Original subtitles

Wat zou er gebeuren...

als elk mens op aarde zou verdwijnen?

Dit is niet het verhaal over hoe de mens zal uitsterven...

maar over wat er daarna met de aarde gebeurt.

Deze aflevering gaat over de meedogenloze kracht van water.

Het dreigt de grootste meesterwerken te verwoesten.

Waarom zou dit mijnwerkersstadje die kracht weerstaan...

en langer standhouden dan 's werelds grootste steden?

Hoe zal de olie uit de pijpleiding van Alaska wegstromen?

Welkom op aarde. Aantal inwoners: nul.

De mens is altijd bezig geweest om de kracht van water in te dammen.

Aangezien ruim 70% van de aarde...

bedekt is met zeeën en meren, is dat een eeuwigdurende strijd.

Nu is de mens verleden tijd. Met ruim 350.000 km kustlijn...

en talloze kilometers waterwegen heeft een enorme kracht vrij spel.

Eén dag na de mens.

In de Californische hoofdstad Sacramento...

waar een filmheld ooit de op 7 na grootste economie leidde...

dreigt een zondvloed waar geen film aan zou kunnen tippen.

In 2005 was de wereld getuige van de kracht van het water...

toen golven door de orkaan Katrina door de dijken braken...

en New Orleans grotendeels verwoestten.

Sacramento heeft veel soortgelijke zwakke plekken.

Elke winter en lente veranderen door regen en smeltwater...

rivieren in Sacramento in levensgevaarlijke watermassa's.

Hier komen de American River en de Sacramento River bijeen.

Ze worden ingedamd door dijken die vlak langs het water liggen.

Sacramento loopt het grootste risico van alle grote steden in de VS.

Maar het woelige water is niet de enige boosdoener in deze ramp.

Duizenden handlangers doen hun best om het nog erger te maken.

Knaagdieren tasten de dijken aan.

Grondeekhoorns graven gangen, en het ergst zijn de bevers.

In 2008 stortte door die gangenstelsels een dijk in...

in Fernley, Nevada.

600 huizen overstroomden. De schade bedroeg vier miljoen dollar.

De dijken van Sacramento zijn al even gebrekkig.

De dijken zijn ruim honderd jaar geleden aangelegd door boeren.

Als ze niet worden hersteld, zal het water er al gauw doorheenbreken.

In Nederland ligt meer dan een kwart van het land onder de zeespiegel.

In de tijd van de mensen leefde zo'n 60% van de bevolking...

zo'n tien miljoen mensen, in deze kwetsbare gebieden.

Om het gevaar te weren, bouwden ze een geavanceerde waterkering.

Nu ligt Rotterdam er verlaten bij.

In museum Boijmans hangen werken van Rembrandt en Van Gogh...

ter waarde van miljoenen dollars.

Het gebouw bevindt zich nog geen drie meter boven de zeespiegel.

Een enorme waterkering bij de Noordzee garandeert de veiligheid.

Twee dagen na de mens.

Het is griezelig stil in de haven van Valdez, Alaska.

In de tijd van de mens voeren hier olietankers af en aan.

De olie had 1300 km afgelegd door de trans-Atlantische pijpleiding.

De pijpleiding zou de afstand tussen Chicago en Dallas overbruggen.

Deze rivier van olie loopt van het noorden...

door drie bergketens en 34 grote rivieren naar opslagtanks in Valdez.

Er stroomt 1,4 miljard liter olie tegelijk door de pijpleiding.

Ooit stroomden er twee miljoen vaten olie door de pijpleiding.

De productie is teruggelopen. Er gaan nu 700.000 vaten per dag doorheen.

De pompen vallen stil als ze geen brandstof meer krijgen.

Maar het geborrel van vloeistof is nog wel te horen in Valdez.

Het gaat van een opslagtank boven 't water...

naar een tanker beneden.

Hier zal een rivier van olie ontsnappen.

Als een schip aan het tanken was, zou dat door kunnen gaan.

Door de zwaartekracht stroomt het omlaag...

en een van de tanks op het schip zou kunnen overstromen.

Miljoenen liters van het zwarte gif stromen de haven in.

De vogels en zeedieren bij Valdez hebben dit eerder meegemaakt.

