Original subtitles

6 juni 1944

er zijn bijna 6000 doden

voordat de missie ten einde is, sneuvelen er nog eens 87.000 mannen

D-day

verteld door de laatste overlevenden

7.00 uur in de ochtend Omaha Beach

We wisten de voet van de klif te bereiken.

Het was er moerassig, met water dat tot de knieën kwam, en modder.

We bereikten een kruising. Sommigen lagen in een greppel.

Opeens werden we beschoten.

De luit stuurde een paar mannen voor een aanval in de flank.

Soldaat Mac Evans, 17 jaar, uit Clarksburg, West Virginia.

Samen met twee man van de 1e Divisie raakte ik de rest van de groep kwijt.

Het begon al donker te worden.

Een van de anderen zei: Wat ga je doen?

Ik ga me ingraven. Ik ga hier niet rondlopen met al die Duitsers.

14 uur na het begin van D-day was 'de langste dag' nog niet voorbij.

Bijna drie jaar had Hitlers oorlogsmachine Europa geteisterd.

De geallieerden hadden eindelijk besloten tot de D-day-invasie.

Het doel was Europa te bevrijden van Hitlers naziregime.

Britten, Amerikanen, Canadezen en andere geallieerden...

hadden een jaar lang een aanval voorbereid...

op de stranden van Noord-Frankrijk op 6 juni 1944.

Al snel beseften ze dat de Duitse verdediging sterker was dan verwacht.

De eerste uren van de invasie werden er grote verliezen geleden.

De eerste nacht was voor velen nog maar het begin...

van veel angstige nachten en dagen, voordat de missie voltooid was.

Ons bataljon zat op 500 meter van het strand.

Ik zat daar alleen in m'n schuttersput.

Die zijn niet gemaakt op comfort.

Soldaat Donald Van Roosen, 19 jaar, uit Newton, Massachusetts.

Ik luisterde naar de geluiden van de nacht. Of ik beeldde ze me in.

M'n nieuwsgierigheid werd verdrongen door het gevoel alleen te zijn.

De enige mensen om je heen waren andere soldaten...

en het bataljon.

7 juni, 6 uur boven Omaha Beach

De volgende ochtend begon slecht.

Ik lag bij een veld en er kwam een schutter aan.

Hij besloot het veld over te steken om onze linie door te trekken.

Toen hij naar de overkant liep...

trof een sluipschutter hem in de buik.

Ik zit een meter of vier, vijf van hem vandaan.

Hij knarst met z'n tanden en probeert niet te gillen.

Maar ik zag dat hij veel pijn had.

Ik ging naar hem toe en er kwam een kogel vlak bij m'n rechterhand.

Dat leek me dus geen goed idee.

Ik zei dat ik zou proberen anderen te halen om ons dekking te geven.

Hij zei: Snel.

Ik ging op zoek naar iemand.

Het duurde te lang. Hij is daar gestorven.

Dat gaf me een eerste idee van wat oorlog inhield.

Dat was absoluut geen prettig gevoel.

De D-day-invasie begon op vijf stranden in Noord-Frankrijk.

Het doel was de controle over de hoofdwegen in Normandië.

De sleutel voor succes was de stad Saint-Lô, 30 km van de stranden.

Zo zwaar als de verliezen waren op de stranden...

de gevechten om Saint-Lô zouden nog erger zijn.

Bijna elke weg liep via Saint-Lô.

Om op te rukken, weg uit Normandië...

dieper Frankrijk in en met name naar Parijs...

moet je Saint-Lô innemen.

Het plan was om Saint-Lô snel in te nemen. Dat plan kon in de prullenbak.

USS Augusta 19 km voor de kust

Aan boord van de Augusta moesten ze D-day weer op de rails krijgen.

De operaties werden geleid vanaf het slagschip...

waar generaal Omar Bradley z'n troepen volgde.

Op de ochtend van 7 juni was het gevaar nog niet geweken.

Omar Bradley, opperbevelhebber van het 1e Leger.

Op het smalle Omaha Beach waren onze D-day-doelen niet gehaald.

De Duitsers bleven de stranden bestoken.

Ik was niet dood, zoals de meeste maten.

Maar ik was bijna doodgebloed door de vier wonden van de eerste dag.

Soldaat Harold Baumgarten, 19 jaar, uit Brooklyn.

Een granaat had m'n linkerwang weggerukt, en de linker bovenkaak.

