Original subtitles

ORTA DO�U BEYRUT

26 katl� Holiday Inn yan�yor.

Be� y�ld�zl� otel ��lemesinin ���nc�s� ate� alt�nda.

Kad�n ve �ocuklar da m� vuruldu?

Kad�nlar ve �ocuklar da, evet.

Hue sava��n�n be�inci g�n�nde...

...Denizciler kuvvetlenen birle�ik ordudan ayr�ld�...

VIETNAM SAVA�I 1964-72

...ve sonras�nda sald�r� ba�lat�ld�...

...bo� ve kullan��l� binalar�n i�inden ilerlediler...

...ve bu binalardan biri de Hue �niversitesi'ydi.

Kendimizi korumak i�in planlar yap�yorduk...

...��nk� durum giderek umutsuz bir hal al�yordu...

...ve onurlu bir �ekilde �lmeye haz�rd�k.

Sava��n bir k�sm� delilik, �o�unlu�u cinnet...

...ve geri kalan� ise �izofrenidir.

Kendinize �unu sorars�n�z, "Neden buraday�m?

Amac�m ne?

Bunun foto�raf��l�kla ne ilgisi olabilir?"

Ve bu sorular� sormaya devam edersiniz.

Hayatta kalmaya �al���rs�n�z, foto�raf �ekmeye �al���rs�n�z.

Orada olman�zla ilgili gerek�e bulmaya �al���rs�n�z.

Sonra d���n�rs�n�z, "Bu ne i�e yarayacak ki?

Bu insanlar�n hepsi zaten �ld�r�ld�."

Bu b�y�k �at��malara girmeden �nce...

...zihnimde bir�ok sava� vard�.

Ve oraya vard���mda kafam daha da kar��t�.

Sakin olmaya �al��t�m.

Bu foto�raf �ekme konusuna kendimi kapt�rmamaya �al��t�m.

Bu benim yapmam gereken bir �eydi...

...fakat bunun i�in ne kadar iznim vard�?

O zamanlar zihnimin etraf�nda d�nen...

...bir�ok riyakarl�k vard�.

Orada olman�n ger�ekten do�ru olup olmad���n� d���nmedim...

...��nk� bazen...

...t�m bu k�t� �eyleri yapan ki�iler...

...bunlar� benim de onaylad���m� d���nd�...

...ki kesinlikle onaylam�yordum.

Hayat�mda g�rd���m ilk infaz...

...birka� hafta �nce Saigon markette bir�ok insan� �ld�ren...

...bir bombac�n�n �afak vakti ger�ekle�en infaz�yd�.

Ve orada... T�m o foto�raf��lar...

...ve gazetecilerin hepsi cipin �zerindeydi, bir ki�i daha s��mazd�...

...ve hi�bir yeri g�remiyordum, fakat olay� g�rd�m.

Adam� bir Volkswagen kamyonun i�erisinde getirdiler...

...d��ar� ��kt� ve ��yle ba��rd�, "Anti-Amerikanc�lar."

�dam mangas� onu vurdu.

Bir adam �ne ��kt�, onu sa�lar�ndan yakalad�...

...ve onu tam beyninden vurdu.

Ve ben orada a�z�m a��k dururken bir adam�n ��yle dedi�ini duydum...

"Tanr�m bu harikayd�! �ekebildiniz mi?"

Ve o g�n� hi� unutmad�m, 1965 y�l�yd�.

Ve foto�raf�n� �ekmedim.

Bu durumla ilgili The Sunday Times'taki insanlara...

...hi�bir �ey s�ylemedim...

...��nk� benim b�yle bir foto�raf� yakalayamayacak...

...kadar amat�r oldu�umu d���nebilirlerdi.

Fakat ge�mi�e bakt���mda, o adam�n �ld�r�l���n�n...

...foto�raf�n� �ekmeye hakk�m var m� diye d���n�yorum.

��nk� bir bak�ma, kamu infaz� cinayetten daha hafif bir su� de�ildir.

Ve resmi �ekmedim.

Londra'da �ok zorlu bir ge�mi�ten geldin...

...de�il mi?

�lk amac�n�n ressam olmak olmas�...

...�ok rastlanmayan bir h�rs gibi g�r�n�yor.

Bu biraz korkak�a bir h�rs olarak g�r�lmedi mi?

Evet, �yleydi, ��nk� ya�ad���m yerde...

...kimi al�rsan�z al�n...

...kavga etmekten asla ka��nmazlar.

�ocukken �ok korkun� dayaklara al��mak zorunda kald�m.

Fakat babam hayattayken...

...mutfak duvar�n� �izim yapmak i�in kullanmama izin verirdi...

...ben de duvara ka��t par�alar� yap��t�r�rd�m...

...ama bazen kontrolden ��kard�m, bu y�zden de...

...ortaya kontrol d��� bo� resimler ��kard�.

Ben bir gecekonduda b�y�d�m...

...bu y�zden duvarlara b�y�k �iviler...

...�akabiliyor ve bir �eyler asabiliyorduk.

�imdi ben �ocuklar�ma izin vermiyorum...

...fakat benim sanat kariyerim �ok uzun s�rmedi ��nk�...

...�ocuk Sanat Bursu'nu kazand�m.

Sonra babam �ld�, �al��mak zorundayd�m.

FINSBURY PARKI, 1959

Birlikte b�y�d���m �ocuklar�n bir dizi foto�raf�n� �ektim.

Bir polis cinayetine kar��m��lard�.

Asl�nda polisi �ld�ren onlar de�ildi...

...cinayetten Islington'dan gelen...

...rakip bir �ete sorumluydu.

Bu foto�raflar� The Observer'a verdim.

Daha fazla istediler, daha fazla �ektim, foto�raflar� yay�nlad�lar...

...bana 50 pound gibi bir para verdiler.

O g�nlerde, benim geldi�im yerde 50 pound...

...be� haftal�k maa�la ayn�yd�.

Sonra, asl�nda ��yle diyebilirsiniz...

...hayat boyu s�recek bir a�ka d�n��en bir yola girmi�tim.

Seven Sisters Yolu'nun 'Efendileri'

Bu benim i�in ger�ekten muhte�em bir deneyimdi.

��nk� hat�rl�yorsunuzdur, herhangi bir e�itimim yoktu...

...do�ru d�r�st okuyam�yordum, �iddet dolu bir yerde b�y�m��t�m...

...insanlar�n �o�unlukla ne kadar iyi...

...kavga etti�in, �ald���n ya da topluma zarar verdi�in ile ilgilendi�i bir yerde.

D�r�st�e s�ylemek gerekirse, bu muhte�em kap�n�n a��lmas�...

...ve birinin ��yle demesi gibiydi...

"Bu senin cehalet, ba�nazl�k ve �iddetten uzak durma �zg�rl���n."

�nan�lmazd�. F�nsbury Park'tan ka�may� ba�arm��t�m.

Her zaman, ilk unutulmaz kentsel foto�raf�n� nas�l �ekti�ini merak ettim.

Delikanl�l���n ve Do�u Londra'da Guv'nors...

...olarak bilinen �etenin...

...terk edilmi� bir evde duru�lar�n�, binayla harika �ekilde �evreleni�lerini...

...ve binadan direkt olarak g�r�n��lerini nas�l �ekmi�ti?

Bu, �ete sava�lar�n�n ve Londra'n�n zorlu�unun sembol�yd�.

Ve burada, kendi kompozisyonu i�erisinde neredeyse g�zel olan bir resme sahiptik.

Bu �etenin yapt�klar�n�n nesi g�zel diyebilirsiniz...

...fakat o ba�lant�l�yd�, onun duyarl�l��� vard�.

Ve empati, taklit edemeyece�iniz bir �eydir.

Bu iyice bir pataklad���m herif.

Tu�la ile bana vurmak istemi�ti.

Hepimiz cenazede bulunmu�uzdur.

Yerel k�zlardan biri intihar etmi�ti...

...birlikte b�y�d���m adamlardan biri y�z�nden kafas�n� gaz oca��na sokmu�tu.

Cenazeden geldik...

...bulundu�um arabaya do�ru ko�tu ve dikiz aynas�na vurarak kapatt�.

Sokak aras�nda i�iyordu...

...i�te ona as�l o zaman sald�rmal�yd�m, yani i�erken...

...��nk� e�er �yle bir durumdaysan�z kavga etmeniz �ok zordur.

Ve bir tu�la ald�, bana do�ru ba��rarak geldi ve sonra...

...tu�lay� tutmay� ba�ard�m ve durumu tersine �evirdim.

B�yle �nemli olaylar�n oldu�u...

...60'lar, 70'ler, 80'ler gibi...

...d�nemlerde b�y�d���m i�in �ansl�yd�m.

Sanki benim i�in haz�rlanm��t�.

Ve evet, ani bir �ekilde bir �eyler yapmaya karar verip yapm��t�m.

Sadece bak�p "Tanr�m ke�ke orada olsayd�m." diye d���nmedim.

"Oraya gidece�im" diyordum ve gittim.

1961 y�l�n�n bahar�nda, Ba�kan Kennedy'nin ziyaret etti�i zamanda...

...Paris, her zamanki gibi g�zeldi.

E�imle Paris'teydim, yani yeni e�imle.

Sadece birka� haftad�r evliydik.

Sudan ��km�� bal�k gibiydim...

...��nk� dil bilmiyordum.

Ve biz Paris'teyken, gazete okuyan birini g�rd�m...

...gazetede bir Do�u Alman askerinin foto�raf� vard�.

Dikenli tellerin �zerinden atl�yordu.

Ve o d�nemde o tel, onlar� sadece Bat�'dan ay�ran tek �eydi.

Tabii hik�ye g��leniyor ve gerilim art�yordu.

Foto�rafa bakt�m, unutulmaz bir resimdi...

...ve e�ime dedim ki...

"�ngiltere'ye d�nd���m�zde..."

...sadece 70 pound'um oldu�unu bilmesine ra�men, ��yle dedim...

"Berlin'e gitmeme izin verir misin?"

"Tabii ki gidebilirsin." dedi.

Do�u Almanlar her deli�i kapatacak korumaya sahip de�ildi.

Bir askerin dikkati da��ld���nda...

...dikenli tellerde bir delik a��l�yordu...

...ve Khrushchev'e bir tokat daha iniyordu.

The Observer Gazetesi'ni arad�m...

...bana "Gidi�inle ilgilenmiyoruz." dediler.

Ve ben de, "Biletimi ald�m." dedim.

Bana verebilecekleri bir g�rev yoktu.

Ben de t�m problemlerin merkezi olan Friedrichstrasse...

...yak�nlar�nda bir yere gittim.

Amerikal�lar Ruslarla kar�� kar��yayd� ve tanklar� da kar�� kar��yayd�.

O zamanlarda Friedrichstrasse'de...

...Berlin Duvar�'n�n ba�lang�c�n� in�a ediyorlard�.

Oras� ger�ekten de do�ru yerdi.

Kameralar Do�u Alman polisinin ellerindeki...

...yans�tmal� aynalarla taciz ediliyor.

Ve su hortumlar�, ekipmanlar� hedef al�yor.

Yine de habercilerimiz...

...t�m bu ko�ullara ra�men...

...ola�an�st� foto�raflar �ekti.

Kamera ekipman�m pek de iyi de�ildi.

Air Force'ta oldu�um zaman ald���m bir kameram vard�.

�htiyac�m olan foto�raflar� �ekmemi...

...sa�layacak t�rden de�ildi.

