Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Corsican
Croatian
Czech
Danish
Dutch
Esperanto
Estonian
Ewe
Faroese
Filipino
Finnish
French
Frisian
Ga
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Gujarati
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hindi
Hmong
Hungarian
Icelandic
Igbo
Indonesian
Interlingua
Irish
Javanese
Kannada
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kurdish (Soranî)
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lingala
Lithuanian
Lozi
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Malayalam
Maltese
Maori
Marathi
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Nigerian Pidgin
Northern Sotho
Norwegian
Norwegian (Nynorsk)
Occitan
Oriya
Oromo
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Portugal)
Punjabi
Quechua
Romanian
Romansh
Runyakitara
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish (Latin American)
Sundanese
Swahili
Swedish
Tajik
Tamil
Tatar
Telugu
Thai
Tigrinya
Tonga
Tshiluba
Tumbuka
Turkish
Turkmen
Twi
Uighur
Ukrainian
Urdu
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof
Xhosa
Yiddish
Yoruba
Zulu
ترجمه و زیرنویس: سروش اکبری
حس بسیار خوبی پشت حل کردن مسائل وجود دارد
بسیار سخت تلاش می کنید تا راه حل را نمی توانید پیدا کنید
و یکدفعه میگید آهان همینه
و فکر می کنم مریم میرزاخانی می توانست این اشتیاق را به همه نشان دهد
هرجا که نگاه کنید انواع هنرها از ریاضی شروع می شوند
برای مثال ساختمان ها،مساجد و بناهای تاریخی که ما اینجا در اصفهان داریم
پُر از ایده های ریاضیاتی هستند (علی رِجالی - موسس خانه ریاضیات اصفهان)
(صدای مریم میرزاخانی) وقتی به بعضی برگه ها نگاه می کنم یا با همکارانم صحبت می کنم ایده های بسیار خوبی وجود دارد که حس می کنم جذاب هستند
مثل گوش دادن به موسیقی یا تماشای یک نقاشی شگفت انگیز حقیقتا مثل هنر می ماند
رموزِ سطح دیدگاه ریاضیاتی مریم میرزاخانی
کارهای پیشرو مریم میرزاخانی ابزار جدیدی به ریاضی دانان داد تا هندسه سطوح را درک کنند
در سال 2014 او تبدیل به اولین زنی شد که مدال فیلدز را برنده شد.
معتبرترین جایزه در ریاضیات
راهگشای ریاضات خوب پیداکردن مشکلات مهمی است (الکس رایت - دانشگاه میشیگان)
که همچنین به صورت ذهنی به دیگر مباحث ریاضی مرتبط است
کار ما نه تنها مشکلات را حل می کنید بلکه مشکلات دیگری را هم قابل دسترسس و حل قرار میدهد
(مباحث ریاضی تخصصی که قابل ترجمه به فارسی نیستند)
ما امروزه در دوران طلایی ریاضیات هستیم
توپولوژی هندسه جبری که جدای از هم توسعه یافتند
با هم ترکیب شدند تا مشکلات بیشتری را حل کنند
مریم تاثیر گرفته از تمام این زمینه ها بود روی یک مشکل خاص
همه اینها بخشی از یک دنیا بودند و همه به یکدیگر متصل بودند
و جای اینکه فقط سعی کنه مفاهیم رو درک کنه سعی میکرد تعامل بین چیزها را درک کنه
من خیلی درش خوب نبودم
(صدای میرم میرزاخانی) و حتی یکسال در مدرسه راهنمایی اصلا نمراتم درش خوب نبود چون اصلا علاقه مند نبودم
بیشتر علاقه به خواندن کتاب ورمان داشتم
حتی یادم میاد زمانی که هر شب یک داستان برای خودم تعریف میکردم و شب به شب داستان را ادامه میدادم
فکر میکردم که نویسنده بشم
او خودش رو در اتاقش حبس میکرد (یان وندراک، شوهر مریم، علوم کامپیوتر دانشگاه استنفورد)
یک کاسه بزرگ سیب میبرد و یکی یکی میخورد و کل بعد از ظهر را کتاب می خواند
مریم دو برادر داشت آرش و علی
درواقع آرش کسی بود که مری را به ریاضیات علاقه مند کرد
از دوران دبستان و از خانواده اش
او یاد گرفت چطور ریاضیات را یاد بگیرد و چطور مثل یک ریاضی دان فکر کند
(دبیرستان دخترانه فرزانگان)
بعد از انقلاب ایران
این دو مدرسه راه اندازی شدند برای دانش آموزان خاص و با استعداد (سیاوش شهشهانی - پروفسور ریاضیات دانشگاه شریف)
یکی برای دختران و یکی برای پسران فقط در پایتخت مان تهران
دانش آموزان از تمامی مدارس مناطق تهران (رویا بهشتی - پروفسور ریاضیات دانشگاه واشنگتون)
ازشون امتحان ورودی گرفته میشود و حدود 90 تا 100 نفر از بهترین ها وارد این مدرسه میشوند
وقتی وارد دبیرستان شدیم
ریاضی را انتخاب کردم چون دوست داشتم
و دبیرستان بسیار از ما حمایت کرد
با در اختیار گذاشتن منابع و معلمان
چون این مدرسه جایی است که میرزاخانی از آن شروع کرد
من و مریم در 1988 با هم آشنا شدیم تازه مقطع راهنمایی را شروع کرده بودیم
وس سریع با هم دوستان صمیمی شدیم
و تا هفت سال بعد با هم سر یک میز می نشستیم در راهنمایی و دبیرستان
(معصومه زندگی نژاد - معلم ثابق مریم، دبیرستان فرزانگان)
معلم ریاضی تست ها را به ما برگرداند
و نمره تست مریم 16 از 20 شده بود
خیلی ناراحت شد و گفت دیگه بسه حتی نمی خوام بیشتر از این تلاش کنم
اما اوضاع تغییر کرد وقتی وارد کلاس هفتم شدیم و او خیلی بهتر شده بود
او به جایی رسیده بود که یک مشکل را از چند روش مختلف حل میکرد (یاسمن فرزان - فیزیکدان، دوست مریم)
حتی یک جوک شده بود که مریم یک مسئله را از چهار روش حل کرده بود
ما یک معلم هندسه داشتیم آقای نیوشا
و هیشه درباره این حرف میزد
که در مدرسه دیگری درس میده که دو دختر ددانش آموز با استعداد داره (کیا دلیلی - همکلاسی مریم)
و همه ما باید از اونها یاد بگیریم و آن دو نفر مریم و رویا بودند
هر هفته در کلاس درباره آنها حرف میزد که چقدر سریع مسائل را حل می کنند
همیشه سعی در رقابت با پسرها باعث ایجاد انگیزه بوده
(جعفر نیوشا - معلم دبیرستان)
آقای نیوشا این مسائل را به آنها داد
