Original subtitles

Kikina presents

Wees niet bang om me aan te raken.

Heer Achmet.

Prins Chinkin is terug. Hij verwacht u in de troonzaal.

Prins Chinkin? Een moment.

Welkom terug, heer. Hoe kan ik u dienen?

Voor mijn mensen, voor al je slachtoffers.

Wachten. Kom mee. - Snel. Wegwezen.

Ze waren met z'n twee�n. Ze kwamen uit het zuiden.

Ze kregen hulp van een bediende, een verrader.

Eerst leek het op een wraakactie.

De dochter van een van hen moest zich onderwerpen aan Achmet.

Ze pleegde zelfmoord.

Ik heb inmiddels nieuwe informatie ontvangen uit Yanzhou.

Van Marco? - Inderdaad.

Hij maakt melding van corruptie, malversatie en moord...

inclusief twee aanslagen op z'n eigen leven.

Dat is onmogelijk. Achmet?

Het is waar. Het zuiden is een poel van geweld en corruptie.

Het verzet tegen hem was te verwachten.

Maar zijn dood kan een grootschalige opstand veroorzaken.

Dit moet in de kiem gesmoord worden.

Zonder medelijden en zonder uitzonderingen.

De moordenaars zullen ge�xecuteerd worden. De ander...

Er is nog iemand opgepakt na de moord op Achmet. Een jonge vrouw.

De adoptiefdochter van een van de moordenaars.

Ze maakte deel uit van een geheime verzetsbeweging in de Verboden Stad.

Daarnaast is ze bevriend met Marco Polo.

Ze had zich vermomd als non.

Zeg tegen Marco dat hij moet leren inschatten...

wie zijn vriendschap verdient en wie niet.

Alle hulpers en handlangers van Achmet zullen ge�xecuteerd worden.

En degenen die betrokken waren bij zijn dood en de poging tot opstand...

moeten ook sterven.

Geen genade voor geen van hen.

En verban iedereen die partij koos voor de rebellen, openlijk of in stilte.

Khanbalik moet gezuiverd worden van oproerkraaiers.

De orde moet hersteld worden.

Verstop de kinderen.

Ik moet de khan gehoorzamen. U hebt geluk dat hij u niet ook straft.

Laat hem mij straffen en Monica sparen.

Ze is onschuldig. Ze heeft nooit iemand kwaad gedaan.

U kunt haar redden als u dat wilt. U moet haar redden.

Haar vader is onthoofd, maar daarmee is de opstand niet bedwongen.

Als zijn dochter is ze een gevaarlijk symbool.

In de naam van God, in de naam van uw God, want ik bid ook tot Hem...

wees genadig.

U behoort genade te schenken.

Twijfelt u aan mijn geloof? De macht van het gebed is onwankelbaar.

Ze kan gered worden. Maar dan moet u veel meer opofferen dan u beseft.

Hoeveel? Ik ben rijk. Ik ben bereid om alles te geven.

U hebt nog niet geleerd om in iemands hart te kijken.

Mijn positie dwingt me soms tot strengheid, zelfs fanatisme.

Maar ik haat corruptie net zo zeer als u. Meer zelfs.

Ik bedoelde niet dat... Ik ben gewoon in verwarring.

Nee, de bevelen van de khan sluiten uitzonderingen uit.

De vrouw is ter dood veroordeeld. - Nee, u kunt niet... Ik ga naar...

U moet leren inzien dat heftige emoties tot de ondergang leiden.

Ik zal proberen om haar te redden.

Maar er is maar een manier: Dat ze wordt toevertrouwd aan de tijdstroom.

Dat ze wordt verbannen.

U mag haar nog een keer zien.

En daarna moet u nooit proberen om haar terug te zien.

Ik heb u gewaarschuwd. U brengt haar in gevaar.

De mensen in het zuiden zijn bereid om u te accepteren.

Mits de regering ze beschouwt als vrije burgers, niet als verslagen vijanden.

Hoe kunnen we dat doen?

Door ze gerechtigheid te geven. Door te laten blijken dat we ze vertrouwen.

Is dat mogelijk?

Heer Marco kan bewijzen dat het mogelijk is.

We zijn blij dat de jonge Marco Polo veel wijsheid bezit.

Het zal je verheugen dat ik van plan ben...

om de plechtige viering van jullie christelijke feest te laten plaatsvinden.

Misschien zullen meerdere mensen dan voor mijn zoon bidden.

Hoe noemen jullie het? - Pasen.

