Original subtitles

Ik ben oud-inspecteur Walter Henry Thompson.

Ik ben bijna 18 jaar Winston Churchills lijfwacht geweest.

In bijna elk filmfragment van de grote Britse oorlogsleider...

staat deze man op de achtergrond. Anoniem en geheim.

Z'n cruciale rol bij het verijdelen van aanslagen op Churchills leven...

was tot voor kort niet bij het grote publiek bekend.

Hij wilde niet levend gevangengenomen worden...

en gaf mij opdracht om z'n .45 Colt altijd volledig geladen te houden...

met op één na alle kogels voor de vijand, en de laatste voor hemzelf.

Na de oorlog vertelde Thompsons gecensureerde boek niet alles.

Een volledig verslag werd door Churchill zelf tegengehouden.

Pas nu kunnen we het aantal aanslagen op Churchills leven reconstrueren.

Vele daarvan zijn dankzij Walter mislukt.

In deze serie hebben we toegang tot deze ongelooflijke memoires...

en tonen we voor het eerst het verhaal van Walters leven met Winston.

Samen maakten ze lange gevaarlijke reizen...

om Stalin, Roosevelt en andere wereldleiders te ontmoeten.

Samen bezochten ze Lawrence of Arabia, ontsnapten ze aan Duitse moordenaars...

werden ze bijna 't slachtoffer van vijandelijke vliegtuigen, aanslagen...

duikboten en sluipmoordenaars van de IRA.

Deze serie gaat over de politieke omwentelingen in de 20e eeuw...

de keren dat Churchill aan de dood ontsnapte...

en Thompsons rol bij het voorkomen van een vroegtijdig levenseinde.

In zijn handen was dit wapen dodelijk.

Iemand die binnen het bereik van dit wapen kwam, overleefde het niet.

In maart 1932 keerde Walter met Churchill veilig terug in Londen...

ondanks de voortdurende dreigingen tijdens diens lezingentour in de VS.

Winston was uitgeput. Een auto-ongeluk in New York had diepe sporen nagelaten.

Twee maanden vol lezingen en reizen hadden z'n herstel niet bevorderd.

De twee mannen werden nu ook van elkaar gescheiden.

Als ambteloos burger had Winston geen recht op officiële bescherming.

Hun wegen leken elkaar nooit meer te zullen kruisen.

Maar in Europa kwamen nieuwe, duistere krachten op.

En binnen tien jaar zou Walters hulp weer worden ingeroepen.

5: Het scherpschutterplan van de Nazi's

'Enkele dagen na aankomst op Chartwell nam ik afscheid van Winston.

Doelend op de problemen na het auto-ongeluk zei hij:

"Wat had ik zonder jou moeten beginnen."

Walter keerde terug bij Scotland Yard en nam daar weer z'n saaie taak op.

'Twee jaar lang zat ik weer achter communisten aan.

Een weinig opwindende of gelijkwaardige tegenstander.

Een vreselijke opdracht. Hoe kan iemand nou communist worden?

Ze wasten zich nooit en je rook ze in het donker.'

Churchills toekomst was evenmin rooskleurig.

Het was onwaarschijnlijk dat hij weer minister zou worden.

Hij stortte zich op het schrijven van de biografie van een groot voorouder:

John Churchill, de eerste hertog van Marlborough.

In 1929 had hij daarvoor een voorschot van 500.000 pond gekregen.

Hij bezocht nu de slagvelden van John Duke, zoals Churchill hem noemde.

Daarvoor volgde hij Johns opmars van Vlaanderen naar Beieren.

De reis ging grotendeels door Duitsland, een land in beroering.

De Depressie had massawerkloosheid en politiek extremisme veroorzaakt.

De onopvallende, maar fascinerende Adolf Hitler profiteerde hiervan.

In drie jaar tijd werd deze volksmenner de leider van een massabeweging...

en de op een na grootste partij in de Reichstag, 't Duitse parlement.

Hitler beloofde Duitsland een grote toekomst...

en hij gaf de Joden de schuld van veel problemen. Dat sprak het volk aan.

Begin september kwam Churchill in München aan...

waar Clementine, Sarah en Randolph zich bij hem voegden.

Daar vond een voorval plaats waar Walter in z'n boek op terugkomt.

