Original subtitles

"19. y�zy�I�n ikinci yar�s�. Osmanl�'da Tanzimat D�nemi.

Gayrim�slimlerden al�nan Kelle vergisi kald�r�Im��,...

...yap�lan yeni d�zenlemelerle, gayrim�slimler kanun kar��s�nda...

...M�sl�manlarla e�it duruma gelmi�tir. "

Altyaz�y� haz�rlayan: tugrulakca �yi seyirler.

Ak�am�st� d�neriz. Ge�ikmeden yola ��k�n sizde.

Ad�n "Tosba�" olsun mu?

- Mintan�m haz�r m�d�r, acaba? - Bakar�z.

- Baba, �eker alacakm�s�n bana? - Al�r�z.

Haydi! Y�r�!

- Haydi Yakup! - Haydi!.

- Vasil. - Heey.

- Haydi. - Geldik. Geldik.

Esma!

Esma!

Mustafa!

Mustafa!

Esma!

Mustafa!

Mustafa!

Mustafa!

Geliyor, anne!

- Feriye, Esma nerdedir? - Gelir.

- Annem �a��r�yor. - Tamam, geldik.

G�mle�ini mi ��kartt�n? D��melerin a��kt�r.

Bu duman tenli oluyor ki, sa�lam olursun demir gibi...

...biliyor muydun?

Bi dur da...

[KEMEN�E M�Z��� BA�LAR]

[�ARKI S�YLENMEYE BA�LARLAR]

#�ikma sevdu�um �ikma ekoso kolaime#

#�ikma sevdu�um �ikma ekoso kolaime#

#Portikal a�acina ela ela leose#

#Portikal a�acina ela ela leose#

#Du�uta �lecesun ekoso kolaime#

#Du�uta �lecesun ekoso kolaaime#

#Dayanamam acina ela ela leose#

#Dayanamam acina ela ela leoose#

#Ha olmasa olmasada bu sevdal�k olmasa#

#Ha �an oldi olacak da seven seveni alsa#

#Ha �an oldi olacak da seven seveni alsa#

#�mamun sakallar� ekoso kolaime#

#�mamun sakallar� ekoso kolaime#

#Eneyi dizlerune ela ela leose#

Ho�geldiniz. G�zel miydi yayla?

�ok �ok g�zeldi, Maria abla.

Sevdi�in peynirden getirdik sana.

Ellerinize sa�l�k.

#Bu u�ak kurban olsun ekoso kolaime#

#O kara g�zlerune ela ela leose#

#O kara g�zlerune ela ela leose#

#Ha olmasa olmasada bu sevdal�k olmasa#

#Ha�an oldi olacak da seven seveni alsa#

#Ha �an oldi olacak da seven seveni alsa#

[EZAN OKUNUR] #Allahu ekber, Allahu ekber#

Cumay� ka��rmay�n.

- Mallar� ne edece�iz? - Vasil g�t�r�r.

Dininizin k�ymetini bilin.

Biz daha abdest alaca��z Namaz k�laca��z.

Yani... Yani... O kadar namaz bizim s�rt�m�zdan ge�ecek.

Of'lu Hoca o kadar yalvard� sana M�sl�man ol diye.

Allah'�n o�lu dediler Hz. �sa'ya.

O�lu yani- Allah'�n o�lu mu olur?

Yani- �imdi- Allah'�n o�lu olsa Summe Ha�a!

Anas� da olur babas� da.

Bak�n, M�sl�man karde�lerim...

...Hristiyan k�yl�lerinize, kom�ular�n�za deyin.

Do�ru yola davet edin onlar�.

K�yamet g�n� Peygamber Efendimizin sanca��n�n...

...g�lgesine s���nmak varken...

Cennetin nimetlerinden, hurilerinden...

...ve �arapta severler onlar...

...kevser �arab�ndan istifade etmek varken...

Ovit, �nce tuz yok mu?

Bitti. Vapur gelir bug�n yar�n.

Ay�r�r�m sana. Bereket versin.

�ki okka alay�m.

Git, bize iki kahve getir.

Stelyo Efendi "Ak�am toplant�ya gelsinler." dedi.

Dereboyu'ndan kimse var m�?

Ben ordan�m.

Bunu Mecit Fendo�lu'na g�t�r

Olur.

Dikkat et. Valinindir.

Olur.

Stelyo Efendi'ye gidecek misin?

Mustafa'n�n mintan�n� unutmayay�m.

Sen bunlar� iskeleye yollars�n.

Nene! Nene!

Nene. Geldik Nene.

Geldim.

Hadi!

Nerede kald�n�z?

�ok �zledim.

- L�tf�, rahat b�rak neneni. - Ben de.

�yile�emiyor.

�yi misin?

Sefiye, Yakup mudur?

Torunun. Yakup'un o�lu. Mustafa...

He, he! Ya ne?

Kimsin?

- Sen �eyi biliyor musun? - Neyi, dede?

Demek, anlatmad�m sana?

Hani, Moskof dayanm��t� kap�ya da...

...komu�t�k am�na.

Yoo!

Bu mektubu Mecit Bey'e veripte geleyim.

Bekliyoruz.

Mecit Bey'e bakm��t�m.

- Ho� geldin Mehmet. - Ho� bulduk Yakup A�abey.

Tahsil bitti mi?

Bir sene daha var.

Sonuna gelmi�sin.

- Bakal�m. - Yok. Yok.

Hayrola Yakup?

Vali Bey size yollam��. Zaptiyeler verdi.

- Mustafa'ya selam s�yle. - Ba� �st�ne.

Yakup, gel de kahve i�elim.