Fakat her �eye ra�men, kameray� ��melerek kullanmak...

...veya yukar�da tutmak gibi...

...komik �eyler yaparak sorunu ��z�yordum.

Ben oraya vard�ktan birka� g�n sonra...

...duvar �ok h�zl� bir �ekilde y�kseldi ve insanlar ka�amad�.

Ve duvar�n kar�� taraf�nda, binalardan sarkarak...

...d�rb�nle g�zetleme yapan Do�u Alman askerlerine bakt�m...

...onlar da direkt bana bak�yorlard� ve sonra, ��yle d���nd�m...

"Bana zarar veremezler, ��nk� onlar orada ve ben buraday�m."

Fakat bu heyecan vericiydi ��nk� So�uk Sava� gerginle�meye ba�lam��...

...ve Ruslar�n Bat�'yla, Bat�'n�n da Ruslarla sava�mak i�in haz�rl�klar�n�...

...tamamlad��� d�neme girilmi�ti.

As�l �nemli olan �ey ise...

...ger�ekten de d�nyan�n en �nemli hik�yesinin...

...yan� ba��nda duruyor olmamd�.

Ve bu benim se�imimdi...

...ilk seferde beni oraya g�t�ren bu sezgilerdi.

Beynimi do�ru y�nde kulland���m�n...

...i�aretlerini g�stermeye ba�l�yordum.

�ngiltere'ye filmle d�nd�m...

...ve The Observer'�n karanl�k odas�nda �al��t�m...

...ve foto�raflar� g�rd�ler.

Hik�yeme yar�m sayfa yer verdiler.

Bu hik�ye, sonras�nda haber kategorisinde...

...y�l�n haber foto�raf� aday� oldu.

�d�l� kazand�m ve bu olaydan sonra...

...The Observer benimle bir kontrat yapt�.

Sonra, The Observer'da �ok daha iyi i�ler almaya ba�lad�m.

Her t�r politik mitinglere ve benzeri haberlere gitmeye ba�lad�m.

Londra'n�n do�u ucuna gitmem...

...ve Oswald Mosley ile ilgili karga�alar gibi foto�raflar �ekmem gerekiyordu.

Bu kariyerimin ilk b�l�m�n�n geli�mesini ve geni�lemesini...

...sa�layacak bir durumdu.

EVRENSEL-ULUSLARARASI HABERLER KIBRIS KR�Z�

M�ttefikler Sona Geldi T�rk-Yunan Davas�

Patlamaya haz�r bir bomba olan K�br�s'ta b�y�k �l�ekli bir sava� tehdidi var.

Yunan ��renciler, Yunanlar ve T�rkler aras�ndaki sorun ��z�lene kadar...

...adada bar��� NATO askerlerinin sa�lamas� gerekti�ini dayatan...

...�ngiltere ve ABD ortak �nerisini protesto etti.

Bir g�n The Observer'daki ofisimden i�eri girdim ve edit�r bana...

"K�br�s'taki i� sava�� bizim i�in haber yapmaya ne dersin?" diye sordu.

��te hayat�m�n o noktas�nda haz�rd�m.

Duydu�umda hissetti�im �ey...

Bu kelimeleri d���nd���mde...

...sanki havaya do�ru y�kselmi�tim...

...ayaklar�m yerden kesilmi� gibiydi.

�kinci bir kap�n�n a��ld���n� biliyordum.

�� sava� ter�r� K�br�s'� aral�kta vurdu.

Noel'in ertesi g�n�yd�, �ngilizler kan d�k�lmesini engellemek i�in gelmi�ti.

"Yapabilece�imin en iyisini yapaca��m ve iyi bir etki b�rakaca��m." diye d���nd�m.

"Bu benim b�y�k �ans�md�."

T�rk taraf�na gittim, Yunanl�lar taraf�ndan ku�at�lm��lard�.

Yoldaki barikatlar� ge�erek i�eri s�zd�m.

Silah seslerini duyabiliyordum...

...ve hayat�mda ilk defa d��man�n silah sesini duyuyordum.

Aniden, bir filmden f�rlam�� gibi...

...makineli t�fekli bir adam ��kt�...

...�zerinde bir ya�murluk ve d�z bir �apka vard�.

Sicilyal� bir mafyaya benziyordu.

Ve sonra insanlar, kafalar�nda minderleriyle ko�maya ba�lad�...

...kad�nlar ve �ocuklar, sanki minder kur�unlar� durdurabilecekmi� gibi.

Bu benim ilk sava� deneyimimdi.

Ne olup bitti�ini, ate�in nereden geldi�ini...

...�ok h�zl� �ekilde de�erlendirmeliydim.

Ve g�nler ge�tik�e, bu bo� sokaklarda kalm��t�k.

Sokaklarda sava��� gruplar vard�, T�rk yanl�lar�.

Komik, merak uyand�r�c� �eyler g�z�me �arp�yordu.

Barikatlar�n arkas�nda bir grup adam hat�rl�yorum...

...neredeyse �spanyol �� Sava��'ndakiyle ayn� gibiydi.

Barikatlarda erkekler vard�...

...ellerinde de uyumsuz eski silahlar.

Neredeyse misket t�fe�ine benzeyen, sanki m�zelik par�alar gibiydiler.

Fakat bu adamlar�n yan�nda �ok g�zel bir k�pek duruyordu.

"Bunlar neden senin ba��na geldi...

...ne zaman daha ciddi �eyler d���neceksin?" diye d���nd�m.

Fakat d�r�st olmak gerekirse...

...bu k���k �eyler bazen size...

...g�r�nen �eylerden �ok daha b�y�k...

...hik�yeler anlat�r.

Yani burada s�ylemek istedi�im �ey...

...duyarl�l�ktan bahsediyor oldu�umuz.

O zaman fark�nda olmam gereken �ey, yeni bir ticaret ��reniyor oldu�umdu.

�nsanl���n ve ac�lar�n�n bedelini ��reniyordum.

�imdi, d�rt ay sonra...

...iki taraf�n silahl� kuvvetleri de...

...bar��� sa�lamaya �al��an BM'nin giri�imlerine kulak t�k�yor...

...bu y�zden K�br�s'taki durum h�l� tehlikeli ve kar���k.

BM'nin kanun ve d�zeni yeniden sa�lama konusunda...

...yapabilece�i pek bir �ey yok.

T�m bir kasaban�n sald�r�ya u�rad��� i�in...

...tahliye edildi�ini g�rd�m...

...bir okul binas� gibi herhangi daha g�venli bir yere.

Topal ve iki bastonu olan ya�l� bir kad�n da vard�.

Ger�ekten ayaklar�n� oynatam�yordu...

...ve bir �ngiliz askeri hayat�n� kaybetmemesi...

...ve acele etmesi i�in onu ikna etmeye �al���yordu.

Bir arkada��mla birlikteydim, "Bu �ok sa�ma" dedim.

O asker ve ya�l� kad�n�n bir foto�raf�n� �ektim...

...kameray� indirdim...

...bu ya�l� kad�n� kollar�mla kapt�m...

...sanki �ocuk arabas�ndan d��en bir oyuncak bebek gibiydi.

Sadece ko�tum, onunla ko�tum. Bunu neden yapt�m bilmiyorum...

...fakat o ya�l� kad�n�n vurulmas�n� ve �lmesini g�rmek istemiyordum.

Ve tekrar bulundu�um pozisyona d�nd�m, bir foto�raf�� olarak...

...ve devam ettim.

Fakat bu iyi hissettirmi�ti.

Orada sadece di�er insanlar�n sefaletini ve olas� �l�mlerini...

...izlemek i�in bulunan bir zalim olmad���m� hissettirdi.

Arada �ok ince bir �izgi vard�.

�ok korkun� foto�raflar �ekmekle su�land�m ve insanlar s�rekli "Hi�...

...birine yard�m ettin mi?" diye soruyorlar.

Tabi ki ettim, fakat bununla �v�nmek istemiyorum.

Bazen kendi vicdan�m� rahatlatmak i�in yapt�m.

Bu k���k �at��malar...

...K�br�s'�n t�m kuzeyine, T�rk'lerin ya�ad��� tarafa s��rad�.

Bir asker g�rd�m ve bana "�l�leri mi ar�yorsun?" diye sordu.

"Hay�r, ama neler oluyor?" dedim.

"Baz� �l�mler oluyor." dedi.

"Burada bir �l� var...

...ve �u evde daha fazlas� var." dedi.

Kap�y� �ald�m, kap�ya vurdum.

Cevap yoktu, sonra...

...i�eri girdim...

...ve ilk kar��la�t���m �ey �l�k kand�.

Bu adam bir g�n �nce �ld�r�lm��t�...

...ve sabah�n erken saatlerindeki...

...g�ne�in s�cakl���, cam kap�dan evin i�erisine giriyordu.

Kap�y� kapatt�m, ve parmak ucumda odan�n etraf�nda doland�m...

...ve kendime bir k��e buldum.

�lk pozu �ektim ve bir anda kap� a��ld�...

...ve benim korkmamla birlikte, t�m aile i�eri dald�.

O s�rada "Beni burada bulmalar� onlar� sinirlendirecek." diye d���n�yordum.

�a�k�nd�m, �yle olmad�, ben de foto�raf �ekmeye devam ettim.

Bir anda bir kad�n deli gibi ���l�klar atmaya ba�lad�.

Ger�ek �u ki, aya��m�n alt�nda �l� olan ki�i onun kocas�yd�...

...hatta yeni kocas�yd�, evleneli hen�z bir hafta olmu�tu.

Ve Yunanlar bir �nceki g�n gelip bu toplulu�a sald�rm��...

...ve bu insanlar� bu evde so�ukkanl�l�kla �ld�rm��lerdi.

Bir g�n bir k�ye gittim...

...sabah�n erken saatlerinde gitmi�tim...

...k�ylerini savunurken �len T�rk erkeklerinin cesetlerini buluyorlard�.

Sonra ise k�ye geri d�n�p oradaki kad�nlara kocalar�n�n...

...�ld�r�ld���n� s�yl�yorlard�.

Sonras�nda, Goya tablolar�ndaki gibi kafalar�n� kald�r�p Tanr�'ya yakaran...

...insan manzaralar� g�r�yordunuz.

Bir�ok sava�ta...

...insanlar�n derin keder ve duygu i�inde olduklar�nda...

...Tanr�'y� g�rebilecekler mi diye yukar� do�ru bakt�klar�n� fark ettim...

...bilirsiniz, biraz yard�m istemek gibi.

Goya'n�n �izimlerinde de bunu g�r�rs�n�z.

Fakir erkek vurulurken ya da katledilirken yukar� bakar ya da dua ederler...

...ve bu b�y�k ressamlar�n dini do�alar�n�n bir par�as�d�r.

O an �ok klasiktir.

Ben buna foto�raf��l�ktaki belirleyici anlardan biri diyorum.

��nk� haberin anlar�n�...

...bile�im elemanlar�yla birle�tirerek...

...i�lerindeki foto�raf� yarat�yor.

Bir �ey vard�, fark yaratacak ikincisi ya da iki �ey vard�.

Don'a foto�raf� nas�l �ekti�ini sordum.

Hat�rlad���m kadar�yla hemen dizlerinin �zerine ��kt�...

...��nk� gelece�ini hissetmi�ti.

Yani, tamam, sanki i�imde �ok fazla �iirsellik varm�� gibi konu�uyorum.

Asl�nda yok.

Ben bir foto�raf��y�m, bir ressam ya da �air de�ilim.

