Original subtitles

Er komt een tijd dat de bediening van de machines zo afschuwelijk wordt...

...dat je er zo ziek in je hart van wordt dat je er niet meer aan kan meedoen.

Je kan niet eens passief meedoen.

Jullie moeten jullie lichamen op de tandwielen en de wielen leggen...

...op de hendels, op alle apparatuur en jullie moeten er een einde aan maken.

allereerst wil ik vertellen dat Mario Savio's "Operation of the Machine..."

een van mijn favoriete speeches is ooit.

Mario was geen politicus, of een beroemde Hollywoodster.

Hij was iemand die voor de burgenrechten opkwam.

Hij stond op een auto is Berkley om uit te schreeuwen wat in zijn hoofd opkwam.

Het deed hem niks dat hij stotterde, of dat hij van school geschorst zou worden.

Hij wilde gehoord worden, en niet gehinderd worden door de machine.

Als een onderzoeksschrijver wat nog gepubliceerd moet worden...

begrijp ik Mario's verlangen wel.

Degene achter het stuur ben ik, Jay Bahadur.

Ik ben met trots afgestudeerd in 2007...

...het slechtste jaar sinds de crisis van de jaren 30 om in af te studeren.

Maar mijn timing is nooit goed geweest.

Sterker nog, een goede timing lijkt zelfs in strijd met hele mijn bestaan te zijn.

Maar zoals veel onaangename dingen in het leven, leer je ermee om te gaan.

3 NOVEMBER 2008

Attentie... -H�, man.

Is Mark Reiss hier? -Reissy? Hij is vertrokken.

Klote, echt waar?

Verdomme, hij zou hier moeten zijn. -Het is best slecht weer.

Hij is eerder weggegaan. Wil je hier vakkenvuller worden, of...

Ik? Nee. Ik heet Jay Bahadur.

Ik doe een marktonderzoek over kwaliteitsservetten.

Mag ik je wat vragen stellen? -Je naam staat hier niet eens op.

Ik kan je verzekeren dat het echt zo is.

Ben je helemaal uit Toronto komen rijden om vragen over servetten te stellen?

Kwaliteitsservetten. -En ik dacht dat mijn baan al klote was.

Wil je me de papierwaren laten zien? -Ik heb het een beetje druk.

Is er een reden waarom de...

Waarom de dozen... -Dat ding mag me niet.

Zijn...

Is er een reden waarom de servetten met een paisleymotief hier staan?

In plaats van hier?

Dat is geen strikvraag.

Het was denk ik gewoon makkelijker...

...om ze beneden neer te zetten in plaats van op de bovenste plank.

En zou je, als we onze verpakkingen feestelijker maken, overwegen om...

...de kwaliteitsservetten naar de bovenste plank te verplaatsen?

Je denkt vast dat iemand met mijn intellectuele capaciteiten...

...het wachten op een antwoord van die jongeman vreselijk zou vinden...

...maar ik voelde eigenlijk het tegenovergestelde.

Ik laat ze op de onderste plank staan. Dat scheelt werk.

Het scheelt werk.

Begrijpen wat een brein drijft om op dingen te reageren zoals het doet...

...blijft me maar verbazen.

Mijn vastlegging van de mening van deze ene man...

...zou op zijn eigen manier het motief van servetten kunnen veranderen...

...in elk huis in deze straat.

Ook in dat huis.

Het huis van Tracy Zicconi, mijn ex-vriendinnetje van de middelbare school.

Het donkere raam herinnerde me eraan...

...dat ze nu 2937 kilometer ver weg woont, bij Stanford.

En ik weet dat het op 2937 kilometer afstand ligt...

...omdat ik geobsedeerd ben door Google Maps...

...niet door mijn ex-vriendinnetje van de middelbare school.

Hier ben ik als een niet praktiserende, half Indiase, hindoe-christen opgevoed.

Dit is het huis van Kailash en Maria Bahadur.

Mijn zorgvuldig gemaakte plan was om mijn voormalige huis alleen...

...op feestdagen te bezoeken zoals Canadese Thanksgiving en Kerstmis.

Dan zou ik bijdragen aan het bedruipen van de kalkoen...

...of het optuigen van de kerstboom.

Maar dit was 2008.

Plannen gingen in rook op.

Toen ik afstudeerde aan de Universiteit van Toronto...

...besloten mijn ouders om me mijn eigen brievenbus te geven.

Zij zagen het als een manier om mijn verblijf in hun kelder te legitimeren.

De postbode weigerde echter mijn post daarin te stoppen...

...dus sorteerde ma de post en bracht ze die zelf na elke levering.

'Wij van Vanity Fair hebben uw ingezonden verhaal ge�valueerd...

...en helaas vinden wij dat het op dit moment niet bij ons tijdschrift past.

We wensen u succes met verdere publicaties.'

Bla-verdomme-bla.

Waarom hebben alle afwijzingsbrieven 'helaas' in de eerste zin staan?

Er moeten toch een originelere woorden zijn die ze erin kunnen gooien.

Ik zweer...

...dat ik nooit voor een tijdschrift zal schrijven die 'helaas' gebruikt...

...in hun eerste zin.

Daar ben ik te goed voor.

IDEE�N DIE HUN TIJD VOORUIT ZIJN

Kom op, zeg. Jared.

Is dat mijn Red Bull?

Kijk me aan.

Je moet van mam de oprit sneeuwvrij maken zodat pap het erf op kan komen.

Ik?

Maar jij doet toch niks? -Ik ben bezig met huiswerk.

Waar is mam? -De ongrijpbare gordelmol...

...is bekend om zijn... -Mam.

Waarom moet ik de oprit sneeuwvrij maken?

Hier hebben je vader en ik het met je over gehad, Jay.

Over manieren waarop je huur kan bijdragen, weet je nog?

En ik vind het zo naar dat je die afwijsbrief gekregen hebt.

Doe je dit voor extra zakgeld, of zo?

Waarom heb ik niet tienerzelfmoord gepleegd toen het kon?

Amen. Wil je met ons mee naar Parrots, gast?

Ik kan niet. Ik moet mijn resultaten indienen.

Ze moeten morgen in Chicago zijn. -Verzin dan resultaten.

Dat kan niet. Ze ontdekken van alles op basis van de resultaten.

Zoals wat? -Zoals welke motieven populair zijn en zo.

Ok�, gast. Ik volg je niet meer. -Journalistieke integriteit.

Dat staat goed op mijn cv als ik me aanmeld voor journalistiek op Harvard.

Ik heb een idee voor een verhaal. Die kreeg ik toen ik naar CBC Radio luisterde.

Wat is je invalshoek? -Het einde van de komische dictator.

Kim Jong ligt op zijn sterfbed. En als hij sterft...

...waar is dan nog een grappige dictator?

Mahmoud Ahmadinejad. Hij is grappig en leeft nog.

Hij is niet grappig. -Hij is wel een beetje grappig.

Hij is grappig, maar niemand kan zijn naam uitspreken.

Je verhaal heeft tekortkomingen, man. -Willen jullie iets bizars horen?

Tracy gaat zich verloven. -Waar heb je dat gelul gehoord?

Van Kate. Ze zegt dat ze het op Facebook zag staan.

Ze gaat met haar literatuurdocent trouwen.

Dat kan niet. Tracy vindt oudere mannen afstotelijk.

Jij bent ook ouder. -Twee jaar is niet ouder, man.

Het is wel een beetje ouder. -Krijg de kolere, Crowe.

Weet je zeker dat je niet met ons mee naar Parrots wil?

Nee, gast. Ik moet... -Dingen doen die niemand boeien?

Precies.

Ok�, dat is dan jammer voor jou, maar als je je bedenkt...

...zoek ons dan alsjeblieft op. -Dat zal ik doen.

Doei. -Tot kijk, man.

Tot kijk.

Verdomde mongool.

Ik heet Bahadur. Ik heb een afspraak met dr. Fleshman voor mijn rug.

Ben je hier al eerder geweest?

Ok�, dan moet je even deze formulieren invullen.

Gaat het? -Ja, mijn rug doet alleen pijn.

Ik neem een voorsprong op de ouderdom.

Jij deed je dus ouder voor om Katlyn te versieren, h�?

Pardon? -Geeft niet. Ik begrijp het.

Ik zou de hele mensheid neermaaien om haar te kunnen neuken.

Ik maakte maar een praatje. Ik wil een gelijk speelveld behouden.

Ja, laat hem met rust. -Je snapt me wel.

Wat is er met je rug gebeurd? -Sneeuwruimen.

Sneeuwruimen?

Ik heb een granaatscherf die in mijn ruggengraat beweegt.

Echt klote. -Zo slecht heb ik het dus blijkbaar niet.

Gelul. Sneeuwruimen? Ik haat sneeuwruimen.

Het is zinloos, zonde van je tijd, of niet?

Ik heet Seymour Tolbin.

Wacht...

...Seymour Tolbin?

Die voor de Daily Mail schrijft? -Schreef. Ik ben met pensioen. Soort van.

Maar dat klopt. Dat ben ik. -Allemachtig.

Jij bent een van mijn favoriete journalisten.

Kom nou. Hebben jullie Facebook-mensen een favoriete journalist?

Jij was een van de eersten...

...die het lef had om te zeggen dat de slag om Ong Thanh verloren was.

Dat is... Dus jij bent ook een journalist?

Nee. Nou, ik bedoel, dat wil ik wel, maar het lukt me niet.

Ik heb gewoon... Ik heb nog nooit een cursus gevolgd.