In 1989 voltrok zich vlak voor de kust de ramp met de Exxon Valdez...

in Prince William Sound.

Destijds lekte er ongeveer 40 miljoen liter olie weg.

Nu loopt er ongeveer tweemaal zoveel olie de haven in.

De honderden miljoenen liters olie in de pijpleiding...

vormen een tweede ramp in wording.

4500 km verderop, in Chicago...

zet een gevaarlijke vis z'n kwaadaardige invasie voort.

Langs grote stukken van de Mississippi River en z'n zijarmen...

terroriseerden karpers mensen door het water uit te springen.

We hebben vaak gehoord dat mensen gewond waren geraakt.

Gebroken kaken, mensen die van hun boot werden geslagen.

Dus dit heeft echt invloed op de waterrecreatie.

De plantenetende karpers uit Azië werden in de jaren '60 uitgezet in Amerika...

door meerval-kwekers die hun vijvers schoon wilden houden.

Ze ontsnapten bij overstromingen en trokken naar het noorden.

Ze zwommen 't kanaal van Chicago in dat naar Lake Michigan voert.

Er werd gevreesd dat als ze in de Grote Meren terechtkwamen...

het voedsel van andere, gewenste vissen zouden wegkapen.

Daarom wierp men een barrière op voor de Aziatische karper.

Vissen die hier zwommen, kregen een flinke schok.

Een serie virtuele barrières, aangelegd door de genie...

vormde een elektrisch krachtveld in het water.

Hoe verder een vis zwemt, hoe groter de schok die hij voelt.

Op den duur merkt hij dat het steeds erger wordt...

dus zal hij omkeren en terugzwemmen.

Maar kan iets de springende vissen tegenhouden als de stroom uitvalt?

Eén week na de mens.

In Australië staat een van de herkenbaarste gebouwen ter wereld...

het Sydney Opera House.

In de tijd van de mens verbruikte dit gebouw...

evenveel elektriciteit als een stad met 25.000 inwoners.

Het gebouw van 160.000 ton lijkt op het water te drijven...

maar steunt op 580 pijlers van gewapend beton...

die tot op 24 meter diepte in de bodem zijn verzonken.

Ooit vonden in het Opera House 3000 evenementen per jaar plaats.

Nu is er nog maar één laatste, langdurige show...

de langzame aftakeling van het gebouw zelf.

Het zoute water van de haven veroorzaakt de meeste schade.

Het tast het beton van de pijlers aan.

Het kwetsbaarste deel noemt men de spatzone.

De spatzone is afwisselend nat en droog.

Daar tasten de sulfaten de buitenste betonlaag aan...

en komen chloriden in contact met zuurstof zodat het staal oxideert.

Het gebouw staat vooral bekend om z'n typische dak.

Nu zijn de keramische tegels op het Opera House...

nog goed afgedicht tegen de zoute havenlucht.

Maar het ontwerp dat die sierlijk gekromde vorm mogelijk maakte...

herbergt het geheim van hun toekomst.

Eén week na de mens.

Buiten dit gebouw langs een industrieel kanaal bij Chicago...

hebben noodgeneratoren de barrières in stand gehouden.

Maar nu hebben de generatoren de laatste druppel brandstof verbruikt.

De Aziatische karpers kunnen zo naar de Grote Meren zwemmen.

De komende dagen zullen ze Chicago bereiken...

en een enorme voedselvoorraad in Lake Michigan.

Een week na de mens begint het water...

z'n tol te eisen van 's werelds beroemdste gebouwen.

Maar het kan ook snel toeslaan en een hele stad onder water zetten.

Een maand na de mens.

Over ter wereld zijn langs de kust de lichten gedoofd.

Het maanlicht werpt een spookachtig licht over de oceaan.

Maar in de branding bij Los Angeles flikkeren vreemde lichtjes in zee.

In Santa Monica branden 160.000 ledlampen in het reuzenrad.

Ze werden in 2008 geplaatst en vormen computergestuurde patronen...

die tot op grote afstand te zien zijn.

Dit reuzenrad draait op zonne-energie.

Zolang de zonnepanelen werken, voorzien ze die lampen van stroom.

Hoelang zal de lichtshow doorgaan nu de mens verdwenen is?