Foto�raf��y�m.

Ve her �eyin �tesinde ��rendi�im �eylerden biri...

...foto�raf�n �st�nde ve �zerinde...

...bu durumdayken en iyi niteliklere sahip olabilirsiniz...

...ve bu g�revi yap�yorsan�z...

...foto�raf��, muhabir ya da her neyseniz...

...insanl���n taraf�nda olmak �ok daha iyidir.

Bunlar�n hepsi bana �ok h�zl� geldi, bu sorumluluk.

Ve ��yle d���nd�m..."Git" kelimesinden bunu anlad�m.

Ve d���nd�m ki "�lk kez burada ne yapt���m� anlad�m.

Bunu yapmak i�in do�mu�um."

KONGO'DAK� KR�Z�N NEDEN� �LKEN�N...

...1960'DA BEL��KA'DAN BA�IMSIZLI�INI KAZANMASI

SIMBA AS�LER� BA�BAKAN TCHOMBE'YE KAR�I AYAKLANARAK...

...B�NLERCE K���Y� �LD�RD� VE BATILI S�V�LLER� REH�N ALDI

PARALI ASKERLERLE DESTEKLENEN BEL��KA VE KONGO ASKERLER�...

...KURTARMA OPERASYONU ���N STANLEYVILLE �EHR�NE G�NDER�LD�.

KR�ZZ BA�LAMINDA, McCULLIN "QU�CK" ADLI ALMAN DERG�S�N�N...

...G�REVLEND�RMES� ���N BA�KENT LEOPOLDVILLE'E GELD�.

Bir kararname a��klanm��t�...

...gazetecilerin Leopoldville'den ayr�lmalar�na izin verilmiyordu.

��yle d���nd�m, "Buraday�m. T�m bu yolu Kongo'da olmak i�in geldim...

...ve �imdi ba�kentten ayr�lam�yorum."

Bunu akl�mda tutuyordum.

Stanleyville denilen yerde paral�...

...askerlerin oldu�unu biliyordum.

T�m bunlar� h�zl�ca ke�fetmi�tim.

Bay Tchombe bana bir g�rev verdi.

�u anda tam olarak a��klayamam ama...

...Kongo'da var olan isyan� gidermek i�in...

...bir sava��� birimi kuraca��m.

"Paral� asker" k�t� bir kelime.

Fakat bu birim bu kelimenin anlam�n� de�i�tirecek.

"Paral� asker" bundan sonra �ngilizce'de k�t� bir kelime olmak yerine...

...onur rozeti olacak.

Bu askerlerden biriyle tan��m��t�m ve ismi Alan Murphy'di...

"Bunun hakk�nda bana bilgi verebilir misin?" diye sordum.

Ve oraya nas�l gidece�im konusunda sorular sordum. S�yledi...

Her sabah olan �ey...

...bir C-130 Amerikan u�a��n�n, CIA ad� alt�nda...

...paral� askerleri Stanleyville'e g�t�rmesiydi.

Ona "Bana bir ti��rt�n� ve pantolonunu verebilir misin? dedim.

Ve geceyi otelde ge�irirsem...

...ayr�lmak i�in emir ald���n�zda sabah beni uyand�r�r m�s�n?" diye sordum.

Ve yapt�.

�imdi anl�yorum...

...40 y�l �nce, o pistte duruyordum...

...sabah�n erken saatindeki ya�mur dinmi�ti.

CIA'in adamlar�ndan biri bir panoyla...

...insanlara ismini soruyordu...

...ve "Yakalanaca��m." diye d���nd�m.

Bana geldi ve "�smin ne?" diye sordu.

"McCullin" dedim. "Listede de�ilsin" dedi.

Ve ben de "Olmal�y�m" dedim. Bacaklar�m titriyordu ve bana...

�smimi yazd� ve "Tamam, �u tarafa" dedi.

Bu inan�lmaz durumu atlatm��t�m.

Stanleyville'e vard���mda...

...bir�ok ba��r�� ve ���l�k duyabiliyordum...

...insanlar a�l�yordu ve silah sesleri vard�.

Erkek �ocuklar�ndan olu�an gruplar g�r�yordum, ba�lanm��lard�...

...d�v�l�yorlard� ve kafalar�ndan vurulmu�lard�...

...baz�lar� denize at�lm��t�, ve ben t�m bunlara bak�yordum.

�antamda k���k makinem ve 20 rulo filmle d���n�yordum...

"�imdi kameram� nas�l ��karaca��m ve...

...paral� asker olmad���m�, burada olmamam gerekti�ini nas�l a��klayaca��m?"

��nk� bu �ok b�y�k bir kumard�.

Ve bu insanlar� �ld�renler Kongolu jandarmalard�.

Onlar� s�r�kleyerek, teller �zerinde kamyonlar�n arkas�na ba�lam��lard�.

Ger�ekten korkun�tu.

Baz�lar�n�n canl�yken derileri y�z�lm��t�.

Odun deposu gibi bir yerde...

...k��ede oturuyorlard�, titriyorlard�...

...her an vurulacabileceklerini bilerek.

Ve sonra bu �ocuklardan baz�lar�n� benim �n�me s�r�klediler...

...ve vah�ile�meye ba�lad�lar.

Bunu �nlemek i�in yapabilece�im hi�bir �ey yoktu.

Birka� foto�raf �ektim ve uzakla�t�m, sonra ��yle d���nd�m...

"Senin amac�n ve g�revin i�in ahlaki duygun var.

Burada olma sebebin...

...ama� ve g�revin i�in �al��mal�s�n."

�ok zordu...

Bu foto�raf� �ekmek istiyorsun ve bu olanlar� durdurmak istiyorsun.

Bu �ok zor bir �ey.

�n�mde idam edildi�ini g�rd���m insanlar giderek art�yordu.

Mike Hoare diye bir adam vard�...

...nehrin di�er taraf�nda...

Hoare'nin bir ayl�k �demesi 400 pound

...Lualaba denilen yerde sava��yordu.

Benim de i�inde bulundu�um 5. Komando'yu y�netiyordu.

Ben nehrin di�er taraf�na gittim ve sonra...

...Hoare, Mike Hoare geldi ve bana...

..."Ne yap�yorsun? Kimsin? Nereden geldin?" diye sordu.

Ben de "Sana kar�� d�r�st olmal�y�m.

The Observer gazetesi i�in �al���yorum." dedim.

Alman dergisi Quick'i anlayamazd�.

Hemen �ngilizce miras�ma geri d�nd�m.

"Seninle sabah ilgilenece�im.

Seni Kongo ordusuna teslim edece�im." dedi.

Kim bilebilirdi ki bunun son perde olaca��n�.

Bilirsiniz...

"Yapt���n �eyi takdir ediyorum ama buna m�saade edemem." dedi.

Ve sonra t�m bu tutumunu tamamen de�i�tirdi.

Rahibeleri ka��ran Simbas'lar�n pe�ine d��ece�i...

...yolculu�a beni de davet etti.

Bizden ka�arken t�m yol boyunca onlar� palalarla...

...par�alara ay�rm��lard�.

Ve onlar� yakalad�k.

Mike Hoare'nin i�inde iyilik vard�...

...fakat inand��� �eylerde �ok fazla iyilik yoktu.

Orada macera ve para i�in bulunuyordu.

Rhodesian isimli bir paral� asker vard�.

Onunla ayn� odada uyuyordum...

...bir kutu e�yas� vard�, "Nereden buldun bunu?" diye sordum.

"�ehirdeki bankay� u�urdum...

...fakat ne yaz�k ki para yoktu." dedi.

Ve gecenin yar�s�nda bir silah sesi duydum...

...terleyerek uyand�m.

Rhodesian sarho� olmu� ve bu iki Afrikal� �ocu�u vurmu�tu...

...bu askerler i�in �ama��r y�kay�p, yemek yapan �ocuklar�...

...kahvalt� y�z�nden.

O zavall� siyah �ocuklara bakt���m� hat�rl�yorum...

...biri 12 ya�lar�ndayd�, g�zleri a��kt�.

Askere bakt�m ve bana...

"Bunu hak ettiler." dedi. "�zerlerinde silah buldum." dedi.

Do�ru de�ildi.

Bu askerlerin baz�lar� Afrikal�lar� �ld�rmekten zevk al�yorlard�.

Sonunda onlardan nefret ettim.

Kim var orada?

Bu vah�etten uzakla�t���mda, d���nmeye devam ettim...

"Bunun �stesinden nas�l gelece�im?

Yapt���m i�i seviyorum, foto�raf��l��� seviyorum...

...fakat di�er yandan bununla ya�amak �ok korkun�."

�nsanlar bazen bana "Geceleri kabus g�r�yor musun?" diye soruyor.

Ve ben de "Hay�r, sadece g�nd�zleri.

G�zlerim a��kken ve uyan�kken...

...ve t�m hat�ralar�m alarma ge�mi�ken." diyorum.

"Foto�raf��l��� seviyorum." derken...

...karanl�k odada olmay� seviyorum.

Fakat karanl�k odam bile hayaletli.

��eri giriyorum, o k�rm�z� ���k, ana rahminde olmak gibi.

M�zik dinliyorum.

Sadece klasik m�zik.

Beni rahatlat�yor, fakat ayn� zamanda...

...beni a�a��ya, gitmek istemedi�im yere do�ru �ekiyor.

�ok derin bir okyanusta bo�uluyormu�um gibi.

Yeniden g�n �����n� g�rmek i�in yukar� ��kmaya �al���yorum.

Yani san�r�m, ben sadece foto�raf �ekmiyorum.

RIFLE AKADEM�S�

Finsbury Park'a tekrar gelecektim...

...��nk� ne yaz�k ki h�l� orada ya��yordum...

...yeni e�imle birlikte, olduk�a k�t� �artlarda.

Ve sonra, yapacak hi�bir �eyimin olmad��� nadir g�nlerde...

...Wimpy Bar'a gidecek ve ayn� ekiple tak�lacakt�m.

Sonra bana "Nerelerdeydin?" diyeceklerdi.

Ben de "Paral� askerlerle Kongo'dayd�m." diyecektim.

Benimle dalga ge�eceklerdi.

Fakat temel olarak beni a�a��ya do�ru �ekiyorlard�...

...bu d�nyada ya�ayan Walter Mitty gibi.

The Observer i�it, d�rt bu�uk y�la yak�n �al��t�m...

...ve i�ler benim i�in yava�lamaya ba�lad� ve ben ayr�ca...

...tad�n� alm��t�m ve ihtiyac�m olan...

...daha b�y�k, uluslararas� hik�yelerdi.

David King isimli bir arkada��m...

...The Sunday Times'ta �al���yordu ve bana...

"Neden gelip bize kat�lm�yorsun?

Neden gelip bize baz� i�ler yapm�yorsun?

Sana i� veririm." dedi.

Ben de kabul ettim, beni Mississipi'ye g�nderdi.

Mississippi d�nyan�n inan�lmaz yerlerinden biriydi.

Demek istedi�im...

...ortak��lar, pamu�u getiren siyahlar...

...barakalarda ve hangarlarda ya�ayanlar.

Ve sonra New Orleans var...

New Orleans'a geldik.

G�r�lmeye de�er bir yerdi.

THE SUNDAY TIMES dergisi OLD MAN RIVER

Orada bir gece Ku Klux Klan toplant�s� yap�ld�...

...Hollywood gibiydi.

B�y�k bir ha� ate�i yak�lm��t�.