Kat�r tuttuk. Arkada� ta var.

Peki, ba�ka zaman bekleriz.

Hac� nas�l oldu?

Yayladan Mapavriye indik.

Daha g�remedim.

- Selam s�yle. - Ba� �st�ne. Eyvallah.

L�tf�. Ni�in ald�n de�ne�imi?

- Oynuyorum. - Kendininkiyle oyna. Koy onu yerine.

A��rd�r, o�lum.

- Bir yerine vurursun. - He he.

- Kendi de�ne�inle oyna. - �yi al.

- Anne! Babam geliyor. - Ho� geldin baba.

Ho� bulduk.

L�tf�.

Baba, �eker ald�n m� bana?

- Yeme hepsini. - Yemem.

- Haydi, Eyvallah! - U�urlar ola!

Birazc�kta bana ver.

- Bu kadar m�? - Sen bilirsin.

Ver. Ver.

- Bu bana olmaz. - Birazc�k b�y�, olur.

Bi dur.

- Yard�m et, annene. - Geldim, anne.

Tosunu Emin'e verelim.

B�y�tecekmi�.

Vermem, Tosba�'�m�.

Verme verme de. Dedem kavurma yaps�n zavall�y�.

Evvelki y�l do�an tosuna ne oldu?

Ortak olmu� �al��t��� f�r�na.

K��tan �nce gelip yapaca��m d���n� demi�.

Bir�ey kalmad� k��a.

�stanbul'da oturacaks�n, ha?

Nasip i�te.

[KAPI VURULMA SES�]

- Emin a�abey yok mu? - Oduna gitti. Neydi?

- Tosun istemi�. - Ne edecekmi� tosunu?

K�yde bo�a yok ya, b�y�tecekmi�.

- Y�r�yemiyor mu? - Y�r�mez mi.

- Eee, koysana yere. - Merdivenler var diye.

Yer yapay�m ona.

Dur.

Dur.

Ben yapar�m. Sen git, �eyizini yap.

Ni�anl�s� �stanbul'dan geliyor.

D���n var yak�nda.

- Ad� nedir? - Tosba�.

L�tf� �yle diyor.

Sen Tosba� m�s�n?

Ak�am bekliyorum.

Bazen uyumuyorlar. Sanki ben istemiyorum.

Babam geliyor.

Yerini haz�rl�yorum.

Feriye, �z�m getir de yiyelim.

Olur baba.

- Esma, nereye? - Tut �unu.

Bu hepten delidir.

Bu nas�l sevdal�d�r.

Esma! D��eceksin.

Uzat feneri.

Ver. Ben tutar�m.

Gaz d�k�lecek �st�ne, yanacaks�n!

Sen b�rak.

Ak�ll� Feriye'm benim.

Feriye'ymi�. Abla, abla.

Kime benzedin? Bilmem.

[HAF�F M�Z�K BA�LAR]

Sessiz ol. Maria abla duyayacak.

�oktan uyumu�tur.

G�le g�le giy. �ok g�zel.

Tra� olsayd�n, birazc�k.

Annem i�killeniyor zaten.

D���nde giyseydin mintan�n�.

Bir sus!

�u y�ld�zlar�n g�zelli�ine bak.

Zehir bu zehir!

Baba! �� bunu. �yi gelecek.

��mek istemiyorum. �ok ac�.

Kocaman oldun. Sak�n beni b�rak�p bir yerlere gitme.

�yle deme, anne.

Ya�a anne! Eri�te yap�yorsun, haa.

Nerede kald�n? Seni bekliyorduk. Yeni mintan�n� giymi�.

�li�me �ocu�a.

Mustafa.

Yanl�� ediyorsun.

Gen� k�z, sevdalan�r sana.

M�sl�mand�r.

Hatt-� Humayun ilan edilmi� ama gizli h�ristiyanl���...

...a��klad� diye ast�lar Trabzona.

Dinden d�nd�n dediler.

Hep Ortosdokscuydun, gizli h�ristiyand�n oldun demesi.

�yle de�il art�k.

Durumlar de�i�ti. Yeni kanunlar ��kt�.

H�ristiyan oldu�u i�in kimse bask� g�rmeyecek...

...kimse hara� �demeyecek.

Osmanl�, Rusya'n�n ve Avrupa'n�n bask�s� kar��s�nda ��kard� kanunlar�.

�yle diyorsun da Stelyo Efendi...

...Avrupa neresi, Fransa, �ngiltere nerede...

...biz neredeyiz.

Yunan�n Osmanl�ya h�k diyecek hali yok.

Rusya da kap���yor map���yor...

...ama en sonunda anla��r Osmanl�'yla.

Bizi kim kollayacak?

Durum �yle de�il. Avrupa, kanunlar�n uygulan�p uygulanmad���n� takip ediyor.

�urada, Trabzon'da konsolosluklar� var.

Buyurun, Say�n Konsolos.

Sizlere �ar Hazretlerinin mesaj�n� getirdim.

Hepinize sevgilerini g�nderdi.

Yeni ��kan kanunlar�n harfiyen tatbik edilmesini...

...isteyen bir nota verdi padi�aha.

Padi�ah da teminat verdi �ar Hazretlerine.

Hi� korkmay�n.

�ar Hazretleri bir ortodoks karde�imin...

...burnu kanasa haberim olacak diye emir verdi bize.

Evet. Korkman�z i�in sebep yok.

Meryem Ana G�n�'nde...

...hep birlikte a��klayacaks�n�z ger�ek dininizi.

Haberi olmayanlara buraya gelemeyenlere de s�yleyin bu haberi.

Din de�i�tirmeniz, M�sl�man olman�z i�in bask�lara maruz kald�n�z.

