijk wordt terwijl de rest armer wordt.
In 2011 leidde een klein protest tot...
een buitengewoon spontane massabeweging...
die wereldwijd uitbreidde naar duizend steden.
Het begon een paar blokken van mijn huis.
Dit is het huis van Occupy Wall Street.
Waar de beweging begon,
waar mensen zich in het park begonnen te vestigen,
vergaderden over de aangelegenheden van Occupy Wall Street.
Gek genoeg hadden ze massabijeenkomsten die Algemene Vergaderingen heetten,
een beetje als... niet exact zoals de vergadering...
van de Algemene Vergadering van de VN, eerder het tegendeel,
want deze massabijeenkomsten waren vrij toegankelijk.
Occupy's grote wapenfeit was van ongelijkheid een politieke kwestie te maken.
Sommige vergaderingen die ik bijwoonde waren chaotisch, frustrerend, zelfs saai,
maar Occupy bracht groepen en netwerken voort...
die woede in actie omzetten.
Occupy alles!
Iedereen heeft het potentieel voor leiderschap,
en mensen werken van nature samen.
Als de gelegenheid zich voordoet...
willen mensen in de gemeenschap samenwerken om wederzijdse problemen op te lossen.
Omdat we inherent begrijpen...
dat we samen de macht hebben in plaats van...
wat ons is aangeleerd, het idee van competitie.
We moeten onze verbeelding aanspreken om te kunnen...
dromen van dat paradigma. - En waarvan droom je?
Waarvan ik droom? Dat mensen de straten overnemen.
In oktober 2012 werd New York City getroffen door superstorm Sandy.
Meer dan vier miljoen mensen in twaalf staten gaan hun...
vierde dag in zonder stroom...
na de verwoestende superstorm Sandy.
De bezorgdheid groeit bij mensen zonder voedsel, water en warmte.
De gangen zijn donker, het gebouw is donker, het hele gebouw is donker.
Het is hier als een oorlogsgebied.
Op de ochtend van de storm...
begonnen enkelen van ons de netwerken te activeren...
die waren ontstaan rond Occupy...
en die zich er consolideerden.
OCCUPY SANDY Wederzijdse Hulp Geen Liefdadigheid
We konden netwerken inzetten en stellen dat...
dit zeer effectief organiseren is.
Veel effectiever dan het Rode Kruis en FEMA...
en instellingen die zijn opgezet om noodhulp te geven.
Ik reed snel terug na Sandy met een vrijwilliger...
die geen deel uitmaakte van het Occupy-netwerk,
en toen we terugreden zei ze:
"Ik heb altijd gedacht dat de overheid er zou zijn...
"om me te beschermen en wat ik nu leer..."
"is dat me leugens zijn voorgehouden."
Momenten als Sandy zijn momenten waar we...
de perceptie vergroten over wat er werkelijk aan de hand is.
Deze crises worden alleen maar erger en erger.
De golven worden intensiever...
en de crises zullen...
meer scheuren cre�ren en meer mensen zullen binnenkomen.
Dus in de meest veeleisende crisis...
werken netwerken aan de basis beter dan een top-down overheid.
Dit was wat ik zocht, politiek...
met mensen voor wie veel op het spel staat en het onder controle hebben.
Zelforganisatie, zonder hi�rarchie.
Dit is een politieke filosofie met een lange geschiedenis,
een filosofie die de meesten beschouwen als radicaal en totaal onpraktisch -
anarchisme.
Anarchisme heeft een breed bereik...
maar de fundamentele opvatting is dat de mens een fundamentele...
behoefte heeft aan en recht op vrij creatief werk...
en een leven onder eigen controle,
wat betekent dat elke vorm van hi�rarchie, dominantie,
meester-slaaf relatie,
baas-werknemer-relatie,
een dergelijke relatie zich moet verantwoorden.
Als het dit niet kan, moet het worden ontmanteld...
en vervangen door een vrijere, co�peratieve...
participatiemaatschappij.
Heb je niet een te optimistische kijk op de menselijke natuur?
De andere mening doet dit ook.
Zij beroept zich op de optimistische visie dat leiderschap...
goedaardig zal zijn.
De geschiedenis bewijst overweldigend het tegenovergestelde.