Randolph had een jonge Duitse vriend die Ernst 'Putzi' Hanfstaengl heette...

en als perschef voor Hitler werkte.

'Mogelijk had de Führer hem opgedragen contact met Winston te zoeken...

want Ernst stelde een ontmoeting tussen de twee mannen voor.

Wat Hitler precies wilde, was toen nog onduidelijk.

Winston zag geen beletsel in zijn ideeën...

behalve z'n houding tegenover de Joden.

Churchill sprak uitvoerig over dit onderwerp.

Hij wilde weten waarom de Führer zo fel gekant tegen de Joden was.

Een afspraak volgde. Hitler hoorde over Winstons opmerkingen over de Joden...

en besloot de afspraak niet na te komen.

Later nodigde Hitler Winston herhaalde malen uit.

Maar die wist nu waarmee de Führer in Duitsland mee bezig was en weigerde.

Men zegt dat Hitler zich bewust was van de mogelijke macht van Winston.

Hij zag dan ook een oorlog tussen Duitsland en Engeland niet zitten...

als Churchill aan de macht zou zijn.

Als dat gebeurde, dan zou Winston de hele wereld tegen Duitsland opzetten.'

Hanfstaengl was zo slim om in '37 naar Amerika te gaan en niet terug te keren.

Hij zou later schrijven dat Hitler de ontmoeting niet aandurfde...

omdat de Führer zich minderwaardig voelde vanwege zijn lage afkomst.

Kort na de mislukte ontmoeting met de man die hem onsterfelijk zou maken...

kreeg Winston paratyfus. Na twee weken in een Zwitserse kliniek...

keerde hij danig verzwakt in Engeland terug.

Het duurde maanden voor hij hersteld was.

Onderschat door z'n tegenstanders had Hitler ondertussen de macht gegrepen.

Hij voerde vrijwel onmiddellijk een dictatuur in.

Terwijl zijn toekomstige vijand z'n macht verstevigde, leek Winston tevreden.

'De jaren 1931 tot en met 1935...

waren, buiten m'n zorgen voor de publieke zaak, 'n aangename tijd voor mij.

Ik woonde op Chartwell waar ik me uitstekend kon vermaken.

Ik heb grotendeels eigenhandig twee huisjes gebouwd...

en de muren van de moestuin.

Ik legde rotspartijen, waterwerken en een groot zwembad aan.'

Dit was een zeldzame periode waarin niemand Winston naar het leven stond.

Winstons zorg voor de publieke zaak...

gold een groeiende bedreiging van de vrede.

In november 1934 waarschuwde hij voor het gevaar van de nazi-luchtmacht.

Hitler had plannen voor herbewapening en 'n sterke Luftwaffe geheim gehouden.

Maar dat hij de Duitse strijdkrachten in oude glorie herstelde, was al opgevallen.

Terwijl Winston zijn positie bepaalde...

keerde Walter terug op de afdeling Persoonlijke Bescherming.

Z'n eerste opdracht betrof een man die heel anders dan Winston was...

hoewel ook hij bruiste van de energie. De socialist Jimmy Thompson...

was opgeklommen van treinmachinist tot minister van het Gemenebest.

'Hij kon enorm vloeken, zelfs beter dan de Amerikanen.

Hij was in veel opzichten een heel aardige kerel.

Hij hield van sport. Hij was een goede golfer en visser...

en een onverzadigbare voetballiefhebber.

Hij was gek op paardenrennen, gokken en kaarten.

Hij trouwde een dienstmeisje: Maggie.

Samen klommen ze opzichtig en blij- moedig op in de Britse maatschappij.'

Na z'n promotie als inspecteur moest hij helaas Thompson verlaten...

om als beveiliger van diplomaten te gaan werken.

Winston zat nadrukkelijk achter die promotie.

'Hij had me in de VS gevraagd waarom ik al die tijd brigadier was gebleven.

Omdat ik bij hem was, zei ik, en niet aan m'n normale politiewerk toekwam.'

Winston begon lord Trenchard te bewerken.

De voormalig bevelhebber van de RAF was nu politiecommissaris in Londen.

Uiteindelijk kwam Walters promotie erdoor.

Stanley Baldwin, leider van de Conser- vatieven, werd Engels premier in 1935.

Hij zag niets in een nieuw ministerschap van Winston.

Voor Walter stond de reden daarvoor vast.