Dinimizi ya�amak i�in a��r vergiler ald�lar bizden.

Cizye yani hara�...

...kimimizin hali vakti yoktu...

...bu harac� �demeye.

M�sl�manm�� gibi g�r�nd�n�z.

Kilise mazur g�rd� onlar�.

Rabbimizin ho� g�rece�i i�in mazur g�rd�.

Sizler 200 y�ld�r bu durumdas�n�z.

Kilise �ekti�iniz ac�lar� biliyor.

Camilere gittiniz, namaz k�ld�n�z.

�l�lerinizi M�sl�man mezarlar�na g�md�n�z...

...ama art�k �artlar de�i�ti.

Art�k H�ristiyan oldu�unuz i�in cizye �demeyeceksiniz...

...art�k en fukaran�z bile dininni a��k�a ya�ayabilecek.

Gerisi art�k sizlerden bunu istiyoruz.

Biz hristiyan olmadan �nce neydik acaba?

Ha bu kadar din nereden ��kt� ortaya?

Bir din neyimize yetmiyor?

Babama ni�in "Hac� S�leyman" dendi�ini biliyor musun?

Hacca gitmeye mecali olmayan birinin yerine hacca gitti de ondan.

Anl�yor musun?

�ok varl�kl� adamd�.

Onun yerine hacca gitmek isteyen �ok insan vard�

Ama o babamdan istedi.

"Sen kamil adams�n, S�leyman" dedi babama.

Benim yerime hacca gidersen...

...bir s�re rahat edersiniz.

Babam k�ramad� adam�.

�ok iyli�ini g�rm��t�k.

Oturdu�umuz kona�� da ba���lad� bize.

Hac� olarak �ld� adam.

"Hac� S�leyman" olarak sayg� g�rd�.

�imdi- Yani- Kalk�p:

Beni M�sl�man biliyorsunuz...

...ama de�ilim.

"Ben Ortodoksum, Ey Ahali!'' diyeyim.

Aray� a�al�m. Hep birlikte k�y�ya ��kmayal�m.

Hep beraber g�r�nmeyelim.

- �yile�emeyecek. - �yle deme.

- Emine gelmi�. - B�rak uyusun.

Bebe�i getirmemi�.

- �orbay� �s�tay�m m� size? - �yi olur.

Ya�ar, s�tten mi kesildi?

- Emine'nin u�a��, s�tten mi kesildi? - Yoo.

Yan�na m� ald�n sen?

G�rd�n m� bak! Ahmet gelip alm��t�r biz uyurken.

- Kavga m� ettiler? - Ayr�l�yor Emine.

Ahmetler M�sl�man oluyormu�.

- Nas�l? - Karar vermi�ler i�te.

Bebe�i de vaftiz ettirmiyorlar.

Nene...

Nas�ls�n Nine?

Kocan ka��rm�� bebe�i.

- Ne? - Ka��rm��.

Ke�i�o�lu ke�i�! Nas�l uyunmad�m ben?

Nas�l duymad�m ben? Baba de�il, h�rs�z.

�ocu�umu �ald�.

#Day�s�n�n ye�eni Ya�ar iyi olacak#

L�tf�. Ne yap�yorsun? �ocu�u ���teceksin.

Ya�ar �ok hasta.

Dumana ��kar�yorum onu. �yi olacak.

Emine! Anne! Ya�ar buradad�r. Getiriyorum onu.

- Neredeydi? - L�tf� ��karm��.

- Git �st�ne bir�ey giy. - Bebe�i mi ��kard�n ak�am vakti?

Git yata��na. �ld�rece�im seni!

Sefiye, a�latmay�n u�a��, a�latmay�n.

Hemen vaftiz edelim, Nene.

�lecek yoksa cennete gidemeyecek.

Olur k�z�m. Olur.

[BEBEK A�LMAYA DEVAM EDER]

[N�NN� S�YLER]

Alay�m. Girin siz..

- Ho� geldiniz. - Sa� ol, yavrum.

Ho�geldiniz. Yoruldunuz. Biraz oturun.

Yok. Yok. ��imizi yapal�m.

D��arday�m baba.

Emine!

Bu ne, bask�n yapar gibi?

Kar�mla o�lumu almaya geldim.

Ablam isterse gelir.

Senin ablansa benim kar�md�r. G�t�rece�im onu.

Ne g�t�r�yorsun? Kabaday� m�s�n?

Gir i�eri!

M�sl�man olurken sordun mu ona?

Mustafa! Hep konu�tuk...

...bilmiyor musun?

Neler �ekti�imi bilmiyor musun?

Ba�ka �arem mi var?

Bu taraf, a�a��lacak diye kork...

...bu taraf ta, Hristiyanlar a�a��las�n seni.

Yeter.

G�t�rece�im demeyesin...

...ablam isterse gelir senle.

�yi ya, b�rak ta konu�ay�m.

- Olmaz. - Niye olmaz?

Kapat kap�y�. �ocuk ���yecek.

Ne inat�� kad�ns�n...

�ok ate�liydi. �ok korktum.

Vaftiz edelim dedik.

Bir�ey yok u�a��m�n. �lecekmi� gibi konu�ma! Haydi! Toparlan.

U�a�� vaftiz ettirdin, daha ne?

�yi, iyi.

Siz olmasayd�n�z, Nenem...

...g�ndermezdi ablam�.

Yapacak bir�ey yok.

M�sl�man olarak kendilerine ettiler.

Biz �sa'n�n hatr�na ba���land�k.

Biz, Ortodokslar...

...H�ristiyanlar, �sa bizim i�in �ekti o ac�lar�.