بعضی مسائل به وسیله چهار یا شش تا هشت روش مختلف حل شده بود (اکبر ترابی - هم تیمی مریم)
من همکلاسی مریم بودم وقتی که 14 یا 15 سالمان بود (مریم یزدان پرست - همکلاسی مریم)
مریم بسیار سریع بود
بسیار جالب بود که مریم مسائلی را حل میکرد که برای همه ما سخت بود
بعضی مواقع حتی نمی توانست توضیح بده بسیار سریع فکر میکرد
چیزی که باعث موفقیت او بود این بود که سخت تلاش میکرد
بسیار روی مطالعات و تحقیقاتش متمرکز بود
و او بسیار زیاد تمرین میکرد تمرین، تمرین، تمرین
مریم برای من یک بچه نابغه بود (امید کرم زاه - دپارتمان ریاضی دانشگاه شهید چمران اهواز)
او به وسیله والدین و معلمانش به این شکل شناسایی نشد
وقتی در جوانی محاسبات ریاضی را عالی انجام میداد
این اولین تعریف از یک کودک نابغه است
اصفهان - ایران
یک راه برای جذب جوانان به ریاضیات ایجاد رقابت است
پس ما شروع به برگزاری مسابقات ریاضی در اصفهان کردیم از سال 1983
و خیلی از دانش آموزان بخاطر این مسابقات جذب ریاضیات شدند
ما شنیده بودیم که خیلی از دانش آموزان در آن مسابقات بسیار عالی عمل کرده اند
پس خیلی هیجان انگیز بود که ببینیم ما چطور عمل خواهیم کرد در مقایسه با آنها
(صدای مریم میرزاخانی) ما رفتیم دفتر مدرسه و درخواست کردیم که می خواهیم در این مسابقات شرکت کنیم
او خیلی حمایت مان کرد و ما آن سال در دور مسابقات ملی شرکت کردیم
و قبل از ما هیچ دختری در مسابقات ملی نبود
(خیریه بیگوم هائرزاده - مدیر عامل موسسه خِرَد)
ما در آن کارگاه شرکت کردیم بعد از اتمام کلاس نهم
اما اون اولین باری بود که با پسراها قاطی شدیم
اولین سرفصل ریاضیات حل مسئله است
ما در چهار زمینه اصلی ریاضیات کلاس حل مسئله داشتیم
که شامل: تئوری اعداد - ترکیبیات - هندسه و جبر است
من به آنها انواع مسئله که از منابع مختلف پیدا کرده بودم دادم
یکی از این مسائل که نمی دانستند چطور حل کنند مریم یک راه حل برایش نوشت و به من داد
مجبور شدم به کتب مرجه مراجعه کنم (کسرا رفیع - پروفسور ریاضیات دانشگاه تورنتو)
تا ببینم او از چه شروطی استفاده کرده و دیدم که او درست انجام داده بود
پس مجبور بودم برم پایه آنالیز مختلط را مطالعه کنم تا اثباتش را درک کنم
من معمولا سالی دو بار سخنرانی داشتم
و مسائل ریاضی جدید معرفی کنم (عبادالله وحمودیان - پروفسور ریاضیات دانشگاه شریف)
عباد محمودیان توجه دانش آموزان را به مسئله های جدید جلب می کرد
و مسئله خوبی در نظریه گراف و ترکیبیات بود
مریم مسئله را ثابت کرد و آنها چاپش کردند
این اولین مقاله ای بود که مریم منتشر کرد
رویا و مریم اولین دانش آموزان دختری بودند که وارد لیست ورودی تیم امپیاد بین المللی شدند
ما اولین بار در 1994 هنگ کنگ شرکت کردیم
مریم مدال طلا گرفت امتیاز 40 از 42 گرفت
و من مدال نقره گرفتم
فکر می کنم این زیبایی ریاضی را به من نشان داد (صدای مریم میرزاخانی)
چون من به عنوان یک چالش بسیار درباره اش هیجان زده بودم
و بعد متوجه شدم که خیلی خوبه و من دارم ازش لذت می برم
و این فرصت را به من داد تا بیشتر درباره مسائل ریاضی فکر کنم
سال 1995 بود و المپیاد در کانادا بود
مریم مدال طلا گرفت اما ایندفعه امتیاز کامل 42 از 42 را گرفت
مریم برگشت و دستاوردش رو دست پایین شمرد
گفت این تنها سالی بود که امتیاز کامل گرفتن بسیار آسان بود
در اون موقع فقط 3 نفر بودند که امتیاز کامل را در المپیاد از ایران بدست آوردند
و مریم به چشم ما یک جور قهرمان و مبرز بود
مریم معروف شد و عکسش در روزنامه ها رفت
بعد از اون زنان بیشتری جذب ریاضیات شدند
اون زمان مریم چون یک ابرستاره بود در هر جایی
اینکه یک دختر مدال طلای المپیاد را برنده بشه
برای بقیه دانش آموزان بسیار الهام بخش و دلگرم کننده و بود
همچنین برای خود من که بدونیم غیرممکن نیست
زمانی که ما در ایران بزرگ می شدیم
هیچوقت نگاه منفی درباره زنانی که در ریاضیات یا کارهای علمی بودند وجود نداشت
ما هیچ وقت حس نکردیم که این یک حرفه مردانه است که ما درش ورود کنیم
این مورد که زن ها توانایی هایی به موازات مردان ندارند در ایران وجود ندارد (کامران وفا - دپارتمان فیزیک دانشگاه هاروارد)
فکر می کنم این جنبه به وسیله آموزش رنان در این دیگر وجود ندارد
در آموزش عالی بیشتر از 50 درصد دختران هستند
در دانشگاه شریف بیشتر از 40 درصد دانشجوهای جدید دختر هستند
زنان در ایران برتری ویژه ای ندارند (حسین معصومی همدانی - موسسه فلسفه ایران)
پس باید تلاش کنند تا موقعیت اجتماعی بهتری بدست بیاورند
بوسیله ورود به حوزه های هنری و علمی
برای ورود به این گروه های برتر
باید بیشتر از اینها تلاش کنید
مریم بعد از اتمام مدرسه تصمیم گرفت به دانشگاه شریف برود
به عنوان اعضای تیم المپیاد ایران ما مجبور نبودیم آزون ورودی بدیم
می تونستیم هر رشته ای را انتخاب کنیم در کالج
انتخاب اول مریم ورود به دپارتمان علوم ریاضیاتی دانشگاه شریف بود
ما از سال 1995 تا 1999 در دانشگاه حضور داشتیم
رئیس دپارتمان پروفسور تابش بود
و بسیار ما را حمایت کرد
ما مرکز برترین ها را بنیان گذاشتیم
گذاشتیم هر کسی با سرعت خودش پیش بره نه کنترلشون کردیم و نه هل شون دادیم
اول صبح آنها در جلوی دپارتمان ریاضی در یک دایره دور هم جمع میشدند
درباره مشکلات ریاضی حرف میزدند
رویا و مریم هم حضور داشتند
ما یک برنامه آموزشی بسیار باز داشتیم
که به دانشجویان آزادی عمل میداد
همه می تونستند دوره های تکمیلی تحصیلی
نسبت به دیگر دانشگاه ها آزادی بیشتری بهشون میداد
ما خیلی فوتبال بازی یکردیم مریم همیشه می گفت دوست داره بیاد بازی کنه
تنها دختری که واقعا اومد بازی کرد
اومد و صحبت کرد تا بگذارند بیاد بازی کنه
مریم همچنین عضو کمیته المپیاد شد و مربی المپیادی های جدید شد