Maar ik overweeg serieus om terug te gaan en een diploma te halen.

Aan Harvard studeren is mijn doel. -Hoe kan je zoiets doms zeggen?

Waarom wordt journalistiek gedefinieerd door tijdschriften...

...vol met gelul zoals 'zij kreeg cellulitis van een vuilnisbak', denk je?

Journalistiek kan je niet aanleren, je moet het in je hebben.

Snap je wat ik bedoel?

Denk je dat die granaatscherf in mijn rug belandde doordat ik goed had nagedacht?

Absoluut niet. -Wat wil je daarmee zeggen?

Ik zeg: Harvard kan de tyfus krijgen. Dat zeg ik. Harvard kan de stront in zakken.

Als je een zwaargewicht onder de journalisten wil worden...

...moet je naar een bizarre plek toe gaan.

Een plek die westerse journalisten te gevaarlijk vinden om heen te gaan.

Ik ga daar als freelancer schrijven en aan een boek beginnen.

Het is de enige uitweg. -Dat klinkt logisch, man.

Waar wil je heen gaan, denk je?

Somali�.

Ik heb ooit eens een paraplu van een Somali�r gekocht.

Wat wil je daarmee zeggen? -Waar is het conflict...

...behalve dat ze journalisten met kapmessen doodmaken?

Daar groeien de zaden der democratie in de anarchie.

Ik heb er een essay over geschreven. -En dan?

Het is een land dat niet begrepen wordt. -Democratie is niet actueel.

Niemand wil Somali� begrijpen.

Wist je dat er in Somaliland een verkiezing gehouden is...

...en dat een minderheidsclan met 80 stemmen verschil het presidentschap won?

En er was geen geweld. De machtsoverdracht verliep vredig.

Dat kwam omdat niemand de moeite nam om er verslag van te doen.

Je moet naar me luisteren.

Als je een conflict wil, als je het verhaal van beide kanten wil belichten...

...ga dan naar Soedan. Dat is je kans. Niet Somali�.

Ik weet het niet, man. Ik had een goed cijfer voor dat essay.

Somali� en ik passen bij elkaar.

Is Mr Trey Williamson hier? -Hij is net vertrokken.

Shit, echt waar? Ik heet Jay Bahadur.

Ik kom hier marktonderzoek doen. -Wie eet daar Doritos in mijn gangpad?

Dat is mijn partner, Mr Felcher.

Moet ik die troep opruimen? -Het spijt me heel erg, man.

Wil je... -Ga door, maestro.

...niet eten in het gangpad van deze arme man en dat beginnen op te ruimen?

Komt voor elkaar.

Waar is het gangpad met de servetten? -Gangpad zeven.

Zeven... -Jay, ik denk dat je dit moet zien.

Je zou stil zijn, dacht ik, gast. -Gast, ik vind echt dat je dit moet zien.

Wilt u me even excuseren?

Rebellen die Kenianen vergelijken... -Wat?

...met zeepiraten hebben de MV Faina ingenomen...

...een Oekra�ens schip bij de Somalische kust.

Ze eisen een onbekend losgeldbedrag.

Correspondent Mitch Kelp vertelt er meer over...

...bij de Amerikaanse ambassade in Nairobi.

Mitch, wat kan je ons nog meer vertellen? -Nou, Chrissy, niet veel.

We baseren ons op een officieel persbericht van de Keniaanse regering.

We hebben geen bron in Somali� en ik ga er zelf zeker niet heen...

...om te ontdekken wat deze junks bezielde om een tanker in te nemen.

Hier wordt gezegd dat onze verzekering je in dat kloteland niet wilde verzekeren.

Ze willen niet dat je familie hen aanklaagt...

...als ze je in stukjes terugsturen.

Fijn dat ze zo attent zijn, Chrissy. Terug naar jou.

Tot we een achterlijke eikel vinden die naar Somali� wil gaan...

...om te ontdekken hoe het daar zit, zullen we maar blijven gissen...

...wie deze piraten zijn. Bahadur, neem je telefoon op.

En jullie moeten jullie lichamen op de tandwielen en op de wielen leggen...

23 NOVEMBER 2008

Hallo? Spreek ik met Mr Jay Bahadur?

U spreekt met Mohamad Farole, van Radio Garowe in Somali�.

Ik heb uw e-mail ontvangen. Dus u wil naar Somali� komen om uw boek te schrijven.

U schrijft over de piraten en u zoekt hier mensen om te interviewen, toch?

Ja, precies.

Ik moet zeggen dat dat meer is dan elke andere reporter bereid was om te doen.

U bent de eerste westerling die wil komen om te zien...

...wat hier aan de hand is. -Dat is jammer.

Ja, het is waar. Ik zal met mijn vader praten...

...om uw verzoek in te willigen. -Ok�, en hoe...

Denkt u dat uw vader dit voor elkaar kan krijgen?

Ik mag hopen van wel. Hij is onze president.

Dat is Somalisch voor 'hallo'. Dat kan je maar beter gaan leren, Bahadur.

Mijn sigaren zijn op. Wil je met me meelopen?

Ene Farole heeft gebeld.

Ik stuurde berichten naar Somalische persbedrijven en 'bam'.

De zoon van de president belde je? -Ja. Zo'n kans krijg ik nooit. Nooit.

Je cre�ert je eigen realiteit, chef.

Dan leefden we in een solipsistisch universum waar we alles konden doen...

...zonder consequenties. -Wat klets jij nou?

Channeling UFOs and Positive/Negative Realms Beyond This World van Topper?

Jij leest te veel. Je moet meer meiden neuken. Nu we het er toch over hebben...

...ik heb dat proefexemplaar dat je me gegeven hebt, gelezen.

Was het slecht?

Waarom zou je schrijven over hoe je onder parkeerbonnen uit kan komen?

Ik dacht dat men erom zou lachen. -Lachen?

Met parkeerbonnen worden wegen betaald. Door wegen kan je dit gat verlaten.

Dus je vond het niks? -Nee, ik vond het eigenlijk wel goed.

Het is niet de wederopstanding van Hunter S. Thompson, maar...

...je schrijft met een goed geweten.

Denk je dat echt? -Ja. Laat het niet naar je hoofd stijgen.

Dus, Avril Benoit. Ken je haar?

Ja, ze is van CBC Radio. Ze gaf een paar weken geleden een goed verslag over Kenia.

Precies. Ze is een vriendin van me...

...en ik wil jou in contact met haar brengen.

Je kan je werk door haar laten proeflezen.

Heb je al een plan voor het boek?

Dat heb je fout. Je bent er een aan het opstellen, ok�?

Dat heb ik niet gedaan. Alles gaat zo snel. Ik...

Ik heb gegoogeld, vond Farole's naam en stuurde een e-mail.

Ik wist niet dat dit zo groot zou worden. -Bahadur, heb je een plan voor het boek?

Nee, dat probeer ik te zeggen. -Stop. Probeer het nog een keer.

Heb je een plan voor het boek?

Ik ben er een aan het opstellen.

Ik wist dat je het bij de derde poging zou lukken. Kom, laten we gaan.

Dus, hoeveel weet je over Somali�?

Ik heb er een essay over geschreven op de universiteit.

Dat is goed. Zeg niet wat je cijfer was. Het is een begin.

Verdiep je erin. Hou je van sigaren?

Ik heb sigaren nooit begrepen.

Dat is een goeie, vind je ook niet, Jo? Ok�.

Bewaar deze. Als dit voorbij is, zal je ze wel begrijpen.

Wat begrijp je nog meer niet? Dat moet ik weten.

Burnett gaat The Jays verlaten voor de Yanks.

Ze hebben hem 82.5 miljoen dollar voor vijf jaar geboden...

Ik heb iets aan te kondigen.

Wat wil je aankondigen? -Ja...

...wat wil je aankondigen? -Ik ga...

...naar Somali� om een boek over de piraten te schrijven.

Ik wil wat verhalen proberen te publiceren.

Somali�... -Ik weet wat jullie denken.

Het is geschift, maar ik denk dat ik alleen zo journalist kan worden.

Aids.

Aids? -Is dat daar geen probleem?

Ik geloof van wel, maar ik ga over de piraten schrijven, pap...

...ik ga niet met ze naar bed.

Sorry, dat is mijn contactpersoon in Somali�.

Veranderd?

Hij moet meer aan yoga doen. Zijn schouders zien er slecht uit.

Gaat het, lieverd? -Ja, het gaat.

Maar ik had het mis. -Mis?

Ja, er is blijkbaar een extra borgsom van 500 dollar die ik niet heb meegerekend.

Vijfhonderd? -Borgsom?

Ja, dat is voor wagens en voor verzekeringspolissen en zo.

Mag ik 500 dollar lenen?

6 DECEMBER 2008

Welkom aan boord van vlucht 823 die nu naar Frankfurt vertrekt.

Op dit moment... -Pardon, meneer.

Alle mobieltjes moeten uit.

Dit is mijn laatste bericht aan mijn ex voordat ik naar Somali� ga.

Ik hoop een beetje sympathie te krijgen, misschien een 'wauw'.

Even tussen ons, ik zou ook een 'LOL' goed vinden.

Doe 'm uit, alstublieft. -Ok�, sorry.

Ik wil even zeggen dat niet elk personage in de film...

...precies zo is zoals ze in het echte leven zijn, behalve die stewardess.

Ik vond dat haar gebrek aan medeleven accuraat weergegeven moest worden.

Gelukkig hoefde ik alleen acht uur van mijn reis met haar te spenderen.