Biz ba���lanayal�m diye.

�sa'y� terkederek b�y�k g�nah i�lediler.

Ablam, g�nah i�lemi� olmuyor mu?

Dinini de�i�tirmiyor ki.

Biz raz�y�z buna, kilise olarak.

�slam �eriat� alt�nda ya��yoruz.

Padi�ah anneleri var, Padi�ah e�leri var...

...h�ristiyan olan.

Tersine olsayd�.

Bir M�sl�man k�z Hristiyanla evlenseydi.

Daha kolay kabul ederiz bunu.

Mezhep erkek �zerinden gider.

ama M�sl�manl�k, dinden d�nm�� sayar bunu.

Cezas� �l�me kadar gider.

[G�K G�R�LT�S�]

B�t�n g�n kapal� kald�n evde.

Yok can�m, giderdim.

Kim tan�yacak beni? Sohbet ettik.

Zaten hava karar�yor. Ben birazdan giderim.

- O adam kimdi? - Hangi adam?

Yan�ndayd�n, odadaki.

Dedemin askerlik arkada��d�r.

- �ok gen� duruyor. - Gen� g�steriyor.

Bana kim yard�m edecek?

Mustafa, Mustafa uyan.

[EZAN SES�]

Kak u�a��m. Ezan okunuyor.

- Namza gitmen laz�m. - Babam gitsin.

Baban koruya gitti, a�a� kesmeye.

Bu evden bir erke�in gitmesi laz�m. Deden de gidemiyor.

Herkes gitmiyor ki camiye.

Herkes de�il biz. Bizim gitmemiz laz�m.

K�zlar �ok be�enecek.

Bir k�z be�en de bir d���n de sana yapal�m.

Mehmet.

- Mehmet. - Geliyorum.

Mustafa.

Nerede kald�n�z?

Okumu� adam ya bekletiyor bizi.

Ooo Mehmet, Ho�geldin.

Ho� bulduk Mustafa. Deden hastaym��.

- Nas�l oldu? - Eh i�te.

- Merhaba - Merhaba.

Bu yeni midir?

[HORON M�Z���]

Sula, gel! Emine!

Abimler geliyor!

Sami abi, Merhaba.

- Ho�geldiniz - Ho�bulduk

Ho� geldiniz.

Ho� geldin Mustafa.

- �z�m�n�z ne kadar? - 4-5 sepet kadar.

Sabahleyin sizinkileri toplar sonara bizimkilere ge�eriz.

Olur.

- Sabah g�r���r�z. - �yi geceler.

Gece gelsene.

Uyumu�larsa gelirim.

Haydi Esma. Y�r�.

- Ne bakt�n? - Ne konu�uyordunuz?

Nerede �z�m toplayaca��m�z� sordu.

Ya, yani.

- L�tf�. - Bir dur!

Senin kafandaki beyazl�klar Tosba�'ta da var

Yalan m�?

Sen eve git. Hadi!

Hay�rd�r?

Bizimkiler dedeni ziyarete geldiler.

Bir �eye ihtiyac�n�z varsa haberimiz olsun.

�ok iyili�ini g�rm���zd�r.

Eksik olmay�n.

- Mustafa? - Benim, Baba.

Ay�e, g�t�r L�tf�'y�.

- U�ak bilmiyor mu? - O daha k���k.

Bitecek bu s�k�nt�lar, bitecek.

�htiyarlara kal�rsa bu i� b�yle gider.

Biz ��kaca��z �ne, gen�ler.

Kanunlar onayland�. Daha ne bekliyorsunuz?

Arkada� diyece�iz: "Biz ortodoksuz!"

- �yi geceler. - �yi geceler.

- Sabah ge� kalmay�n. - Olur. �yi geceler.

�yi geceler, Mehmet.

- Eve b�rakay�m sizi. - Zahmet etmeseydin.

Ne zahmeti.

�yi geceler.

- Sa�ol - �yi geceler.

D���nden d�nenler atarlar.

Hay�rd�r.

�kiye ayr�lal�m. B�yle kalabal�k g�rmesinler bizi.

�stemiyorum baba.

Ortodoks oldu�umuzu a��klamay�.

Kolay de�il.

Bunca zaman M�sl�man bilirler bizi.

Ben Esmay� seviyorum, baba.

A��klarsak, alamam onu.

A��klamasak ta nas�l olacak, o�lum?

M�sl�man bir k�z�-

- Bakar�z �aresine. - �aresi mi vard�r, o�lum?

Hep kendimiz gibilerle evlendik.

Dedenle nenen, annenle ben, ablan...

Sevsek te sevmesek te birbirimizle evlendik.

Esma.

- Ak�amda o kadar ���k kestim. - Misafirler vard�.

Dedeme ziyarete geldiler.

- Gece yar�s�na kadar bekledim. - Olmad�.

Esma.

�yi. �z�mleri sepete d�kece�im.

T�t�n ka�ak��lar�!

Dur. Ben alay�m seni.

Sen k�z ne kadar g�zelsin. Rum musun?

Acem'e gidiyoruz. Seni de g�t�reyim mi?

Acem ipeklerine sarar�m seni.

- Dur. Mehmet geldi. - Gidin lan burdan.

Dur. Fendo�lu'nun o�ludur!

Aferin.

Haydi Maria abla. Haydi bize masal anlatsana.

Haydi Maria abla.

S�mela Manast�r�n�n oldu�u yerde eskiden...

...g�zeller g�zeli bir peri k�z ya�arm��.

O kadar g�zelmi� ki ay bile k�skan�rm�� onu.

Dur bunu nenem anlatm��t�.