Zal de pier het aanhoudend gebeuk van de golven kunnen weerstaan?

In Nederland zie je overal sporen van de strijd tegen het water...

van kleine dijken en windmolens tot enorme waterkeringen.

De grootste waterkeringen, uitgerust met stalen schuiven...

werden gebouwd na een verwoestende overstroming in 1953.

Bij die overstroming in 1953 zijn 2000 mensen verdronken.

Ongeveer tienduizend gebouwen zijn onder water gelopen.

De infrastructuur liep enorme schade op.

Rotterdam is een van de kwetsbaarste steden.

Kostbare werken van Rembrandt en Van Gogh...

hangen in museum Boijmans, vlak boven de zeespiegel.

Vroeger beschermden twee enorme sluisdeuren de stad...

door in geval van storm de Noordzee buiten te sluiten.

Het zijn enkele van de grootste bewegende bouwwerken ter wereld.

Elke sluisdeur is 22 meter hoog en 210 meter lang.

Gigantische gebinten verbinden ze met kogelgewrichten.

Het is alsof twee Eiffeltorens de deuren heen en weer bewegen.

Maar nu steekt er storm op, en de sluisdeuren liggen stil.

Van twee kanten stroomt het water Rotterdam in.

De rivieren stromen naar zee.

Door de storm stijgt het water in de Noordzee.

Het water dat binnenstroomt, kan geen kant op en blijft maar stijgen.

Het museum overstroomt.

Grote cultuurschatten worden weggespoeld.

Eén jaar na de mens.

De barrière die de karpers uit Lake Michigan hield, is verdwenen.

In de tijd van de mens verwondden ze mensen...

door uit het water te springen als er mensen langsvoeren.

Nu is de elektrische barrière al bijna een jaar uitgeschakeld.

Toch hebben de indringers het meer niet overgenomen.

Er zijn meer obstakels op hun weg naar de Grote Meren...

het grootste zoetwaterstelsel ter wereld.

De grootste is de havensluis van Chicago...

die zorgt dat de Chicago River niet Lake Michigan in stroomt.

Twee groepen sluisdeuren lopen tot op de bodem, tien meter diep.

De sluisdeuren zijn 71 jaar oud en gemaakt van staal.

Onder water is de omgeving heel stabiel.

Het is zoet water, dus ze zijn nog in vrij goede staat.

Bij de waterlijn komt het staal in contact met lucht en oxideert het.

De indringers worden tegengehouden door de sluisdeuren.

Drie jaar na de mens.

In Sacramento is er geen actieheld die te hulp kan schieten.

Er wacht de stad een ramp van filmische proporties.

Bij gebrek aan onderhoud dreigen de dijken te barsten.

Vooral een gebied buiten het centrum, de Pocket, is kwetsbaar.

In deze buurt staan de huizen heel dicht bij de dijk.

Soms zijn ze aan één kant tegen de dijk aan gebouwd.

Aan de waterkant is weinig grond. Het water staat tot aan de dijk.

Als de rivier aanzwelt tijdens een regenbui...

begint de overstroming niet van boven maar van onderaf.

Het water kan ook onder een dijk door dringen.

In dit gebied is het materiaal onderop veel grover.

Het water dringt er zo doorheen.

Het water welt op bij de huizen.

Zonder reparatie aan de zwakke plekken zal er een ramp volgen.

De grond onder de dijk verandert. Het water glijdt eroverheen.

Dat hele stuk dijk kan richting land schuiven.

Er zou binnen korte tijd zoveel water doorheen stromen...

dat de huizen van hun fundamenten geslagen zouden worden.

Elders in Sacramento loopt het water over de dijken.

Overal volgen doorbraken.

Het vliegveld van Sacramento komt drie meter onder water te staan.

Je komt op een ondergelopen, verlaten vliegveld.

Het water staat tot aan de vleugels. De staarten steken nog uit.

Het centrum ligt hoger...

maar bij het State Capital Museum staat evengoed 1,5 meter water.

Voor de honden die de eerste drie jaar hebben overleefd...

vormt deze nieuwe waterwereld een groot gevaar.

In 2005 zijn bij orkaan Katrina...

zo'n 600.000 dieren dakloos geraakt of omgekomen.