Olduk�a nefret dolu olan bu insanlar sa�ma k�yafetlerden giyinmi�lerdi...

...b�y�k purolar i�iyorlard�.

Ve temel olarak "Ho� geldiniz" diyorlard�...

...fakat ayn� zamanda bizi korkutuyorlard�.

Birka� foto�raf �ekmeyi ba�ard�m.

D�nd���mde David King bunlar� birle�tirdi.

�nan�lmaz foto�raflar �ekebilirsiniz...

...fakat onlar�n takdim edilmesine ihtiyac�n�z vard�r...

...halk�n onlar� bir �ekilde kabul etmesi ve anlamas� gerekir.

Bu benim The Sunday Times'taki ilk g�revim oldu.

SUNDAY TIMES BR�TANYA'NIN EN �OK SATAN GAZETES�YD�

MCCULLIN, HEMEN ED�T�R HAROLD EVANS Y�NET�M�NDEK� EK�B�N B�R PAR�ASI OLDU

GAZETE BA�IMSIZ GAZETEC�L���N L�DER� LORD THOMSON'A A�TT�.

Roy Thomson bir gazeteci de�ildi...

...fakat gazetecili�in sahip oldu�u en yak�n arkada�� oldu.

Gazeteleriyle gurur duyuyordu...

...ve ba��ms�zl�klar�yla gurur duyuyordu...

...cebinde ta��d��� bir kart bast�rm��t�.

Roy Thomson ele�tirildi�inde...

"Neden gazeten bunlar� yay�nl�yor?"

...ya da "Bu renkli dergiye neden sava� foto�raflar� koyuyorsun?

Reklamverenler sevmiyor." denildi�inde...

...duruyor ve cebinden k���k bir kart ��kart�p ��yle diyordu...

...bu onun i�in bir yemin gibiydi...

"Benim kontrol�mdeki gazeteler...

...her zaman ba��ms�z olacak ve profesyonel �al��acak...

...ve onlara kar��mayaca��m."

Sonra kart�n� cebine geri koyuyor ve ��yle diyordu...

"Kendi s�z�me kar�� gelece�imi d���nm�yorsunuz, de�il mi?"

Ayr�cal�kl�yd�m ��nk� renkli dergide �al��m��t�m...

...ve dergi, The Sunday Times gazetesine do�rudan ba�l�yd�.

Harika insanlarla �al��t�m...

...birka� hafta ortadan yok olup...

...sonra geri gelmeme izin veren...

...ve her �eyin �zerinde kendi metaryallerimi yazmama izin verenlerle.

O g�vene sahip oldu�umuzu biliyordu...

...e�er kendi i�ini yapt�ysa ve foto�raflar�n� �ektiyse...

...b�t�nl�k ve do�ruluk i�inde...

...ve bir kompozisyon duygusuyla bildirdiyse...

...m�dahale edilmeyecek ve reddedilmeyecekti...

...baz� �artlar nedeniyle tabii.

Bana g�veniyorlard� ve bu...

...bana bu �zg�rl��� veren ki�iler i�in...

...daha fazla �abalayaca��m anlam�na geliyordu.

Roy Thomson'�n edit�rlerini kollamas�...

...Don McCullin'in kariyerinde �ok �nemliydi.

60'lar, e�er sava�a gitmek istersen, f�rsatlarla doluydu.

B�AFRA: AFR�KA'NIN KARANLI�I

KUTSAL SAVA� HAZ�RAN 1967

Sokak �at��malar�nda yeni olan �srailli askerler...

...A�lama Duvar�'nda foto�raf �ekiyorlar.

Tel Aviv'deki k�z arkada�lar� ya da ��mine �zeri i�in.

E�er mutlu geldi�imi d���n�rlerse...

...k�t� bir �ey g�sterece�imi bilirler.

Ve e�er g�sterecek k�t� bir �eyim varsa...

...bu insanlara sava�ta olmay�...

...ve orada olmay� sevdi�im mesaj�n� veriyordu...

...��nk� bu benim i�in b�y�k bir macerayd�...

...g�revim bir sebeple orada olmakt�, sadece iyi zaman ge�irmek i�in de�il.

Hue kalesindeki sava�� anlatm��t�m...

...ve bu i�inde bulundu�um en b�y�k sava�t�.

Demek istedi�im sava�ta olmadan bir y�l ge�irmek istemiyorum.

Bu, iki hafta devam etti.

Ve bu ger�ekten ��lg�nl���n ba�lang�c�yd�.

Biraz k�t�le�meye ba�lad�m...

...��nk� y�lda iki sava�a gitmeyi bekliyordum.

Ve e�er y�lda iki ya da daha fazla gitmeyi beklersem...

...hayatta kalamam.

1968 �UBATINDA KUZEY V�ETNAM G��LER� 'TET SALDIRISI'...

...OLARAK B�L�NEN SALDIRILAR D�ZENLED�

BU DURUM ABD VE G�NEY V�ETNAM G��LER� TARAFINDAN KONTROL ALTINA ALINDI

HUE �EHR� DI�INDA

DEN�Z KUVVETLER�NE �EHR� TEKRAR ALMA G�REV� VER�LD�

FAKAT BU OLAY KANLI B�R SAVA�A D�N��T�

McCULLIN ���N �SE KAR�YER�N�N D�N�M NOKTASI OLACAKTI

�l�lerin yan�nda uyurken...

...tanklar�n ezdi�i adama bak�yordum...

...yolun �zerindeki �ran hal�lar�na benziyordu.

Beyinleri d��ar�ya sarkm�� insanlar vard�.

Masalar�n alt�nda ya da farelerin musallat oldu�u odalarda uyuyorlard�.

Tamamen delilik ve ��lg�nl��a d�n��m��t�.

O sava�ta iki hafta kald�m...

...onlarca Amerikan askerinin �ld�r�ld���ne...

...yaraland���na ve bana do�ru s�r�klendiklerine �ahit oldum.

Sanki kasaptan ��km�� gibi g�r�n�yorlard�, her yer kan i�indeydi.

Sonunda ger�ekten delirdim, �zg�rce...

...i�kence g�rm�� bir hayvan gibi etrafta ko�uyordum.

B�R �E��T DEL�L�K

Bu foto�raflara bakt���mda...

...e�er kahvalt�dan sonraki Pazar sabah�ysa, onlar� �ok etkileyece�inden...

...emin olmal�yd�m.

Hue Sava��'nda g�rd���m ilk adam...

...y�z�nden iki kur�unla vurulmu�tu.

Ve bir bandajla sar�lm��t�.

Y�z�nden ve bandaj�ndan p�re akan...

...bir �ocuk gibi g�r�n�yordu,

Fakat ne yaz�k ki akan p�re de�il kand�.

Bir insana g�re �ok b�y�k par�alar y�z�nden ��k�yordu.

Makinemi y�z�me do�ru kald�rd�m...

...ve bu asker kafas�n� kald�rmaya �al��t�...

...fakat g�zleri "Beni �ekme" der gibi ba��r�yordu...

...bu y�zden kameram� ald�m ve ba�ka yere do�ru gittim.

O g�nlerde insanlar�n yaralanmalar�n� g�stermekte s�k�nt� yoktu.

"Bu foto�raf� �ekti�imde keskin ni�anc� ate�i alt�ndayd�k."

Benim sava�la ilgili...

KAPTAN HARRINGTON, DELTA, 1. TABUR 5. DEN�Z KUVVETLER�

...en canl� an�lar�m...

...en yo�un sava�lar�n oldu�u Vietnam Sava��'�ndan kalma.

Don geldi ve bize kat�ld�, �ylece ��kagelmi�ti...

...fakat Don hakk�ndaki en �zel �ey...

...di�er muhabirler ve foto�raf��lar...

...��kageldiklerinde bir foto�raf �ekip giderlerdi.

Foto�raflar�n� �eker ve oradan ��karlard�.

Don ise sebep ne olursa olsun...

...bize kat�lmay� se�ti, g�nlerce bizimle kald�...

...bizden biri oldu.

Bir keresinde, hatta birden de fazla defa...

...d��ar� ��kt� ve kendini tehlikeye att�...

...yaral�lar� ve �l�leri geri getirerek...

...tahliye etmemize yard�m etti.

Bu klasik foto�raf Delta Deniz G�c�'nde...

...sava� bunal�m� ya�ayan Delta Deniz �irketi'ne aitti.

Dizlerimin �zerine ��kt�m ve bu adam�n foto�raf�n� �ektim.

Tek bir pozla be� kare �ektim.

Bir, iki, ��, d�rt, be�.

G�z kapa��m� bir kere bile k�rpmad�m...

...t�m negatiflerin hepsi neredeyse ayn�, hi�biri de�i�ik de�il.

Delta �irketi'ndeki Denizciler'den...

...�o�uyla g�r��meye devam ettim.

Periyodik olarak bir araya geldik...

...ama onun kim oldu�u h�l� belli de�il...

...ve hik�yesini h�l� bilmiyorum.

NASILSA �YLE

Foto�raflar ve yorum Donald McCullin

Bu iri Amerikal�y� �ektim, bir atlete benziyordu...

...fakat bir el bombas� at�yordu.

Saniyeler i�inde keskin ni�anc�, askeri elinden vurdu...

...ve karnabahara benzeyen bir eli oldu.

Her yer bas�lm��t� ve patl�yordu.

Bu foto�raf�n kendisi neredeyse sava� kar��t� duygular� savunuyordu...

...ve ben de bunu g�stermeye �al���yordum.

��nk� insanl���n foto�raf�na bak�yordu...

...sanki Olimpiyatlar'daki bir cirit at�c�ya benziyordu.

Bunun yerine bir el bombas� at�yordu...

...bu da di�erlerine �l�m getirece�i anlam�ndayd�.

Sava�ta �ekti�im anlaml� foto�raflardan biri...

...Amerikal� bir denizci taraf�ndan iki baca��ndan vurulan bir adamd�.

�ki arkada�� ona yard�m ediyordu.

Ve e�er o anda...

...t�m ateist d���ncelerime ra�men...

...saf dinsel bir �eye bakt���m� d���nd�m.

�sa'ya benzeyen bu adam...

...ha�tan m� indirilmi�ti?

Bitti�inde, Denizciler'de y�zde 50'ye...

...yak�n kay�p vard�.

Benim durumum ise, 120 denizci ve askerin oldu�u bir �irketle gitmi�tim...

...ve sava��n sonunda...

...bizden 39 ki�i h�l� hayattayd�.

Yani bu foto�raflar�n ne kadar kaotik oldu�unu g�rebilirsiniz.

�ki hafta sonra Da Nang'daki bas�n merkezine d�nd�m.

K�yafetlerimi hi� ��karmad���m� fark ettim...

...i� �ama��rlar�m� da, iki hafta boyunca hi�bir �eyi.

Ve bilirsiniz, sakallar�m uzam��t� ve hayalet gibiydim.

O k�yafetleri ��kard�m ve ��p tenekesine att�m...

...her �eyimi.

Du� ald�m.

Du�tayken �ok kolay ��kebilece�imi fark ettim ve a�lad�m.

Bilirsiniz, ben �ok...

�ki hafta boyunca insanlar�n �ld���n� g�rmek...

...beni �zm��, y�km��t�.

Burada s�ylemek istedi�im �ey...

...d�r�st olmaya �al���yorum.

Bilirsiniz, foto�raf��l�k orada �nemli bir etmen de�ildi.

O... Foto�raf��l���n yapabilece�i bir �ey de�ildi.