S�t karde�ini anlatsana.

- Hadi Maria abla. - Onu anlatamam.

D�n gece r�yamda g�rd�m.

Masal m� anlat�yor?

Hadi Maria abla. Yine uyumu�.

Anlatmak istemiyor s�t karde�ini.

S�t karde�i mi varm�� Maria ablan�n?

Varm��. �ok g�zel k�zm��.

Birine sevdalanm��. �ok sevmi�ler birbirlerini.

Ama sevdi�i H�ristiyanm��.

Yok. Sevdi�i M�sl�manm��, kendisi H�ristiyanm��.

Dinleri ayr�ym��, haa!

Hristiyan� M�sl�man� herkes engel olmu� kavu�malar�na.

Yayla zaman�ym��. Herkes yaylaya ��km��.

Babas� k�z� hapsedip eve b�rakm��.

U�ak yaylada ya.

Mum gibi eriyor her ikisi. Kara sevdaya tutulmu�.

K�z pencereden yaylalara baka baka a�larm��.

Bir g�n bakm��, bulutlar geliyor denizden.

�u bulutlara kar��sam da...

...��ksam yaylalara...

...bir sar�lsam sevdi�ime demi�.

Eee sonra?

E sonra, yak�� kendini yakm�� ki duman�n� bulutlara kar��s�n.

�yle ��km�� yaylalara.

Bulmu� sevdi�ini, sarm�� sarmalam�� her yan�n�.

Ate� basm�� u�a��.

Millet kazakla dola��yor yaylada, u�ak terliyor.

Anlam�� her�eyi. Anlam�� ki sevdi�i...

...ona gelebilmek i�in yakm�� kendini duman�n� bulutlara katm��.

"Ey Millet" demi�. "Ey M�sl�manlar, Ey H�risitiyanlar...

...el birli�i edip mutlulu�umuza mani oldunuz...

...siz de mutluluk g�remeyesiniz.

Sonra yakm�� kendini. Duman�n� sevdi�ini duman�na katm��.

[S�LAH SESLER�]

Gelin buraya, Dereboyu milleti g�rs�n sizi.

- Ad�n ne? - Alex.

- Neredensin? - Yomra'dan�m.

Sen Hasan's�n, de�il mi? Kervan ba��.

Ha, bir de girme bu topraklara? Tamam m�?

Babas�n�n yan�na g�mece�iz anne.

Bizim gibi onlarca insan vard�r mezarl�kta.

Rahat b�rakm�yor adam�.

Hangi mezarl��a g�m�lmek istersin?

S�leyman.

Nereye g�m�lmek istersin?

S�leyman. Nereye g�m�lmek istersin?

G�m�lmek istemiyorum.

S�leyman S�leyman. Nereye?

B�rak nene. B�rak uyusun.

Akl� ba��ndan gidiyor.

Konu�mam laz�m. Nereye g�m�lece�ini bilmek laz�m.

- Hay�rl� geceler hepinize. - Hay�rl� geceler.

- Sa�ol �smail. Sen git. - Yok duray�m.

- I��k var. - �yi ya.

Esma sabah beraber gidelim pekmez almaya.

Olur.

Esma.

- Ka�al�m - Deli misin?

Buralardan ka�al�m, Esma.

�aka yap�yorsun, de�il mi?

Ablam iki aya kadar evleniyor.

Arkas�ndan biz evleniriz. Babam yok demez.

- Esma! - Geliyorum.

- Yoksa sizinkiler mi istemiyor? - Yok yok.

�ok istiyorsan...

...d���nden �nce kar�n olurum.

Nerede kald�n�z? Esma nerededir?

Eee... �imdi arkamdayd� ama...

- Esma! - S�k��t�m.

- Eve iki ad�m kala? - �ok s�k��t�m.

- Ho� geldiniz. - Ho� bulduk.

- Buyurun. - Ya uyuyorsa?

Yok, yok. Sizi g�r�nce sevinir.

Ho� geldin.

Yar�n� untmad�n, de�il mi?

- Hi� unuturmuyum. - �yi. Yorgo'yu da al�r�z

- Bu sefer yenelim onlar�. - Yeneriz.

�yle deme. �ok iyi oynuyorlar.

Hele, Necmi.

- Yeneriz. Yeneriz - Haydi i�ine bak.

Vali Pa�a gelmi�, dayanm�� k�pr�n�n...

...derenin kar��s� askerden g�r�nm�yor.

Biz var�z 50-60 ki�iyiz.

Baban rahmetli, ��kt� k�pr�n�n �st�ne:

"Bir ad�m daha atarsan�z vururum seni." dedi

Baban naml� ni�anc�yd�. K�r�mda biliyordu valiyi.

Moskovaya kar�� birlikte harp ettiler.

Vali: "Devlete kar�� m� geliyorsun,�smail?"

- Cezas�n� bilirsin herhalde? - "Bilirim."...

...dedi baban. Bu milletin can� ��kt� vergiden...

...sen vergiyi art�r�yorsun.

�l�mden �te k�y yok.

Le�imi �i�nemeden...

...bir Allah'�n kulu giremez buraya.

Baban dik adam.

Vali anlad�,kolay de�il, �evirdi laf�:

�smail! �smail!

Moskova kap�ya dayanm��...

...sen isyan ��kart�yorsun.

Yar�n girer buraya. O zaman ne edeceksin?

"Kimse bir bok yiyemez!" dedi baban

Moskofu da koruma bir daha!

Ne bok yiyen adamd�.

Zavall� Sula. Dinimi de�i�tiririm diyor Mehmet i�in.

Ni�in zavall� olsun? Seviyor.