Een gat in m'n verhemelte, een gescheurde tong.

Een mitrailleurkogel had m'n lip en m'n bovenkaak weggerukt.

Beide kaken waren weg, en tanden en tandvlees.

Maar er kwam een ambulance aan.

Ze zetten me op de vloer, ik viel naar achteren.

M'n helm sloeg tegen de vloer.

Een van de chauffeurs zei: Hij heeft het bewustzijn verloren.

Ik was alleen te zwak om te zitten.

Ze brachten me naar het strand. We lagen met twaalf man op brancards.

Opeens openden scherpschutters het vuur.

Ze doodden de gewonden en de medics.

Ze hadden vizieren, want eentje kreeg een kogel door de rode-kruisband.

Mij schoten ze in de rechterknie.

Ze wilden je een beetje martelen. De volgende zou hier komen.

Maar toen kwam de destroyer McCook, hij schuurde over het zand.

En de 5-inchkanonnen...

vuurden op de klif. Ik was dus weer gered.

Terwijl de geallieerden hun gewonden bijeenbrachten...

was de Duitse 352e Infanteriedivisie zich aan het hergroeperen.

Zij waren verantwoordelijk voor Omaha.

Ze waren verzwakt, maar hadden nog genoeg vechtlust.

Gisteren ontsnapten we ternauwernood uit bunker 72.

We slaagden erin de rest van de eenheid te vinden.

Grenadier Karl Wegner, 19 jaar, uit Hannover, Duitsland.

Ik moest naar een boerderij om munitie te halen.

Daar kreeg ik zo'n 1000 lichtspoor- kogels en gewone kogels mee.

Ik rende ermee terug naar het strand.

Willi en ik weten bij elkaar te blijven. Wij vormen een team.

Onze commandant is gisteren gedood, we hebben een nieuwe.

We moesten de Amerikanen tegen- houden tot er versterkingen kwamen.

Ze brachten me naar een loopgraaf waar we zouden overnachten.

Er lagen veel dode Duitsers in die loopgraaf.

Soldaat Peter Thomas, 19 jaar, uit Pensacola, Florida.

We waren nerveus, we wisten niet wat er ging gebeuren.

Ik was plaatsvervanger, ik was niet ingedeeld.

Ze hadden plaatsvervangers nodig.

Een majoor zat achter een tafel.

Hij zei: Zou je bij het MP-peloton willen?

Ik dacht dat MP stond voor Militaire Politie. Hij zei: Nee, het is anders.

Je regelt het verkeer, je rekent mensen in, je doet van alles.

En je doet het vaak alleen.

De plaatsvervangers gingen aan land, de gewonden gingen naar de schepen.

Ik moest een paar uur op het strand wachten voordat ik werd opgehaald.

Ik werd naar een schip gebracht. Met touwen takelden ze me in het schip.

Ze legden me op het dek.

Ik dacht dat we hadden verloren, want ik had alleen maar lijken gezien.

Ik keek omhoog en zag een enorme Amerikaanse vlag.

Toen wist ik dat we niet hadden verloren.

In de eerste 36 uur van D-day was Harold Baumgarten vijf keer verwond.

Hij leefde amper nog toen hij in het hospitaalschip kwam. Hij had geluk.

Voor duizenden para's die nog achter de linies zaten...

was evacuatie geen optie.

De para's moesten de Duitsers weghouden van Utah Beach.

Ze moesten wegen veilig stellen, kruisingen innemen.

Ze moesten de weg vrijmaken voor de troepen op de stranden.

Hun taak is van cruciaal belang.

Als de para's falen, dan verliezen we D-day.

We landden 29 km van ons doel, in een gebied dat niet op onze kaart stond.

John Hinchliff, 23 jaar, uit Park Rapids, Minnesota.

We zagen een kerktoren met een kruis, kilometers verderop.

We dachten, dat is hoog terrein, we gingen er dus heen.

Het was al licht toen we het dorp Graignes bereikten.

Uiteindelijk waren we met 170 man.

Er was discussie onder de officieren of we naar ons doelwit moesten gaan.

Of dat we daar moesten wachten tot ons eigen leger ons bereikte.

De para's in Graignes waren kilometers ver weg van hun doelwit...

en hadden weinig munitie bij zich.

Hun enige voordeel, het verrassings- element, was niet van lange duur.

De Duitsers hadden iets ontdekt in een landingsvaartuig op Omaha Beach.