Veel honden kwamen vast te zitten in overstroomde huizen.

Vooral rondborstige rassen met korte poten...

hadden heel weinig kans om te overleven.

Een goed voorbeeld is de buldog. Die hebben een grote kop en borst.

Ze hebben een gebrekkige ademhaling.

Buldogs zullen nooit lange afstanden rennen of zwemmen.

Nu Sacramento bijna helemaal onder water staat...

zullen Labradors en andere goedgeproportioneerde honden...

zich goed aanpassen aan de overstromingen.

Andere gespecialiseerde rassen zijn uitgeroeid.

Verderop wacht een andere ramp, in de heuvels boven Sacramento.

Hier dreigt een nog grotere golf van verwoesting.

Drie jaar na de mens.

De Aziatische karper probeert door de sluisdeuren te komen.

Ze golden als zo bedreigend...

dat men ze wilde uitroeien door genoeg gif in het water te gieten...

om honderd ton vis te doden.

Als deze indringers door de stalen sluisdeuren komen...

zullen ze straks de Grote Meren gaan domineren.

Na een aantal seizoenen vormt een zwak punt midden in de deuren...

een doorgang.

Waarschijnlijk zouden de rubberen randen als eerste vergaan.

IJs veroorzaakt veel schade en laat het rubber snel scheuren.

Duizenden kleinere karpers dringen door een gat van 15 cm...

het meer binnen, met z'n enorme voedselvoorraad.

Elk wijfje kan 2,5 miljoen eitjes per keer produceren.

Kan iets deze roofzuchtige indringer nog tegenhouden?

Vier jaar na de mens.

In de haven van Sydney, bij het Opera House...

dreigen problemen voor een bouwkundig wonder.

De Sydney Harbour Bridge, bijgenaamd The Coathanger...

is een van de grootste stalen boogbruggen ter wereld.

Hij is zo gebouwd dat hij kan uitzetten en krimpen.

De brug hangt 130 meter boven het water.

Door de extreme hitte zet de boog overdag ongeveer 30 cm uit...

om 's avonds weer te krimpen.

Na vier jaar in de felle zon en zoute lucht van de haven...

zijn overal tekenen van corrosie te zien.

Op één bepaalde plek kan dat het einde van het bouwwerk betekenen.

The Coathanger heeft scharnieren om het uitzetten mogelijk te maken.

De scharnieren zitten aan weerskanten van de enorme boog.

Maar binnenkort zullen de scharnieren vastroesten.

Wat gebeurt er als de brug niet meer kan uitzetten en krimpen?

Een jaar nadat de karpers hun intrede deden in Lake Michigan...

hebben ze het meer nog niet overgenomen.

Een oud gevaar wachtte op ze.

De zeeprik is een vreemd uitziende vis zonder kaken.

Hij zuigt het bloed uit z'n prooi, en andere lichaamssappen.

Hij kwam in de Grote Meren terecht via de Saint Lawrence Seaway.

Ooit werd er grote moeite gedaan...

om te voorkomen dat de zeeprik de sportvispopulatie decimeerde.

De dienst Jacht en Visserij...

geeft jaarlijks 16 tot 19 miljoen dollar uit...

om hun aantal te beperken.

Zonder die beperking zou hun aantal geweldig toenemen.

En dus komt de Aziatische karper oog in oog te staan met de zeeprik.

Jarenlang probeerden mensen de visstand te beheren.

Nu bestaan er nog maar twee soorten die per ongeluk zijn uitgezet.

Tien jaar na de mens.

Aan de kust verlicht het reuzenrad van Santa Monica...

nog altijd de avondlucht.

Overdag is te zien dat de golven hun sporen hebben nagelaten.

Vroeger werden beschadigde planken voortdurend vervangen.

Na tien jaar zou de pier beslist vervallen zijn.

Je zou zien dat gebouwen door de pier heen zakken.

Niet meteen, maar hier een hoek en daar een zijkant.

Stukje bij beetje zouden de gebouwen door de pier zakken.

Uiteindelijk komt er een eind aan de lichtshow van het reuzenrad.

De zonnepanelen en de ledlampen zouden 25 jaar mee moeten gaan...

maar bij gebrek aan onderhoud is de omvormer...

die de gelijkspanning omzet naar bruikbare wisselspanning...

er ten slotte mee opgehouden.