'Winston bestond het om in 1935...

de sterkte van de Duitse en Engelse luchtmacht in 1937 te voorspellen.

De Duitsers zouden dan twee keer zo sterk zijn als de Engelsen.

Baldwin wees die informatie van de hand.

Maar Winstons cijfers sneden hout toen de Duitse kanselier openlijk zei...

dat de Duitse luchtmacht in 1935 al op gelijke sterkte was met de Engelse.

Baldwin moest in het openbaar z'n ongelijk bekennen.

Door die flater was Baldwin vastbesloten om Winston uit het kabinet te houden.

Deze was woedend over z'n uitsluiting.'

Hij richtte zich nu op een kenmerkend aspect van z'n Wilderness Years.

Z'n waarschuwingen om de dictators, vooral Hitler, aan te pakken...

werden steeds dringender.

Kort hierna besloot Walter na 25 jaar politiedienst met pensioen te gaan.

'Mijn promotie kwam te laat.

M'n privéleven lag in duigen. Ik moest een andere weg inslaan.'

Z'n pensioen bedroeg ruim 6,5 pond per week.

Z'n politiedossier werd afgesloten met het woord 'Voorbeeldig'.

Verder was z'n dossier leeg. Hij had immers altijd geheime opdrachten gehad.

Walter werd rondreizend inspecteur bij een Organisatie voor de Auto-industrie.

Winston gaf hiertoe een aanzet door 'n fraaie referentiebrief te schrijven.

Daarin stond:

'Inspecteur W.H. Thompson is negen jaar m'n persoonlijke lijfwacht geweest.

Hij deed z'n werk adequaat, betrouwbaar, nauwgezet en trouw.

Met het grootste genoegen beveel ik hem aan.'

Winston was hiermee niet tevreden, en schreef er hoogstpersoonlijk bij:

'Hij is een heel bijzonder mens. Indien nodig geef ik graag nadere informatie.'

Weer bracht z'n werk Walter ver van huis...

en de scherven van z'n gezinsleven leken niet gelijmd te kunnen worden.

Z'n vrouw Kate was teleurgesteld omdat hij vaak en lange tijd niet thuis was.

Z'n kinderen kwamen al op leeftijd.

Harold, de oudste, was 21 jaar, Freddy 19, Harvey 17...

Grace 16 jaar en Kathleen 10.

Maar vader Walter had zich weinig laten zien.

Toen z'n vader als politieman met pensioen ging, was Harold werkloos.

Na zeven jaar crisis waren de tijden nog steeds zwaar.

Z'n beide broers zochten zekerheid in overheidsdienst.

Freddy volgde de politieopleiding.

Harvey begon een opleiding bij de luchtmacht.

Op 3 maart 1936 kondigde de regering een herbewapeningsprogramma aan.

Maar Winstons hoop om weer minister te worden werd de bodem ingeslagen.

Vier dagen later werd de noodzaak van herbewapening zonneklaar aangetoond.

Hitler liet z'n leger het Rijnland bezetten...

dat gedemilitariseerd was na WO I.

Engeland en Frankrijk protesteerden...

maar deden verder niks tegen deze schending van het internationale recht.

Winston benadrukte nu in woord en geschrift de absolute noodzaak...

om zich tegen Hitler en Mussolini te keren en 't Britse leger te versterken.

Tegen het eind van 1936 had Winston zich duidelijk geprofileerd...

als voorvechter van herbewapening en als tegenstrever van de nazi's.

Maar hij verzwakte z'n positie...

waardoor hij nog minder geliefd werd bij de leiders van z'n partij...

door z'n oude vriend, kroonprins David, te steunen...

om onder de naam Edward de Achtste koning te worden...

en toch met de twee keer gescheiden Amerikaanse Wallis Simpson te trouwen.

Onder druk van de publieke opinie en premier Baldwin...

moest Edward op 10 december 1936 echter afstand doen van de Britse troon.

Hij vertrok naar Frankrijk en trouwde met Wallis.

De hertog en hertogin van Windsor, zoals ze nu heten...

vestigden zich in het zuiden in Cap d'Antibes op het Château de la Croe.

Als Winston op schildervakantie in de buurt was, kwam hij bij ze eten.

Hun vriendschap kwam al snel in gevaar...

toen de Windsors veel aandacht trokken met een bezoek aan nazi-Duitsland.