Daarna kreeg ik een andere stewardess, en nog een andere, en nog een.

Wellicht heb ik een overstaprecord naar Somali� gevestigd...

...maar dit hoorde allemaal bij mijn grote plan.

Een vast budget waarmee ik mijn boek zou schrijven.

En anders dan mijn voorgangers die naar de plek van die vlag reisden...

...zou ik blijven leven, ondanks dat journalisten doden...

...een ongelukkige trend hier was geworden.

GOD, STA ME BIJ

Gast.

LAAT ME VRIJ

VERTEL MIJN MAN DAT IK VAN HEM HOUD

Stop. Stop verdomme het... Seymour? Tracy?

Ik dacht dat je oudere mannen afstotelijk vond.

Alstublieft... -Kus me.

Geloof het of niet, maar dat noem ik een milde Tracy-nachtmerrie.

Sorry, man.

Om die negativiteit weg te wissen neem ik nu een moment...

...om me op de minderbedeelden te focussen.

De Somali�rs.

Het is moeilijk te geloven dat dit land ooit een natie van dichters was.

In het verleden moesten Somalische dichters de eer van de clan verdedigen.

Ze overtuigden mensen met gedichten, niet met wapens, om ruzies op te lossen.

Maar de tijden veranderden in de 20e eeuw.

De Engelsen en de Italianen probeerden Somali� te koloniseren.

Zij introduceerden wapens...

...en hoewel Somali� zich dapper weigerde over te geven...

...bleven de littekens van de oorlog altijd bestaan.

Door de recente burgeroorlog vluchtten meer dan een miljoen mensen...

...naar naburige landen als vluchtelingen.

De achterblijvers hadden te maken met droogte, overstromingen, hongersnood...

...rivaliserende clans en de jihad.

Hun nieuwe president Farole had er zijn handen vol aan.

Vooral als je de piraten aan het plaatje toevoegde.

Ik kwam aan in de stad Galkayo en ik waagde de sprong in het vuur.

Of zoals mijn boek met Somalische vertalingen het omschreef...

...'dabka'.

Allemachtig.

Mr Bahadur.

Hallo, welkom in Galkayo.

Ik heet Abdirizak. Noem me maar Abdi. Ik ben uw tolk.

Vet. Leuk je te ontmoeten. -Ja, fijn om u te ontmoeten.

Hoe was uw vlucht?

Goed. -Goed?

O, beweeg uw vinger alsjeblieft niet hier.

Zo? -Ja. O. Alstublieft.

O, nee. Het spijt me. Dat wist ik niet. Het spijt me heel erg.

Het is onbeschoft. -Ik hou ze in toom.

Alstublieft.

Je spreekt goed Engels. -Niet perfect.

Ik zal proberen van u te leren tijdens uw verblijf, Mr Bahadur.

O, noem me maar Jay.

Jay, heb je ��n tas? -Ja, ��n tas.

Je bent net Obama, een man die weet wat hij wil.

Ken je Obama? -Natuurlijk.

Hij is een goede leider voor jullie.

Ik ben Canadees. Hij is niet mijn leider. -Natuurlijk wel.

Jouw volk heeft het alleen niet door. Kom mee.

Ik hoorde dat je een schrijver en een journalist bent.

Mooi. Er is zoveel over dit land te schrijven.

Wat is je onderwerp?

In een perfecte wereld zou ik over jullie nieuwe democratie schrijven, maar...

...aangezien het Westen alle banden met jullie verbroken heeft...

...ga ik over de piraten schrijven. -Bedoel je badaadinta badah?

Badaadinta badah. Wat betekent dat? -Het betekent 'redders van de zee'.

Ze zijn net de kustwacht. Je mag ze nooit piraten noemen.

Ok�, goed om te weten. -Ze hebben hier een sterke mening over.

Noem ze nooit piraten. -Zijn ze makkelijk te vinden?

Ja, natuurlijk. Die mensen zijn stinkend rijk.

Dus ze lopen vrij rond? -Ja, maar de nieuwe president Farole...

...heeft beloofd dit te veranderen.

Hij is een strenge man die veel verandering zal brengen.

Is alles ok�?

Het is ok�?

Soms voel ik me als een vader met kleine kindjes.

Ze hebben qat nodig.

Qat? -Ja, we moeten hier stoppen.

Ik ben pas ��n uur in Somali� en ik film nu al mijn eerste drugsdeal.

Dit is een land naar mijn hart.

Dus qat is een drug?

Ja, het zijn stimulerende bladeren uit Kenia en Ethiopi�.

Ze zijn heel verslavend.

Het is een groot probleem hier.

Wat zegt hij? -Hij wil weten of je wat wil kopen.

O, nee, ik... Sorry.

Ik heb een strak budget. Ik heb geld voor drugs niet meegerekend. Ik heb geen...

Hij wil dat je het probeert.

Je zal er niet van doodgaan.

Bijt er gewoon op. -Wat zijn de effecten ervan?

Sommigen worden er geil van, anderen worden er praterig van.

Tracy was een topmeid, maar wat wil je dan? Zij gaat door en ik ook.

Ik weet niet of ik haar nog zal spreken. Waarom? Zonde van de tijd.

Het zal alles alleen lastiger maken.

Mannen en vrouwen zijn nooit vrienden. -Precies.

Is dat hier ook zo? -Ja, dat is universeel.

In mijn land betwisten ze het, als mongolen. Als idioten.

Er valt niet over te twisten. Het is een feit.

We komen bij een checkpoint aan. Blijf alsjeblieft kalm.

Ah, Mr Bahadur.

Eindelijk ontmoeten we elkaar, h�? -Ja, fijn u te ontmoeten.

Fijn u te ontmoeten, meneer.

Ik had me u ouder voorgesteld.

Westerse verslaggevers lijken altijd zo verdomde ongelukkig.

Nou, ik ben na een douche nog beter.

Kom. Heeft Abdi u goed behandeld? -Ja, heel goed.

Hij is de beste tolk van heel Puntland, weet u?

Echt waar? -Ja, we stalen hem van de piraten.

O, bedoelt u de badaadinta badah? -Abdi, heb jij hem dit geleerd?

Ze zijn niet onze kustwacht, Abdi. Ze zijn piraten.

Je moet de mening van de oude garde vergeten.

Ze zijn piraten. -Piraten.

Mr Jay...

...wat vindt u van de redactiekamer van Radio Garowe?

Mooi. -Ziet hij eruit als die in Canada?

Ja, wel een beetje. -Hij is fantastisch, h�?

Is het een lokaal radiostation? -Wacht even.

Het is grotendeels lokaal, maar die gast is beroemd. Hij werkte voor...

Deze gast? Beroemd?

Dat was het kantoor van mijn vader. Hij wil ons nu zien.

Uw vader, de president? -Ja, we moeten nu gaan.

Piraten zijn niet de meest meewerkende groep.

Kijk hier.

De grootste piratenclan is hier verspreid. -In Eyl.

Kent u Eyl? -Daar namen ze de Faina mee naartoe.

Ze hielden 'm daar een half jaar vast. -Precies.

Eyl is het vissersdorpje waar ze begonnen zijn.

Ik probeer een afspraak voor u te regelen met Boyah.

Ja, de Somali�rs noemen hem Robin Hood.

De Robin Hood van de piraten. -Maar het kan even duren.

Hoelang? -Dagen, misschien weken.

Is dat een probleem?

Nee, dat is prima. Dat is helemaal prima. Ja.

Ik zal mijn uitgever bellen om te vragen of het...

...allemaal geregeld is. Met de grotere financi�le kosten en zo.

Mijn vader is hier pas een paar weken geleden aan de macht gekomen.

De machtsoverdracht is geheel vredig verlopen.

Dit is de verslaggever Jay Bahadur.

Het is een eer u te ontmoeten.

Welkom, Mr Bahadur. Mijn zoon omschreef u als de volgende Mr Bob Woodward.

Dat weet ik niet zo zeker. -Waarom weet u het niet zeker?

U bent verder in Somali� gekomen dan al uw westerse gelijken.

Met alle respect, ik zie mezelf meer als een Bernstein dan een Woodward.

Hij was lelijk en heeft geen studie afgemaakt.

Hij oversteeg zijn tekortkomingen, dat vind ik prijzenswaardig.

Hij is komisch. -Heel komisch.

Ik wil u voorstellen aan Omar, het hoofd van uw beveiligingsteam...

...tijdens uw verblijf.

Welkom. -Fijn u te ontmoeten, kolonel.

Ik zal u goed beschermen, Mr Bahadur. -Waad mahadsantahay.

Graag gedaan. -Heeft u Somalisch geleerd?

Genoeg voor een slechte toerist.

Vindt u dit goed? -Natuurlijk. Daarom bent u hier.

Mijn gezin en ik hebben de afgelopen acht jaar in Australi� doorgebracht.

Een pak servetten met paisleymotief... Zijn...

En we... -...niet hier.

Sorry. Het spijt me heel erg, Uwe Excellentie. Ik...

Ik moet dit rotding aan de praat krijgen. -Feestelijk...

Ik ben er klaar voor.

Het Somalische volk vroeg me om terug te komen...

...en me verkiesbaar te stellen als president.

Ik heb mezelf nooit als de president voorgesteld.

Ik ben een zakenman, geen krijger, zoals mijn voorgangers.

Maar nu vecht ik hier om degenen die ons land vernietigen aan te pakken.

Heeft u sinds uw komst hier een school gezien, Mr Bahadur?

Nee, ik moet toegeven van niet.