Drie jaar na de mens.

In Sacramento heeft een overstroming plaatsgevonden...

vergelijkbaar met de verwoesting in New Orleans.

Maar nu, tien jaar na de mens...

dreigt een nog grotere verwoesting.

32 km verderop staat het water bij Folsom Dam gevaarlijk hoog.

Slib en puin heeft zich opgehoopt bij de sluisdeuren.

Het water staat nu 120 meter boven het niveau van Sacramento...

en een regenbui voegt meer water toe dan er wegstroomt.

Als het water aan de zijkant van de dam wegstroomt...

beginnen de muren af te brokkelen...

en dat kan ertoe leiden dat de dam zelf het begeeft.

Als de zijkanten afbrokkelen, wordt de structuur van de dam ondermijnd.

Al snel bereikt de stortvloed van water en puin Sacramento.

De dijken zouden volkomen verwoest worden.

Het water zou door de hele stad stromen...

en de infrastructuur zou totaal verwoest worden.

Op het vliegveld veranderen vliegtuigen in projectielen...

die tegen de omringende gebouwen aan slaan.

Terwijl het water steden verwoest...

kon dit verlaten dorp wel eens als laatste standhouden.

Tien jaar na de mens.

Het water eist z'n tol in kuststeden over de hele wereld...

een paar uitzonderingen daargelaten.

Dit mysterieuze stadje, werd tien jaar geleden verlaten...

onthuld wellicht welke steden overeind blijven...

in een leven na de mens.

Van alle dorpen was Pyramiden, op het Noorse eiland Svalbard...

het noordelijkste ter wereld.

Het bevindt zich maar 1600 km van de Noordpool.

Wie erheen wil, moet een enorme reis maken.

Vier uur vliegen vanaf Oslo...

en dan vier uur varen over de IJszee.

En daar houdt het gevaar nog niet op.

Elke groep die er aan land gaat, moet gewapend zijn tegen ijsberen.

Je kunt gedood worden. Dat is voor het laatst gebeurd in 1995.

Toen zijn op twee plekken mensen gedood.

Ze kunnen heel gevaarlijk zijn.

800 km van het vasteland, tussen de zee en de scherpe pieken...

ligt het mijnwerkersstadje uit de Koude Oorlog.

Dit was het centrale plein van een mijnwerkersstadje.

Ooit woonden hier zo'n 1400 mensen.

Tot 1998 werden hier kolen gedolven.

De Russen kochten het in 1927 van de Zweden.

De mijn heet de Pyramiden-kolenmijn...

omdat de bergtoppen om ons heen de vorm van piramides hebben.

De mijnwerkersgezinnen leefden hier in afzondering.

Ze werkten zes dagen per week. Dat deden ze twee jaar lang.

Ze aten in de eetzaal. Alles was hier aanwezig.

De verlaten gebouwen rond het plein lijken bevroren in de tijd.

Er leven geen gezinnen meer in de eens zo volle slaapzalen.

Er zijn geen mijnwerkers om de machines te bedienen.

De sporttoestellen staan ongebruikt in de gymzaal...

en het zwembad is al tijden leeg.

Er zitten nog steeds kolen in de bergen...

maar het werk bleek meer te kosten dan het opleverde.

De mensen zijn vertrokken omdat het werk niet rendabel was.

De kolenmijn zelf, de steenkolenbedding...

was helemaal boven, bij die pieken.

Het was een dunne kolenlaag...

en omdat de Russen er niets aan verdienden, zijn ze ermee gestopt.

Nu leveren de lege gebouwen hun eigen strijd om het bestaan...

in het ijzige poolklimaat.

Maar er zijn voordelen aan het land van de ijsbeer.

Door de temperatuur blijven de gebouwen behouden.

De tijd wordt afgeremd. Denk maar aan het eten in je koelkast.

Als je eten invriest, bederft het minder snel.

Het houdt niet op, maar het gaat wel veel langzamer.

Hoewel Pyramiden aan de kust ligt, is de lucht hier niet vochtig.

In een gematigd klimaat trekt er water in gebouwen.

Het bevriest, zet uit...

waardoor de muren en de bakstenen scheuren.