�lm��lerin ruhuna gitsin.

- Yendiniz mi? - Yok daha.

�imdi da�a ��kaca��z.

Mehmet, su i�ecek misin?

�ok terlemi�sin. �ama��r�n� de�i�tir hasta olursun.

Al.

- Suyun var m�? - Var

Mehmet.

Bende kals�n

Yakala.

Ne g�l�yorsun?

- Kar� gibi. - Ne diyorsun ula sen?

- Mustafa! Ay�pt�r. - Necmi!

- Senin anan�- - Dur.

G�r�rs�n sen!

Senden bir ricam var Sula.

�z�m de var ama �ok getirmi�sin.

Afiyet olsun, Maria Abla.

Tad� g�zelmi�. Bu sene meyve bol olacak in�allah.

Ba�kas�n� seviyor de Sula. Selam s�yle.

Beni karde� bilsin.

Mustafa!

Mustafa!

Mustafa!

Mustafa!

Mustafa!

Mustafa!

Kimmi�?

Sormad�m. Anlay�� g�stermelisin.

Sen ne diyorsun, Sula?

Ne anlay���? Esmay� seviyorum ben.

Sana ba��rm�yorum Sula.

Hemen istet beni

Yar�n istet.

Ne oldu?

- �stetecekler beni - Kim?

Fendo�ullar�, Mehmet.Alacakm�� beni.

Fendo�ullar� isterse bizimkiler "Hay�r" demez.

- Ka�aca��z. - Ni�in?

Onlardan �nce �nce istesen.

Ka�aca��z Esma. Soru sorma.

Sebebini sonra anlataca��m.

Bana g�veniyorsun, de�il mi?

Her�eyi haz�r et. Haber verece�im sana.

- Tamam? - Tamam.

Tamam.

G�rm�� ge�irmi� insanlar. K�z da g�zel k�z.

G�rs�n bir u�ak.

Geldi.

Yak���yor diye diyorum.

Baban m�nasip g�r�yor de.

- Yemek haz�rl�yorum, bey. - A� de�ilim.

Ge� kald�n o�lum.

Baban Kondak��lar�n k�z�n� be�enmi�.

�ok yak��t�rm�� sana.

Tahsilinde bitiyor.

Evin tek erke�isin.

Gelsene anne.

- Yakup a�abey. - Gel Recep, buyur.

Mecit bey g�nderdi. Vali geliyor.

Biliyorum. Gelece�iz kar��lamaya.

Yok. Mustafa'y� �a��r�yor.

Mehmet ile b��ak horonu oynayacaklarm�� valiye.

Olur.

Esma.

Ne ediyorsun?

- Neden ��kard�n gece vakti bunlar�? - Havaland�raca��m.

Esma, �undan bana �rsene.

- Senin olsun. - Yok. Yok.

Ben kendime �rerim Senin d���n yak�n.

- Ben �unlar� asay�m. - �yi.

Vali geldi. Trabzon'un valisi geldi!

Ho� geldiniz, Vali Hazretleri.

Nas�ls�n�z Mecit Bey?

�yiyiz. Sizin sayenizde �ok ��k�r.

�mam ve Papaz yanyana. Ne g�zel. Ne g�zel.

Dereboylular...

...�imdi muhterem valimizin �erefine horon edece�iz.

Arkas�ndan b��ak horonu...

...sonra Mecit Bey'in ziyafeti var. Yiyin. ��in.

Sen Emin'in k�z�s�n, de�il mi?

Ma�allah.

Tutay�m, Ayten abla.

�ek git buralardan.

Vuruyordum d�n ak�am seni.

Zor tuttum kendimi. Senden ba�ka kim olursa vrurudum onu.

Sen bilmiyorsun ama Esma ve ben-

Bir daha g�rmeyece�im.

- Ali k�ran ba� keseni misin? - �cab�nda.

Benim bilece�im i�. U�a��n yok kar��nda

Mustafa, vururum seni.

O se�sin.

Yava�.

Nas�l b��ak sall�yordu sana?

B��ak horonu �yle olur. Hi� horon etmedin?

Yok yok. Sanki kinliydi.

Sanki biliyordu seni sevdi�imi.

Bilse ne olur?

Anneside ay�rmad� g�z�n� benden.

Ka�aca��z Esma. Bu ak�am.

Bu ak�am m�? Nas�l olacak? Ne alaca��m yan�ma?

Esma.

Valinin zaptiyesi m�barek.

Yar�n ak�am olsa bari.

Tamam. Yar�n ak�am.

Feriye, ne oluyor sana?

Feriye de�il, abla, abla. Anneme ne diyece�iz?

Papaz imama sar�ld� da...

...ben ikinizin valisiyim dedi.

Ayr� gayr� yok.

��k ta. Sen "Ortodoksum." de bakal�m. Neler oluyor.

O ba�ka. M�sl�man sayarlar seni.

Dinden d�nm�� olursun. Asarlar.

Din yolunda �lece�in i�in...

...cennete gidersin.

Gen�li�e kalsa bir dakika durmazlar.

Benim u�ak "Ortodoks!" diye ba��raca��m diyor.

Ak�ll� olmak laz�m ak�ll�. Bu g�nler kar���k g�nler.

- Haydi eyvallah. - U�urlar ola.

Baba!

- Bir �ey diyece�im sana. - S�yle, o�lum.

Allah�n� seversen hay�r deme. Ka�aca��z.

S�leyman!

Yakup, gitti baban.

Ba��n sa� olsun.

Dostlar sa�olsun.

- Ba��n sa� olsun. - Allah sab�r versin sana.