Dus ja, we zijn geen engelen,
maar is de oplossing structuren en instellingen te cre�ren...
die het slechtste in ons oproepen?
Hoe ziet de ideale anarchistische maatschappij eruit?
Waarschijnlijk is het toppunt van het moderne anarchisme Spanje in de jaren 30.
Ik leerde voor het eerst over de anarchistische revolutie in Spanje...
uit een boek waarvan ik hou, van de schrijver George Orwell.
De anarchisten hadden Cataloni� zo goed als in handen...
en de revolutie was nog in volle gang.
Wanneer men rechtstreeks uit Engeland arriveerde...
was Barcelona opzienbarend en overweldigend.
Toen was anarchisme realiteit.
Anarchisme werd eigenlijk in de praktijk gebracht als een politieke filosofie...
en dit is vrijwel de enige keer dat het de afgelopen jaren gebeurde.
Maar Spanje bevond zich midden in een verschrikkelijke burgeroorlog.
Orwell sloot zich aan bij de Republikeinen die...
vochten tegen de fascisten van generaal Franco.
Maar hij besefte dat in Cataloni�...
een buitengewone anarchistische revolutie aan de gang was.
In 1936 was Barcelona...
drie dagen in een algemene staking.
Toen de arbeiders terugkeerden naar de fabriek...
waren veel fabriekseigenaren gevlucht.
De arbeiders moesten zelf de productie weer opstartten...
Dus namen ze de bedrijven over.
- Dat is buitengewoon!
Daarna werd het gereguleerd.
De regering van Cataloni� nam een wet aan...
voor de collectivisatie en arbeidersaansturing.
"Het was de eerste keer dat ik in een stad was..."
"waar de arbeidersklasse de baas was."
"Obers en winkelpersoneel keken je recht aan."
"Behandelden je als gelijke."
"Boven alles was er een geloof in de revolutie en de toekomst."
"Een gevoel dat plotseling opkwam..."
"in een tijdperk van gelijkheid en vrijheid."
"Mensen probeerden zich als mensen te gedragen..."
"en niet als radertjes in de kapitalistische machine.
"Er was veel dat ik niet begreep."
"In sommige opzichten vond ik het niet leuk, maar ik herkende het meteen..."
"als een levenswijze om voor te vechten."
Het was een opmerkelijke en ongekende poging om een...
betere en gelijke samenleving te cre�ren zonder een staat,
zonder religie, zonder kapitalisme,
waar de mensen hun eigen zaken regelen,
arbeiders hun eigen fabrieken runden,
boeren het land overnamen,
vrouwen naast mannen vochten.
Maar in 1937 besloot Stalin, de belangrijkste financier van de Republiek,
dat hij niet kon toestaan...
dat een ware volksrevolutie zou slagen.
De revolutie in Cataloni�...
was het tegenovergestelde van wat in de Sovjet-Unie gebeurde.
Stalin had er veel belang bij...
dat de revolutie in Cataloni� instortte.
Hier vielen de communisten de anarchisten aan.
De anarchistische revolutie werd tot een einde gebracht...
en het gebeurde hier bij de telefooncentrale.
Orwell was bij het tragische einde van de revolutie van de anarchisten...
in de straten van Barcelona.
Stalins interventie ondermijnde de Republikeinen...
en hielp ze de burgeroorlog te verliezen.
De fascisten wonnen. Het was een tragisch moment.
Hoewel de fascistische heerschappij eindigde in 1975...
lijdt Spanje vandaag de dag nog steeds onder wijdverbreide economische verdorvenheid,
een hoge werkloosheid en ongelijkheid.
Maar in een dorp in het zuiden van Spanje...
nam de bevolking het heft in eigen handen.
Anarchistische idealen leven voort.
Het is een interessant schilderij, omdat het de mars laat zien...
van de dorpelingen van Marinaleda naar El Humoso.
Een boerderij van de plaatselijke aristocraat is buiten gebruik...
en de bewoners bezetten de boerderij.
U leidde de originele bezetting van dit land.
Ja, ik leidde de strijd.
De meerderheid van de bevolking was werkloos.
Landarbeiders zonder land en werk
Mensen hadden schulden bij de lokale winkels.