Daar ontmoetten ze Hitler en spraken ze hun steun uit voor z'n regime.

Gezien deze minpunten verbaasde het niet...

dat toen Neville Chamberlain in 1937 Baldwin als premier verving...

hij ook geen ministerpost voor Winston in petto had.

Ook voor Walter was 1937 een jaar van verandering.

Op z'n reizen voor de auto-industrie ontmoette hij ene Marjory Wrigley.

Ze gingen samen in zaken.

Ze huurden twee kruidenierswinkels. De Analee Stores in Thornton...

zou door Marjory geleid worden.

Walter zou een winkel in Beulah Hill in Zuid-Londen betrekken.

Zo kon hij in de buurt van z'n familie blijven.

Bovendien kon Harold het inpandige postkantoor bestieren.

Als het niet druk was in de winkel, had Walter de gelegenheid...

om de memoires over z'n politietijd te schrijven.

Winston bemoeide zich niet met het uitgeven...

maar toen in 1938 het boek 'Guard from the Yard' verscheen...

was Winston bereid een voorwoord te schrijven.

Daarin stipt hij laconiek de dreigingen aan waarvoor Walter 'm had beschermd.

'Ik sta er achteraf versteld van hoeveel verschillende bevolkingsgroepen...

suffragettes, mensen van de Sinn Fein, communisten, Egyptenaren, Indiërs...

en het gebruikelijke groepje gekken...

zo weinig waardering hebben gehad voor m'n werk voor de publieke zaak.

Sommige gevaren realiseerde ik me pas achteraf.'

Winston bagatelliseerde de gevaren die hen bedreigden.

Walter en hij konden ook niet vermoeden dat die in het niet zouden vallen...

bij de gevaren die boven hun hoofden hingen.

De oorlogsdreiging werd sterker. Walter woonde nu in Londen...

en had regelmatig contact met Winston.

'In de periode tussen 1937 en 1939 bezocht ik Winston vaak op Chartwell.

Tijdens een wandeling door de moestuin praatte hij lange tijd met mij.

Hij was heel benieuwd naar de mening van de man in de straat.

Denken ze dat er oorlog komt, vroeg hij me.

Ik zei dat men hoopte dat het vrede zou blijven. Men had genoeg van oorlog.

Hij zei: "Thompson, ze negeren m'n waarschuwingen.

Ik heb informatie uit betrouwbare bronnen.

Ik ben ervan overtuigd dat we een krachtige stap moeten nemen...

anders breekt er binnen een jaar een oorlog uit.'

Winston kreeg gelijk. Begin 1938 zette Hitler z'n masker van redelijkheid af.

Hij toonde nu z'n meedogenloze expansiedrift.

Op 12 maart 1938 annexeerde hij Oostenrijk.

De Oostenrijkers leken hem te steunen en internationaal klonk weinig protest.

In de zomer eiste hij dat Sudetenland, een provincie van Tsjecho-Slowakije...

met een grote Duitse minderheid, onmiddellijk zelfstandig zou worden.

Het was slechts de voorbode van een inlijving in het Derde Rijk.

De Britse premier Neville Chamberlain voelde de oorlogsdreiging...

en vloog op 15 september naar Duitsland...

voor een ontmoeting met Hitler in z'n Adelaarsnest bij Berchtesgarden.

Hij kreeg de verzekering dat als Duitsland Sudetenland kreeg...

Hitler geen verder territoriale aanspraken in Europa zou maken.

Na terugkomst in Engeland wist Chamberlain de Fransen te overtuigen.

Na nog een ontmoeting met Hitler in Bad Godesberg aan de Rijn...

kreeg Chamberlain in 'n parlementsdebat op 28 september te horen...

dat Hitler akkoord ging met een conferentie op de volgende dag.

De Tsjechische regering was niet uitgenodigd.

Hij werd toegejuicht en gefeliciteerd door veel parlementsleden.

Winston was een van de uitzonderingen. Hij wenste de premier Gods zegen.

Tijdens de crisis had Winston voortdurend contact met de premier.

Hij benadrukte dat de premier de Tsjechen moest blijven steunen.

Chamberlain luisterde beleefdheidshalve en negeerde hem vervolgens volkomen.