Is het wijs om de christenen te eren...

nu Nayan en z'n mensen steeds onrustiger worden?

Dit is geen kwestie van geloofsovertuiging.

Nayan is verblind door ambitie en het misleidende advies van Kaidu.

Daar ben ik het niet mee eens.

Nayan heeft z'n mensen openlijk tot opstand aangezet.

Hij gebruikt z'n nieuwe geloof tegen u om verdeeldheid te zaaien in het rijk.

Zou het niet verstandiger zijn om dit excuus niet al te serieus te nemen?

Als we de Verrijzenis vieren, zeggen we in feite...

dat het kruis dat Nayan draagt diepe eerbied verdient.

Ik zal het u uitleggen, Phags-pa, en u allen.

In ons rijk worden vijf profeten aanbeden:

Confucius, Boeddha, Jezus Christus, Mozes en Mohammed.

Wij moeten ze allen eerbiedigen...

om te vermijden dat we de machtigste in de Eeuwig Blauwe Hemel beledigen.

Want tot de dag dat we voor Hem staan, weten we niet wie Hij is.

Wat betreft Kaidu en Nayan...

ze moeten weten dat ik hun arrogantie niet langer duld.

Breng jij die boodschap over aan Nayan.

Spreek hem toe, in mijn woorden, luid en duidelijk.

Overtuig hem ervan...

dat hij zich nu moet onderwerpen. Anders komt mijn toorn over hem.

Als hij me dwingt om onze broeders te doden...

kleeft hun bloed aan zijn handen.

Ooit, misschien al snel, zal de khan zich bekeren tot het boeddhisme.

Dat denk ik niet.

Er zijn te veel islamitische en christelijke onderdanen.

U zegt dat de nederlaag tegen Japan...

Kublai heeft beschadigd.

Hij wil het volk met geweld verenigen, maar de mensen geloven hem niet.

Hij zal zijn toevlucht nemen tot het geloof, maar hij zal falen.

Maar vrouwe Chabi kan hem ervan weerhouden.

Dat denk jij. Chabi is een Mongoolse vrouw en ze zal hem gehoorzamen.

Chinkin kan ons ook niet helpen. Hij is vergiftigd.

Hij zal sterven. Misschien eerder dan jij en ik denken.

Welke boodschap moet ik overbrengen aan Kublai?

Zeg groot-khan Kublai het volgende:

Nayan weet dat hij z'n bloedverwant is...

maar nooit zal hij z'n nieuwe geloof opofferen.

De vrijheid en onafhankelijkheid van z'n mensen.

Ik begrijp het.

Ik heb uw vergiffenis beloofd als Nayan z'n plan zou laten varen.

Maar hij wees alle vredesvoorstellen af.

Wilt u dat ik nogmaals met hem ga praten?

Vraag of Marco Polo wil blijven. - Zoals u wenst.

In naam van de groot-khan sluit ik de bijeenkomst.

Heer Marco Polo, blijft u alstublieft. De groot-khan wil u spreken.

Wat zou jij doen als jij de groot-khan was?

Ik de khan? Daar durf ik zelfs niet van te dromen.

Er is een oud Chinees verhaal over een man...

die droomt dat hij een vlinder is.

Als hij ontwaakt, vraagt hij zich af:

Ben ik een man die droomde dat hij een vlinder was...

of ben ik een vlinder die droomt dat hij een man is?

Misschien is dit een moment uit een droom.

Ik zou Marco Polo kunnen zijn, die droomt dat hij de khan is.

En jij de echte Kublai.

Groot-khan, wat zou u doen?

Ik zou Nayan genade schenken.

Ik zou een beroep doen op z'n geloof en hem welwillend bejegenen.

Hij zal inzien dat hij onberaden heeft gehandeld.

Inderdaad, jij bent Kublai niet.

En dit is geen droom.

Het is de groot-khan niet toegestaan om te vergeven.

De grote Djenghis opvolgen betekent ook het volgende:

Genadeloos te zijn tegenover verraders.

Zeker als de verrader uit eigen kring komt.

En alleen te zijn als er een beslissing genomen moet worden.

Alleen...

met m'n stervende zoon.

Chinkin is vredig gestorven.

Ik voel een grote leemte in m'n ziel.

Dankzij Chinkin geloofde ik in een betere toekomst.

Als hij nog leefde...

Ik weigerde altijd te geloven in de oude tekenen.

Onze lotsbestemming die mijn mensen in de dans der sterren kunnen lezen.

Maar de afgelopen maanden nam mijn hoop steeds verder af.