Bir s�re sonra, b�yle bir olaya dahil olursan�z...

bu foto�rafla ilgili de�ildir, insanl�kla ilgilidir.

Hareketsiz obje foto�raf��l��� hat�rlad���m�z �ekilde...

...�ok g��l� bir yak�nl�k veriyor, yani...

Ve hala foto�raflar�n yo�un titre�imleri var...

...ve bu sonsuza kadar s�rebilir.

Hat�rl�yorum...

Donald bazen �z�l�rd�, biliyorum...

"Bu riskleri almal� m�yd�m? Buna de�di mi?"

Ona de�di�ini s�yleyebilirim.

��nk� hi� kimse takip edemez...

Havuza bir ta� atmaya benziyor, halkalar olu�uyor.

Bu halkalar�n ta�la ilgili oldu�unu s�yleyemeyiz fakat �yle.

Ve Amerika'daki Vietnam Sava��'n�n hayal k�r�kl���...

...baz� foto�raf��lar sayesinde desteklenmi�tir, Amerikal� foto�raf��lar.

Don McCullin de buna dahil.

Bilirsiniz, foto�raf ger�ektir...

...e�er do�ru bir insan taraf�ndan �ekiliyorsa.

Size �unu s�yleyebilirim, �ok fazla d�r�stt�m.

Hi� yalan s�ylemedim.

Olmayan bir �eyi olmu� gibi g�stermeye �al��mad�m.

Bir keresinde bir resim yapm��t�m ve ger�ekten bir �eyi yeniden yaratm��t�m.

Tek yapt���m zaman o zamand�.

Fakat baz� Amerikal�lar�n �lm�� bir askerin...

...e�yalar�n� ya�malad�klar�n�...

...cesediyle dalga ge�tiklerini, alay ettiklerini g�rd�m.

Ve gittiklerinde bu Kuzeyli Vietnam askerlerinin geriye kalan...

...ki�isel e�yalar�n� bir araya getirip bu e�yalardan...

...dokunakl� bir montaj yapt�m.

Bunu daha �nce hi� yapmam��t�m...

...fakat bu asker i�in bir a��klama yapmal�yd�m.

Bunu yapt���m i�in utanm�yorum.

Bu foto�raf var ve bence...

...ne s�ylemek istedi�imi s�yl�yordu.

Bilirsiniz, "Duy beni, ben sadece sava��n kurban�y�m."

Bu gen� adam hakk�nda bunu s�ylemek istedim.

Vietnam'da tamamen �zg�rd�k.

Bu tabi ki Amerikal�lar�n hissetti�i �eydi...

...sava� nihayet sona eriyordu...

...ve medya onlar� hayal k�r�kl���na u�ratm��t�.

Fakat bu konuda biraz �zg�nd�ler...

...��nk� bize her imk�n� vermi�lerdi...

...kar��l���nda sahip olduklar� tek �ey...

...halk�n Vietnam Sava��'na olan kar��tl���yd�.

�imdi Afganistan'a gitseniz tamamen kontol alt�nda olursunuz.

Bu tarz foto�raflar �ekmenize izin vermezler.

Vietnam'da yapt�m...

...ger�ek olan� yapt�m.

Sava�, bilirsiniz, sava��n bedeli...

...ac� �ekmek ve kay�plard�r.

B�ylece kurallar yeniden yaz�ld�...

...ve bu bizim i�in iyi olmad�.

Daha demin bunun koku�mu� bir i� oldu�unu s�ylediniz fakat buna ra�men istediniz.

Seni tan�d���m zaman boyunca, yani �ok uzun zamand�r sen...

...sava�, k�tl�k...

...ve sefalet arad�n.

Evet, yapt�m ��nk� sadece askerler olaca��n� d���nd�m.

Sava�a gitti�imde... Yani...

�nan�lmaz bir heyecan oldu�unu d���nd�m...

...baraj�n alt�nda uzan�rken bombalar�n d��mesi...

...bana ate� edilmesi.

Bilirsiniz bir meydan okuma oldu�unu d���nd�m.

Keskin ni�anc�lar beni yakalamaya �al���rken...

...kanallarda cesetlerin aras�nda sakland�m.

Ve parmaklar�m� onlar�n �zerine koymak ve...

..."Iskalad�n demek" istedim.

Sava� hakk�nda �ok ukala bir tavr�m vard�.

Fakat sonra ger�ek kurbanlarla temas kurmaya ba�lad�m...

...ve bu insanlar bilgisi olmayan fakirlerdi.

Ka�mak i�in altlar�nda Mercedes Benz yoktu...

...ileti�im yoktu ya da h�zl�ca...

...ka�mak i�in paralar� yoktu.

H�rpalanan hep en fakir insanlar oluyordu.

En �a��rt�c� olan ise hayata ba�lad���m yerde...

...fakir insanlarla ya��yordum.

Ve onlarla oldu�umda, onlar�n �artlar�nda...

...�ok yak�n hissediyor ve onlar�n kaderini anl�yordum.

Arkada�s�n�z, de�il mi?

Hepimiz arkada��z.

Dirse�imin nerede oldu�una bakar m�s�n�z?

Sak�ncas� yoksa y�z�n� g�rmek istiyorum.

Bu iyi.

�yisin de�il mi? Umursam�yor musun?

Beni umusam�yor musun? Sana bir �ey yapmayaca��m, yapar m�y�m?

Tamam, te�ekk�rler.

Sizi rahats�z etmek istemiyorum.

Hayat�m�n nedeyse tamam�n� Aldgate ve Whitechapel i�in �al��arak harcad�m.

Hepsi orada. Foto�raf olarak orada.

Tamam�... Buna ne diyorlar?

Bu resimleri orada yapt���nda buna bir �e�it deneyim olan Hogarthian deniyor.

Bu benim en sevdi�im resimlerden biri bunu daha �nce hi� yay�nlamad�m.

Demek istedi�im, adam�n ellerine bak�n.

Bu adamlar�n hepsi uykusuz bir �ekilde ayakta duruyor.

VARO�LARDA KR�Z

Bu insanlar �l� g�zlerin sizin �zerinizde olmas� i�in �abal�yor...

...ayn� zamanda size bakmaya �al���yorlard�.

Onlardan bu �ekilde asla korkmamal�, siz de onlara bakmal�s�n�z.

Bu kad�n�n ismi Jean.

Liverpool Soka�� istasyonunda kemerlerin alt�nda tak�l�yor.

Gitti�imde reverans yapar, "Merhaba, Kaptan Mark" derdi.

"Neden Kaptan Mark diyorsun?" diye sordu�umda...

...bana, "��nk� Kaptan Mark Phillips'e benziyorsun" dedi.

Ve "Biraz �ay ister misin?" dedi.

Ben de "Ama hi� s�t�n yok" dedim.

"�nsanlar�n �n kap�s�ndan her zaman alabilirim" dedi.

Onu sevdim.

Asl�nda yapt���m �ey, ona ya�ayacak bir yer bulmak oldu.

Bu benim ger�ekten sevdi�im bir foto�raf.

Ba�ka bir y�zy�ldan d��en bir kad�n gibi.

Bunu bir Pazar g�n� �apel Market'te �ektim...

...�ok gen� bir foto�raf��yken.

��k bir kad�nd�, bu kad�n...

...kendini �antas�yla, giysileriyle anlat�yordu.

�imdi hepsi gen�ler, bu insanlar�n hepsi ya�l� de�il.

Yapt���m en iyi portrelerden biri...

...Spitalfields Market'teki bu adam...

...t�m g�n boyunca s�ren yang�nda k�zlerde uzan�yordu...

...etraf�nda evsiz insanlar vard�.

Kalk�p oturdu ve t�m y�z�me bakt�, ben sadece bak�yordum...

...ve Nikon kameram� g�z�me do�ru g�t�rd�m...

...ve bu foto�raf� �ektim, g�z�n� bile k�rpmad�.

G�rebilece�iniz en mavi g�zlere bak�yordum.

Ve sa�lar� ke�ele�mi�ti.

Bunlardan birine bakarken...

...Nept�n'�n simgesi denizin alt�ndaki �� m�zrakl� adam� g�rm�� gibi hissettim.

Olduk�a s�ra d���yd�.

Bu foto�raf beni �ok memnun etmi�ti.

MAV� PETER

Bu y�l, ya�am ve �l�m�n meselesiydi.

Bat� Afrika'da sava� iki y�ld�r devam ediyordu.

Biafranlar ve Nijeryal�lar aras�ndaki bir i� sava�t�.

Hangi taraf�n hakl� hangi taraf�n haks�z oldu�unu s�yleyemeyiz...

...fakat sava� her zaman tamamen yanl��t�r.

1969 YILINDA BIAFRAN SAVA�I B�R �NSANLIK DRAMINA D�N��T�

TELEV�ZYONDA CANLI OLARAK VER�LEN �LK OLAYDI

EKRANLAR VE GAZETELER�N MAN�ETLER�NDE

A�LIK �EKEN �OCUKLARIN FOTO�RAFLARI VARDI VE B�R�OK K��� SORUMLULUKLA

YARDIM ���N B�R�EYLER YAPMAK �ST�YORDU

FAKAT SAVA� DEVAM ED�YORDU...

�ki ya da �� defa gittim.

Yard�m u�aklar�...

...onlara ait bir hava pisti olan geni� bir yola sahip araziye iniyordu.

Buraya UL� Hava Pisti deniliyordu.

Ve oraya gece gittim...

...federal h�k�met...

...Rus ve yabanc� pilotlar� u�aklar� vurmalar� ve d���rmeleri i�in tutmu�tu.

Sava���lar di�er taraftaki g�rev b�lgesinde u�uyor.

Sa� tarafa y��arak, hareket ettikleri anda bombard�mana tutuyorlar.

�evredeki pazar yerlerine...

...yang�n bombalar� ve par�alay�c� bombalar d���yor.

Gece Uli Hava Pisti'ne inmem olduk�a korkutucu bir deneyim oldu.

�zin olmadan oraya u�mak isteyen ekipler var...

GRUP KAPTANI LEONARD CHESHIRE VC

...biz sadece deneyip ve u�aca��z.

Fakat vurulmadan indi�iniz i�in �ansl�s�n�z.

Sanm�yorum. Hay�r.

Elleri tetikte g�r�n�yordu.

Her �ekilde deneyecektik ve g�recektik.

Bayan Ryder, neden siz de gidiyorsunuz?

��nk� baz�lar� herhangi bir yerde ac� �eken kim olursa olsun...

...�ok derinden hissedebilir.

Ve k�smen ge�mi�te Avrupa'da...

...ayn� durumu g�ren biri olarak...

...belki de buna benzetiyorumdur.

Kamp�n i�ine y�r�d�m, eski bir okul binas�yd�...

...orada beni bekleyen ve �lmek �zere olan 800 �ocuk vard�.

Kampa �lmek �zere olan 800 �ocukla girdi�inizde...

...baz�lar� ger�ekten d���yor ve �n�mde �l�yordu...

...sanki onlar� kurtarmaya gelmi�siniz gibi d���n�yorlard�.

Foto�raf �ekmek ve bilgi almak...

...i�in geldi�inizi anlam�yorlard�.

Onlar�n istedi�i bu de�ildi. Onlar yiyecek istiyordu.

Beni h�l� o g�ne g�t�ren bu �zel �ocu�u g�rd�m.

Bir albinoydu ve orada durmu� bana bak�yordu...

...��rp� bacaklar� �zerinde durmaya �al���yordu.