Ze hadden geen uitkering...
behalve zogeheten "gemeenschapssteun"...
een soort zakgeld...
dat de overheid uitreikt om de openbare orde te handhaven.
Dus demonstreerden we van Marinaleda naar deze plek.
We moesten het land door om hier te komen...
omdat de politie ons tegenhield...
langs de route.
De politie ontruimde ons meteen...
maar de volgende dag kwamen we terug.
Uiteindelijk gaf de regering ons het land.
We wilden het niet in eigendom...
we wilden het land bewerken.
Grond is de tuin die de aarde voedt.
Het moet niet worden geplunderd voor winst.
In door bezuinigingen getroffen Spanje verloren miljoenen mensen hun huis,
het leidde in sommigen gevallen tot zelfmoord.
Maar in Marinaleda bouwen de dorpelingen de huizen voor elkaar.
Hoe werkt dat?
De mensen hebben twee opties.
Als ze werken en ze kunnen hier niet werken,
betalen ze maandelijks een bedrag.
De tweede optie is hier werken...
en niets hoeven te betalen...
want je werkt hier.
Je bouwt je eigen huis.
De bewoners nemen deel aan de bouw...
maar ze weten niet in welk huis ze gaan wonen.
- Ja. Dus ze doen voor elk huis even veel moeite.
Ze bouwen alle huizen. Alle huizen zijn hetzelfde.
En na de bouw...
is er een loterij en kiezen ze...
er een van.
Als je de loterij wint, krijg je het beste huis.
Ik hoop het!
Dus je hoopt er in een te wonen?
Geweldig.
Ik vind dat dit systeem overal moet gelden.
Ja.
Maar mensen zoals ik kunnen niets bouwen.
Ik ben waardeloos met mijn handen.
Als ik een een huis zou bouwen wordt het een ramp.
Je kunt maken wat je tussen de stenen...
Oh, cement. Ik kan cement maken.
Cement. Dat kunt u doen,
om deel te nemen. - Ja.
U werkt voor uw eigen huis, dus ...
Ja, ik kan cement mengen.
Dat zou me waarschijnlijk wel lukken.
Als je op ��n plaats de realiteit verandert...
verander je de aarde.
Ik geloof dat een revolutionaire daad...
eender waar...
een wereldwijde revolutionaire daad is.
Ook binnen het kapitalisme...
kun je plaatsen bevrijden...
via acties een andere wereld te laten zien...
dat een andere wereld mogelijk is...
en dromen tot bloei komen...
ook waar geen utopie is.
Als we volhouden...
zullen deze dromen overwinnen.
Ik keerde terug uit Spanje en ging naar kantoor.
Ik besteed veel tijd aan geld vragen van rijke mensen voor ons werk.
Ik ontmoette de uiterst bijzondere, moedige vrouw...
in de bezette Westelijke Sahara -
die illegaal wordt bezet door Marokko -
een mensenrechtenverdediger...
gemarteld, eenzame opsluiting,
decennialang gescheiden van haar kinderen.
Een prachtige, moedige vrouw, die ik vele malen heb ontmoet door de jaren heen.
Ze is een absolute inspiratie.
Telkens als ik haar zie ik voel me echt goed en voel ik me echt een soort van ...
mijn reserves vult. Vrij recent...
keerde ik terug en ik stond op het punt een e-mail te sturen naar...
Richard Branson's stichting om geld te vragen voor ons project.
Ik kreeg een e-mail over...
Branson's Virgin-organisatie zojuist...
een kitesurf-festival organiseerde in de bezette Westelijke Sahara.
Het daagde me dat we afhankelijk zijn van de mensen...
die de status quo zijn. Deze status quo veranderen...
is niet logisch.
Er is iets mis met dit model.
Daarmee worstel ik echt op dit moment.
Toen begon ik te lezen over een buitengewoon verhaal...
over anarchisme in actie duizenden kilometers hier vandaan.
Het begint allemaal hier.
Dit is het Turkse eiland Imrali.
Er is niets op het eiland behalve een gevangenis,
en gedurende twintig jaar was er slechts ��n gevangene...
die levenslang zit voor verraad.
[Turks]
Abdullah �calan richtte de PKK op,
een militante organisatie die vecht tegen Turkije...
om de politieke rechten van de Koerden te beschermen.