اینکه باهاش بنشینی و ببینی چطور فکر میکنه تا مسائل جدید طرح کنه
او بینش عمیقی درباره ریاضیات داشت
مقالاتش چاپ شد و در مقطع کارشناسی بود
موضوع جالبی بود که داوران از او خواستند که کمک هزینه تحصیلی کسی دیگه را به او بدهند وقتی که او در مقطع کارشناسی بود
چون او هنوز داشت شهرت کسب میکرد بر اساس نتایج اش
(امید نقشینه ارجمند - دانشگاه امیرکبیر)
تصمیم گرفت در المپیاد شرکت کنم و شروع کردم به خواندن چند کتاب (تینا ترکمن - فارغ التحصیل دانشگاه هاروارد)
و یکیش کتاب نظریه اعداد مریم بود
یک چیز خاص و متفاوتی در اون کتاب بود
توسط دو زن ایرانی نوشته شده بود مریم میرزاخانی و رویا بهشتی
اون شامل هر دوی مسائل زیبای ریاضی المپیاد
و قضیه های ریاضیاتی عمیق بود
که می شد در یک کتاب ریاضیات دانشگاهی پیدا کرد
قبل از اینکه مریم این را بنویسه
منبع دیگری برای مطالعه دانشجویان نبود
و او کتابی کامل برای دانشجویانی که می خواستند ریاضیات المپیاد یاد بگیرند نوشت
بعد از سال ها ما هنوز داریم ازش استفاده می کنیم و ازش یاد می گیریم
ما رفیم اهواز در جنوب ایران برای شرکت در کنفرانس دانشجویان
حدود 40 دانشجو با اتوبوس به اهواز رفتند در بخش جنوبی ایران
هم کنفرانس بود و هم مسابقه که مریم در اون اول شد
ما قبل از نیمه شب اهواز را ترک کردیم
هوا بارانی بود و در راه برگشت
اتوبوس از جاده خارج شد و به رودخانه افتاد
و چندتا از دوستانمان کشته شدند
راننده نتوانسته بود در تاریکی جاده را درست تشخیص بدهد
و اتوبوس تصادف کرد و داخل یک دره بزرگ افتاد
و هفت تا از دانشجویان درجا کشته شدند
مریم در اتوبوس بود رویا در اتوبوس بود
رویا نیازمند چندین عمل جراحی شد
من چندین شب در بیمارستان بودم
کبد من اسیب دیده بود و نیازمند عمل جراحی شد
و دو نفر دیگر بودند کیا و ایمان
همه می آمدند عیادت تا ببینند چطور هستم مریم یکی از آنها بود
و خیلی احساساتی شده بود و ن هیچ درک نمی کردم چرا
و بعدا فهمیدم که فکر کرده بود من فوت کردم
این فقدان بزرگی برای جامعه علمی ما بود
هیچوقت فراموش نخواهیم کرد
اینطور فرض شد که اگر تو نفر اول کلاس هستی
و اگر می خواهی برای دکترا ادامه بدی باید کشور را ترک کنی
پرفسور شهشهانی پیشنهاد داد
که اگر می خواهید شانس بیشتری برای قبولی در دانشگاه های خوب داشته باشید
هرکدام باید یک دانشگاهی را انتخاب کنیم که دیگری برای آن اقدام نکرده باشد
مریم هاروارد را انتخاب کرد و من ام آی تی را چون می خواستیم به همدیگر نزدیک باشیم
در پاییز 1999 من یک تماس تلفن از پروفسور "جو هریس" گرفتم
او عضو کمیسیون پذیرش دپارتمان ریاضی مدرسه عالی بود
و او تماس گرفت تا از من درباره مریم میرزاخانی سوال کند که برای پذیرش در مدرسه عالی هاروارد اقدام کرده بود
کامران وفا به من زنگ زد و گفت
آیا درباره این نامه معرفی مطمئنی؟ چون آنها قبول کردند که مریمم را بپذیرند
او به من گفت ما باید منتظر خبرهای خوبی از مریم باشیم
و من یکجورایی از قطعیت او سورپرایز شدم
معلوم شد که پنج تا از آنها اولین انتخابشان این بوده
(تِریست - ایتالیا)
سپس ما دو ماهی در ایتالیا گذراندیم
جایی که ویزاهامون را برای آمدن به اینجا گرفتیم
چیزی که مرزهای تشریفاتی را شکست سفر به ایتالیا بود
تا پنج سال اول مریم را، خانوم میرزاخانی صدا میکردم
تا وقتی که به ایتالیا رسیدیم و او دیگر فقط "مریم" بود
(کمبریج، ماسچوست، امریکا)
فکر می کنم داستان مریم چیزی شبیه به داستان منه
درباره دختری است از کشور خودم در دنیای واقعی
زندگی مستقل به عنوان یک دختر تنها که از کشور دیگری آمده
با فرهنگ و رسومات کاملا متفاوت بسیار چالش برانگیز بود
مثلا اجاره مکانی برای زندگی
گرفتن کارت اعتباری و پرداخت قبوض چیزی نبود که بخوای همیشه باهاش درگیر باشی
عادت داشتی که به زبان بومی خودت صحبت کنی
فکر میکنی که داری به زبان خارجی صحبت می کنی
میرسی اونجا متوجه میشی که اصلا اینطور نیست
اولین باری بود به ایالات متحده میومدیم
هیچ چیزی درباره شهر و دانشگاهش نمی دونستم
خیلی در این باره نگران بودم اما به محض اینکه رسیدم تمام نگرانی رفع شد
مریم به هاروارد رفت و رویا به ام آی تی پس هر دو در بوستون بودند
و دوستی مریم و رویا در بوستون پایدار ماند
بعضی مواقع به بوستون میرفتم و این دو دوست را ملاقات میکردم (امیر جعفری - دپارتمان ریاضیات دانشگاه شریف)
و آنها درواقع جدا نشدنی بودند
هروقت مریم را میدیدم رویا باهاش بود و هر وقت رویا را میدیم مریم باهاش بود آنها چون دو خواهر بودند
هیچوقت در سال اولی که آنجا بودم احساس دلتنگی برای وطن نکردم
چون دوستان خوب بسیاری آنجا بود
ما گروه های مطالعاتی ایرانی تشکیل دادیم (هژیر رحمانداد - پروفسور مدیریت دانشگاه ام آی تی)
ما سینارها و گفتگوهایی ترتیب دادیم و شب های فیلم
رفتم خونه اش تا در پختن غذا کمکش کنم
او داشت یک مدل برنج ایرانی می پخت (ایزت کوزکان - دانشگاه ایلنوی، شیکاگو)
که یک مقدار زیر برنج را کمی سرخ میکنند
او خیلی سرگرم این کار بود و موسیقی گذاشت و شروع به رقص کرد وقتی داشت مشغول پخت بود
او کمی کم حرف بود حتی وقتی که با بهترین دوستان ش بود
او هیچوقت درباره عقاید سیاسی و مذهبی اش با ما حرفی نمیزد
این نقطه اینجا عدد اول نیست
من اولین بار مریم را در سمینار تحقیقاتی ام ملاقات کردم
خیلی مواقع دانشجویان فارغ التحصیلی ارائه میدادند و خیلی شبیه به یک کلاس باز بود (کورتیس مک مولِن - دانشگاه هاروارد)
مریم در سال دومش شروع به کار با کرت مک مولن کرد
او کمی مایوس شده بود درباره مسئله ای که روش کار میکرد چون نمی تونست حلش کنه
اون روش خیلی کارا نبود (صدای مریم میرزاخانی)
فکر میکردم راه درستی را برای انجامش دارم میرم اما فهمیدم که داشتم اشتباه میرفتم