Ve Afrika'da albinoysan�z...

...her zaman zorbal�k g�r�rs�n�z ve Tanr� bilir daha neler.

Bir Frans�z salamura bifte�i konservesini elinde tutuyordu, yard�m hediyesiydi...

...tamamen kuru olan kutuyu yalad�.

"Bu �ocu�a bakamayaca��m" diye d���nd�m.

�ok fazlayd�, bana do�ru bak�yordu.

Bu y�zden ba�ka bir yere gittim ve bir doktorla konu�tum...

��nk� ba�ka bir �ocuk d��m��t� ve �l�yordu.

Ve birden biri elime dokundu...

...a�a��ya do�ru bakt�m, albino �ocuktu...

...elimi tutuyordu.

"Bunu bana neden yap�yorsun?" diye d���nd�m.

Bile�ime yap��m�� gibiydi ve bana ac� veriyordu.

Beni utand�r�yordu.

Cebimden ona �eker verdim...

...ve gitti, uzakta �ekeri yalamaya ba�lad�.

�ki ya��nda �ocuklar...

...an�sleri d��ar� sarkm�� �ekilde midelerinin �zerinde emekliyorlard�.

Hayat�mda hi� bu kadar korkun� bir �ey g�rmemi�tim.

Arka taraflar�n�n i�i sanki ters d�nm��t�...

...sanki aniden d��m��t�...

...ve etraflar�nda s�r�n�yorlard�.

Alt taraflar� bu i�in d��a ��kmas� durumundayken...

...sinekler de etraflar�n� sar�yordu.

Bunun cehennemdeki delilikten bile daha k�t� oldu�unu d���nd�m...

...hayat�n�zda hi� deneyimleyemeyece�iniz bir �ey.

Ger�ek de�ildi, korkun�tu, �ok ediciydi.

Ve biliyor musunuz, neredeyse...

Donup kalm��t�m.

�oktayd�m ��yle d���nd�m...

..."Akl�n� topla, biraz foto�raf �ek."

Ve bana "G�rmen gereken bir k�z var." dediler.

"�smi Patience."

Getirdiler ve tamamen ��plakt�.

16 ya��ndayd�.

�lmesine g�nler hatta bir ya da iki g�n vard�.

"Bununla ne yapaca��m?" diye d���nd�m.

Onu oturttular...

...ve hem�ireye ellerini...

...v�cudunun alt k�sm�na koyabilir mi diye sordum.

Bilirsiniz, ��nk�...

"Bu korkun�, �ok edici foto�raf� �ekeceksem...

...yapabilece�im kadar onurlu yapmal�y�m, toparlamal�y�m...

...ve en az�ndan k�z�n ��plakl���n� kullanmamal�y�m." diye d���nd�m.

�l�mden birka� ad�m uzakl�kta olan daha onurlu birini g�rmemi�sinizdir.

Bir g�n bir kad�n g�rd���m� hat�rl�yorum...

...g���sleriyle �ocuklar�n� beslemeye �al���yordu.

G��s�nde �ocuklar i�in bir �ey yoktu.

Ve arkada yazan bir �ey g�rd�m, uzak bir mesafede.

Ve sonra kad�n�n foto�raf�n� �ektim...

...ister inan�n ister inanmay�n 24 ya��nda olmas�na...

...ra�men 65 gibi g�r�n�yordu.

Gittim ve duvar�n �zerindeki yaz�y� okudum.

Duvarda, "Bug�n, yeniden do�uyorum." yaz�yordu.

O k���k yaz�t beni inan�lmaz etkiledi.

Bilirsiniz �o�unlukla bir foto�raf�� olarak dayan�kl�s�n�zd�r.

Kendinizi oraya koyars�n�z, sormazs�n�z...

Neden orada oldu�unuzu, neden gitti�inizi sormazs�n�z.

Ve ayn� zamanda kendinizi oraya koyars�n�z.

�sterseniz reddedebilirdiniz. Ben oraya gittim.

Fakat oraya gitti�imde bu insanlar�n, hayatlar�n�n...

...son sanc�s�n� �ekerken bile, bir�o�umuzun hayal bile edemeyece�i...

...kadar haysiyetleri oldu�unu g�stermek i�in foto�raf �ektim.

BIAFRA BR�TANYA'NIN V�ETNAMI

BR�TANYA TIKINIRKEN BIAFRA A�

Bo�una gidece�i korkusuyla...

...ayaklar� �zerinde �len insanlar�...

...direkt olarak g�rmesi...

...onu �ok etkiledi.

Her zaman vurulan bir asker i�in empati kurard�...

...fakat burada sivillere bak�yordu...

...erkekler ve kad�nlar olan bitenden habersiz...

...bu �lkedeki g�c�n a�l���n� ya�ayan insanlar�n...

...h�rslar� u�runa �l�yorlard�.

�mparatorlu�un sonu

KURU TOPRAKLARIN IZDIRABI

THE SUNDAY TIMES dergisi

T�m hayat�m� yolculuk ederek ge�irdim.

Hep hareket halindeydim.

S�rekli Londra havaliman�ndayd�m...

...k���k aileme s�rekli veda ediyordum.

KAMPALA - END��EN�N �EHR�

KAMBO�YA, 1970

THE SUNDAY TIMES DERG�S�

Her zaman oldu�u gibi �ok istekliydim...

...m�cadelenin �nlerinde olmak i�in h�rsl�yd�m.

Kambo�ya: McCullin'in vuruldu�u an

Bildi�im �ey, pusuya d��t���m�zd�...

...ve sonra ortal�k cehenneme d�nd�.

�ok a��r bir AK-47 ate�i alt�ndayd�k.

Bir anda yolun kenar�na do�ru ko�tum...

...bir menfeze benziyordu.

"Bir mermi Nikon'uma geldi. �lece�imi d���nd�m."

Ve "Kuyru�umu buradan ��karmal�yd�m...

...��nk� ate� alt�ndaki bir askerin resmi e�er hayat�n�za...

...mal olursa ne anlama gelirdi ki?"

�lk defa, inan�lmaz korkmu�tum.

Bir cipin arkas�na diz ��kt�m ve b�y�k bir patlama oldu.

Yola do�ru u�mu�tum.

Bacaklar�mdaki korkun� yanmay� hissettim...

...ve belden a�a��mdaki her yerde vard�.

Ve t�m ge�mi�im g�z�m�n �n�ne geldi...

..."Bu kadar, �lece�im" diye d���nd�m.

200 metre kadar s�r�nd�m...

...bir kamyonun arkas�na konuldum...

...sadece morfin enjekte edildi.

Ve sonra kamyon doldu...

...yakla��k yar�m d�zine asker yaralanm��t�.

Kendi ac�m� unutmam gerekti�ini d���nd�m.

Bu kamyonda neler oldu�unu foto�raflamam gerekiyordu.

Hemen yan�ma bir adam koydular...

...beni vuran bomba ona isabet etmi�ti...

...ne yaz�k ki t�m g��s� ve midesinden yaralanm��t�.

Oturmaya �al���yor ve onu yat�rmaya �al��anlarla kavga ediyordu.

Kavga ediyordu.

Ve kamyonun arkas�nda hastaneye giderken �ld�...

...��nk� onu oturttum ve foto�raf�n� �ektim.

"Daha fazla risk alman�z� istemiyorum." dedim.

NEDEN BEN DE��L DE ONLAR?

Fakat de�erlendirirken t�m riskleri ald�lar...

...��nk� ba��ms�z d���nceleri vard�...

...ve e�er gizlice buna sevinseydim bu yapt�klar�n� geri getirecekti.

Bununla birlikte, gelecek sefer...

...ve gelecek sefer diye d���n�yorsunuz...

"Tanr�'ya burada kendi hayatlar�yla Rus ruleti...

...oynamad�klar� i�in ��krettim."

KUZEY �RLANDA, 1971

U�a�a binmek benim i�in ilgin�ti...

...Belfast'e u�uyorduk...

...Londonderry'e gittik ve bir otele yerle�tik.

��leden sonra yakla��k 3.00 sular�nda...

...barlar�n kapand���na emin olabilirdiniz.

Kendinizi haz�rlar ve nerede olaca��n� bilirdiniz.

Bir futbol ma�� gibiydi.

Hareketin nerede olaca��n� bilirdiniz.

Askerlere tu�lalar, �i�eler ve ta�lar at�l�yordu...

...ve askerler de plastik mermiler ve biber gaz�yla kar��l�k veriyordu.

D�zenli bir �ekilde gaz yemeye al��m��t�m.

Fakat bir foto�raf��n�n g�z�nden bunu ka��ramazs�n�z.

Ger�ekten bir tiyatro gibiydi. Oyun gibiydi.

Senaryoyu biliyordunuz... Daha �nce bir�ok kez g�rm��t�n�z.

Bu �zel g�nde sald�racaklar�n� biliyordum...

...ve orada makinemin k�sa telefoto lensiyle duruyordum...

...ve bu "Hadi gidip, onlar� alal�m" foto�raf�n� �ektim.

Bu taksi �irketinin kap�s�n�n �n�nde tam olarak fark�nda de�ildim...

...bir kad�n �okta, a�z� tamamen a��k dikiliyordu.

Bu benim foto�raf�m� �ok daha dokunakl� yapt�.

VIETNAM'A ON BE� KEZ G�TM�� OLSA DA McCULLIN...

...SON B�R KEZ GER� G�NDER�LM��T�

ABD G��LER� GER� �EK�LEREK, ASKER� OPERASYONLARLA �LG�L�...

...SORUMLULU�U G�NEY V�ETNAMLILARA BIRAKTILAR

BU POL�T�KAYA V�ETNAMLILA�TIRMA ADI VER�LM��T�

�LKE B�TAP D��M��T� VE SAVA�IN SONU G�R�N�YORDU

Bu otobana rastlad�m...

...ve yolda �len askerleri g�rd�m...

...ve ITV'de muhabir olan Michael Nicholson...

...isimli �ok yak�n bir arkada��mla birlikteydim.

Yaralar� yolun �zerinde katran gibi eriyordu...

...�ok s�caklard�.

Onlar� yoldan kald�rd�k...

...ve cipin kaputuna kadar ta��d�k.

�nlerinde duruyordum ve onlara do�ru e�ilmi�tim...

...ilk yard�m i�in ordunun medikal merkezine d�nd�k.

Ertesi g�n nas�l olduklar�n�...

...g�rmek i�in tekrar gittik, fakat �lm��lerdi.

O yoldan gelen ve ayaklar� etraf�nda karton par�alar� olan...

...bir�ok ki�inin resmini �ektim...

...��nk� botlar�n� atm��lard�...

...ve tabi bu yolda uzun s�re dayanamad�lar.

Her �ey karmakar���kt�.

Moskova'dan geri �ekili� gibiydi. Tamamen karga�ayd�.

Ve The Sunday Times bu foto�raflar� yay�mlad���nda...

...G�ney Vietnam h�k�meti beni kara listeye ald�...

...ve benim b�yle bir �eyin varl���ndan haberim dahi yoktu.

Bir sava� foto�raf��s� olarak bu bana bir itibar kazand�rd�...

...bug�n ger�ekten tiksindi�im bir itibar.

Bunun i�in �al��t�m ve bir anda kendimi bir sava� foto�raf��s�...

...olarak buldum...

...birden kendimi rahats�z ve kirlenmi� hissettim.

Sava� foto�raf��s� olarak an�lmak bir paral�...

...asker gibi hissetmeme neden oldu.