Terwijl hij in eenzame opsluiting zit,
las �calan een boek dat alles voor hem veranderde.
De Ecologie van de Vrijheid door Murray Bookchin.
Bookchin was een politiek denker die in de Lower East Side woonde...
in New York, waar ik nu woon.
Hij was ge�nspireerd door de Spaanse anarchistische revolutie...
in de jaren 30.
Spaans anarchisme cre�erde een politieke cultuur...
die de diepste gevoelens van de cultuur raakte...
van het volk.
Het was geen partij, het was niet enkel een beweging,
Het was vooral een volledige educatie, een volledige manier van leven,
een levenswijze.
In die zin was het echt een volksbeweging.
Het was niet uitgevonden in het British Museum, zoals het socialisme.
Hij verkende, ging terug naar de beginselen.
Wat werkt?
Hoe gaan mensen werkelijk met elkaar om?
Hoe leven mensen een rijk leven?
Daaruit ontwikkelde hij later communalisme,
maar in feite een theorie voor het anarchisme,
democratisch anarchisme waarbij mensen interacteren en...
face-to-face besluiten nemen.
Hij vermengde het met ecologie.
Wat we moeten erkennen, naar mijn mening,
is dat er in de wereld vandaag...
miljoenen mensen zijn onder verschillende namen...
die eigenlijk anarchist zijn.
Diep in de cultuur van de mensen is de wens om hun macht te herwinnen,
om hun eigen instellingen op te richten,
om hun eigen leven te cre�ren, om te beschikken over hun leven.
Toen Abdullah �calan Bookchin las, besloot hij dat dit het antwoord was.
Hij paste de idee�n van Bookchin toe op de Koerdische strijd.
Zelfbestuur zonder een staat voor een volk zonder staat.
Hij haalde zijn volgelingen over de filosofie over te nemen.
De idee�n komen in een land in oorlog tot leven.
Syri�.
Dus, dit is een kaart van Syri�.
En waar ik heenga is Rojava,
dit gebied onder Koerdische controle.
Ze hebben een strook grondgebied in handen...
van hier naar hier.
Ik zal hier in de buurt rondzweven en verschillende steden bezoeken.
IS is hier.
Ze komen hier vandaan, in een rechte lijn min of meer,
met inbegrip van Mosul,
Ik zal me hier ophouden.
Het is gevaarlijk, een beetje riskant, ik ben meer dan een beetje nerveus,
maar het klinkt alsof alles waarover ik heb nagedacht...
hier gebeurt. Anarchisme in de praktijk.
Ik wil het zelf zien.
Ik wist niet dat een kogelwerend vest mee moest...
en een verdomde helm. Dat wist ik niet.
De Tigris Grens Irak-Syri�
Daar, Rojava, onze bestemming.
Veel Koerden proberen de overkant te bereiken.
In deze hoek van Syri� is iets bijzonders aan de hand.
Of het nu reproduceerbaar is...
of er dingen zijn waarvan we kunnen leren in de rest van de wereld,
is waarom de rivier oversteken.
In de Verenigde Naties, waar de toekomst van Syri� wordt onderhandeld,
wordt Rojava niet benoemd.
Voor de Syrische Koerden is er geen plaats bij de onderhandelingen.
Maar er gebeurt hier iets. Ik wil uitvinden wat het is.
Nu zijn we in Syri�.
Hallo, hoe gaat het?
Carne, aangenaam.
Dag. Dank u. Dank u.
We werden ontvangen door de YPG, de Koerdische militie,
het Koerdische Volksleger,
dat in Syri� tegen IS vecht.
Het democratische experiment in Rojava begon in 2012...
toen grote delen van het Assad-regime instortten.
Worden de principes van anarchisme - zonder hi�rarchie,
besluiten door het volk, zonder staat -
hier werkelijk toegepast?
Plaatsvervangend minister Buitenlandse Zaken Jazeera Kanton
Assad lokte sektarische conflicten uit onder de Syri�rs.
Dit was de enige regio die niet ten prooi viel aan sektarisch geweld.
Er leven hier Arabieren, Christenen en Koerden...
maar we moedigen iedereen aan samen te werken.
Dit is een gemeentelijke vergadering...
waar dorpsbewoners besluiten nemen over lokale aangelegenheden.