تنها مسئله ای بود که او دو ماه روش فکر میکرد و هیچ جایی بیرون نمیرفت
بسیار ناراحت بود
مریم کاملا مطمئن نبود که مک مولن که پروفسورش بود توجه کافی به او میکنه
سپس من پیشنهاد دادم که او یک سخنرانی داشته باشه درباره این فرمول مک شِین
و او یک ارائه عالی ترتیب داد
او همیشه با یک لیست بلند از سوالات به دفتر من می امد
و سناریوهای نظری ریاضی را توضیح میداد
ما کلی وقت میگذاشتیم تا ببینیم اگر این نظریات اصلا معنی میدهند و چطور باید باهاشون روبرو بشیم
بیشتر کارهای میرزاخانی درباره هندسه سطوح بود
مثل سطح یک توپ یا سطح یک دونات
که ریاضی دانان آن را "تورِس" می نامند
و در پایان نامه دکتراش او روی یک سوال پایه ای درباره هندسه سطوح متمرکز شد (اریکا کلاریچ - ژورنالیست ریاضیات)
که درباره این است که چه می شود اگر روی یک سطح قرار بگیرید و شروع به حرکت روی یک خط صاف کنید
نسبت به آن سطح مسیر شما ممکن است به خودش برگردد
برای مثال اگر به صورت مستقیم روی زمین راه بروید
یک دایره تشکیل میدهید مثل اکوادور و میرسید به همانجایی که شروع کردید
و همین اتفاق روی یک تورس هم می افته روی سطح یک دونات
اگر مستقیم به سمت حفره مرکزی قدم بردارید
میرید به سمت پایین حفره و زیر آن و برمیگردید همانجا که شروع کردید
اما اگر به سمت مسیر دیگری روی تورس قدم بردارید
مسیر شما ممکنه تا ابد سرگردان باشه و هیچوقت به نقطه شروع نرسید
پایان نامه دکترای میرزاخانی متمرکز بود روی اینکه یک خط مستقیم به نقطه اولش برگرده و هیچوقت خودش را قطع نکنه
که ریاضیدانان آن را منحنی های نزدیک ساده می نامند simple closed curves
این منحنی ها را به سادگی می توان روی یک گوی یا تورس تفکیک کرد
اما تفکیکش روی یک تورس با دو حفره آسان نیست
حلقه های ساده روی این شِی بسیار پیچیده تر هستند
چون می تونید برید داخل یکی از این حفره ها دور بزنید و برگردید به پشتش
اولین کاری که او روی تز اش انجام داد این بود که با یک مسئله خیلی ساده شروع کرد
شما سطحی دارید که خیلی پیچیده تر از یک گوی یا تورس است
دو تا دسته داره که در ریاضیات آن را بزرگتر از یک میدونیم
و او تعداد این منحی ها و حلقه های رو سطح را شمرد
که همدیگر را قطع نمی کنند و از طولشون ثابت شون استفاده کرد
برای درک منحنی های ساده نزدیک روی یک سطح simple closed curves
باید هندسه دقیق سطح را درک کنید
و وقتی که ما داریم درباره یک تورس یا یک تورس با دو حفره حرف میزنیم
ما درباره شکل سطحش صحبت کردیم اما نه همه چیزش
می تونه یک تورس چاق باشه یا یک تورس لاغر بلند
و همین بحث درباره تورس هایی با دو حفره هم صدق میکنه
این سطوح هندسه پیچیده تر دارند که یهشون هندسه هایپربولیک گویند hyperbolic
اما باز هم این ما هستیم که جزئیات هندسه آنها را انتخاب می کنیم
که دسته های آنها چقدر چاق یا لاغر باشند
و هندسه ای که ما انتخاب می کنیم
تعیین می کند که چه تعداد منحنی ساده نزدیک با طول های مختلف وجود دارند
ریاضیدانان یک مفهومی دارند به اسم modula space
که به شما اجازه میده تمام هندسه های محتمل روی یک سطح را درنظر بگیرید
این ماجولا اسپیس مثل یک نقشه است modula space
و هر نقطه روی نقشه
آدرسی برای یک هندسه محتمل متفاوت است که میتونه روی سطح شما وجود داشته باشه
دونات چاق مورد نظر شما روی یک آدرسی روی نقشه قرار خواهد داشت
و دونات لاغر بلند روی آدرس دیگری قرار می گیرد
و دو دونات با زخامت همسان می توانند در همسایگی روی نقشه قرار گیرند
درحالی که یک دوتان با زخامتی متفات دورتر قرار می گیرد
و وقتی میرزاخانی می خواست اون منحنی های ساده نزدیک را روی یک سطح خاص بشمارد
در نهایت همزمان نگاهش به تمامی سطوح یکسان بود
او به ماجولا اسپیس نگاه کرد modula space
و برای اون کار او باید وارد محاسبه مقادیر ماجولا اسپیس میشد
وقتی او این مقادیر را محاسبه میکرد
او تعدادی از این چندجمله ای های ساده و عدد پی و اعداد گویا در آن بدست آورد
و اون تونست تعابیری از این اعداد کنه
و به فرمول های بازگشتی که برای آنها پیدا کرد
که منجر به یک مدرک جدیدی شد از یک نتیجه گیری در توری ریسمان در فیزیک ریاضیات
که در اصل بهش میگن witness conjecture
در یک جایی به من گفت که او معتقد است که راه حل مریم
بهتر از مال خودش است
این نشان میده که اگر این راه حل اول نبوده اما باز راه حل بسیار زیبایی بوده
سه تا روزنامه وجود داره که ژورنال های ریاضیات را چاپ می کنند
که دستاورد بشدت نادری است برای یک دانشجوی فارغ التحصیلی که وارد یکی از این ژورنال ها بشه (جایادو آتریا - دانشگاه واشنگتون)
اینونشن متمتیکا و ژورنال ریاضیات امریکا
مردم هنوز آن را می خوانند و ایده های جدیدی از آن استخراج می کنند
مردم متفاوت اند و شیوه های متفاوتی برای ریاضیات وجود دارد (صدای مریم میرزاخانی)
و اگر می خواهید یک ایده منطقی بدست بیارید
باید با شکیبایی زمان زیادی صرف فکر کردن بکنید
و مایوس نشوید
و برگردید به همان مسئله ها
و با اعتماد بنفس باشید
شاید روزی یک ایده خوب به ذهنتان بیاد
او بشدت متمرکز بود
و فکر می کنم او این رفتار را موقع حل مسائل هم داشت
می گفت: می تونم انجامش بدم و حلش کنم
هروقت او یک مانع میدید براش مثل یک پازل بود که باید انجامش میداد
او موانع را بسیار جدی می گرفت
بجای پرسش سوال ها
او دوست داشت شروع کنه به توضیح دادن مثل یک داستان یا روایت های ریاضیاتی
و این روایات بسیار بلند پروازانه و نظری بودند و تقریبا مثل داستان های علمی تخیلی بودند
او می تونستت حدس و گمان های مبهمی طرح کنه
درباره اشکال مرزهای ناشناخته ریاضیاتی
کاملا با جزئیات درست و تصور میکرد چطور همه اینها با هم جور میشن
و او بسیار با پیدا کردن سوالات درست سازگار شده بود