Op 29 september 1938...

tekenden Engeland, Frankrijk, Duitsland en Italië een akkoord...

waarin Hitlers claim op het Sudetenland werd bekrachtigd...

in ruil voor z'n belofte af te zien van verdere territoriale uitbreiding.

Op 1 oktober trokken de Duitsers zonder enig tegenstand Sudetenland binnen.

Chamberlain zwaaide in Londen met een stukje papier...

en verklaarde dat hij de vrede had bewaard.

Hij werd ingehaald door het Engelse volk alsof hij een zege had behaald.

Winston was vertwijfeld.

Z'n commentaar op het akkoord van München luidde als volgt:

'Engeland en Frankrijk hadden de keus tussen oorlog en eerverlies.

Men koos voor eerverlies. Er komt oorlog.'

De verwijdering tussen Winston en de regering was groter dan ooit.

Ook de pers en de publieke opinie keerden zich tegen hem...

vanwege z'n kritiek op Chamberlain...

die beschouwd werd als de man die z'n land een oorlog bespaarde.

Maar Winston had het volkomen bij het rechte eind.

Begin 1939...

werd de Tsjechische president Emil Hácha naar Berlijn geroepen...

waar hij gedwongen werd z'n land onder Duitse bescherming te plaatsen.

Op 15 maart 1939 annexeerde Hitler de Tsjechische provincies...

en maakte hij van Slowakije een Duits protectoraat.

Kort na de schending van Tsjecho- Slowakije, zoals Winston voorspeld had...

bezocht Walter hem op Chartwell.

'Ik vertelde hem over de twijfels van de man in de straat...

over het akkoord met Hitler.

Veel mensen zagen het als een farce en voorspelden oorlog.

Toen ik was uitgepraat, zei hij:

"Er komt inderdaad oorlog, Thompson. Er is geen andere uitweg."

En verder: "Ik heb regelmatig contact met de premier, die wel luistert...

maar ondanks m'n waarschuwingen dat ons leger in deplorabele staat is...

geen actie onderneemt.

Hij heeft niets tegen mij, maar beseft niet dat ons leger erg verzwakt is."

We vervolgden onze wandeling.

We praatten slechts over Chartwell en over de aanleg van de vijvers.

Pas bij het afscheid kwam hij terug op de oorlogsdreiging.

Hij zei: "Binnen een halfjaar breekt de oorlog uit."

Ook nu had Winston het goed gezien.

De oorlog brak pas echt uit op 23 augustus 1939...

met Hitlers grootste stunt: een niet- aanvalsverdrag met de Sovjet-Unie.

Sinds het uiteenvallen van Tsjecho-Slowakije...

had Winston weer contact met Chamberlain, vertelde hij Walter.

Hij bleef aandringen op een militaire samenwerking met de Sovjet-Unie.

Maar de premier zag er de directe noodzaak niet van in.

Stalin koos daarom voor een andere bescherming tegen de Duitse dreiging.

Het nieuws sloeg in als een bom...

en Winston besloot om een bezoek aan Frankrijk voortijdig af te breken.

Winston was naar Parijs gegaan voor een zakenreis en een schildervakantie.

Vandaar reisde hij naar Metz voor een bezoek aan de Maginotlinie:

Frankrijks verdedigingslinie tegen Duitsland.

Z'n gastheer was generaal Alphonse Georges...

een van de vele contacten die Winston had aangehouden...

om op de hoogte te blijven van militaire aangelegenheden.

In Parijs uit te Winston z'n zorg dat de Maginotlinie kon worden omzeild.

Vervolgens ging hij naar Dreux in Normandië...

en overnachtte in 't St. Georges Motel, het kasteel van Consuela Balsan...

de vroegere hertogin van Marlborough.

Daar nam hij een beslissing die Walters leven voorgoed zou veranderen.

Mary Shearburn, de secretaresse die hem vergezelde, schrijft daarover:

'Tot slot van de vakantie was een bezoek aan de hertog van Windsor gepland.

Een warme augustus sleepte zich voort en de oorlogsdreiging groeide.

Het verbaasde me niet dat Mr Churchill op een morgen ineens zei...

dat we onmiddellijk naar Engeland zouden terugkeren.

Hij vertelde me dit in z'n slaapkamer.