Nooit in m'n leven als militair ben ik zo onder de indruk geweest.

Luitenant-kolonel Fritz Ziegelmann.

Ik had de legerorders voor de landingstroepen in m'n hand.

De strijd om Saint-Lô zou nog bloediger worden.

De kogel miste m'n hart met 5 cm.

Ik heb nog nooit zo'n bloedbad gezien.

Je wist niet waar de vijand was.

Het geweld was onbeschrijflijk.

De strijd werd feller naarmate ze verder oprukten, de dorpen in.

Franse huizen werden veroverd en weer verloren en weer veroverd.

In de chaos hadden de Duitsers geallieerde documenten gevonden...

die ze overdroegen aan hun inlichtingenofficieren.

Onze mannen hadden al legerorders gevonden op Omaha Beach.

Luitenant-kolonel Fritz Ziegelmann.

En nu, vlakbij het strand, een tas bij een dode Amerikaanse officier.

Daarin zat een tweede set plannen.

Nu kenden we het complete Amerikaanse invasieplan.

Achter de linies waren para's op weg naar hun doelwit...

zonder te weten dat de plannen waren uitgelekt.

Generaal Kraiss van de 352e kent nu elk doelwit dat ze willen innemen.

Hun tijdschema's, troepen, onderdelen, alles.

Hij weet vanaf dat moment wat er gaat gebeuren.

De twee luchtlandingsdivisies moesten op D-day cruciale wegen innemen.

De rivier de Merderet was buiten de oevers getreden, het was één meer.

Een van de weinige oversteekplaatsen was de brug van La Fière.

We wisten een brug bij de stad La Fière over te steken.

We moesten de brug innemen en afschermen...

om te voorkomen dat de vijand eroverheen kon.

Luitenant Johnny Marr, 25 jaar, 507e Parachute-Infanterieregiment.

Opeens hoorden we de motoren en het geklik van tankrupsbanden.

De metalen tankrupsbanden.

En toen artillerie, gericht op dat verbindingspunt.

Het was duidelijk dat ze zich opstelden...

om dat verbindingspunt van wegen te bestoken.

De para's waren maar licht bewapend.

Ze waren geen partij voor de tanks, dus trokken ze zich terug.

Toen we bij de kerk kwamen aan de westoever van de Merderet...

waren de Amerikanen al teruggedrongen.

Sergeant Gerhard Winnecken, 19 jaar, 91e Luftlande Division.

Ik had drie maanden in Rusland gevochten. Dit was anders.

In Rusland wisten we altijd waar de vijand was: recht voor ons.

In Normandië waren de Amerikanen voor, achter, rechts, links van ons.

Voor hen gold hetzelfde.

De kapitein riep: Als dat antitank- wapen er niet snel is, gaan we eraan.

De Utah Beach-troepen hadden er in een paar uur moeten zijn. Geen spoor.

Vlak voordat ze onder de voet werden gelopen, kwamen de versterkingen.

De Amerikaanse luchtlandingstroepen gebruikten ook zweefvliegtuigen.

De para's waren niet zwaar bewapend en hadden weinig bij zich.

Met het zweefvliegtuig kun je de zware spullen aanvoeren.

Ze brachten 57mm-kanonnen, die schakelden die tanks uit.

Die nacht hergroepeerden we.

Ik dacht: Hé, ik leef nog, de verwondingen vallen mee...

en we maken vorderingen. Het gaat niet slecht.

Maar we wisten toen nog niet wat de Duitsers voor ons in petto hadden.

8 juni La Fière

De meeste Amerikanen waren niet ouder dan wij.

Ze leken goed getraind en goed uitgerust te zijn.

Maar was hun vechtlust wel zo goed?

Ik stormde naar voren met m'n peloton.

De slag was voor beide partijen zwaar en bloederig.

De helft van m'n peloton was gewond geraakt.

Johnny Marr werd samen met een ander op verkenning gestuurd.

Door toeval deden ze een ontdekking.

We gingen naar de noordoostelijke rand van het gebied...

en we zagen grote platte stenen...

die uit het water omhoog staken.

Dat was een weg.

Marr gaf dat door en de commandanten besloten er gebruik van te maken.

Een compleet bataljon zou een omtrekkende beweging maken.

Ze zouden een Romeinse weg nemen die de Duitsers niet kenden.

We wachtten tot de avond en staken de rivier en zelfs de hoofdweg over.

Maar toen we linksaf sloegen, ging het mis.