و فکر میکن این از بینش نظری او میامد
او جلوتر فکر میکرد شکل تئوری که باید کشف بشه چطور باید باشه
حدود دو ماه بعد از اینکه او "یان" را ملاقات کرد
به من گفت که می خواد با این آقا دوست بشه
او با این مَرد قدبلند اهل چِک آشنا شد که او هم دانشجو بود
جزئیات زیادی نگفت مریم جزئیات زیادی را با ما درمیون نمی گذاشت
او سال 2004 فارغ التحصیل شد
و ما در پاییز 2003 آشنا شدیم
او دختر خیلی متواضع و ساده ای بنظر یومد
اصلا درباره کارش صحبت نمی کرد
اوایل اصلا نمی دانستم که بسیار در کارش ماهر است
می دونستم که او دانشجوی دکترای هاروارد است
آنها در گوشه اتاق دست در دست همدیگه بودند
و گفتم اوه این داستان جدید است تا آنجایی که ن خبر دارم
اینکه مریم شروع کرد با یک غیر ایرانی ملاقات کردن یکجورایی شکستن چندین مرز در جمع ا بود
این زیبا بود که مریم درگیر چنین موانعی نبود
آنها در پرینستون هم ازدواج حقوقی کردند و هم ازدواج اسلامی
ما رفتیم کوهنورد، آنها آنجا ازدواج کردند برگشتیم و آشپزی کردیم
غذای عروسی ماهی سالمون با هلو و انبه بود
احساس من این بود که مریم و یان بسیار کنار هم خوشحال بودند
کم کم خبرهای تِزها و دستاورهای او در پرینستون پیچید
و بسرعت میتوجه شدیم که باید این شخص را استخدام کنیم
او یک موقعیت بسیار معتبری کسب کرده بود بخاطر بورس تحصیلی
و تصمیم گرفت که به دانشگاه پرینستون بره
در پرینستون او تحقیقات بعد از پروژه دکتراش را شروع کرد
ما خیلی زود با هم جور شدیم
من بسیار از حرف زدن باهاش لذت بردم و از همکاری باهاش خشنود شدم
او دانشجوی بسیار باهوشی بود
او جوان بود و کمی هم وفقیت کسب کرده بود
اما اصلا خودش رو نمی گرفت او مهربان ترین آدمی بود که من دیده ام
او یک بار آمد شیکاگو وقتی می خواستیم استخدامش کنیم
و در شهر یکی از بزرگترین طوفان ها اتفاق افتاد
هوا حدود منفی 20 درجه شده بود او رفت و دیگه برنگشت
قبل از اینکه او پرینستون را ترک کند ما او را به مقام استادی ارتقا دادیم
به دلایل مختلف و مشکلات جسمی
او به استنفورد رفت و بهش یک شغل دائم پیشنهاد دادند
میزان تدریس ما برای مدتی کم شد
او آزادی بیشتری داشت و ما اولش در کلیفورنیا اوقات خوبی داشتیم
رضایت بخش ترین قسمت تدریس برای من بحث با دانشجویان در خارج از کلاس است (صدای مریم میرزاخانی)
بیشتر از وقتی که روی چیز خاصی کار می کنم یا موقع سخنرانی ها
در یک روز معمولی اگر جلسه داشتیم
ما در دفتر کار او (مریم) بودیم ساعت 10:30
و ما روی تخته سیاه کار می کردیم
بعضی مواقع که من و مریم کار می کردیم و می خواستیم سر از کار همه چیز در بیاریم
می گفتیم شاید باید فعلا تا اواسط راه رو بریم شاید نباید کل مسئله را یکجا حل کنیم
یادم میاد یکبار اومدم پیش مریم و کاملا اثبات مسئله ام رو خراب کردم و همه چیز از هم پاشید (جنیا سپیرو دانشگاه بینگمتن، شاگرد مریم)
همه چیز از هم پاشید اما اون گفت نه اشکالی نداره و شروع کردیم درباره اش حرف زدن
و بعد از آن گفتگو ما روی چیز دیگری کار کردیم
آها این چیزیه که باید روش متمرکز بشیم
شما که با ریاضی دانان جوان صحبت می کنید خیلی هیجان انگیزه چون آنها بسیار درمورد مسائل مثبت اندیش هستند (صدای مریم میرزاخانی)
آنها لزوما تمام مشکلات تکنیکی را نمی دانند
پس آنها بسیار ذهن باز تری دارند تا مسیرهای جدیدی را طی کنند
بدون شک بهترین قسمت کار اینه که کسی را پیدا کنی که بتونی باهاش ارتباط برقرار کنی
بتونن ایده های خود را برات توضیح بدن
و درباره طرح این ایده ها خوشحال باشند و تو هم بتونی ایده هات رو توضیح بدی
او (مریم) بهترین چیز در دانشگاه استنفورد بود برای من
در وسط توضیح یک موضوع
او به یکباره خیلی هیجان زده میشد یهو وسط حرف من می پرید بدون اینکه هیچ توضیحی
وقتی او داشت یک مسئله ریاضیاتی را که داشت باهاش دست و پنجه نرم میکرد را توضیح میداد
او خیلی دست هایش را حرکت میداد
او چشمان آبی قشنگی داشت و تو می تونستی نوری را درش ببینی که او درباره یک موضوع ریاضی هیجان زده است و این را حس میکردی
او یک تکه کلامی داشت میگفت "این چطور ممکنه؟" و اگر چیزی باید درست میبود او میگفت چطور ممکنه اینطور نشه؟
چطور ممکنه این موضوع خاص کار نمیکنه
هی از این عبارت استفاده میکرد و ما جلو میرفتیم و می گفتیم آها باید اینطور حلش کرد
او نسبت به همه چیز به صورت تصویری فکر میکرد
تصاویری را روی تختته می کشید و بالای هر چیزی یک عکس می کشید
و این واقعا نوعی نگرش هندسی به مسائل بود
او این دفترچه های بزرگ را خریده بود و ازشون استفاده میکرد و معمولا روی زمین کار میکرد
فکر کنم این درباره "توزیع ژئودزیک بسته" است
اینجا سطوحی می بینید با حفره هایی سطوح هایپربولیک می بینید
دقیقا چیزی که اینجا می بینید تمام آن پیچیدگی هایی که او بهشون فکر میکرد نیست
کل ماجرا فقط درون ذهن او بود
یکی از دستاوردهای اصلی او در گرفتن مدال فیلدز
این بود که او یک مسئله ای را حل کرد به نام تئوری رتنر بر روی ماجولا اسپیس ratner theory for madula space
و او این کار را با دو ریاضی دان دیگر انجام کرد
این مسئله ای که او حل کرد بر پایه یک سوال بسیار ساده است
اگر به یک توپ بر روی میز بیلیارد ضربه بزنید چند راه مختلف وجود دارد که می تواند طی کند
شاید به یک گوشه قل بخورد شاید به دیواره بخورد و بالا پایین رود
یا شاید مسیرهای پیچیده تری را طی کند
و اینجا ما داریم درباره یک میز بیلیارد مستطیل شکل معمولی حرف میزنیم
یا شاید ما به اشکال مثلثی یا پنج ظلعی برسیم
و برای این میزهای بیلیارد با اشکال متفاوت
بسیار سخته که درک کنیم مسیر های ممکن کدام می تواند باشد
اما راهی وجود دارد تا این مسئله را به مسئله های هندسه سطح تبدیل کنیم
که یکی از تخصص های میرزاخانی بود