Maar zelfs de khan lijkt veranderd.

Alsof, vergeeft u mij...

Alsof hij te moe was om het rijk in handen te houden.

En nu zal Timur hem opvolgen.

Een jongen die dingen ziet gebeuren die hij niet kan bevatten.

Toen ik hem vertelde wat Nayan zei, leek hij me niet te horen.

Niets doet hem het zwijgen verbreken.

Behalve toen de ambassadeurs van de khan van Perzi�...

hem vroegen of een van z'n dochters beschikbaar was als echtgenote.

Toen ik hem zei dat Kokachin gekozen zou worden...

huilde hij als een kind.

Zij zou de bruid van Chinkin worden. - Dus de beslissing is genomen.

Kokachin wordt de echtgenote van Arghun.

Het zal een nuttige verbintenis zijn.

Arghun is trouw. Dit huwelijk zal de verbondenheid nog sterker maken.

Maar de reis naar Perzi� is lang en gevaarlijk.

Je moet met Kublai praten. Hij zal naar je luisteren.

Zeg tegen hem dat Nayan alleen begaan is met zijn volk.

Hij moet Nayan en Kaidu de vrijheid van onze voorvaderen laten houden.

Hij kan ze niet opsluiten binnen muren in steden.

Groot-khan, de opstand heeft zich uitgebreid.

Kaidu Khan is van plan om z'n krachten te bundelen met Nayan.

Nooit eerder is ons rijk zo ernstig bedreigd.

Als Kaidu Nayan bereikt, komen we tegenover een enorm leger te staan.

Toen jij met hem sprak, wist ik al dat dit z'n uiteindelijke doel was.

Geen onafhankelijkheid, maar een nieuw koninkrijk in het noorden.

Terwijl Kaidu zorgt voor onrust in Centraal-Azi�...

worden wij afgesneden van 't westen en valt ons rijk uiteen.

Nayan vreest terecht dat z'n volk ten onder zal gaan.

Want ik zal hem een oorlog geven, een ware Mongoolse oorlog...

die hem voor eeuwig tot stof zal doen vergaan.

Hoe luidt uw bevel, hoogheid?

Hoe snel kan het garnizoen uit het zuiden hier zijn?

In dertig tot veertig dagen. - Dat duurt te lang.

Roep m'n keizerlijke garde en het garnizoen uit Changtu op.

Sluit de doorgangen af naar het noorden. We moeten snel handelen.

Nayan verslaan voordat hij Kaidu bereikt.

Ik zal uw leger wederom naar de overwinning leiden.

Nee. U zult aan m'n zijde staan.

Ik zal zelf mijn leger aanvoeren.

1288, eerste dag van de tweede maan

vijfde dag van de tweede maan

tiende dag van de tweede maan

twaalfde dag van de tweede maan

Hij was God. Hij was op aarde gekomen om een man te worden.

Zijn ouders waren heel erg arm.

Ze konden hun zoon slechts liefde en verzorging bieden, meer niet.

Hij werd geboren in een stal.

vijftiende dag van de tweede maan

zeventiende dag van de tweede maan

achttiende dag van de tweede maan

negentiende dag van de tweede maan

twintigste dag van de tweede maan

Nayan, je bent schuldig aan het hoogste verraad...

dat ooit is gepleegd in ons rijk.

Aangezien je mijn bloedverwant bent, en die van Djenghis Khan...

mag je bloed niet vergoten worden op de grond.

Je zult sterven volgens onze wet.

Ik smeek u, groot-khan Kublai...

Uw vrede is hersteld, uw rijk is veilig, het is sterker dan ooit.

Staat u mij toe om terug te keren naar...

Maar ik ben een oude man. - Niet zo oud als ik.

Binnenkort kan ik de reis niet meer maken.

Als ik niet gauw vertrek, zie ik Veneti� nooit meer.

U bent al eens teruggegaan. - Dat is jaren geleden.

Ik kan u niet missen.

En ik zal mijn toorn op u botvieren als u dit ooit weer ter sprake brengt.

U hebt hier een fortuin verdiend. - Dat is waar.

Ik zal uw goud en edelstenen laten vertienvoudigen.

Maar wek mijn toorn nooit meer op.

Die had hij bij zich.

Hij zegt dat hij ze van heer Polo heeft gekregen in ruil voor een dienst.

Hij komt uit Zhaodong.

Hij is een heel eind weg van de zee en z'n boot.

Het staat vast dat hij liegt. Hij heeft ze gestolen.