[KUR'AN OKUNMAYA BA�LAR]

[A�IT YAKAR]

Ay�e, su.

Bir tas su verin.

Mustafa gel konu�al�m.

L�tf�, sen kal.

- Hay�rl� geceler. - Hay�rl� geceler.

Sabah, �mamdan �nce Yunus'un y�kmas� laz�m

S�nnetsizdi babam. �mam y�karsa-

Yunus bizdendir. Haber vermek laz�m ki gelsin.

- Hangi k�y? - Mayrava.

Caminin yan�ndaki ev.

�l� y�kay�c�s� desen, herkes bilir.

Baba!

Ben her�eyi d���nd�m baba. M�sl�man olmay� d���nd�m.

Ama �sa'ya ihanet edemedim. Sizin i�in de edemedim.

Ka�aca��z. Ba�ka �are yok.

- O ne diyor? - Peki diyor.

Hay�r. M�sl�man olmad���n�?

Daha s�ylemedim. Gidince anlataca��m.

Ne diyeceksin, o�lum?

Bilmiyorum baba.

�ok sevdi�imi, �ok sevdi�imi biliyor.

O da �ok seviyor beni.

Dedemin �l�m� denkgeldi.

L�tf�, gel bakay�m.

Art�k b�y�d�n. Gel, bir konu�al�m.

Bana da senin ya��ndayken s�ylemi�lerdi.

M�sl�man olmad���m�z�. �nan�laar�m�z ba�ka.

Yani- Bizim baz� inand�klar�m�za onlar inanm�yor.

Onlar�n baz� inand�klar� da biz inanm�yoruz.

- Allah'a m� inanm�yoruz? - Yok.

Muhammed'e.

- Selamun aleyk�m. - Aleyk�m selam.

- Yunus day�n�n evini ar�yordum. - Yunus.

Yok. Yok. �mam de�il cenaze y�kayan Yunus.

Tamam. Tamam. Yunus!

- Dedem �ld� de. - Allah rahmet eylesin.

Ba��n sa�olsun.

Neredensin? Deden kimdir?

Hac� S�leyman, Mur�iva'dan.

Al bunu tut.

Mur�iva'ya gidiyorum cenazeye.

Bunun ne i�i var burada?

Dedesi �lm��. Nedir?

Bir daha g�rmeyeyim buralarda. Seni fena d�verim.

- Bakar�z. - Bana bak!

Git, mu�rapay� getir i�eriden.

K�z meselesi mi? Benim u�akla.

Yok. De�nek oynarken-

Haydi, d�� yola.

Namaz k�ld�r�yordun.

�mam olmad��� zamanlarda.

Ortodoks oldu�un anla��lmas�n diye.

Ba�lang��ta �yleydi. �imdi kim bilir-

Asl�nda orta yol bulunurdu ama...

...do�umlar, �l�mler bir de nikah �atalla�t�r�yor i�i.

Her din diyor ki benim dedi�im olsun.

Biraz dola�t�m.

Baban evet dedi. Alaca��z Esmay�. Rahat ol.

Neye bak�yorsunuz? Gidin oradan!

- Hakk�n�z� helal ediyor musunuz? - Helal olsun.

- Hakk�n�z� helal ediyor musunuz? - Helal olsun.

- Hakk�n�z� helal ediyor musunuz? - Helal olsun.

- Bizden yana da helal olsun. - Dur!

- Durun! - Durun!

Benim kocam, S�leyman...

...Yuhannnes ad�yla vaftiz edilmi�tir.

M�sl�man de�ildir benim kocam H�ristiyand�r.

Do�ru diyor annem. Allah g�nahlar�m�z� affetsin.

Daha ge�en cumay� benimle k�ld�.

Hey, susun! Susun!

Ahkam kesmek bize d��mez.

Allah ile onlar�n aras�nda olan mesele.

Bunca zamand�r kom�uluk ettiniz.

Ne k�t�l��� g�rd�n�z bunlar�n.

Haks�zl�k m� ettiler, hakk�n�z� m� yediler?

Birinizin namusuna ya� m� bat�rd�lar?

S�leyman gazidir, bilir misiniz?

Babam�n taburunda Moskovaya kar��.

Babam� karde�i gibi severdi, onu.

Biraz �nce birlikteydiniz...

...hakk�n�z� helal ettiniz.

Yalan m� s�ylediniz Allah�n huzurunda? Yalan m� s�ylediniz?

�tikat i�lerimiz bize kalmad�.

Bunu Allah bilir.

Haydi, gavurmu� bunlar, duymad�n�z m�?

Bir dur!

Ne yapmam�z� istersin?

Usumi k�y�n�n Hristiyan mezarl���na g�m�ls�n.

Hay hay!

Allah r�zas� i�in Usumi k�y�ne g�t�rece�iz.

Haz�rlanman�z uygun olur, Hoca efendi.

Allah raz� olsun.

Bunlar yanl�� yere gidiyor. Buraya, buraya!

Cenazeye gitmedin mi sen?

Al�n g�t�r�n geri verin gavurun mal�n�.

Feriye! Esma! Al�n, g�t�r�n �unu.

Ne gavuru? Ne diyorsun?

Gizli din ta��yormu�.

Haci S�leyman? Hac�? Ne hac�s�?

Gavurmu�. Ortodoks.

Esma, karde�im, �z�lme.

Ya evlendikten sonra ��ksayd� ortaya?

Feriye! Esma! Nerdesiniz? Al�n g�t�r�n �unu!

Ben giderim.

Ho� geldiniz. �uraya b�rak�n.

Yolla!

[A�IT YAKAR]

A�l�ktan �ld� s���rlar.