Wij hebben de minste scholen van heel Afrika. Weet u hoe moeilijk het is...

...om hier te regeren met een doctorsgraad...

...terwijl ik weet dat de kinderen hier geen toegang tot educatie hebben?

Hun rolmodellen qua succes zijn de piraten.

De westerse wereld denkt dat we dit aanmoedigen.

Dit moet veranderen.

Heeft u al een titel?

Een titel? -Voor de toekomstige bestseller.

Ja, natuurlijk.

Pirates.

Dat is een klotetitel. Alleen Pirates?

Pirates of Somalia. -Wees creatiever.

Creatief. Ja, creatief.

U heeft gelijk.

Jay, mijn vader mag je wel. -Denkt u dat echt?

Hij weet dat je grootse dingen zal brengen.

En wat als ik dat niet doe?

Hoe zou dat niet kunnen als mensen je bestseller gaan lezen?

Abdi, heb je Boyah al gevonden?

Je moet geduld hebben, man. Hij zal wel verschijnen.

Zij zullen je naar je verblijf brengen. -Wauw, heel erg bedankt voor alles.

Dit is het begin van een beter Somali�. -Dat hoop ik zeker.

Fijne avond. -U ook. Fijne avond.

Fijne avond.

Welkom.

Hier zal je de komende zes maanden verblijven.

Top.

Dit is mijn neef.

Daar zal ik nog aan werken. Leuk je te ontmoeten.

We noemen hem De Gele Stoel. -De Gele Stoel?

O, door de gele stoel. Ik snap 'm. -Hij is een beetje gek.

Dat is een goeie.

Ik heb gezegd dat je een witte geest bent. -Waarom deed je dat nou, gast?

Ze hebben nog nooit een blanke gezien. Het is ok�, ze zijn kinderen van mijn zus.

Ik woon daarboven. -Ok�, dan. De derde etage.

Normaal is het hier heel rustig.

Ok�, dat is fijn. -Hoewel het wel warm wordt door de zon.

En dankzij jou zijn we de enigen die internet hebben.

Ja, daarom alleen al is het de moeite waard dat je mijn gast bent.

Dank je wel. Fijn dat ik je heb kunnen helpen.

O, wauw. Mooi. -Mooie kamer.

Ik moet je adviseren om die dicht te laten.

Echt? -Altijd.

Op bevel van kolonel Omar.

Houdt hij niet van de zon? -Hij wil jou in leven houden.

Dat klinkt redelijk.

O, snoezig.

Het spijt ons heel erg. Er is geen warm water. Welkom in Somali�.

Geen zorgen. Ik red het wel. Ik wil 'm laten staan. Wat denk jij?

Gezichtsbeharing is hier heel populair.

Mooi. Top. -Goed idee. Heb je een klamboe?

Ja, zeker. -Mooi. Malaria komt hier veel voor.

Ratten ook, dus alle kostbaarheden en al het eten...

...moet je in die kist bewaren.

Top. Net als op kamp. Nou, bedankt voor alles, Abdi.

Graag gedaan. Fijne avond en laat het weten als je iets nodig hebt.

Ok�, perfect. Dank je wel. O, nog ��n ding.

Ik plak voor mijn werk graag dingen op de muren. Mag dat?

Dat is prima, zolang het niets pornografisch is.

Geen probleem. -Want er lopen kleine kinderen rond.

Nee, alsjeblieft, zeg.

Fijne avond.

Dank je wel. Fijne avond.

Ik mag dat kloteraam niet eens opendoen.

Het spijt me.

Ratten.

Garowe, Somali�. Tien december 2008.

Het uitzicht vanuit mijn kamer.

Ik heb veiligheidsregels genegeerd en mijn raam geopend.

Allemachtig.

Je opent het raam. Je leeft graag op het randje, man.

Sorry, man. Maar het was het helemaal waard. Dat meisje was supersexy.

Zij is een van Garaads vrouwen.

Wie is Garaad? -Garaad is een piraat.

Hij is een van de machtigste mannen van heel Puntland.

Echt waar? -Zij heet Maryan.

Ze verkoopt qat op de markt.

Is ze een qat-dealer? -Daar gaan al die mooie meiden heen.

Ze gaan qat verkopen. -Kan ik haar interviewen?

Een interview met haar zou ik niet doen.

Hoe spreken we met Garaad af?

Die gast ontwijken we.

Nee, ik ben niet gekomen om... -Hij is eng.

Ik ben hier niet om mensen te ontwijken. -Hij is gevaarlijk.

Hij is een erg gevaarlijke man, dus...

En Boyah niet? Kom op. -Of Boyah dat is, ontdek je nog wel.

Wat bedoel je daarmee? -We gaan naar hem toe. Nu. Kom mee.

Nu? -We zouden hem ontmoeten, zei ik. Ja, nu.

Shit, laten we gaan. -Laten we gaan. Ok�.

Waar gaat hij heen?

Nu zal je hem onder de boom ontmoeten.

Kom.

Ken je die ervaringen waarbij je rondkijkt en zegt...

...'dit gebeurt vast niet echt'?

Vergelijkbaar met toen ik aan de kant gemaand was voor hard rijden.

Ik moest van de agent uitstappen omdat ik een joint in de asbak had.

Wat is een joint? -Wiet, weet je wel? Marihuana.

Wordt dat niet getolereerd in Amerika? -Ik ben Canadees.

Sorry, broeder. Dat vergeet ik steeds.

Doe dat niet als ik sterf. Mijn lichaam moet naar het goede land gezonden worden.

Niemand zal je doden. -Verminken, dan. Wat dan ook.

INTERVIEW MET BOYAH

Hij wil weten wat er op je shirt staat.

Mijn shirt?

Het is een shirt van de Blue Jays. Een honkbalteam in Toronto.

Hij wil weten wie nummer 15 draagt.

Vijftien? Dat is mijn man, Alex Rios.

Hij is een honkbalspeler met vijf vaardigheden.

Niemand is beter dan hij, vind ik.

Hij zegt dat het nummer vijf voor Somali�rs erg belangrijk is.

Omdat we vijf keer per dag bidden.

En ze zeggen dat de leugenaar vijf religies heeft.

Misschien verklaart dat waarom Rios zo'n beest is.

Dus, Boyah, westerlingen noemen je een...

...een piraat.

Hij zegt dat hij geen piraat is. Hij is iemand die zijn zee�n beschermt.

Badaadinta badah.

Hij was een kreeftenvisser uit Eyl.

De westerlingen, de Chinezen en de Koreanen kwamen...

...en ze hebben de zee�n overbevist.

Ze moeten dus boeten voor hun illegale praktijken.

Daarom val je hun vissersboten aan.

Hij int de belastingen die de regering zou moeten innen.

Dat is het enige wat hij doet.

En ze doden nooit iemand.

Nooit?

Nooit, zegt hij. Niet zijn mannen.

Wie zijn jouw Vrolijke Volgelingen? Of mannen. Zeg maar gewoon 'mannen'.

Het zijn 500 mannen die in Eyl wonen.

Hij heeft ze samengebracht en hij betaalt ook hun salarissen.

Indrukwekkend. Hoe kies je iemand uit die jullie organisatie waardig is?

Ten eerste moet hij zijn eigen pistool hebben.

Daarom liet hij zijn pistool zien.

En hij moet bereid zijn om te sterven.

Hij wil weten of je qat voor hem hebt.

Qat? Nee, sorry, ik...

Wat krijgen we nou? Wat is er gebeurd?

Je had qat moeten meenemen. -Had ik drugs moeten meenemen?

Dat had je moeten weten. -Dat zei je niet. Hoe moet ik dat weten?

Heb je dat niet uitgezocht? -Het staat niet op Google, man.

Ik weet niet wat ik moet zeggen. -Je kan piraten niet spreken zonder qat.

Top. -Jay Bahadur, nu weet je het.

CBC, Avril Benoits kantoor. -Dag, je spreekt met Jay Bahadur.

Ik wil Miss Benoit spreken. Volgens mij verwacht ze mijn telefoontje.

Een ogenblik, alstublieft.

Avril, ik heb ene Jay Bahadur aan de lijn. Je zou zijn telefoontje verwachten.

Ik ken geen Jay Bahadur.

Het spijt me, ze is op dit moment niet bereikbaar. Kan ze u terugbellen?

Nee, ze kan niet terugbellen. Ik moet haar nu spreken. Het is belangrijk.

Ze is helaas niet beschikbaar.

Nee, alsjeblieft. Hoe heet je?

Beth. -Beth. H�, Beth...

...er zal een moment komen dat je niet aan dat bureau bellers doorlicht.

Dan heb je een kans nodig. De assistent aan de lijn moet je ��n kans geven.

En die karma zal zijn vruchten afwerpen als jij mij op dit moment een kans geeft.

Krijg ik dan salarisverhoging, denk je?

Zeker weten. Vertel haar gewoon dat ik in Somali� ben.

Ok�, goed. Jij wint.

Jay Bahadur zegt dat hij vanuit Somali� belt.

O, shit. Ja, ik neem 'm wel aan.

Hallo, met Avril Benoit. -Hallo, Miss Benoit. Met Jay Bahadur.

Seymour heeft volgens mij over me verteld. -Ja, bel je echt vanuit Somali�?

Ja, ik ben in Garowe. Ik ben nog heel.

Jezus. -Ik heb een voorstel gestuurd...

...over een boek die ik over de piraten schrijf. Heeft u die al gelezen?

Ik zal eerlijk tegen je zijn. Dat heb ik nog niet gedaan.

Ben je daar echt? -Ja.