تصور کنید که ما یک آینه در هر طرف میز بیلیارد قرار دهیم
وقتی توپ به یک سطح برخورد کند تغییر مسیر میدهد
اما در آینه انگار به یک مسیر مستقیم ادامه میدهد
وقتی به دیواره آن دنیای شیشه ای برخورد میکند
به یک مسیر مستقیم در آن دنیای شیشه ای دیگری ادامه میدهد
پس از این منظر
انگار این توپ در یک مسیر مستقیم بی انتها ادامه میدهد
ما مسیر توپ را ساده سازی می کنیم
اما دنیایی که توپ در آن مسیر ادامه میدهد را بسیار پیچیده تر می کنیم
و به جای اینکه به بازتاب آن توجه کنیم مسیر را دنبال می کنیم
و اینکه درباره این شکل بدانیم همان است که درباره میز بیلیارد بدانیم
برای آن نوع میز بیلیاردی که میرزاخانی تحقیق میکرد
معلوم شد که اگر میز بیلیارد به صورت آینه وار هی باز تر کنید
در نهایت به میز بیلیارد اصلی میرسید که تغییر مکان داده است
و با هر بار تکرار این باز کردن میزها فقط به تکرار چیزی که دیده بودید میرسید
می توانیم تصور کنیم
می توانیم میز آخر را قبل از شروع تکرار را برداریم
بچسبانیمش به میز اصلی بجای باز کردنش
و اگر شما این چسباندن های مختلف را انجام دهید
در هایت به یک سطح میرسید
و سطح به یک هندسه دقیقی میرسد که از میز بیلیارد آمده است
این هندسه تنها هندسه میز بیلیارد نخواهد بود که می توانیم تصور کنیم که سطح ما داشته باشد
شاید یک میز بیلیارد دیگری هم باشد
که به همان سطح بچسبد
با یک هندسه متفاوت که شاید دسته ها را چاق تر یا باریک تر کند
درست مثل کارهای اولیه میرزاخانی میتوانیم درباره ماجولا اسپیس صحبت کنیم Modula Space
اما اینبار ماجولا اسپیس ما از از هندسه بیلیارد گرفته شده
و ساختارهای مرتبط را هندسه مسطح می نامیم
پس آن تورس که از یک میز بیلیارد مستطیل شکل ساختیم در یک آدرس بر روی نقشه زیست می کند
و تورس دیگری که از میز بیالیارد مثلثی شکل ساختیم در آدرسی دیگر زیست می کند
برای درک یک میز بیلیارد بخصوص
میرزاخانی از رویکردی استفاده کرد که به تمام هندسه های بیلیارد یکجا می نگریست در ماجولا اسپیس
میز بیلیارد مخصوص ما در یک نقطه ای در نقشه ماجولا اسپیس زیست می کند
اما هندسه های دیگر بیلیارد هم وجود دارند با وابستگی های خاصی از میز بیلیارد اصلی ما
اگر یک مسیر را بر روی میز انتخاب کنیم
می تونیم تصور کنیم میز را در همان مسیر حرکت خم کنیم
و در مسیر عمودی آن را کش بیاریم
و این یک هندسه جدید تولید می کند
پس این مارا به آدرس جدیدی در ماجولا اسپیس حرکت میدهد
یا می توانید میز را در مسیر حرکت عمودی منحرف کنید
و باز یک هندسه جدید تولید خواهد شد
این تغییر شکل ها ما را به نقطه جدیدی در ماجولا اسپیس می برد
اما نه به هر نقطه ممکن
فقط به نقاطی که همبستگی خاصی با میز بیلیارد اصلی ما دارند
و به این نقاط مدار یا حدقه گفته میشود
پس ما مسئله اصلی مان را که قل خوردن یک توپ بر روی یک میز بیلیارد بود را
به یک مسئله که نقطه ای متحرک بر روی ماجولا اسپیس بود ترجمه کردیم
و اگر درک کنید که این مدار بر روی ماجولا اسپیس چه شکلی است
این به شما می گوید که مسیر حرکت بر روی میز بیلیارد اصلی شما چگونه است
شما می توانید درک کنید چندتا مسیر حرکت نزدیک وجود دارد
می تونید درک کنید توپ چندتا مسیر را می تواند طی کند تا به نقطه اول برسد
می تونید درک کنید توپ بیلیارد چطور بر روی میز پخش میشود
همه اینها از درک مدارها میاد
این مسئله ایه که در باره هر سطحی با هر تعداد دسته است (کورتیس مک مولان، دانشگاه هاروارد)
و این یک فرضیه راهنمای بزرگ در این زمینه است
و هیچکسی فکر نمیکرده که در اینباره پیشرفت کنیم
و یکی از اهداف برای درک رفتار این مدارها (الکس اسکین، دانشگاه شیکاگو)
حالا نظریه رتنر یک سیستم داینامیک است که از داینامیک همگن می آید
و نهایتا شما می توانید مدار هر یک از نقاط را درک کنید
من بسیار خوش شانس بودم
که اولین نفری بودم که در این مسئله پیشرفت کردم و نشان دادم که سطح هایی با دو دسته وجود دارند
و یادمه مریم یک روز به دفتر من آمد و گفت: چرا فقط جینوس 2 را انجام دادی؟ Genus
و یکجورایی گفت
چرا فقط از کوه اورست بالا رفتی؟ اچرا از بقیه کوه ها بالا نمیری؟
تلاش برای حل یک مسئله مانند فتح قله ای است که هیچ کسی تابحال فتح نکرده
پس باید از این کوه بالا بری
بعضی مواقع فکر می کنیم که داریم آرام بالا میریم
و بعضی مواقع حس می کنیم که داریم به قله نزدیک میشیم
و بعد این موانع در جلویمان وجود دارند
و بعضی مشکلاتی که نمی تونستیم ازش عبور کنیم
خیلی نا امید کننده بود که دو سال تلاش کنیم
و شما گیر می کنید
آنها فکر کردند که مسئله حل شده (آنتون زوریچ، موسسه ریاضیات دِ ژوسیو)
و بعد فهمیدند که پیچیدگی های دیگری هم وجود دارد
و چند سال دیگر هم بسیار سخت کار کردند
ناراحت کننده است چون او بسیار آدم مثبتی بود
(غیر قابل ترجمه به علت عدم جمله بندی صحیح)
در مقطعی آنها مسئله را حل کردند
و آنها از نتایجی استفاده کردند که غلط املایی داشت
و این اشتباه املایی بسیار بزرگ بود
چون بخشی از جواب مسئله از بین رفت
حدود یکسال و نیم بود که هیچ پیشرفتی نکرده بودیم
تا آخر مطمئن نبودیم و امیدی نداشتیم که این پروژه انجام خواهد شد
و یک تجربه بزرگی بود
و مریم بسیار شگفت انگیز بود
و هر دو نظریه درباره ریاضیات بود
و برای این نوع کار تعادل روحی بسیاری نیاز است که بنظرم در این زمینه هم او عالی بود
بعضی مواقع میددیدی که اوبسیار شاد است و میگفت که یک ایده دارم که امیدوارم درست باشد
البته ممنه بعد از چند ساعت پی ببرم که ممکنه اشتباه باشه
ولی می خوام از این حس که ممکنه درست باشه لذت ببرم
ریاضی دانان خوب شجاعت این را دارند که می توانند تصور کنند که یک مسئله را حل کنند و یک جواب را متصور بشوند