Weet u iets van deze zeeman?

Ik ken hem niet. Ik heb hem nooit eerder gezien.

Laat eens zien.

Robijnen, saffieren, smaragden? Zo te zien zijn ze veel...

Niets.

Ze zijn niets waard. Het zijn slechts gekleurde stenen.

Kijk maar goed. Je trekt het oordeel van je broer toch niet in twijfel?

Als ze waardeloos zijn, is er ook geen sprake van diefstal.

Misschien wilde u ze aan ons proberen te verkopen.

Helaas. Ik zou u er nog geen broodkorst voor geven.

Maar als u brood wilt...

neem mee en ga in vrede terug naar u boot.

M'n vader heeft een rechtvaardig besluit genomen.

Hij is onschuldig. We kunnen hem niet veroordelen wegens z'n poging.

Ik heb hem die edelstenen gegeven in ruil hiervoor.

Het is een nieuw navigatie-instrument.

Die pijlvormige staaf wijst altijd naar het noorden, al beweeg je de doos.

Hiermee kan ik veilig varen en de juiste koers bepalen.

De koers terug naar Veneti�. Ik hou dit niet langer vol.

Ik verlang naar de geur van de zee.

In elk gordijn, in elke wapperende vlag zie ik een zeil.

Breng me naar huis, naar Veneti�.

Voordat ik de wil verlies om te leven.

Marco, je lijkt verbaasd dat Kokachin weer bij ons terug is.

Ik dacht dat u inmiddels in Perzi� was aangeland.

In Dacio, aan de rand van de Gobi-woestijn...

werden we overvallen door een hevige zandstorm.

Ze wilden niet verdergaan.

Deze heren zijn afgezanten van de II-Khan Arghun.

We hebben drie manen lang gereisd. De ontberingen waren talrijk.

In de storm konden we de veiligheid van de prinses niet langer garanderen.

We konden de verantwoording niet nemen.

Ik ken die woestijn. Het was verstandig om terug te keren.

Er is maar een route. Het is moeilijk en riskant, maar wel mogelijk.

De zee.

Vraag de khan om een sterk schip en deskundige stuurlui.

Als ik de reis moest maken, ging ik via de zee.

Treurt u nog steeds om de dood van Nayan?

Ik kan die slachting niet vergeten.

Een gevecht tussen broeders.

Ik heb ook geleden. Ik droomde van een vrede die alles beter zou maken.

Zelfs de harten van de mensen.

Maar Nayan verdient het niet dat u en vrouwe Chabi om hem rouwen.

Hij wilde ook vrede.

Nee, z'n trots was sterker dan welk gevoel dan ook.

Als uw God aan zijn kant had gestaan...

had Hij niet toegestaan dat hij werd verslagen.

Nee, alleen de opstandeling is verslagen, niet uw geloof.

Als de khan me nu hoorde...

zou hij denken dat ik me heb bekeerd tot uw Christus.

Als we eerder vrienden waren geweest hadden we zoveel goed kunnen doen.

Nu is het te laat.

Nee, vriendschap is een brug die reikt over ruimte en tijd.

Zelfs als u thuis bent, in Veneti�.

Wanneer zal dat zijn? De khan weigert ons te laten gaan.

Hebt u gehoord dat prinses Kokachin Perzi� niet heeft kunnen bereiken?

De arme prinses. Het lijkt haar lot dat ze nooit zal trouwen.

Ik heb de afgezanten trouwens wel laten weten...

dat Perzi� in deze woelige tijden alleen te bereiken is via de zee.

Uiteraard vereist zo'n gevaarlijke reis een ervaren stuurman.

Waarom lacht u?

We voelen elkaar goed aan. Ik heb precies hetzelfde tegen ze gezegd.

Ik kan u niet verrassen. Ik ben blij dat ik u heb gevonden, heer Marco.

Ik ben hier niet bij toeval. Ik wilde u spreken.

Binnenkort ga ik terug naar Tibet. Naar m'n tempel in de sneeuw.

Ik heb de eenzaamheid en puurheid daar nodig.

Macht is een vergif. Uiteindelijk bezoedelt het ons allemaal.

Ik benijd u om uw overtuiging. Ik wou dat ik zo zeker wist wat ik moest doen.

Zekerheid is een droom. Een illusie.

Het leven is een reis naar het onbekende.

Vaarwel, mijn vriend. Vaarwel.

Gaat u allen staan, nobele heren.

U hebt de woorden van de groot-khan gehoord.

Hij weet als geen ander dat de prinses een gepaste escorte nodig heeft.