Bijna meteen stapten we op hun boobytraps.

Dat was de alarmering van de Duitsers.

Daarmee was de verrassing weg.

Achter de hoeve hoorden we de Amerikanen in een greppel.

Ik hoorde bevelen en begreep dat de kanonnen werden opgesteld.

Ik verstond geen Duits, maar ik had hetzelfde gedaan.

De Duitsers openden het vuur en Marrs groep kon niet verder.

Een van onze jongens, DeGlopper, was 'n BAR-man: Brownie Automatic Rifle.

Hij kon dertig kogels achter elkaar afvuren. Hij bestookte de Duitsers.

Hij liep naar voren en bleef schieten tot ze hem doodden.

DeGlopper was de enige van de 82e die de Medal of Honor kreeg.

Met z'n offer redde hij z'n bataljon en konden ze zich hergroeperen.

Maar ze waren nog aan de Duitse kant van de brug.

9 juni La Fière

De zon was weer opgekomen.

De hinderlaag was mislukt, maar er moest iets gebeuren.

Dat 'iets' kwam van de geallieerde kant van de brug.

Om 10 uur gaat een zweefvliegtuig- regiment in de aanval over de weg.

De meesten overleven het niet.

De Duitsers bestoken het gebied met mitrailleur- en mortiervuur.

Om uit de impasse te komen, rukken de para's op over de weg.

Onze soldaten lopen spitsroeden over die weg. 800 meter.

Zonder dekking vallen ze de Duitsers aan die op hoger terrein lagen.

Toch lukte het hen.

Veel jongens moeten hebben gedacht:

Ik kom daar of ik ga dood.

Meer dan 560 mannen waren dood of gewond...

bij de bloedigste eenheidactie...

uit de annalen van de Amerikaanse Luchtmobiel.

Van de dertig man onder mijn bevel waren er nog maar acht over.

Gerhard Winnecken, 91e Luftlande Division.

Er was te weinig voedsel en munitie. We besloten ons over te geven.

Op m'n 19e eindigde de oorlog voor mij bij La Fière, bij de Merderet.

De geallieerden hadden de brug en de weg eindelijk in handen.

Maar de Duitsers hadden een verborgen tactisch voordeel.

In de buitgemaakte legerorders waren alle manoeuvres vastgelegd.

Kraiss weet wat de Amerikanen zullen proberen te bewerkstelligen...

aan doelen in de 352e sector.

'Hierna gaan ze dit dorp aanvallen. Daar stuur je je troepen heen.'

Dat deed Kraiss. Er vielen gaten in de linie waar we konden doorlopen.

Maar we hielden vast aan onze plannen, die zij bezaten.

Maar voor een van de grootste obstakels bestond geen plan.

Dat zou duizenden levens kosten.

De Duitsers wisten dat elke aanval in hun voordeel was.

Je wist niet waar je heen moest.

Niemand was erop voorbereid, en ze waren vrijwel ondoordringbaar.

9 juni 1944 Normandië

Na drie dagen was Mac Evans terug bij z'n oude eenheid, de 29e Divisie.

Die was getraind om de stranden in te nemen.

Maar wat achter de stranden lag, verraste hen volledig.

Het kostte duizenden mensen het leven.

We waren niet voorbereid op de hagen.

Op luchtfoto's zagen ze eruit als Engelse heggen, wat ze niet waren.

Ze waren vrijwel ondoordringbaar.

Het waren net muren, wel 3 meter hoog. Uit de hagen groeiden enorme bomen.

Een goede dekking voor Duitse machinegeweren.

Het waren goede verdedigingsplekken, maar vreselijk om aan te vallen.

Je moest overal langzaam gaan. Je kon de vijand nergens bestormen.

Maar weinig mensen vielen aan zonder gedood te worden.

Om daardoorheen te komen, moest je ploeteren.

En tegen die tijd had elke Duitser in de buurtje gehoord.

Als we 800 meter verder kwamen...

zagen we dat als een enorm succes.

Je had dus een leercurve om de volgende haag in te nemen.

De Duitse 352e Infanteriedivisie zat al maanden in Normandië...

en had elke haag voorzien van tunnels en mitrailleurnesten.

We moesten de Amerikanen bezighouden.

Daartoe groeven we ons in, met de hagen als verdediging.

Grenadier Karl Wegner, 19 jaar, uit Hannover, Duitsland.

Onze commandant liet zien hoe we onze wapens moesten plaatsen.