اینکه بینش و ایمان به آن را حل داشته باشند بسیار مهم است
متوجه شدم که شخصیت او بسیار مناسب این است که مدت ها به یک مسئله فکر کند
بعضی مواقع باید به دامنه کوه سرازیر شد و راه جدیدی را برگزید و از سمت دیگری بالا رفت
و این دو سه سال دیگری زمان برد تا این کار را بکنیم
پس کاری که میرزاخانی و همکارانش کردند این بود که از تمام کوه ها بالا بروند
آنها این نظریه را نه فقط برای یک تورس با دو دسته
بلکه برای یک تورس با هر چند تعداد دسته ای حل کردند
و نظریه ای که آنها اثبات کردند آنقدر قدرتمند بود
که ریاضی دانان آن را The Magic Wand Theorem نامیدند
نقطه ای روی این را در نظر بگیرید
در ماجولا اسپیس که به این نقطه مرتبط است
و با یک چوب جادویی لمسش می کنید
و یکدفعه رشد می کند و به صورت یک مدار در ماجولا اسپیس رشد می کند
و هندسه خاص این منیفولد
پاسخگوی تمام خصوصیات هندسی و داینامیکی این سطح اولیه خاص هستند
و این برای من مثل تصویری از داستان سیندرلا است
این یک پیشرفت عظیم بود
بسیاری از مسئله هایی که حتی نمی توانستیم به آنها رجوع کنیم
حالا با این نظریه قابل حل بودند
این کارِ میرزاخانی دستاورد اصلی در کارهای دینامیکی بود
و هر اتفاقی که در این زمینه میوفته می بینید که به کار او در آن نقش داشته است
ما زندگی شادی داشتیم
همه چیز درباره ریاضی نبود
ما موسیقی دوست داشتیم ورزش دوست داشتیم با هم مسافرت می رفتیم
و از خیلی جهات زندگی نرمالی بود
او بسیار رفتار دوستانه ای داشت (امی ویلکینسون، پروفسور ریاضیات دانشگاه شیکاگو)
و سریع منو سوال پیچ میکرد که چطور زندگیت رو به عنوان یک والد مدیریت می کنی
و به عنوان یک ریاضیدان
او بسیار نسبت به آناهیتا (دخترش) متعهد بود
و در کل خانواده اش برایش بسیار عزیز بود
اتفاقات زیادی در زندگی برای مریم افتاد او باردار شد و بچه دار شد
و در آخرین مراحل دیدیم که او مبتلا به سرطان شده بود
درست قبل از اینکه آناهیتا دو ساله بشه مریم به یکباره مریض شد
او به سرطان پستان تشخیص داده شد
و رشته ای از معالجات و جراحی ها اتفاق افتاد
اگر قرار بود بین کارش و و یک کاری که باید برای آناهیتا انجام میداد یکی را انتخاب کند او آناهیتا را انتخاب میکرد
او در طول مدت درمانش بسیار مثبت بود
فکر کردیم که او کاملا بهبود یافته
و او دوباره روی کارش تمرکز شد
درست بعد از تِز او
همگی میگفتند که این شخص باید مدال فیلدز را برنده شود (این جایزه به نوبل ریاضیات معروف است)
ما مطمئن بودیم که مریم نامزد دریافت مدال فیلدز است
او در بین ریاضیدانان برجسته ای بود که ما در نظر گرفتیم
و معلوم شد که او نفرات اول لیست شد (اینگرید دابچیز، دانشگاه دوک)
و این چهارمین برنده مدال فیلدز مریم میرزاخانی
برای دستاوردهای برجسته او
برای دیانامیک و هندسه سطوح در ماجولا اسپیس
بسیار عالی بود که ریم اولین زنی بود که مدال فیلدز را دریافت کرد
و این لحظه بزرگی بود
که او قادر بود در این مراسم حضور پیدا کند
و مدال فیلدز را از رئیس جمهور کره دریافت کند
و او خانواده خود را آورده بود، یان و آناهیتا و آنها در ردیف اول نشسته بودند
بنظرم ریاضیات برای تمامی رشته های علوم و تکنولوژی نیاز است
او به من گفت
و هر دو می دانستیم که اولین زنی که مدال فیلدز را برنده شود همه درباره اش صحبت خواهند کرد
در آن زمین "اینگرید دابشیز" که رئیس اتحادیه بین الملل ریاضیات بود
یک گروه از زنان را تشکیل داد که همراه مریم بودند
که هر جا میرفت از او محافظت کنند
ما یک سپر محافظ برای مریم تشکیل دادیم MM Shield = Maryam Mirzakhani Shield
هروقت که مریم در عموم ظاهر میشد
دو نفر از گروه ما همراه مریم بودند
یکی جلوی خبرنگاران را می گرفت
شما درباره زنان ریاضی دان سوال دارید؟ بگذارید براتون توضیح بدم
و نفر دیگر مریم را از جمعیت دور میکرد
خیلی از مردم با من تماس می گرفتند تا از مریم بخواهم به یک سخنرانی برود
یا یک نامه ای را امضا کند او واقعا نمی خواست این کار را کند
او درباره فشارهایی که از ایران بر او وارد میشد حرفی نمی زد
کسانی فکر می کردند که حالا او باید یک نقش سیاسی را بازی کند
و او نمی خواست که وارد نقش های سیاسی در ایران بشود
وقتی او مدال فیلدز را دریافت کرد
والدینش خبر را از رسانه ها شنیدند بجای اینکه از خود او بشنوند
و قتی از او پرسیدند چرا درباره این مدال به ما چیزی نگفتی؟
او گفت: بنظرم چیز خیلی مهمی نبود
بله او خیلی از نشان دادن خود در عموم خوشش نمی آمد
او حتی خوشش نمی آمد به کسی بگوید کی به ایران خواهد آمد
وقتی برای دیدار با خانواده اش می آمد
دوست نداشت بقیه مردم بدانند
چند ماه بعد از اینکه مدال فیلدز را دریافت کرد از خودش شنیدم که به هاروارد آمده
می دانستم که دانشجویان ایرانی خیلی دوست خواهند داشت که برایش جشن بگیرند
وقتی برای ناهار اومد دور هم جمع بشیم همه خیلی دوق زده بودند
از زمان مدرسه کسی رو در ذهن داشتی و بهش فکر میکردی و حالا می تونستی از نزدیک ببینیش
او سمبل امید برای نسل جوان ایران بود
چون او نشان داد با اینکه از دوران جنگ و محدودیت ها آمده بود
هنوز هم می توانی کارهای مهمی انجام دهی
برای ایرانی ها یک لحظهء بسیار غرور آفرین بود
و فکر می کنم مریم یکی از معدود افرادی بود که کل کشور را می توانست متحد کند
اینکه او اولین زنی بود که مدال فیلدز را برنده شده بود
مطمئنم این یک الهام بود برای زنان بیشتری که وارد علوم ریاضی شوند
زنان کمی در دنیای ریاضیات وجود دارند برای همین ما زنان جوانی را که وارد این رشته می شوند را تشویق می کنیم
ریاضیاتی که ما انجام می دهیم دقیقا همین ریاضیاتی است که مردان انجام میدهند
اینطور نیست که یک راه زنانه برای انجام ریاضیات وجود داشته باشد
ما ناراحت می شویم وقتی می شنویم خیلی از زنان جوان