We gingen naar de dokter omdat onze kinderen ziek zijn.
De dokter vroeg of we bij de raffinaderij wonen. Ik antwoordde ja.
Mijn zoon met ademhalingsproblemen moest ik naar het ziekenhuis brengen...
vanwege de raffinaderij.
We gaan dood door de raffinaderij, kameraad.
Er moet een oplossing komen.
Alle bewoners nemen deel - mannen en vrouwen.
Er zijn Arabieren en Assyri�rs,
en ze mogen als eerst spreken om zeker te zijn dat...
niet-Koerdische minderheden een stem krijgen.
De jongeren rijden ontzettend hard...
en sommigen gaan niet naar school.
Dit is zelfbestuur in actie.
Dit is het niveau dat telt in Rojava -
beslissingen over hier worden hier genomen.
Besluiten die hier van invloed zijn, worden hier zoveel mogelijk genomen.
Als beslissingen naar een hoger niveau moeten gaan,
dan gaan ze naar de wetgevende vergadering.
Zoveel mogelijk worden...
beslissingen die hier belangrijk zijn daar in die ruimte genomen.
Beslissingen die niet lokaal genomen kunnen worden, worden hier genomen,
in de regionale vergadering.
We moeten de migratiekwestie bespreken...
om de emigratieramp te stoppen.
We vragen de landen van de wereld Rojava te steunen.
In plaats van de immigranten die in hun land aankomen...
hen hier in Rojava steunen...
zodat ze thuis kunnen blijven.
Na het bijwonen van een debat ontmoette ik enkele vertegenwoordigers.
Vrouwen maken 40% deel uit van de vertegenwoordiging.
De wetgevende macht weerspiegelt de hele samenleving -
Koerden, Arabieren, Armeni�rs, Syri�rs, Turkmenen.
Ik zie mezelf niet als een Arabisch lid van het bestuur.
Ik vertegenwoordig Koerden, Syrische christenen en eender wie.
aangezien we ��n volk zijn.
Vind je dat als jongere...
je idee�n serieus worden genomen in de vergadering?
In het begin was het moeilijk voor ons.
Voor het eerst waren er jongeren in het parlement,
voor iedereen was het nieuw, vooral als jonge vrouw.
Zij zien nieuwe idee�n, ze zien hoe wij werken in het Parlement,
ze nemen onze idee�n serieus, en ze geloven erin.
We proberen een systeem te bouwen voor de hele wereld...
om de idee�n van ons over te nemen.
Ik ben in heel veel waardeloze ruimtes geweest...
waar je mensen ziet zitten,
zoals de Veiligheidsraad, het Parlement,
bla bla bla.
Deze, hoewel een beetje sjofel,
is eigenlijk wel de beste.
Er is bijna een omgekeerd paradigma van toepassing:
hoe sjofeler de ruimte van het collectief,
hoe beter de democratie.
Hoe sierlijker en vergulder hoe meer ...
afgemat de democratie is, des te minder is het een vertegenwoordiging.
Er is echt het gevoel ergens te zijn aangekomen...
dat is heel speciaal voor mij.
Boeken...
Het is voor anarchisten als Republikeins Spanje...
tijdens de Burgeroorlog.
Sokken.
We zijn acht kilometer van de frontlinie van IS.
Niemand heeft een rang in de YPG, maar ze hebben teams.
Dit is een niet-hi�rarchische maatschappij...
gebaseerd op anarchistische filosofie.
Maar voor een niet-hi�rarchische leger lijken ze het vrij goed te hebben gedaan.
Overal werd gevochten in de stad.
Overal zijn kogelgaten zichtbaar...
in de muren en ramen.
We hebben de stad twee keer ingenomen.
Eerst was het in handen van Jabhat Al-Nusra...
en toen van IS.
Met de grond gelijkgemaakt.
Vuren vanaf hier uiteraard.
Het verbaast me niet dat burgers niet willen terugkeren.
De YPG zijn de meest effectieve grondtroepen in de oorlog tegen IS.
Het heeft ongeveer 30.000 vierkante kilometer van het grondgebied onder controle,
een gebied ter grootte van Belgi�...
met enige steun van Amerikaanse luchtaanvallen.