Ik ben de gast van de zoon van president Farole.

Jezus, wat bizar. Er is daar niemand, niet van CNN of BBC... Niemand.

Ja, ik weet het.

Wat was dat in godsnaam? -Tien minuten. Mijn telefoonkaart is op.

Ik loop mee met een piraat die de lokalen zien als Robin Hood.

Hij runt een grote organisatie vanuit Eyl. Ik wil als freelancer voor jullie werken.

Als u echt iets in mijn werk ziet...

...kunt u me helpen met verkrijgen van een boekcontract. Wilt u mijn werk lezen?

Heel erg bedankt. Ik ben een groot fan...

Hij zegt dat hij een kreeftenvisser was in Eyl.

DIE IK IN KLEUR WIL WEERGEVEN

De westerlingen kwamen...

Jij bent een goede rechterhand, Asad. Goed zo.

Wat betekent dat?

Hou haar in de gaten, man.

Kom op.

Iemand heeft mijn gele stoel gestolen.

Je hebt de stoel gepakt.

Voor de goede orde...

...ik geloof totaal niet dat het lot twee geliefden samenbrengt.

Er is een puur wiskundige kans...

...dat je tijdens je leven het meisje van je dromen ontmoet.

Die kans wordt enigszins vergroot door roekeloos gedrag en na�viteit.

Dat is hoe ik Maryan ontmoette.

Ja, ik zag je voor het raam staan.

Je spreekt Engels. -Een beetje.

Waar heb je dat geleerd?

Ik kijk veel Amerikaanse films. -Films.

Ik ben dol op ze. -Ik ook.

Ja, ik heb in mijn kamer overal filmposters hangen.

Wat is je favoriete film? -Ik vind GI Jane leuk.

Echt waar? -Ja, ik vind Demi Moore goed.

Ze is een erg sterke vrouw. -Ja, vooral met dat korte haar.

Superstoer. Demi Moore zou vast vereerd zijn met een Somalische fanclub.

De film die ik erg fout vind is Black Hawk Down.

Omdat die gaat over wat er in Mogadishu gebeurd is?

Nee, omdat het over ons volk gaat en...

...en ze niet een Somali�r erin laten acteren.

Dat is niet ok�.

Dat wist ik niet.

'Derka, derka, Mohammed, jihad.'

Dat is het enige wat ze in die belachelijke film deden.

Je deed net Team America na. Dat is waanzinnig.

Ja, er werden veel zinnige dingen in Team America gezegd.

Dit gesprek wordt onwerkelijk.

Weet je dat mensen in deze stad over je praten?

Wat zeggen ze dan?

Ze zeggen dat je hier bent om...

...de waarheid over de badaadinta badah te onthullen.

Nou, dat doe ik ook. Dat probeer ik, maar...

Wat vind jij van ze? -Dat moet je mij niet vragen.

Ik ben met een piraat getrouwd.

Dat weet je dus? -Ik weet het, ja.

Hij is een machtige man. Ik probeer met hem af te spreken.

Ja, we willen hem allebei graag spreken. -Zie je hem niet vaak?

Niet sinds ik met hem getrouwd ben, nee.

Je bent een mooiere schat dan alles wat hij op die schepen kan vinden.

Dat is een zin uit een Amerikaanse film.

Ja. Misschien. Ik weet het niet. Maar het is wel een goeie, toch?

En het is waar.

Ben je hier voor qat?

Dus, hoeveel wil je? -Ik weet het niet.

Je neemt wel buitenlands geld aan, toch?

Hoeveel kan ik hiervoor krijgen?

Genoeg om je gek te maken. -Ja, zo hoor ik het graag.

Ik denk dat we weer met Boyah af moeten spreken.

Is dat qat? -Nee, spinazie. Natuurlijk is het qat.

INTERVIEW MET BOYAH II

Dus, vertel eens, Boyah.

Hoe vallen jullie aan?

We vallen in kleine groepen aan.

En we omsingelen ze als wolven.

TWEE MILJOEN

DRIE MILJOEN

HOERA

Dat is... Wauw.

28 FEBRUARI 2009

Hallo, Jay. Kan je me goed zien? -Ja. Er is wel een slechte verbinding.

Ja, die stomme technologie ook, h�? -Ja, wil je me misschien terugbellen?

Nee, ik heb weinig tijd op dit moment. -Ok�. Kreeg je een reactie op mijn werk?

Helaas is niet iedereen hier zo enthousiast erover als ik dat ben.

Zei je nou 'helaas'?

Mijn collega's vinden dat het als boek een aandachtstrekker mist.

Een aandachtstrekker? Boyah is dat. Hij is net Kapitein Haak zonder ooglapje.

Ik weet het. Ik ben net zo geschokt als jij.

Het materiaal wat je verzamelt is ongelofelijk. Dit zag ik niet aankomen.

Luister, de drie bestsellers van dit jaar...

...zijn Twilight, New Moon en Breaking Dawn.

Dus vat het niet persoonlijk op. We moeten het tegen vampiers opnemen.

Persoonlijk? Deze mensen zijn wanhopig.

Niemand luistert naar wat ze te zeggen hebben.

Het spijt me, Jay. Echt waar.

Weet wel dat ik aan jouw kant sta, ok�?

Gaat het met je?

Luister, ik weet niet of je dit weet, maar...

...ik hoorde dat CBS 1000 dollar betaalt voor beelden van gijzelaars op schepen.

Bedoel je dat je contacten een doodlopend spoor zijn?

Nee. Ik weet dat het gek en op het randje van sensatiezucht is...

...maar het kan je wel bekendheid geven en helpen met het uitbrengen van het boek.

En je zal vast financieel krap zitten. Ik ken het. Dat heb ik ook gehad.

Blijf gewoon doorgaan, Jay.

Ik zal hier voor je blijven vechten. Er zit een boek in.

Nog ��n advies.

Misschien kan je je kaarten beter indelen.

Het is een persoonlijke irritatie van mij.

Ik vind dat je gedachtegang daardoor beknopter wordt.

Godverdomme.

H�, man.

Kunnen we even praten? -Nu?

Kom maar. -Dank je, man. Hoe gaat het?

Sorry dat ik je wakker heb gemaakt. Ik heb het gewoon moeilijk.

Ik vertrouw je, man.

Nee, ik meen het. Ik vertrouw je echt...

...want ik vertrouw niet veel mensen en jij bent er een van.

Zit je ergens mee, vriend?

Noem me geen vriend. Noem me alsjeblieft Jay.

Als je me nog steeds vriend wil noemen nadat ik uitgepraat ben, mag dat.

Wat ik ga zeggen moet tussen ons blijven. Ik meen het.

Ik ben geen beroemde journalist...

...en ik heb geen boekcontract.

Nee, het is niet ok�.

Iedereen hier denkt dat ik een beroemde journalist ben. Daarom ben ik hier.

Maar ik stel verdomme niks voor.

Jij bent de enige journalist die bereid is om zijn leven te riskeren...

...om de worsteling van de Somali�rs te laten zien.

Ja, dat weet ik, maar je snapt mijn punt niet.

Ik ben geen journalist.

Ik dacht dat ik hier een boekcontract zou krijgen...

...of dat ik dingen kon publiceren of werk naar uitgevers kon sturen.

Maar ze wezen het af, man.

Ze wezen het af zoals ze ook met al mijn andere werk gedaan hebben.

Hebben ze je werk afgewezen?

Als Farole erachter komt, ben ik er geweest. Dan vermoordt hij me.

Misschien wel, misschien niet. Hij weet hoe het is om afgewezen te worden.

Het is iets menselijks. -Ik had hier niet moeten komen, man.

Ik ben een verdomde idioot.

Zeg dat nou niet, Jay. Zeg dat niet.

Je had geen keuze.

Ik kwam hier met een nobel idee om de waarheid te onthullen...

...en ik heb iedereen om me heen voorgelogen.

Maakte je me midden in de nacht wakker om me dit te vertellen?

Ik ben hier gekomen om je om een gunst te vragen.

Ga je gang.

Je moet me helpen op een schip te komen...

...zodat ik gijzelaars kan filmen.

Jay, dat is niet verstandig. -Ik weet dat het niet verstandig is...

...maar alleen op die manier zullen mensen daar...

...iets geven om wat er hier gebeurt.

Dat is de enige manier. -Dat geloof ik niet.

CBS heeft er 1000 dollar voor over. Als je me een schip op helpt, deel ik het met je.

Dan delen we het. Dat is 500 dollar. Amerikaanse dollars.

Dat is veel geld, man. -Jay, het gaat niet om het geld.

Als je op een schip bent, kunnen we je niet beschermen.

De president zal het niet eens toestaan. -Het is CBS.

Dat is de grootste zender. -Ja, en als jij, een bekende journalist...

...vermoord wordt, zullen Somali�rs voor altijd bekendstaan als terroristen.

Ik ben niet bekend. -Jay, dat zal je wel worden.

Abdi, ze publiceren mijn werk niet. Niets van mijn werk.

Boyah, de worstelende visser die de Robin Hood-piraat werd, boeit niemand.

Het boeit ze geen moer, man.

Wist je dat Somalische clans met woorden vochten, in plaats van met wapens?

Ja, ik schreef er een essay over.

Dan ken je ook onze grote vrijheidsstrijder...

...de dichtende strijder Mohammed Abdullah Hassan, Sayyidka.

De Engelsen noemden hem Mad Mullah.

Ah, je kent hem dus. -Ja, inderdaad.

En ik weet ook dat een jambische pentameter niet de oplossing is, man.