Een die de II-Khan en hem zelf tot eer zal strekken.

Onze meest ervaren ambassadeurs en hofdames zullen haar vergezellen.

Uw meester zal tevreden zijn.

Wanneer moet je vertrekken? - Onmiddellijk, groot-khan.

De wind is nu gunstig. Over een maand is hij gedraaid.

Je wilt nog een laatste keer met me uit rijden gaan.

Ik wilde je vader en oom niet laten vertrekken...

omdat ik wist dat jij met ze mee zou gaan.

Als ik had geweten hoeveel verdriet me dit doet...

had ik er nooit mee ingestemd.

Het valt mij ook zwaar.

Je hebt tenminste beloofd dat je terug zal komen.

Als uw brieven zijn verzonden naar de Paus, Frankrijk, Engeland en Spanje...

en als ik thuis ben geweest...

zal ik proberen m'n belofte te houden.

Dat weet ik. Maar ik zal hier niet zijn om je te begroeten.

Maar een deel van jou zal achterblijven in dit land.

Zolang men zich jou kan herinneren...

hebben de mensen die hier namens jou komen geen vrijgeleide nodig.

Je hebt bewezen dat je onze vriend bent. En zo zullen we hen ontvangen.

Achteruit.

Kaidu had gelijk.

We hebben de wereld te paard veroverd...

en zouden de wereld te paard moeten regeren.

Maar nu ben ik te oud om op te stijgen.

Ik ben geen echte Mongool.

Er is te veel bloed vergoten.

Broeders die elkaar bevechten.

We hebben de toorn van de goden opgewekt.

Timur zal een imperium erven dat op instorten staat.

Alles wat ik heb gedaan, was voor Chinkin.

Maar ik heb hem niet gegeven wat hij wilde.

Hij geloofde in de droom van een verenigd China.

Die droom zal uitkomen. Ooit zal die droom uitkomen.

Maar dat zal in een andere tijd zijn.

Marco, help me.

Er zullen avonden zijn...

waarop de wind uit het noorden, de koude Hang Feng...

de geur van de Mongoolse steppen zal aanvoeren...

en het gehinnik van z'n paarden.

Het zal m'n hart vervullen met heimwee en dan zal ik aan jou denken...

als aan een verre zoon.

Neem mijn hand, Marco.

Vergeet dit niet. Als een Mongool je bij de hand neemt...

wordt een deel van z'n ziel overgebracht op jou.

U geeft toe dat u heidense tempels hebt bezocht?

En hebt deelgenomen aan magische riten?

Ik heb gemeld wat ik heb gezien. Ik heb niets toegevoegd of weggelaten.

M'n waarnemingen zijn niet van invloed op m'n geloofsovertuiging.

Wat betreft de religies waarover ik heb verteld, kan ik een ding zeggen:

Ze zijn goed of slecht, afhankelijk van de harten van de belijders.

Ook Paulus heeft de tempels in Griekenland en Rome bezocht.

Vergelijkt u deze Venetiaan met de heilige apostel?

M'n kennis van andere religies heeft me dichter tot m'n eigen God gebracht.

Volgens u had Marco Polo de Hof van Eden gevonden.

Dat heb ik nooit gezegd.

Dat heb ik bij vergissing opgeschreven toen u het over Badaksjan had.

We kunnen het schrappen.

Is het niet zo, Rustichello, dat u hebt geschreven...

over vrouwen die met buitenlanders slapen...

op aansporing en met goedkeuring van hun echtgenoten?

Marco Polo zei dat het 'n gebruik was. Op die manier eren ze hun gasten.

Zeelieden in Pisa, Veneti� en Genua vertellen daar ook over.

Het feit dat de zonde wordt herhaald, maakt het niet minder verfoeilijk.

Degenen die het tolereren, moeten veroordeeld worden.

Die verhalen zijn niet geschikt voor onschuldige oren.

Ik kan alleen zeggen dat die verhalen me met heimwee vervulden.

Ze deden me verlangen naar m'n vrouw. Wat een geluk...

dat mijn vrouw alleen voor mij leeft, haar hele leven lang.

Uw beweringen over het bestaan van sterrengroepen...

die onze wetenschap niet erkent...

corrumperen de harmonie van de schepping...

zoals wij, trouwe dienaren van God, die zien.

Bovendien beschrijft u landen en volkeren...

in gebieden waarvan bekend is dat er alleen duisternis heerst.

De geleerde doctor Pietro de Abano heeft toestemming om te spreken.