Is het ok� om handen te schudden? Ja.
Hallo, gegroet.
Dank u. Dank u.
Aangenaam.
Dit is de punt van de spies...
in de strijd tegen IS.
Ze zijn allemaal zo jong.
IS bevindt zich in die huizen daar?
[eigen taal]
Ze komen 's avonds tevoorschijn?
- Ja. Als konijnen.
Dus ze bevinden zich ook op die heuvel daar?
Bij daglicht durven ze niet tevoorschijn te komen...
omdat wij het gebied beheersen.
Geldt voor ons niet hetzelfde?
Als je op de borstwering staat, schieten ze dan niet lukraak?
De strijders vertelden dat IS hun deel van de frontlinie...
niet graag aanvalt omdat ze denken dat ze niet...
naar het paradijs gaan als ze door een vrouw gedood worden.
Ik weet waar je tegen vecht,
maar waar vecht je voor?
Door de machtsgeschiedenis in onze samenleving...
denkt men dat vrouwen zich niet kunnen beschermen...
en vrouwen geen wapen kunnen dragen.
De YPJ en de YPG verwerpen dit idee.
Ons doel is ons land, onze cultuur en onze taal te beschermen.
Omdat het ons thuisland is, moeten we er vrij kunnen leven.
Eerst moet je de vrouwen bevrijden.
Zonder de bevrijding van vrouwen...
is er geen vrije samenleving.
Zowel de vrouwelijke als de mannelijke gevechtseenheden lijden zware verliezen.
Op deze begraafplaats zijn veel graven recent gegraven.
Net als Orwell in Spanje in de jaren 30...
ben ik getuige van iets bijzonders.
De anarchistische idealen waarin ik geloof...
zijn hier in de praktijk gebracht, en het werkt.
Rojava laat de wereld zien dat er een betere manier van organiseren is.
Deze mensen hebben democratie gebouwd,
ze hebben het grootste deel van Syri� in handen dat stabiel is en democratisch.
Het is een inclusieve democratie waar de Assyri�rs,
Arabieren en Koerden evenveel kansen krijgen.
Waarom zou je ze niet steunen?
Ze vechten tegen IS, ze offeren honderden levens.
Het zijn de mensen die 's werelds oorlogen vechten tegen deze...
deze horror.
Het probleem is dat niemand naar hen luistert...
en landen als Amerika, die hier in oorlog zijn,
niet met ze op politiek niveau praat.
Het is een verdomd zwaar gevecht, en het is een gevecht...
Ik ben blij het op me te nemen. Ik heb me zelden meer...
solidair gevoeld dan met de mensen hier.
Het klinkt romantisch. Ik ben niet Lawrence of Arabia...
maar dit zou ik willen doen.
Dit is waarom ik doe wat ik doe.
En ik ben echt, echt...
Ik ben echt verdrietig dat ik moet vertrekken, echt verdrietig.
Alsof ik terugkeer uit een konijnenhol.
Wat zag ik?
Was het echt?
Kan het hier gebeuren?
Ik ben er door ontdaan...
omdat ik vind dat ze een epische strijd voeren.
Hier hebben we het over een nieuwe iPhone...
en dat Apple een stylus voor de iPad heeft gemaakt...
en is Donald Trump, racist, vrouwenhater en miljardair...
het centrum van de politieke belangstelling.
Men wordt het spuugzat.
En we denken dat we beter zijn dan hen,
we denken een superieur systeem te hebben.
Ik denk dan: "Wie is hier de idioot?"
De belangrijkste aanspraak van de overheid is ordehandhaving,
maar het wijst aantoonbaar op groeiende wanorde.
En als ze de controle verliezen...
zal de reactie van de overheid meer indringing zijn en meer dwang.
Dit is de toekomst, tenzij we handelen.
Het tegenovergestelde van een opgelegde orde door de overheid is niet chaos.
Er is een diepere orde, verborgen in de menselijke samenleving,
Die baseert zich niet op dwang, maar op samenwerking en vertrouwen.
Niet gebouwd door overheden en politici...
maar door mensen die uiteindelijk bewust worden van hun eigen kracht.
Maar het zal niet vanzelf gaan.
Occupy alles!
Het is aan ons.
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.