فکر می کنند که ریاضیات برای زنان نیست در صورتی که می تواند باشد
یک چیز که مردم را از ورود به دنیای ریاضیات باز میدارد مخصوصا دختران را
این ایده است که ریاضیات زندگی شما را در بر می گیرد و کار دیگری نمی توانید بکنید
بله ریاضی زندگی شما را در بر می گیرد
اما اگر شما بر روی اینکه چه چیز در زندگی مهم است تمرکز کنید
می توانید یک انسان کامل باشید و هنوز هم یک ریاضی دان بمانید
فکر می کنم بعد از مدتی تغییر کنی
ولی چیزی نیست که بعد از دو سه یا پنج سال عوض شود
می تواند دهه ها طول بکشد چیزهایی مثل این عوض می شود و مثال هایی برای این تغییرات وجود دارد
مریم نشان داد که کسب علم محدود به مرز و زمان و جنسیت نیست
مثال مریم بقیه را که جور دیگری فکر می کردند متقاعد کرد که به دنبال علم بروند
مردم به موفقیت های او نگاه می کنند
و دختران به او نگاه می کنند و می گویند من هم می توانم مثل او باشم
فکر می کنم او یک مانعی را از جلوی دختران برداشت
و جدای از این او یک راه جدید باز کرد
او به ما ثابت کرد که
مهم نیست که تو نفر اول باشی تو هر کاری را بخواهی می توانی انجام دهی
فقط باید اشتیاقش را داشته باشی و تلاش کنی
او یکی از ما بود او هم مثل ما در این مدرسه بود
و این به ما کمک کرد که فکر کنیم چرا ما نتونیم کاری را که او کرد بکنیم
و این به ما حس خیلی بهتری درباره خودمان داد
برای من افتخار است که اینجا باشم
و فرصت این را دارم تا با شما درباره بعضی از کارهای ریاضیاتی مریم میرزاخانی صحبت کنم
"توضیحات تخصصی ریاضیاتی"
اینجا یک نهاد بین المللی است و دوازدهم می سالروز تولد مریم میرزاخانی را جشن گرفته ایم
و بیش از صد برنامه مثل این در سراسر جهان وجود دارد
در سی کشور در دنیا زنان جمع می شوند تا خاطره مریم میرزاخانی را گرامی دارند
مریم در هیئت علمی ام اس ار ای بود که بسیار نزدیک به کارهای علمی ا بود
او در جلسات شرکت میکرد تا زمانی که قادر به انجام آن بود
در ماه آپریل 2016 سرطان استیج 4 او شناسایی شد
و می دونست زمان زیادی برایش باقی نمانده
او شروع به آزمایشات درمانی در نیویورک کرد که در اوایل بسیار موفقیت آمیز بود
من فکر کردم که او تصمیم گرفته بر بیماری غلبه کند
مطمئن بودم تا آخرین لحظه او مقاومت خواهد کرد
کسی دیگر نمی توانست اینطور مقاومت کند
این ها عکسهایی هستند از آخرین دیدار من با او
ما درباره ریاضی، زندگی سرطانش و همه چیز حرف زدیم
او هنوزم با مزه بود و حرف های خنده دار میزد
او درباره همه چیز حس شوخ طبعی داشت
اگر به عکس ها بنگرید کسی را ی بینید که پر از انرژی و زندگی است
دلم براش تنگ شده
همیشه بله
بیشتر کارهایی که برای مدت طولانی انجام میدادم با کمک او بود و حالا او رفته و این بسیار سخت است
این فقدان بسیار بزرگی است
دلم برای صدای قدرتمندش تنگ شده
او تماما خوبی خالص بود
من او را از زمانی که معروف نبود می شناختم و او هم تغییر زیادی نکرد
او فرد بسیار خوبی بود
ایرانیان بسیار برای رسومات باستانی شان ارزش قائلند
مخصوصا در علوم ریاضیات و ستاره شناسی
و ما در قرن اخیر آدم های زیادی برای افتخار کردن نداشتیم
و با وجود کسی چون او
او تبدیل به یک پدیده ملی میشود و چیزی که همه ملت به او افتخار می کنند
تمام رسانه ها و صفحات اول روزنامه ها همه درباره او نوشتند
و حتی یک تمبر برای او طراحی کردند
اداره پست ایران یک تمبر برای او چاپ کرد
او اولین زنی بود که بدون حجاب در ملع عام عکسش نشان داده شد
این نشان داد که حتی دولت هم نمی خواهد عکس او خدشه دار کند اگر او نمی خواست روسری داشته باشد
پس ما هم نباید برایش روسری می گذاشتیم
ما اسم سالن ریاضیات مان را به مریم میرزاخانی تغییر دادیم
برای اینکه نسل جوان را به ریاضیات ترغیب کنیم
تا شاید آنها هم روزی تبدیل به کسی چون مریم میرزاخانی شوند
خیلی از دبیرستان ها تلاش می کنند تا بورسیه هایی به نام مریم میرزاخانی درست کنند
تا نام او را زنده نگه دارند
مردم درباره کار او فکر می کنند
و متوجه می شوند که افکار او می تواند برای مسائل دیگر هم بکار برده شوند
و زیبایی کار او را دوباره کشف کنند
به تازگی پیشرفتی در مدلی به نام باد-درخت بوجود آمد
که مدلی شبیه هواپیما است
در سال دوهزار و نوزده همکاری الکس اسکین و میرزاخانی در تئوری مجیک واند
منجر به یک جایزه شد
یکی از بزرگترین افتخارات علمی در ریاضیات
جایزه پیشرفت شگرف در ریاضیات اهدا می شود به الکس اسکین
من بسیار مفتخرم برای دریافت این جایزه
و من بسیار احساس ادای دین دارم به همکار ثابقم مریم میرزاخانی
بخاطر قدرت و هوش و ذکاوتش که توسط این کمیته شناخته شد
افتخار بزرگیست که اعلام کنیم از سال آینده
این مجموعه جایزه جدیدی را معرفی می کند
به نام جایزه مریم میرزاخانی
این کار بسیار خوب خواه بود
بخشی از آن تنها علاقه او به ریاضیات بود و او عاشق ریاضیات بود
او عاشق صحبت و فکر کردن به ریضیات بود و این یک امر مسری بود
ترنتو، کانادا
خب من یکم خمش می کنم و کمی حرکتش میدم
و همینطور که خم می کنم
می بینید که این لبه های سبز در کنار هم قرار می گیرند
او سوالات بزرگی را مطرح و حل کرد
و اثر او همیشه خواهد ماند
من انتظار دارم کارهای او در یک موقعیت غیر متعارفی ظهور کند
کارهای او از این جنس است که الان انتظار دیدنش را نداری
آرزو دارم ریاضیدانان بیشتری مثل او باشند
و زندگی بسیار متفاوت خواهد بود و اگر انسان هایی مثل او بیایند زندگی متفاوت خواهد شد
بسیار عجیبه چون مریم تازه شروع کرده بود
این تازه فقط شروع بود ده سال کار در رشته ریاضیات چیزی نیست
خیلی چیزهای بیشتری در راه بود
مریم میرزاخانی (2017-1977)
ترجمه و زیرنویس: سروش اکبری
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.