Ik moet verdomme op een schip zien te komen.

Ik zal iets beters regelen. -Beter? Wat?

Wat is er beter dan dat? -Ik probeerde een afspraak te regelen...

...met Garaad. -De Garaad?

De godfather van de piraten? -De man wiens vrouw je wil neuken.

Waarom zeg je dat? -Dacht je dat heel Garowe dat niet wist?

Weet Garaad het ook? -Als hij het wist, was je hier niet.

Dat klinkt geruststellend. -Hij wil dat ik ga tolken...

...dus misschien kan ik in ruil daarvoor vragen of hij met jou wil praten.

Maar dan loop jij zelf risico. Dat vind ik geen fijn idee.

Dat is onzin, Jay.

Waarom help je me zo? Waarom doe je dat?

Je bent mijn vriend.

Ik moet je helpen.

Dank je wel, man.

Je bent mijn vriend, Jay.

Maak je geen zorgen, ok�? -Ok�, het is goed.

Fijne avond.

Edgar Allan Poe, Oscar Wilde, Herman Melville en H.P. Lovecraft...

...hadden allemaal ��n ding gemeen.

Ze stierven in armoede. Ze waren helemaal blut.

Dus het is Farole's eigen schuld dat hij niet van tevoren om zijn geld vroeg.

Ik ben een schrijver, geen boekhouder, toch?

Regel nummer ��n in het leven, Asad: geef niet al je geld uit aan drugs.

Tenzij het zeker weten tot hete seks leidt.

Of naar een Pulitzerprijs.

Dit leidt wellicht naar geen van beide, maar ik sterf liever tijdens de poging.

Wat ben je aan het tekenen?

Ben ik dat?

Die ga ik ophangen, jongen.

Mooi.

Wens me maar succes.

Goedemorgen, Maryan. -Goedemorgen, Jay.

Mag ik ��n kilo van je beste qat? -De beste?

Wat is de speciale gelegenheid?

Ik ga je man ontmoeten in Bosaso.

Dus deze qat is voor mijn man?

Is dat een probleem?

Mooi. Top.

Heb je wat advies over hoe ik hem voor me kan winnen?

En dat vraag je aan mij?

Nou, ik heb hem al maanden niet meer gezien.

Niks? Heb je geen kleine tip, zoals...

Complimenteer hem op zijn kleding. -Op zijn kleding?

Ja, hij is trots op zijn kleding.

Ok�, dat zal ik doen.

Wat vind je van mijn kleding?

Ik vind ze erg saai.

Misschien kan je met me gaan winkelen.

Dat gaat niet gebeuren. -Ok�, ik moet gaan. Doei.

o, Maryan, mijn lieveling

als ik over de wereld zou heersen...

Hoe laat is het, gast? -Hij is ��n uur te laat.

Is er een kans dat hij niet komt? -Misschien, maar we hebben morgen nog.

Wat als ik zei dat ik mijn laatste geld aan de qat heb uitgegeven?

Dan zeg ik dat Garaad die niet zal eten.

Qat is na ��n dag niet meer goed. Je kan daar niks meer mee.

Komt dat even mooi uit.

Dat is Garaad.

INTERVIEW MET GARAAD

Zeg alsjeblieft tegen Garaad dat ik zijn das mooi vind.

Wat? -Ja, zeg het tegen hem.

Waar heeft hij 'm vandaan? Waarvandaan?

Dolce & Gabbana? -Dat verstond je dus.

Ja, dat verstond ik. En het pak? Dat is mooi.

Ik wist het. Ik wist dat het Dolce & Gabbana was.

Nee, hij zegt... -Top.

...dat het geen Dolce & Gabbana is. -Het is geen Dolce & Gabbana?

Nee, het is een kopie. -Het is een kopie.

Dat is... Het ziet er geweldig uit. Je kan het verschil niet zien.

Ik heb een cadeau voor u.

De beste qat die beschikbaar is.

Hij wil weten waar je deze qat hebt gekocht.

Waar? -Waar.

Op de markt in Garowe.

Dat dacht hij al. Het is van een vertrouwde dealer.

Nu wil hij dus geen kogel aan jou verspillen.

Mooi.

Bedankt...

...dat u me niet doodt. Zeg dat maar niet.

Dus, vertel eens over uzelf, Garaad. Mag dit wel?

We hebben meer dan 800 kapers...

...die tussen Bosaso en Eyl verspreid zijn.

Dat zijn er veel. Heel indrukwekkend.

Ik heb laatst Boyah ge�nterviewd. Hij is...

Hij wil niks over Boyah horen. Hij stelt niks voor, zegt hij.

Je hoeft niks meer te zeggen. Ik weet dat u heel anders bent dan hij...

...en ik vroeg me af of u daar wat meer over zou kunnen vertellen.

De leden van zijn groep moeten...

...iedereen die illegaal vist vernietigen.

Kan men stellen dat elk schip dat door uw wateren vaart...

...of het nu om een vissersboot, een vrachtschip of een jacht gaat...

...overgenomen mag worden door uw organisatie?

Het maakt niet uit wat ze zijn.

Ze doen iets verkeerd.

Daar moeten ze voor gestraft worden.

En we zullen doorgaan totdat onze zee�n...

...gezuiverd zijn van illegale vissersboten.

Ik schrijf nu. Kan je terugkomen?

Ik ken de namen van de schepen niet.

H�, hoe gaat het? -Pak je spullen. We gaan naar Eyl.

Eyl?

Ik moet het gesprek met Garaad verzenden. -Het schip zal niet op je wachten.

Een schip? -Ja, een Duits vrachtschip...

...Victoria, wordt er vastgehouden.

De piraat met de leiding is een vriend... -Wacht.

...van kolonel Omar.

Kan je me een schip op krijgen? -Wil je dat?

Want ik moest het tegen Farole en de kolonel opnemen voor jou en je idee.

Gast, ik dacht dat jij er ook tegen was.

Dat is ook zo. Farole vroeg me om 500 dollar bij je op te halen...

...voordat je gaat, voor de kosten. Heb je dat?

Dat heb ik niet, man. Ik ben blut.

Ik ben blut, man. Dat heb ik al verteld. Het spijt me, man.

Ik wist het niet. Ik had je niet in die positie willen brengen, maar...

Je hebt het aan drugs voor piraten uitgegeven.

De piraten geven geen interviews zonder de drug. Ik weet niet wat je wil horen.

Het spijt me. -Je kan je belofte aan Farole niet breken.

Hij is heel nauwkeurig.

Het komt goed, man. Niemand zal in de problemen raken. Ik regel het wel.

Gelukkig kan je me op dat kloteschip krijgen.

Dat is 1000 dollar. De andere 500 geef ik aan jou, man.

Laten we beneden afspreken. Kom op.

Garaad...

...dit is Avril.

VERZENDEN

Als je ten dode opgeschreven bent, is er een periode waarin sterven...

...beter is dan in leven blijven.

Een periode waarin het leven en welzijn verboden zijn voor een eervolle man.

Dit is waar mijn clan, Reer Jarfale, de dood vond...

...terwijl ze vochten voor hun vrijheid tegen de Engelsen...

...en hun kolonisatie.

We hebben hier geen monumenten.

Die botten onder die stenen zullen voor buitenstaanders anoniem blijven.

Maar nooit voor ons.

Door hen zijn wij vandaag hier.

In de stad is het belangrijk dat je zegt dat je bij de clan Reer Jarfale hoort.

Wil je dat ik deel van je clan ben? -Ja, je bent de zoon van Levish.

Hij is een blanke lokale man.

Ok�, dat klinkt logisch. Reer Jarfale.

Reer Jarfale. -Ja, het is cruciaal dat je dat zegt.

Anders zal je niet lang in deze stad overleven. Zelfs met ons erbij.

Je moet het goed zeggen. -Hoe zeg je het?

Reer Jarfale. De zoon van Levish.

Het zijn twee aparte woorden. -Spreek het langzaam uit, ok�? Reer...

Jarfale.

Nee, je spreekt het verkeerd uit. -Reer Jarfale.

Is dat de Victoria? -Dat klopt.

Hij wil weten bij welke clan je hoort.

Reer Jarfale.

De zoon van Levish.

Hij vindt je grappig. -Was dat de bedoeling?

Humor opent deuren in deze stad.

Jullie hadden de bleekscheet goed te pakken. Heel goed te pakken.

Mr Bahadur, wij zijn geen criminelen.

Niemand hier houdt van piraten.

Dat schip is het laatste hier. Iedereen in Eyl zal blij zijn als het weggaat.

Denk je dat ze snel weg zullen gaan? -Dat is wat we gehoord hebben.

Ze zullen snel vertrekken.

Mr Bahadurs boek zal Somali� in een ander daglicht zetten.

En de president is er ook opgetogen over. Erg opgetogen.

Heb je er iets van gelezen, kolonel Omar?

Nee, eigenlijk niet, maar ik vertrouw erop dat het goed zal zijn. Heel goed.

Toch, Mr Bahadur?

Ja, het is boeiend. Het is een heel spannend verhaal en...

Het is de oplossing. -...en informatief op meerdere niveaus.

Het is heel enerverend. -Mr Bahadur...

...ik ben een woordvoerder van de vrouwen in Eyl.

Onze kinderen hebben educatie nodig. Onze scholen zijn verloren gegaan.

Ze zijn na de tsunami nooit herbouwd.

Zal uw boek dit ook aansnijden?

Mooi. Dank u wel. Mooi.

Wat is de titel van uw boek?