Biz, Mustafa ile bakar�z.

Aaa, Tosba� gelmi�.

Emin �ok k�zm��.

Esmay� g�rmedin, de�il mi?

K�t� olmu�tur zavall�.

Biraz dursun ortal�k...

...bakar�z bir �aresine.

- Bu gece i�in konu�tuk. - Ke�ke d�n gitseydiniz.

Kap�y� a��k m� b�rakt�k?

Zarar vermemi�ler.

Ta��nsan�z m� acaba?

Art�k ka�amazs�n�z, Mustafa.

Ortodokslu�un ortaya ��kt�ktan sonra.

Yalvar�r�m, Baba! Allah a�k�na!

Anneme deme, �imdilik.

Mustafa.

Vazge�men i�in b�t�n gece dua ettim.

- Allah yard�m etsin diye dua edece�im. - Sa� ol, Baba.

Zaten d���n�n i�in biriktirmi�tim

- Sa� ol, baba. - Haydi.

Bir yere gidemezsin, Esma.

- Yava�! Yalvar�r�m. - Gir i�eriye. Delirdin mi?

- Esma. Babam duyacak �imdi. - Yalvar�yorum sana.

Esma, duymad�n m� olanlar�?

Anlamad�n m�? M�sl�man de�ilmi�.

Ben onu sevdim.

O da bana g�zel bakt��� i�in sevdim.

Haydi, haydi! Gir i�eri Esma.

Yan�ndayken bile �zledi�i i�in seviyorum.

�yle demi�ti.

�ld�r�rler seni, asarlar.

O benim i�in g�ze ald�, ben de almaz m�y�m?

�yle de�il Esma. Ad� bile ba�ka.

Ben "Mustafa." diyorum.

Korkma, Allah yard�m eder.

K�t� bir�ey yapm�yoruz.

Bekliyor beni. �zin ver, abla.

�yi.

U�ra�ma bo�una.

Gelirsen vuraca��m. Haydi ba��r.

Allah a�k�na!.

Mustafa'y� da kendimi de...

...seni de vururum.

Mustafa! Nerdesin?

Ses ver bana, Mustafa!

Ses ver bana, Mustafa!

Nerdesin, Mustafa?

Mustafa, yakma kendini...

...Esma'y� da yakma, Mustafa.

Mustafa!

Duyuyorsun? "Do�ru." diyor.

Yakaca��m kendimi!

Sen kendini yakmadan �nce yakaca��m kendimi!

Mustafa!

Gitme, Mustafa!

Ya gel ya senden �nce yakaca��m kendimi.

Anne!

- Yak�yor kendini. - Dur k�z.

Anne, ne yap�yorsun?

Anne! Anne! Ne ettin?

Kurban olay�m anne. Ne ettin?

Ne ettin anne?

Ay�e.

Ne ettin anne?

Ne ettin anne?

Ay�e, iyisin. �yisin, yok bir�ey.

- �yiyim. �yiyim - Kurban olay�m!

Gitmeyeceksin, de�il mi u�a��m?

Gitmeyeceksin de�il mi?

Getirin buraya. Giysilerini ��kmak laz�m.

Yo�urt s�reyim ona.

Gidince her�eyi anlatacakt�m sana.

Yar�n kasabaya gidece�im, m�ft�ye.

Yar�n istemeye gelecekler beni.

K�smetse, kona�a gelin gidece�im.

Esma.

Olmayacak duaya amin demi�tik.

Geliyor. Gel, Ay�e.

- Mustafa, Mustafam. - S�z ver bana

Geldin ha u�a��m?

Esma!

Esma!

Esma!

Masal anlat�yorlar, gel.

Esma'y� anlat�yorlar. Esma ve Foti.

- Foti, Mehmet miydi? - Yok, Mustafa.

Mehmet �b�r�yd�, Esma ile evlenen.

Esma, Mehmet ile mi evlenmi�?

Mustafa'y� sevmiyor muydu?

Can�m, Mehmet zorla ka��rm�� Esma'y�.

K�z d�nyaya k��m��, solmu� sararm��.

Ben �b�r�yle ka�t���n� duymu�tum.

Dillere destan olmu� mutluluklar�.

"Ey insanlar" demi� Esma. Ey M�sl�manlar! Ey H�ristaiyanlar!

El birli�i edip mani oldunuz mutlulu�uma.

Siz de mutluluk y�z� g�rmeyesiniz.

Sonra yakm�� kendini atm�� sarp kayal�klardan a�a��ya.

Zalimlik de insan�nd�r merhamet te.

�nsaf sahibi insanlar ��km�� ortaya.

G�zel bir mezar yapal�m Esma'ya demi�ler.

H�ristiyan�, M�sl�man� gelsin ziyaret etsin. �steyen dua etsin...

...isteyen af dilesin.

G�nlerce aram��lar ama bir iz bulamam��lar Esma'dan...

...tek bir k�l bile.

Ne olmu� acaba?

Masalc� Maria vard�.

Duymu�sunuzdur.

Masalc�lar�n ebesiydi. Nur i�inde uyusun.

Nenem de sormu� ona.

Bulamazlar demi�.

Esma'y� en son ben g�rd�m.

...denizden gelen bulutlara do�ru u�uyordu.

Yanarak u�an iri bir ku� gibiydi.

[A�IT S�YLEMEYE BA�LAR]

Altyaz�y� haz�rlayan: tugrulakca

Yarim batma �amura, bulurlar izimizi.

Kar��al�m dumana, gitsin sans�nlar bizi

�are arad�m bakt�m d�rt k�tab� yazana

Ate�te serin gelir, sevdal�ktan yana...