Daarna draaide hij zich om, keek uit het raam en sprak enkele woorden...

die m'n persoonlijke leven diep beroerden...

hoewel we er beiden niet van bewust waren.

"Stuur een telegram naar brigadier Thompson", zei hij.

"Vraag hem me overmorgen te ontmoeten op het vliegveld Croydon."

Walter kreeg het telegram terwijl hij bezig was in z'n winkel.

'Een korte instructie, zoals altijd:

Ontmoet me woensdag om half vijf op vliegveld Croydon.

Een eigenaardig bevel aan een kruidenier.'

Maar Walter aarzelde niet. Hij liet de winkel aan Harold over...

en reed de volgende middag naar Croydon.

'Toen Winston het vliegtuig uitstapte, zag hij me staan en lachte.

Maar z'n gezicht stond vastberaden.

Ik wachtte op enige verklaring, maar hij zei:

"Hallo, Thompson. Goed je te zien.

Breng de bagage naar Chartwell."

En weg was hij.

Daar overviel mij een warm gevoel...

toen hij een arm om me heen sloeg en we samen de zitkamer inliepen.'

Pas nu repte Winston over de werkelijke reden van z'n vertrek uit Frankrijk.

Z'n leven werd ernstig bedreigd, hoewel dat niet algemeen bekend was.

"Je zult je wel afvragen waarom ik je heb laten komen.

Je weet dat ik rechtstreeks uit Frankrijk kom.

Daar kreeg ik van hoge autoriteiten te horen dat de Duitsers...

die mij als een van hun grootste toekomstige vijanden zien...

mij willen vermoorden."

Winstons luide protesten tegen de gezapige benadering van Hitler...

hadden het doodvonnis over hem afgeroepen.

Hitler voelde zich maatschappelijk inferieur aan Churchill.

Na de mislukte ontmoeting in München in 1932 suggereerde Walter...

dat Winstons weigering Hitler te ontmoeten deze bleef dwarszitten.

Dan is het logisch te denken dat Hitler een prijs op Winstons hoofd had gezet.

De Franse inlichtingendienst kreeg er lucht van en waarschuwde Winston.

Kort daarvoor zou graaf Schwerin von Krosigk, de minister van Financiën...

hebben gezegd dat Hitler maar voor één Engelsman bang was: Churchill.

Hij zei verder:

'De Führer neemt de premier of lord Halifax niet serieus.

Maar Churchill acht hij van hetzelfde niveau als Franklin Roosevelt.'

Winston had nu een onverzoenlijke vijand.

Walter besefte dat de nazi's er niet voor zouden terugdeinzen...

om hun gevaarlijkste vijand uit te schakelen.

Na de waarschuwing zegde Winston een bezoek aan de Duke of Windsor af...

zoals z'n persoonlijke secretaresse meldde.

Volgens informatie zou er tijdens het bezoek een aanslag worden gepleegd.

De hertog en hertogin woonden nog op 't Château de la Croe in Cap d'Antibes.

De villa zou een ideale locatie voor een moordaanslag zijn.

Er is geen aanwijzing dat de Windsors daar bij betrokken waren.

Maar ze hadden veel personeel.

Het nieuws van Churchills bezoek kon makkelijk gelekt worden.

Het kasteel lag ver van andere gebouwen midden in de bossen.

Achter de bossen lag de zee. Daar kon men ongemerkt aan land komen.

Lieden die een aanslag beraamden, konden daar makkelijk posities innemen.

Het is onduidelijk of Winston bij de Windsors zou blijven overnachten...

of zoals gewoonlijk slechts bij hen zou komen eten.

Hoe het plan ook luidde...

Winstons leven zou in gevaar zijn zodra z'n auto de oprijlaan zou oprijden.

De hoofdingang met de versierde pilaren en trappen was onbeschut.

Bij aankomst en vertrek was men een makkelijk doelwit voor sluipschutters.

Men had vrij zicht op een zo goed als onbewaakte villa.

Er was voldoende tijd voor een schutter om te kunnen schieten.

En dan door het bos te verdwijnen naar de kust.

Daar zou een speedboot de schutter al oppikken voor er alarm was geslagen.

Hitler regeerde door verdeel en heers. Hij speelde z'n trouwste aanhangers...

Hermann Goering, Heinrich Himmler en Josef Goebbels, tegen elkaar uit.