Daar werk ik nog aan. Dat probeer ik nog uit te vogelen.

Jay is een perfectionist wat zijn woordgebruik betreft.

We zullen het nog wel zien.

Ik hoor ook bij Reer Jarfale. Ik ben de zoon van Levish.

Reer Jarfale.

Misschien moet je je batterij sparen.

Ja, dat is waarschijnlijk wel zo slim.

Denk je dat ik erop kan komen? -De leider van de operatie...

...wordt Computer genoemd.

Ze zeggen dat hij helderziend is.

Helderziend?

Is dat goed of slecht?

De contactpersoon van de kolonel op het schip denkt dat het gaat lukken.

Ik ben wel bang, Abdi.

Jezus, man. Ik bedoel, ik kan niet anders.

Ik hoop dat je dat begrijpt. -Dit is het pad dat jij als man kiest.

Ik hoef het niet te begrijpen.

Ik ga nu slapen.

Welterusten, vriend.

Verdomme.

Blijf hier, man. Ik zal met ze gaan praten.

Geen zorgen, broeder.

We zorgen ervoor dat het gaat lukken. -Mooi. Dank je wel.

Weigert hij nou?

Ik ben een journalist. Niet schieten. Ik ben journalist. Het is ok�. Niet schieten.

Het geld zal er sneller zijn als ik de gijzelaars mag filmen, ok�?

Schiet alsjeblieft niet.

Als jullie me laten filmen zal de wereld zien dat jullie het menen.

De wereld zal zien dat het menens is en de schippers zullen een deal aannemen.

Vertel dat aan jullie leider, Computer. Vertel hem dat, alsjeblieft.

Alsjeblieft. Het is waar. Het geld zal er veel sneller zijn als ik mag filmen, ok�?

Goed? Het is waar, ik zweer het. Ok�?

Ik zal het met Computer bespreken. Het kan kloppen.

Mooi. -Kom morgen terug.

Ok�, fantastisch. -Ga nu.

Abdi, zag je dat? -Het was gevaarlijk, broeder.

Je had niet naar buiten moeten komen.

Dat was gevaarlijk. -Verdomme, man.

Zo hoor ik het graag. -Wat deed je nou?

Wat bedoel je met 'wat deed je nou'?

Jij kreeg me er niet op.

Doe dit niet. -Jij kon me er niet op krijgen.

Het lukte je niet.

Ik ben erheen gegaan en het is me gelukt. Dat doe ik gewoon, man.

Ik zet dingen in gang. -Je luistert nooit, man.

H�, word wakker, Mr Bahadur. Word wakker.

Word nu wakker. -Is het gelukt?

Nu. -Het is ons gelukt.

Hij is weg.

De volgende keer moet je mijn bevelen opvolgen, man.

Ze dachten dat je bij de CIA hoorde.

Serieus? CIA?

Ik? -Natuurlijk.

Abdi, niet nu.

Hij zegt dat hij je vader is. Hij heeft me gebeld.

Mijn vader?

Echt waar? -Hij heeft me gebeld.

Hallo, pap? -Jezus, Jay. Godzijdank ben je in orde.

We hebben die hele gijzeling van kapitein Philips op CNN gevolgd.

Je moet daar weg. -Het gaat prima. Waar heb je het over?

Die piraten zijn geschift. Ze dreigen Amerikanen te doden.

Pap, ik ben Canadees. Dat zou jij toch moeten weten?

Dit is niet het moment voor grappen. Je moet het eerstvolgende vliegtuig pakken.

Pap, ik begrijp dat je bezorgd bent, maar het komt wel goed.

Het stelt niet veel voor. -Jay, lieverd, je moet thuiskomen.

H�, mam. Ik zei net tegen pap dat het goed gaat.

Wij kijken nu CNN en het gaat daar niet goed.

Mam, de media zijn vast weer lulverhalen aan het vertellen.

Ik heb hier niks over gehoord. -Het ligt vast aan de opium.

Hij is vast een kindsoldaat geworden. -Dit wordt je moeders dood, Jay...

...tenzij je zegt dat je naar huis komt.

Maar jullie moeten geld sturen. -Geld?

Het ligt aan de opium. Ik zei het toch? -Ik wilde het jullie niet vragen, maar...

...ik ben heel...

Ik heb geen keus. Somali� is duur, wie had dat gedacht?

Drie marineschepen van de VS varen nu naar de Maersk Alabama.

...door piraten ingenomen...

Amerikanen.

De torpedobootjager USS Bainbridge is op de locatie.

De kapitein van het schip, kapitein Philips, is blijkbaar gegijzeld...

...door de piraten in een overdekte reddingsboot.

De piraten hebben...

De gijzeling is vandaag ge�indigd met de dood van de drie piraten...

...en de vrijlating van hun gijzelaar, kapitein Richard Philips.

Piraten.... -Somalische piraten in het land...

...reageerden boos en zeiden dat ze elke buitenlander zullen oppakken en doden...

...om de dood van hun kameraden te wreken.

Op dit moment neemt niemand verantwoordelijkheid voor de operatie.

We zullen snel antwoorden krijgen omdat mijn vader die eist.

Mr Farole, er zijn drie piraten door de Amerikanen gedood.

Er zal wraak komen. Het is te gevaarlijk voor Mr Bahadur...

...om hier in Garowe te blijven. -Niet waar.

Ik zal me gedeisd houden. -Net zoals in Eyl?

Wat ik in Eyl deed, was een fout. Ik beging een fout. Dat spijt me.

Ik was gespannen. Ik heb ervan geleerd. Het is ok�. Ik zal het niet meer doen.

Ik ben het met de kolonel eens, ok�?

Ik denk dat we u hier weg moeten halen.

We willen niet dat u iets overkomt. Begrijpt u dat?

Ik snap het. -Begrijpt u dat?

Mr Farole, ik begrijp het, ok�?

Ik snap uw zorgen. -Daar lijkt het niet op.

Ik begrijp de zorgen om mijn veiligheid, maar jullie hebben iemand nodig.

Ik moet weten wie hier achter zit. Ik moet diegene interviewen.

Ik moet ze interviewen. Daarom ben ik hier. Daarom beschermen jullie me.

Er gaan mensen dood, ok�?

Dit is gekkenwerk. De qat vreet zijn brein weg.

Dat is niet zo. -Jawel. Ik kan het aan je horen.

Er zijn geen westerlingen.

Doe rustig. -Uw vader heeft een medestander nodig.

Hij heeft een medestander nodig. Heel Somali� heeft een medestander nodig.

Mr Bahadur, hier valt niet over te discussi�ren.

Ik kan uw bloed aan mijn handen niet riskeren, ok�?

Abdi, kom hier.

Kan je alsjeblieft ervoor zorgen dat Mr Bahadur morgen naar huis kan vliegen?

Ja, Mr Farole. -En zorg ervoor dat hij de kosten betaalt.

De kosten moeten betaald worden. Goed.

Zeg dat mijn ouders het geld gestuurd hebben.

Ja, het staat al op de bank. -Echt waar?

Dat is fantastisch nieuws. Echt top. Mam en pap, ik hou van jullie.

Kunnen we Boyah voor het laatst spreken? -Dat heb ik al geregeld.

Echt waar? -Ja, we zijn eigenlijk al laat.

Waar is onze truck? -We doen het eens op de lokale manier.

Alsjeblieft.

Is dit nou echt nodig? -Zie jij mij met mijn Obama-pet op?

Wat? -Ze denken dat we van de regering zijn.

We hebben een gesprek met Boyah. Een gesprek.

Zeg dat ik een cadeau voor Boyah heb.

Ik kan het laten zien. -Niet dollen.

Ik dol niet. Ik heb een cadeau voor Boyah.

Laat het zien. -Alles is ok�.

Blue Jays.

INTERVIEW MET BOYAH III

Tonijn in blik...

...was het enige exportproduct van het land.

En nu is het heel triest. Nu is het alleen te gebruiken als doelwit.

Het heeft de grootte van een mensenhart.

Is dat waar je op richt?

Als dat nodig is.

Je kan ontzettend goed schieten.

Ik zal het superslecht doen. Ik ben heel slecht. Nog erger dan dat.

Ik ga dus schieten. Ik ga schieten. Ok�. -Richt niet alsof je op een vijand schiet.

Doe alsof het het hart van je geliefde is. -Dat is verknipt.

Ik weet niet wat dat betekent, maar goed.

Hij wil weten wie de gelukkige dame is. -Ze is mijn ex-vriendin...

...die met iemand anders gaat trouwen.

Hij zegt dat het een verspilling van kogels is.

Denk je? Ik bedoel, het is me gelukt. Ik heb 'm geraakt.

Er is geen blijdschap in je overwinning, alleen wraak.

Hij zegt dat hij weet waarom je gekomen bent.

Je wil meer weten over het Amerikaanse schip dat aangevallen is.

Maar hij wil je vertellen dat hij er niet achter zat.

Weet hij wie er wel achter zat?

Nee...

...maar de makkelijkste manier om daar achter te komen...

...is om de qat te volgen.

Maryan zal het wel weten.

Is Maryan hier?

Is ze hier vandaag niet?

Heb je haar gevonden?

Boyah is gearresteerd.

De president voelt de druk van de gijzeling van de Amerikanen.

Boyah heeft niks gedaan. -Hij heeft genoeg gedaan.

Maak je geen zorgen. Jouw woorden zullen de westerlingen wel bereiken.

Dat weet ik zeker.

Nu weet ik waarom je 's ochtends hier staat.

Het is een ander uitzicht.