Op geen enkele astronomische kaart...

komen de sterren voor die hij beweert gezien te hebben.

Maar hoe onwaarschijnlijk z'n waarnemingen ook lijken...

ze zijn onlangs bevestigd door andere zeevaarders en astronomen.

Ketterij, bevestigd door heidenen.

En niet alleen door hen. We hebben eindelijk kunnen lezen...

Helaas hebben we nog geen machine om boeken te drukken...

zoals uw Chinese vrienden...

dus worden geschriften geduldig, stuk voor stuk, getranscribeerd.

We hebben eindelijk 't verslag kunnen lezen van de monnik Giovanni...

over z'n reizen voorbij Mongoli�.

Terwijl wij meenden te weten dat daar totale duisternis heerst.

Als uw verblijf zo comfortabel was, waarom bent u dan teruggekeerd?

M'n vader en oom wilden hun huis nog terugzien voor hun dood.

Het was Gods wil dat we u de weg naar nieuwe kennis zouden wijzen.

Dus u blijft erbij dat alles wat in uw boek staat waar is?

Mensen die vliegen, een magisch poeder dat ontploft in de lucht...

en fonteinen van licht doet opspuiten?

God is mijn getuige dat ik nog niet de helft heb verteld van wat ik heb gezien.

Laat mij biechten, in het openbaar, zoals de vroege christenen deden.

Deze man is schuldig.

Hij heeft me aangespoord om uit de gevangenis te ontsnappen.

Hij heeft me zelfs de sleutel gegeven om te kunnen ontsnappen.

Z'n verhalen hebben de muren van m'n cel afgebroken en me vrij gemaakt.

Hij heeft gevochten en onze oudste vijand overwonnen:

Onwetendheid.

Dankzij Marco Polo heb ik verre reizen gemaakt.

Nieuwe oorden gezien, tijden die in het verschiet liggen.

Z'n reis van hier naar China was een reis van 't verleden naar de toekomst.

En nu ben ik hier, in gevangenschap, maar toch ben ik niet geketend.

Ik heb een nieuw vertrouwen gekregen in de mens.

We zijn geboren om grenzen en vooroordelen te overwinnen.

Geweld, haat en achterdocht zijn wolken die de kennis zal verdrijven.

Marco Polo heeft me bevrijd van angst.

Hij is teruggekeerd van z'n reizen als de voorvechter van de nieuwe mens.

Kijk naar hem.

Als u uw hart en verstand openstelt, ziet u een aura van intelligentie...

die ver uitstijgt boven simpele feiten, plaatsen en mensen.

Een licht dat ons sterk, geduldig, edel en beschaafd moet maken...

zodat we onze horizon kunnen verruimen...

en de oneindige wonderen der sterren kunnen onderzoeken.

Wij zijn met enige terughoudendheid tot een oordeel gekomen.

U hebt onderwerpen aangeroerd die uw begrip te boven gaan.

U bent in aanraking gekomen met valse doctrines...

waarvoor de Heilige Kerk altijd op haar hoede moet zijn.

Maar we geloven dat het niet uw bedoeling was om te zondigen.

Daarom bevelen wij u te mediteren...

en uw verhalen te herzien in overeenstemming met uw geweten.

Moge God u genadig zijn en u verlichten.

U bent vrij om te gaan.

En ik?

Dank u.

Geniet van je vrijheid in Veneti�, ook namens mij.

Pisa heeft de oorlog verloren en kan geen vrede vinden.

Alleen God weet wanneer ze me vrijlaten.

Ik vraag je om vergeving. - Waarom? Ik moet je juist bedanken.

Voor een paar bedenksels?

De invulling van de achtergrond die m'n pen me liet optekenen?

Je zult het begrijpen als je het leest. Haat me er niet om.

Ik weet nu dat het niet nodig was.

Het boek der wonderen is van jou.

Van ons.

Het is ons boek, Rustichello. - Meekomen.

Veneti�, winter 1299

Kijk. M'n vrouw en zoons.

Er wachtte Marco Polo geen glorieus onthaal in Veneti�.

Hij was alleen met de kennis die hij had vergaard.

Lange tijd werd hij niet geloofd, hoewel niemand zo ver had gereisd als hij.

De zoon van Niccolo Polo, edel inwoner van Veneti�.

Hij die altijd van de toekomst had gedroomd, keek nu terug.

Hij verlangde terug naar China, z'n tweede vaderland.

Hij verliet Veneti� nooit meer en stierf er in het jaar onzes Heren 1324.