Ze hadden ieder een eigen inlichtingen- en veiligheidsdienst...

en er waren voldoende kandidaten voor zo'n meedogenloze operatie.

De officiële militaire inlichtingendienst werd geleid door admiraal Canaris.

Zijn dienst wordt echter niet in verband gebracht met aanslagen.

Dat lag anders bij een andere organisatie:

De RSHA of de Reichssicherheitshauptamt...

de contraspionagedienst van Himmlers SS binnen het rijk van Hitler.

Deze stond onder leiding van de meedogenloze Reinhardt Heydrich.

Zijn assistent was de ambitieuze jonge advocaat Walter Schellenberg.

Schellenberg zat later achter een actie bij Venlo aan de Nederlandse grens...

waar ervaren Britse spionnen in het neutrale Nederland...

die dachten tegenstanders van Hitler te treffen, ontvoerd werden.

Een van Schellenbergs pionnen bij deze operatie...

was Alfred Naujocks, officier van de Sicherheitsdienst.

Hij zat ook achter de 'Poolse' aanval op 'n Duits radiostation in Gleiwitz...

op de avond van 31 augustus 1939.

Voor Hitler was dit een van de redenen om Polen binnen te vallen.

Naujocks liet gevangenen uit con- centratiekampen in Poolse uniformen...

in de buurt van het radiostation doodschieten.

Hij was niet iemand die tegen een moordaanslag opzag.

Zelfs niet op een vooraanstaand figuur als Winston Churchill.

Schellenberg en Naujocks hadden genoeg schutters ter beschikking.

Het Duitse leger had altijd groot belang gehecht aan sluipschutters.

Na de Franse waarschuwing frustreerde Winston het nazi-moordplan...

door meteen naar Engeland terug te keren.

Zoals Mary Shearburn meldde had die ommezwaai...

grote invloed op haar leven en dat van Walter.

Het betekende dat ze haar aanstaande echtgenoot voor het eerst ontmoette.

Volgens Walter verliep die eerste ontmoeting niet erg soepel.

Winston stelde 'm op de hoogte van de geplande moordaanslag. En zei verder:

"Daarom heb ik jou opgeroepen, Thompson.

Bewapen jezelf en bewaak me 's nachts.

Overdag zal ik mezelf beschermen."

Walter vertelde Winston dat hij als burger niet meer bewapend was.

Verder kon hij ieder moment als reservepolitie worden opgeroepen...

als er zich een noodsituatie zou, voordoen. Winston antwoordde:

"Voorlopig betaal ik je, Thompson.

Maar ik zal hierover contact opnemen met Scotland Yard."

'Ik moest bij z'n secretaresse zijn .45 automatische Colt ophalen.

Dat deed ik. Maar de secretaresse verraste me.

Ik zei haar wat ik wilde. Ze wilde meteen weten wie ik was.

Een ongebruikelijke situatie. Meestal ben ik degene die de vragen stel.

Ik pakte het telegram erbij dat ze mij uit Frankrijk had gestuurd.

Maar voor haar gold dat niet als identificatie.

Maar na het zien van m'n rijbewijs, een officieel document...

was ze tevreden gesteld en kreeg ik het pistool.

Ik ging terug naar Winston. Hij zei:

"Je weet dat ik me van bedreigingen niet veel aantrek.

Maar deze neem ik wel serieus omdat ik een taak te vervullen heb."

Walter vroeg zich af of Winston zeker wist dat hij minister zou worden...

of dat hij weer een voorgevoel had.

Dat hij geboren was om grootse daden te verrichten.

'Enkele avonden was ik de niet-officiële lijfwacht.

Wel ontving ik een oproep om me bij Scotland Yard te melden.

Ik bracht Winston op de hoogte van de oproep. De volgende dag belde hij me.

"Je hoeft geen gehoor te geven aan de oproep", zei hij.

"Ik heb met de commissaris gesproken. Je bent nu m'n officiële lijfwacht."

Ik was verheugd, hoewel ik zeker wist wat ik kon verwachten:

Lange uren en weinig slaap.

Maar ik vond het een eer dat hij me weer als lijfwacht had gevraagd.

Ik beschouwde het als mijn plicht aan een vriend.'

Door de daaropvolgende gebeurtenissen kwam Winston weer in de belangstelling.