Gebeurt dit echt?

Dat jij in mijn slaapkamer staat.

Ik moest je spreken.

Wat zijn dit allemaal? -Dat zijn plotpunten voor mijn boek.

Ik schrijf graag alles op. Ik organiseer alles graag.

Je bent gek als je hier komt om te schrijven, weet je dat?

Ik sloop niet langs de beveiliging om in mijn kamer te komen.

Ik ben hier om je te waarschuwen.

Mijn man is verantwoordelijk voor de aanval op de Amerikanen.

En hij is van plan om wraak te nemen op de Amerikanen voor de dood van zijn crew.

Als je hier blijft, zal je zeker weten sterven.

Weet hij dat ik Canadees ben?

Ik denk niet dat dat veel zal uitmaken.

Mijn naam staat op dit kaartje. Wat staat erop?

Kan je geen Engels lezen? -Niet zo goed.

Op dat kaartje staat dat...

...je de lekkerste drugsdealer van de wereld bent.

Is dat wat er staat?

Dat vind ik wel leuk.

Nou...

Dit is mijn nummer. Sms me niet. Ik vind het fijn om stemmen te horen.

Ik ook. -En stuur me alsjeblieft, als dat kan...

...films of tijdschriften die mijn volk laten zien zoals ze echt zijn.

Ik heb het gehad met idioten die Somali�rs nadoen zoals in Black Hawk Down.

Afgesproken.

Garaad maakte bekend dat hij achter de aanval op Maersk Alabama zat en zei:

'Ik zweer dat ik elk Amerikaans schip aan zal vallen...

...om wraak te nemen voor de brute moord op onze vrienden.'

Binnen een aantal uur maakte hij dat waar.

Het humanitaire hulpverleningsschip, MV Liberty Son, viel hij aan...

...met raketwerpers.

Het moment was aangebroken dat ik moest vertrekken.

Ik heb haar nummer gekregen.

Kolonel...

...bedankt voor je bescherming.

Ik doe alles voor Reer Jarfale, zoon van Levish.

Maak je geen zorgen, man. Ik zal je in de lijst van bestsellers vinden.

Dat weet ik zeker.

Wat, is dit gebaar beledigend voor Somali�rs?

Nee, het is niet beledigend.

Zelfs dit is niet beledigend, zie je?

Ik liep je die dag te dollen. -Zes maanden lang? En je zei niks?

Die blik van je. -Ik ga dit voor eeuwig doen.

Wat betekent dit?

Dit symboliseert hoop. -Hoop.

Ok�, ik zal die boodschap verspreiden. -Doe dat.

Hou je haaks.

In Somali� zeggen ze dat iedere man zijn eigen sultan is.

Maar voor mij was Abdi een glorieuze koning onder de sultans.

Na de landing in een gebied met goed bereik genaamd Toronto, Canada...

...kreeg ik 234 ongeopende sms'jes binnen.

Daarvan waren er 165 van persbureaus...

...die mijn interview met Garaad wilden kopen.

Acht waren van uitgevers die de rechten op mijn boek wilden kopen.

En vier ervan...

...waren van Tracy.

Ik besloot dat ze, als ze echt wilde weten wat er in mijn leven gebeurde...

...erover kon lezen.

Pardon. Mag ik uw paspoort zien? -Mijn paspoort?

Kom met mij mee, alstublieft.

Dag, Mr Bahadur.

Ik ben agent Brice. Ik werk bij CSIS.

Zit ik in de problemen, of zo? -Integendeel.

We willen graag weten of u informatie kan delen die u in Somali� opgedaan hebt.

Moet ik u informatie geven? -Luister.

De inlichtingendiensten van Canada en de VS...

...hebben eigenlijk geen zicht op de regio.

We zouden dus wat hulp kunnen gebruiken.

Mijn ouders rijden nu rondjes. -Ok�, prima.

Weet u wat? Bel me maar als u gesetteld bent.

Toronto was ondanks mijn afwezigheid helemaal heel gebleven.

Of dat gold voor de servetten in de huizen waar we langs reden weet ik niet...

...maar ik vermoed dat mijn onderzoek weinig verandering heeft gebracht.

Raak niet van streek. We wisten niet hoe we dit moesten zeggen.

Jared woont in de kelder.

Nou, je bent wel zes maanden weggeweest, lieverd.

Hij slaapt nu omdat hij morgen toetsen moet maken...

...dus je kan beter via de voordeur binnenkomen.

Mag ik nog wel douchen of wordt dan de pijpleiding wakker?

Ik denk dat we vanavond wel een uitzondering kunnen maken.

Harvard kan de tyfus krijgen.

Harvard kan de tyfus krijgen.

Ik heb je nog nooit horen vloeken. -Het is waar. Ze kunnen de tyfus krijgen.

Het is mijn Jay tegen alles in gelukt...

...en je zal schrijvend vanuit onze kelder de Pulitzerprijs winnen.

Op Jay en zijn verdomde kelder-Pulitzerprijs.

Wiens idee was 'Harvard kan de tyfus krijgen'?

Je kan me maar beter vertellen dat je tenminste ��n keer van bil bent gegaan...

...daar, anders ga ik weg.

Nu ik erover nadenk, vertel het maar niet. De drank is te goed om weg te gaan.

Willen jullie iets vets zien?

Jullie moeten eens zien wat hij met de fles doet.

Zou ik de mijne zo willen zien... H�, man.

Wat zit je te mompelen? -Ik denk gewoon hardop, weet je?

Ok�, dat mag ik wel.

Dus, wat ga je hierna doen, Bahadur? -Hierna?

Waardoor zal je niet elke nacht in de schaduw van die gasten staan?

Nou, ik moet veel werk doen voor mijn boek.

Na het boek. -Daarna?

Kijk daar eens naar.

Mannen van 70 jaar krijgen nooit met een reden een visitekaartje...

...tenzij het voor een priester is. Wat staat erop?

'Agent T. Brice, CSIS.' -CSIS?

Hebben zij met je gepraat? -Ja, inderdaad.

Wat zeiden ze?

Ze wilden graag weten wat ik daar ontdekt heb.

Graag, h�? Graag?

Dat kan de kans zijn. -Dat denk ik ook.

Jezus, heb je deze nog niet gerookt?

Nog niet. Ik wilde het wel.

Jij bent hopeloos. -Geef dat ding aan mij.

Is dat Somalisch?

Wat betekent het? -'Vanavond gaan we drinken.'

O, dat is geruststellend. Ik dacht dat je ging zeggen: 'Vanavond gaan we neuken.'

18 MAART 2012

Ga alstublieft zitten.

Noem uw naam en functie voor de commissie.

Ik heet Jay Bahadur. Ik ben een Canadese burger die nu in Nairobi, Kenia, woont.

Ik run The Somali Report, wat de grootste en de enige...

...Engelse nieuwssite is die zich op Somali� richt.

Mr Bahadur, u wordt gezien als een expert wat betreft Somalische piraterij, toch?

Ik heb er enige kennis over. -'Enige kennis' is zwak uitgedrukt.

Uw boek over piraterij staat toch op de bestsellerlijst van The New York Times?

Ja, dat klopt, meneer. -Wat is naar uw mening...

...de meest effectieve manier om de huidige piraterijtrend te bestrijden...

...en om de vaarroutes van onze schepen veilig te maken?

Nou, dat is een erg algemene vraag, meneer.

Nou, uw beste antwoord is het enige wat we van u vragen, meneer.

Ik weet dat jullie veel kennis hebben...

...dus het spijt me als sommige dingen voor sommigen van u oud nieuws is.

Ik heb een essay hierover geschreven in mijn eerste studiejaar en...

...en het is me gewoon bijgebleven. -Een studie-essay?

Krijgen we ook uw cijfer ervoor te horen?

Nee, meneer, dat is vertrouwelijk.

In 2002 hield Somaliland verkiezingen...

...waarbij een minderheidsclan won met 80 stemmen verschil.

En de machtsoverdracht verliep geheel vredig.

Er was geen geweld. Niet een schot was afgevuurd.

Dat gebeurt nergens in Afrika. Dat gebeurt niet eens hier.

Maar goed, dat viel me op en daardoor begon ik dol te worden op Somali�.

En uiteindelijk ging ik erheen om te ontdekken wat er anders aan hen was.

Na mezelf de afgelopen vijf jaar in hun strijd verdiept te hebben...

...hebben ze niet jullie oorlogsschepen bij hun kust nodig.

Wat ze nodig hebben is jullie erkenning voor de ongelofelijk complexe...

...maar eervolle cultuur die ze hebben.

Een jonge democratie is niet boeiend zoals piraten.

Als ik een boek over democratie had gemaakt, had ik jullie niet gesproken.

Als ik over de democratie had geschreven, had ik niet eens een pak kunnen betalen.

Ik vraag jullie alleen om Somali� in een ander daglicht te zien.

Niet zozeer als zij tegen ons.

Zie Somali� liever als onszelf toen wij nog jong waren.

IN JANUARI 2013 KONDIGDE DE VS AAN DAT HET LAND DIPLOMATIEKE NOTA'S

MET DE NIEUWE REGERING VAN SOMALI� ZOU GAAN UITWISSELEN

ZO WERDEN DE OFFICI�LE BANDEN MET HET LAND

VOOR HET EERST IN 20 JAAR WEER AANGEHAALD

DEZE FILM IS EEN EERBETOON AAN DE LEDEN VAN ONZE CAST

DIE WEL HUN LAND VERLOREN, MAAR NIET HUN HOOP