Er groeit schimmel op, dan paddestoelen en ten slotte planten.

Hier duurt dat decennia in plaats van een paar jaar.

De gebouwen om mij heen staan al leeg sinds 1998...

maar verkeren nog in vrijwel perfecte staat.

Hoelang zal het verlaten mijnwerkersstadje standhouden?

Mogelijk zal Pyramiden ooit het laatste stadje op aarde zijn.

Zelfs over 200, 300 of 400 jaar...

zal dit gebouw waarschijnlijk nog herkenbaar zijn als gebouw.

Dat zou niet zo zijn als hier een gematigd klimaat was.

Het zou een berg puin zijn waarin een archeoloog...

diep zou moeten graven om te zien dat er ooit een gebouw stond.

Al veel eerder zal het zoute water in de haven van Sydney...

het beroemdste gebouw van de stad verwoesten.

50 jaar na de mens.

Golven teisteren de halfvergane pier van Santa Monica.

De zonnepanelen van het reuzenrad werken al 40 jaar niet meer.

Nu is de rest van het roestige rad aan de beurt.

Door de golven en de wind breken grote delen van het rad af.

De voet van het bouwwerk blijft staan.

Het werkt net zo als met de Egyptische piramides.

Een brede onderkant en een smalle top vormen een zeer taai ontwerp.

Als het rad weg was, zou die voet er volgens mij...

nog wel honderd jaar staan, zo'n stevig ding is dat.

Het heeft een A-vorm. Die driehoek maakt hem heel sterk.

75 jaar na de mens.

In de haven van Sydney begint het Opera House te wankelen.

Tientallen meters boven de vergane pijlers...

heeft de vochtige, zoute lucht de schelpvormen aangevreten.

Een innovatieve bouwtechniek heeft de kromme vormen sterk gemaakt.

Ze zijn gemaakt met voorgegoten, voorgespannen beton.

Er zitten kabels in het uithardingsgebied...

die per 30 meter wel 15 cm worden opgerekt.

Als het beton is uitgehard, worden ze doorgezaagd.

Ze willen dan terugspringen, net als een elastiekje.

Maar de techniek die de schelpen zo sterk maakte, is nu een nadeel.

Die staalkabel gaat breken.

Zodra er één breekt, komt de druk op een ander deel te staan.

In een noodtempo zal een hele schelp uit elkaar vallen.

Als de brokstukken op de grond neerkomen...

zullen de aangetaste pijlers bezwijken...

en zal de rest van het gebouw instorten.

Eén van de bekendste gebouwen ter wereld gaat ten onder.

Honderd jaar na de mens.

Vlak bij de plek waar het Opera House stond...

staat ook de Sydney Harbour Bridge op instorten.

Het oude staal staat onder grote spanning.

Dankzij scharnieren aan de boog kon hij op warme dagen uitzetten.

Maar ze zijn al lang geleden vastgeroest.

Door de druk en de verwering brokkelen de dragers af.

De brug stort in de haven.

200 jaar na de mens.

Landinwaarts is de pijpleiding van Alaska langzaam verweerd geraakt.

Maar er is meer nodig dan roest om een lek te veroorzaken.

De verhoogde delen van de leiding en hun steunen...

zijn ontworpen om de elementen en aardbevingen te weerstaan.

Maar twee eeuwen later zijn de verweerde bouwsels kwetsbaar.

Ik stel me voor dat de pijpleiding een aardbeving niet zal overleven.

Er ontstaan scheuren, en dan zal alles eruitlopen.

Maar omdat de leiding in het koudste deel van de wereld ligt...

ver weg van het allesverwoestende water...

is het misschien wel het laatste overblijfsel van de mens.

Ik denk dat het een van de laatste restanten zal zijn.

Als de corrosie heel langzaam gaat...

zullen veel stalen onderdelen 2000 tot 2500 jaar blijven bestaan.

500 jaar na de mens.

In warme regio's zijn steden vrijwel verdwenen.

Ze zijn afgebrokkeld en overwoekerd.

Het verlaten mijnwerkersstadje Pyramiden...

1300 km van de Noordpool, is nog herkenbaar.

Door het koude, droge klimaat is het goed geconserveerd.

Elders heeft het water z'n verwoestende kracht laten gelden.