Ge�mi�e bakt���mda, ailem ger�ekten k�t� bir ac� �ekiyor diye d���nd�m.

Onlara her zaman veda ediyordum...

...ve ak�llar�nda hep �u d���nce vard�...

"Babam�z olmas� gereken bu garip adam�...

...bir daha g�rebilecek miyiz?"

Fakat biliyor musunuz, duygusal d���nerek...

...g�c�m� zay�flatmak istemedim.

��imi yapmak ve sonra, umuyorum ki, evime d�nmek istedim.

Fakat �imdi bakt���mda g�r�yorum ki bu �ok bencilceydi.

Ve sonunda evlili�imi mahvetti.

BEYRUT, 1976

L�BNAN'DA ZENG�N VE GENELL�KLE SA�CI EL�TLER �LKEY� Y�NET�YOR

SOL GRUPLAR, M�SL�MANLAR VE S�R�LM�� F�L�ST�NL�...

...GER�LLALARIN ARASINDAK� GERG�NL�K ARTTI

TARAFLAR B�RB�RLER�NE AYNI �EK�LDE YANIT VER�YOR

A�ILAN ATE�LER B�R �� SAVA�A D�N��T�

McCULLIN'E DAVALARINI HABER YAPMASI ���N...

...HR�ST�YAN FALANJ�STLER TARAFINDAN �Z�N VER�LD�

Ashrafiyah, Maruni Hristiyanlar�n�n kalesi durumunda.

Falanjist milisler, M�sl�man solcular taraf�ndan tutulan...

...�evre b�lgelere...

...ve daha u� Filistinli gerilla gruplar�n m�ttefiklerine ate� a��yor.

L�bnan'da her g�n bir olay vard�.

Her g�n berbat ve yeni, �e�itli �eyler oluyordu.

Bu foto�raf� t�m bu Hristiyanlar�n...

...gurur duyduklar�...

...insani taraflar�n� g�stermek i�in �ektim.

Ve k�stahl�kla, hepsi ha� tak�yordu.

Ve bilirsiniz, d���n�n...

...b�yle bir �ekilde g�r�nt�leyecekseniz, Hristiyanl�ktan...

...daha fazlas�n� bekliyorsunuz...

...ve sonra Hristiyanl�k ad� alt�nda...

...�ok k�t� �eyler yap�yorlar.

Politik y�nden bu durum...

...h�l� bir ��kmazda.

Ate�kesi uygulamaya �al��ma �abalar� bo�a ��kt�...

...ve ne yap�laca��na dair...

...parlemento giri�imleri beklemede...

Filistin b�lgesine Karantina denildi.

Buras� Beyrut'un do�u taraf� gibiydi...

...tam da Hristiyanl���n kalbinin oldu�u yerde.

Ve bu sadece...

Gidin kelimesi cinayete d�n��t�.

Mahkumlar� toplamaya ba�lad�lar.

�ok �abuk oldu.

Bir�ok kad�n�n ve �ocuklar�n ���l�klar�n� duyabilece�im bir eve gittim.

Bir Hristiyan, kad�nlar� ve �ocuklar� al�yor...

...merdiven bo�lu�unun alt taraf�na g�t�r�yordu...

...ve iki Filistinli g�r�yordum...

...gen� Filistinli erkekler elleri havada...

...merdiven bo�lu�unun sol taraf�nda.

O an kad�n evden ��kt�...

...yan�mdaki adam, ve ben �ok yak�nd�m, �ok yak�n...

...ate� a�maya ba�lad� ve so�ukkanl�l�kla bu insanlar� hemen �ld�rd�...

...ve kur�un ya�muru alt�ndayd�lar...

...ve t�m duvara kan s��ram��t�.

Merdiven bo�lu�unun arkas�ndan doland�m...

...bir di�er bo�lukta kendime gelmeye �al��t�m...

...��nk� �oktayd�m.

G�rd�klerime inanam�yordum.

Binadan ��kt�m ve ba�ka bir silahl� Hristiyan vard�...

...kad�n ve �ocuklar vard� ve bana,"Bu arada...

...e�er foto�raf �ekti�ini g�r�rsem seni �ld�r�r�m.

�imdi ��k oradan." dedi.

O g�n gitti�im her yerde...

ba�ka birinin g�z�m�n �n�nde �ld�r�ld���n� g�r�yordum.

Tabii ki...

...�l� Filistinli bir k�z�n bedeni �n�nde...

...ud �almaya �al��an adam�n foto�raf�n� �ektim.

Yay�nland���nda �ok sinirlenmi�lerdi...

...ve dediler ki...

...e�er bu foto�raf� �eken adam� bulurlarsa...

...onu �ld�receklerdi.

Bir bak�ma bu foto�raf� �ekti�im i�in...

...beni �ld�rmek istemeleri bir onurdu.

26 katl� Holiday Inn yan�yor.

Be� y�ld�zl� otel ��lemesinin ���nc�s�...

...ate� alt�nda.

Buras� Hilton Otel'in avlusu...

...ve �at��malar d�n t�m gece boyunca burada devam etti.

M�sl�manlar Hristiyan b�lgesinde bozguna u�rad�klar�nda...

...ben de onlarlayd�m.

Asl�nda Hilton Otel'de toplanm��lard�.

Ve oraya gittiklerinde, rehin ald�klar� Hristiyanlar�...

...en �st kata ��kard�lar ve onlar� yaralad�lar...

...ve a��k�as�, onlar�n baz� par�alar�n� kestiler.

Ve canl� binan�n tepesinden a�a��ya att�lar.

Bu t�r bir nefret olu�tu�unda...

...bir t�r delilik halini al�yor.

Bu anlad���n�z her �eyin �tesine ge�iyor.

Her �eyin.

Nas�l yapt� bilmiyorum.

�ok hassas bir vicdan� vard�.

Ona kameral� vicdan derdim.

Di�er insanlar�n ac�lar�na kar�� duyarl�yd�.

Bu ayr�ca ona...

..."�nsanlar� burada ne oldu�una dair uyand�rabilirim" g�c�n� veriyordu.

Bu y�zden onun resimlerinde duyarl�l���n geri tepme g�c� vard�...

...vicdan� onun m�ttefiki oldu...

...ve "Bu hikayeyi yapmal�y�m.

Bu hikaye sadece foto�rafla anlat�l�r." diyordu.

Onun gazetecili�inin en iyi yan�...

...o so�uk g�zlerinde, e�er isterseniz g�rebilece�iniz...

...empatinin s�cakl���...

...ve metinlerle g��lendirilmi� resimlerdi.

Size sorabilece�im en k�t� soru bu.

�ekti�iniz deh�et ve sava� foto�raflar�n�n birilerinin d���ncelerini...

...de�i�tirdi�ini d���n�yor musunuz?

D�r�st olmak gerekirse, sanm�yorum.

Sava�� neredeyse 16 y�ld�r �ekiyorum...

...ve �ok b�y�k hayal k�r�kl�klar�m oldu.

Bir sergi a�t�m...

...ve sergiye daha �ok gen� insanlar geldi.

�ok fazla mektup al�yorum...

...ve bana yazanlar daha �ok gen� insanlar.

Ve sava�� �nemseyen insanlar.

Geri kalan�m�z, yani bunu s�ylemekten nefret ediyorum, orta ya�l�lar...

...sava�� g�rd�ler, yeterince g�rd�ler.

Ve �imdi sava� hakk�nda konu�maktan rahats�z oluyorlar.

��z�m olmad���n� d���n�yorlar.

Fakat gen�ler, yar�n�n insanlar�...

...bunun hakk�nda bir �ey yapmak i�in daha ilgililer.

Bundan utan� duyuyorlar ve anlayam�yorlar.

Hi� d���nd�n�z m�, daha kolay bir hayat� ve s�tyen ya da farkl�...

...�eyler giyen kad�nlar� �ekerek g�nde 500 pound kazanmay� neden d���nmediniz?

Ya da s�tyen giymeyen?

Kalp krizi ge�irebilirdim.

Evet, muhtemelen.

Bunu sevdiniz mi, somurtkan a��k?

-Evet. -�uraya bak�n.

Size bakan b�yle bir surat olsayd� olurdu.

Bu benim favori resimlerimden biri.

�ok fazla favorim yok.

Klasik bir zorlama �rne�i...

...fakat �ngiliz olmay� g�steriyor.

�ezlong her �eyi anlat�yor, de�il mi?

�ngiltere hakk�ndaki tek �ey, yaz�n her t�rl�...

...��lg�n insan� bulabilece�inizdir.

Ba�ka yok... Hay�r sanm�yorum...

...bu �lkeye benzeyen ba�ka bir �lke...

...insanlar�n d��a vurumlar�n�n bu kadar farkl� oldu�u bir yer yok.

Eksantrikler gibi.

�ngiltere'de bunlardan bir otob�s dolusu bulabilirsiniz. Bunu seviyorum.

�EH�RLER�M�Z� KURTAR Bradford'ta hayatta kalmak

THE SUNDAY TIMES dergisi

BRADFORD'TA NAZ�LERE YER YOK

PAZAR, THE SUNDAY TIMES OLMADAN PAZAR DE��LD�R

1970'LER�N SONUNDA SEND�KALAR ARASINDA ANLA�MAZLIK OLDU

VE TIMES GAZETES�N�N Y�NET�M� ZAYIFLADI

PARA KAYBED�YORLARDI VE DURUMUN ��Z�M� YOKTU

SONUNDA THOMSON A�LES� GAZETEY� SATI�A �IKARDI

1981 YILINDA ULUSLARARASI HABERC� RUPERT MURDOCH TIMES'I ALDI

VE THE SUNDAY TIMES YEN� B�R YAYIN Y�NET�M�NE G�RD�

Bas�l� yay�n sendikalar� The Sunday Times'� sabote edince...

...esasen gazeteyi �ld�rm�� oldular.

Thomson organizasyonu "Bu �ekilde devam edemeyiz.

Bu kadar ka��t harcayamay�z." dedi.

Sadece fiziksel olarak de�il ayn� zamanda ekonomik olarak da.

Ve gazeteyi sat��a ��kard�lar.

Rupert Murdoch'un ge�mi�i zor olsa da...

...yaz�l� bas�nda daha iyi olaca��na dair...

...bir alg�lar�, yarg�lar� vard�.

Ve baz� y�nlerden, bu adil bir yarg�yd�.

Yeterince �ektiniz, bence ger�ekten...

Ve Bay Evans, Bay Murdoch ile birlikte.

Bay Evans. Evet.

Gazetelerin ba��ms�zl���n� koruyaca��na dair s�zler verdi...

...fakat hi�birini tutmad�.

Ve bu tabii ki �ngiliz gazetecili�i i�in...

...�ok ama �ok k�t� bir haberdi.

Fakat ayn� zamanda �zellikle Don McCullin i�in de k�t� haberlerdi.

Murdoch The Sunday Times'� al�nca...

...ve Harold Evans, The Times gazetesine ge�ince...

...hepimiz, bilirsiniz...

sonun ba�lang�c�na do�ru bak�yormu� gibi hissettik.

Orada harika bir 18 y�l ge�irdim.

Sahip oldu�u de�erli ba��ms�zl�kla...

...ve yal�n ger�e�i yerinde gidip...

...film karesiyle anlatmas� art�k riskliydi.

Ve b�yle oldu�u kan�tland�.

�afakta Falkland Sava�� g�r�n�yordu...

...ve "Bunun i�erisinde olmal�y�m." diye d���nd�m.