Nu de Sovjet-Unie geen oorlog zou beginnen...

kon Hitler zich meteen op Polen richten.

Op 31 augustus ontbood hij de Poolse ambassadeur.

Hij beklaagde zich over provocerende Poolse aanvallen.

Die waren in scène gezet door speciale Duitse eenheden.

Bij dageraad de volgende dag vielen Duitse vliegtuigen Poolse doelen aan.

Het Duitse leger trok het land binnen.

Toevallig was generaal Ironside, de Britse stafchef, bij Winston op bezoek.

Hij kwam om tien uur aan op Chartwell en Winston vertelde hem van de inval.

Die keerde spoorslags terug naar zijn ministerie.

Later die dag volgden Winston en Walter hem.

'S Middags liet Chamberlain Winston op Downing Street 10 komen.

Hij kreeg een post aangeboden in het oorlogskabinet.

De invulling ervan was nog onduidelijk.

Maar Winston was weer terug in het centrum van de macht.

Logerend in Morpeth Mansions, moet hij toch enige voldoening hebben gevoeld.

Engeland en Frankrijk stelden zich nu eindelijk hard op.

'Voor iedereen was het duidelijk dat er oorlog zou uitbreken.

Toen het ultimatum naar Hitler werd gestuurd, zei Winston:

"Hij zal zich nu niet terugtrekken. Er komt oorlog."

Op 3 september 1939 was de spanning voelbaar.

Winston, z'n vrouw en medewerkers wachtten tot het elf uur sloeg.

In doodse stilte luisterde men op de radioboodschap van de premier...

dat we nu in oorlog met Duitsland waren.'

'Vanmorgen heeft de Britse ambassadeur in Berlijn...

de Duitse regering een ultimatum overhandigd.

Als wij voor elf uur niet van hen het bericht hadden ontvangen...

dat ze bereid waren om direct hun troepen uit Polen terug te trekken...

dat beide landen dan in staat van oorlog tegenover elkaar stonden.

Ik moet u meedelen dat we zo'n bericht niet hebben ontvangen...

en dat dientengevolge ons land in oorlog met Duitsland is.'

'Plotseling hoorden we het luchtalarm afgaan.

Winston had geen zin in de schuilkelder en zocht met z'n ogen de lucht af.

Tot hij zei dat we naar de schuilkelder in het aangrenzende gebouw moesten.

Hij nam een fles cognac mee.

In de schuilkelder gedroeg hij zich als een gekooid dier.

En toch genoot hij van het moment.

Z'n jarenlange waarschuwingen aan de regering waren bewaarheid geworden.

Ik zei tegen hem: Wilt u nu niet tegen ze zeggen: Zie je nou wel?

Maar hij antwoordde: "Je moet elkaar geen verwijten blijven maken, Thompson.

We moeten de oorlog aanpakken."

En Winston hield zich aan z'n woord.

'Meteen daarna gingen we naar het parlement...

waar de premier een verklaring zou afleggen.

Daarna voerde ook Winston kort het woord.

Hij vermeed verbitterde uitspraken en zei daarentegen:

"Op dit belangrijke moment is het 'n troost stil te staan...

bij onze herhaalde vredespogingen.

Ze waren voorbestemd om te mislukken, maar ze werden in oprechtheid gedaan."

Na het debat reed Walter met Winston en Clementine naar Downing Street.

'Mrs Churchill wachtte in de auto.

Toen Winston uit nummer 10 kwam en instapte, zei hij: "Minister van Marine".

Hij voegde er met enig genoegen aan toe: "Veel beter dan ik had verwacht".

Winston was terug in het harnas met Walter aan z'n zij.

Er volgden vijf gedenkwaardige jaren vol enorme spanning en gevaar.

Walter zag zich onlosmakelijk verbonden met de man die hij moest bewaken.

'Toen ik in 1921 voor het eerst de lijfwacht van Mr Churchill werd...

vond ik hem nors en kortaf. Onbehouwen, dacht ik toen zelfs.

Spoedig kreeg ik een kijk je achter z'n ruige façade...

toen z'n stuursheid overging in een jongensachtige glimlach.

Het duurde niet lang voor ik hem mocht.

En kort daarna raakte ik aan hem verknocht.'

[Dutch] NN1

alles in één box, Films, series en LiveTV nu met korting op: https://easy2use.tv