Hayat�mda ilk defa...

...�ngiliz askerleriyle birlikte uluslararas� bir sava��n i�inde olacakt�m.

Buna uygun olan ki�i oldu�umu d���nd�m.

Fakat �a�k�nl�k i�indeydim, reddedilmi�tim.

Olmad�.

Arkada b�rak�lm��t�m, sefil ve peri�an olmu�tum.

Don McCullin'� gemiden indirmek korkun� bir karard�...

...hem de geminin dolu oldu�u gibi sa�ma bir gerek�eyle.

�unu demek istiyorlard�, "Foto�raflar�n �ok d�r�st...

...�ok yak�c�, anlamlar�n� �ok imal�...

...bu riski alamay�z, ifade �zg�rl���ne m�dahale edemeyiz."

Bunun korkun� bir karar oldu�unu d���nd�m.

Ve onun �zerindeki etkisi sanki...

"T�m hayat�n� olaylar� belgelemek i�in harcad�n...

...ama biz belgelenmesi gerekti�ini d���nm�yoruz."

Ve ayr�ca tabi �u da demekti, "Neden rahats�z oluyorsun?

Neden ger�ekleri anlatmaya �al��arak hayat�n� tehlikeye at�yorsun?"

Bu nedenle L�bnan'a geri d�nd�m...

...��nk� Falklands'e gidememi�tim.

L�bnan Sava�� ayn� anda patlak verdi.

Bilirsiniz her zaman gidecek ba�ka yerim vard�r.

Bu sava�a gidemeseydim, di�erine giderdim.

��nk� oldu�um �eyden ac� �ekiyordum, bir sava� ba��ml�s� haline gelmi�tim.

Bu problem bana ac� veriyordu.

Katliamlar...

...L�bnanl� Hristiyan M�frezesi'nin evine ait...

...elit bir �zel g�venlik olu�umuyla ger�ekle�iyor.

Operasyonlar�n t�m a�amalar�...

...�st d�zey Falanj komutanlar�n�n elinde.

�atila kamp�ndaki katliam�n ba�lar�nda...

...�srailli g��ler ate� fi�ekleriyle g��l� bir baraj olu�turmu�lard�...

...Sabra'daki Falanj g��lerinin kamplar�n� a���a ��kar�yorlard�.

1982 YAZINDAK� BEYRUT KU�ATMASI...

...1976 YILINDAN BER� S�REN SAVA�IN DEVAMIYDI

BU ZAMAN ���NDE �SRA�L VE SUR�YE G��LER� �LE...

...ULUSLARARASI ARABULUCULAR DA OLAYA DAH�L OLDU

ANCAK BU, SABRA VE �AT�LA'DAK� M�LTEC� KAMPLARINDA, FALANJ�ST G��LER�N...

...�� B�N�N �ZER�NDE F�L�ST�NL� S�V�L� KATLETMES�N� ENGELLEYEMED�

BU, McCULLIN'IN SUNDAY TIMES ���N YAPTI�I SON B�Y�K �� OLDU

Bir sabah erken saatlerde oteldeyken...

...bir telefon ald�m...

"Siz Bay McCullin misiniz?" diye sordu, "Evet" dedim.

"Lobiye iner misiniz?

Sizi Sabra ve �atila'daki hastaneye g�t�rmek istiyoruz." dedi.

Hastanede 21 ki�inin �ld�r�ld���n� s�yl�yorlard�.

"Ama biz bununla ilgilenmiyoruz...

...bug�n burada olanlar�n...

...en korkun� yan�n� g�stermek istiyoruz."

Beni yukar�ya, �ocuk b�l�m�ne g�t�rd�ler...

...hastanenin i� taraf�ndayd�.

Ve �a��rm��t�m, sadece bir hem�ire vard�...

...bombalama s�ras�nda be� g�n boyunca kalm��lard�...

...ve di�erleri hastaneden ka�m��t�.

Bana etraf� gezdirdi ve g�rd���m �eye inanam�yordum.

"�ocuklar� yataklara ba�lamak zorunday�z." dedi.

"��nk� ba� edemiyoruz.

Ka�abilir ve yaralanabilirler." dedi.

Yata�a ba�l� �ocuklar vard�...

...sineklerle �evriliydiler, s�cakta, anlayamazd�n�z.

Bu �ocuklar, kendi pislikleri i�inde uzan�yorlard�...

...a�l�k ve susuzlukla k�vran�yorlard�.

"Daha fazla �ocu�un oldu�u bir oda var.

Onlar� odaya kilitlemek zorundayd�m, k�rler ve deliler." dedi.

"Ve baz�lar� sadece iki ya��nda." dedi.

Sonra odan�n kap�s�n� a�t�, d��ar�ya bir s�cakl�k geldi...

...i�eride tavuk pi�irebilirdiniz.

Pislikleri ve da��n�kl�klar� d��ar�ya do�ru geldi ve...

Bu �ocuklar k�r farelere benziyordu.

�nsanl���mdan hi� bu kadar utanmam��t�m. D���nd�m...

"�nsanlar Hristiyanl�k ad�na ya da her neyse bunu yapabiliyorsa..."

��nk� sava� Hristiyanlar taraf�ndan y�r�t�l�yordu...

...ya da Hristiyanlar kar��l�k veriyordu...

...ve Yahudiler k�y�lar� bombard�mana tutuyordu.

Demek istedi�im bunlar�n hepsi dini ��lg�nl�klard�.

Peki bunun bedelini kim �d�yordu?

Uzakla�t�m. �ok derin bir �oktayd�m.

D���nd�m, "Burada kafam kar��t�. Neden buraday�m?

Bu durum benim orijinal foto�raf�� olma konseptime ne kat�yor?"

Bir ba�ka odaya gittim...

...t�m bu korkun� �eylerden uzakla�mak i�in.

Ve enkaz par�alar�yla oynayan bir �ocuk g�rd�m...

...sanki Lego'ymu� gibi.

Bunun benim i�in bir hesapla�ma g�n� oldu�unu d���nd�m...

...��nk� daha �nce tek bir �at�n�n alt�nda o g�n o hastanede g�rd�klerim...

...kadar b�y�k bir trajediye dokunmam��t�m.

Hi� unutamad�m.

O g�nler hakk�nda unutamad���m en ac� �ey...

...d�zenli olarak geri gelmeleri...

...bug�n oluyormu� gibi yeni olmalar� ve beni yakalamalar�.

Habercilik kadar g��l� hi�bir �ey yoktur.

H�k�metler habercilerin buldu�u �eyleri bulamaz.

Ve �o�u h�k�met...

...bulunan �eyleri gizlemek ister...

...yabanc� h�k�metler ve bazen de bizimki.

Don'un ne oldu�una dair haber verme tutkusu...

...ve i�g�d�s�n�n olmas� �ok �nemli bir �zellik.

Ve bug�n, bu b�y�k miktarda yok oluyor, b�y�k k�sm�n� kaybettik...

...ve ben hala orada ger�ekten iyi bir...

...foto muhabiri, iyi bir muhabir olma iste�i oldu�unu d���n�yorum.

Bay Murdoch, B�t�e G�n�'nde...

...bana The Times edit�r� olmam� teklif etti.

Reddettim.

Zaman kaybetmeden ba��ms�z ulusal y�neticiler istifam� istediler.

Fakat bu �artlar alt�nda...

...benim ve Bay Murdoch aras�ndaki farkl�l�klar uzun s�rmedi.

The Times'ta edit�r olmak i�in oradan ayr�ld�m.

The Sunday Times'tan ��kar�lma sebebim �ok basitti asl�nda.

Yeni bir edit�r alm��lard�.

Andrew Neil isimli bu adam �ok h�rsl� ve sessizdi...

Ne istedi�ini biliyordu.

Bir�ok yeni edit�r altlar�nda...

...yeni insanlarla �al��maya ba�lamak istiyordu.

Fakat o dergide daha fazla sava� olmayaca��n� s�yledi.

Bunun yerine dergiye reklam �ekebilmek i�in...

...ya�am ve e�lence dergisi olacakt�.

Bu nedenle ilk ��kar�lan ben olacakt�m ��nk� ben...

...Afrika'ya gitti�imde ve ruhlar�n �ld���n�...

...ve a�l�ktan �len �ocuklar� �ekti�imde...

...en g��l� foto�raflar� �ekti�imden emindim...

...fakat onlar da her zaman size arabalar ve l�ks� satan...

...bir dergiye kat�lm�yorlard�.

Bu nedenle sahneden �ekilmem gerekiyordu.

Ona Saigon'daki idam i�in bir f�rsat�m olup olmad���n� sordum...

...ve hat�rlad���m kadar�yla infaz�n olaca��...

...hapishaneye gitti...

...ve sonra hemen geri d�nd� ve foto�raf �ekme talebimi reddetti.

G��l� insani d�rt�leri nedeniyle...

...hi�bir �ekilde cinayetleri me�rula�t�rmak istemedi.

�lk foto�raf makinesiyle tan��t��� g�nden beri...

...�iddeti yasa d��� k�lmaya �al���yordu...

...ve "Bak�n bunlar siyasi kararlar�n sonu�lar�d�r.

A� g�zl�l���n�z�n sonu�lar�d�r.

Sizin dikkatsizliklerinizin sonu�lar�d�r.

�unlara bak�n ve tekrar d���n�n." diyordu.

Bence bu tamamen d�rt�yd�.

Benim bak�� a��ma g�re muazzam bir teknik beceri ile...

...deha bir insani foto�raf��.

�u anda neredeyse 75 ya��nday�m.

H�l�, �ok olmasa da enerjim var.

Fakat hayat�m�n neredeyse tamam�n�, konu�tu�umuz �eyleri...

...ortadan kald�rmak i�in harcad�m.

�imdi sadece do�ay� �ekiyorum.

Ve �ngiliz topraklar�, benim i�in...

...cennet, cennete benziyor.

Di�er �eyler gibi beni �zen tek �ey...

...her zaman sevdi�iniz �eylerin tehdit alt�nda olmas�.

Uzaklardan bir testere sesi duydu�umda...

...bir a�ac�n �ld���n� d���n�yorum.

S�l�n av� oldu�unda, bir silah sesi duydu�umda...

...bir yerlerde kan akt���n� d���n�yorum.

Gelen silah sesi...

...sinir sistemimi etkiliyor.

Bu t�r �eylerden her ne kadar ka�maya �al��sam da...

...sanki biri gelip d��meye bas�yor ve...

"Al��t���n �eyler i�in bir hat�rlatma." diyor.

�n cephelerden haber vermeyi b�rakt���ndan beri...

...Don McCullin itibar�n�...

...bir�ok dernek ve kampanya grubunu desteklemek i�in kulland�

Don 1993'te Britanya �mparatorluk Ni�an� alarak bu onura sahip ilk fotomuhabir oldu

Foto�raflar�ndan olu�an kitab�...

...G�ney S�n�rlar�: Roma �mparatorlu�u'na Yolculuk, 2010 y�l�nda yay�nland�

Onun ar�ivi h�l� sonraki nesiller i�in...

...montajlan�p ar�ivleniyor.

Harold Evans Sunday Times'ta 14 y�l boyunca edit�rl�k yapt�...

...ve onun d�neminde bir�ok skandal ve adeletsizlik oldu.

2004 y�l�nda gazetecili�e verdi�i hizmetlerden dolay� ��valye ni�an� ald�

2011 y�l�nda Thomson-Reuters'�n edit�r� oldu