We leerden de hagen te zien als bondgenoten. Elk veld werd een fort.

Op de hoeken zaten openingen, daar plaatsten de Duitsers mitrailleurs.

Je zag het wapen niet. Opeens begonnen ze te schieten.

Ze waren zo dichtbegroeid dat ze elk geluid dempten.

De stilte trof me.

Je hoorde niets van de andere kant.

We begonnen ons geïsoleerd te voelen.

Vaak lag er 300 meter verderop een bataljon zonder dat we het wisten.

Vanuit de lucht zag het er anders uit.

De geallieerden waren veel sterker in de lucht.

Met hun continue aanvallen heersten ze over het luchtruim.

Het was altijd hetzelfde. Werp je in de greppel, hoofd omlaag.

Schieten had geen zin, ze verdwenen net zo snel als ze kwamen.

Overdag werden wegen geteisterd vanuit de lucht...

terwijl de Duitsers in de hagen wachtten tot de geallieerden kwamen.

Ze konden alleen 's nachts oprukken.

Wij bestoken ze met onze kanonnen...

maar zij bestoken ons als we door de hagen trekken.

De geallieerden vielen veld na haag na veld aan.

Dat patroon deed zich wekenlang voor...

terwijl ze langzaam optrokken naar hun doel:

de door Duitsers bezette stad Saint-Lô.

D-day is nog maar het begin.

De voet tussen de deur van Hitlers Europa.

Het gaat om de campagne die je in Duitsland moet brengen.

Zo groot als de verliezen waren op de stranden...

de strijd op weg naar Saint-Lô was nog erger.

Saint-Lô, laat staan Duitsland, zou alleen bereikt worden...

als de voorraden voortdurend werden aangevuld.

Elk plekje in Groot-Brittannië was gevuld met wapens en munitie.

Maar die overbrengen naar Frankrijk was een andere zaak.

Het idee kwam van Churchill.

Hij zei: We moeten niet eerst Franse havens veroveren. Neem havens mee.

Het werden Mulberryhavens genoemd. De Duitsers kenden ze zelfs niet.

Het was een ingenieus ontwerp van beton, staal en drijvende wegen.

Eenmaal opgebouwd vormden ze een ongekende mogelijkheid om te lossen.

Ze werden versleept en samengevoegd als een enorme puzzel.

Het is ongelooflijk. Ze waren enorm.

De caissons die de buitenwand uitmaakten van de Mulberry...

waren zo hoog als een flatgebouw.

De Mulberryhavens werden gemonteerd bij Omaha en Gold.

Elk konden ze per dag voor 7000 ton aan mannen en goederen lossen.

Maar voorraden zijn alleen nuttig als ze naar het front kunnen.

Dat was erg lastig in een gebied vol hagen.

De Amerikanen dachten in aantallen.

Het aanvoeren van meer plaatsvervangers en versterkingen.

Dat was een voordeel, maar het was niet altijd zinvol.

Als je alleen mensen blijft afsturen op een verdedigde haag...

dan levert dat alleen maar meer doden en gewonden op.

9 juni 15 km landinwaarts

We waren al sinds 4 uur in de ochtend onderweg.

Het is nu 2 uur 's nachts. We zijn kapot.

Als we stopten, om wat voor reden ook...

hoorden we na een paar seconden een klap.

Dan was iemand in slaap gevallen en lag op z'n gezicht. Zo moe waren we.

We kwamen ergens waar we stil zouden houden, Le Carrefour.

Andy Hanson en ik gingen het veld in en plaatsten onze mitrailleur.

Er was niemand in de buurt.

Ik had het akelige voorgevoel dat er iets vreselijks stond te gebeuren.

Toen werd het weer stil.

Toen gebeurde er iets raars. Ik knielde.

En...

Ik voelde dat...

Ik voelde de aanwezigheid van de Heer.

Ik lag daar een tijd op m'n knieën.

Iets in me zei dat ik het zou redden.

Voor veel anderen van z'n eenheid was dit de laatste nacht.

De Duitse 352e Infanteriedivisie...

die Omaha Beach had bestookt, was landinwaarts getrokken.

Even na middernacht hielden we stil. We moesten ons stilhouden.

Korporaal Kalb ging poolshoogte nemen.

Hij kwam terug en fluisterde:

Vlak voor ons zit een grote groep Amerikanen.

We kregen opdracht aan te vallen.

Ik vuurde een lang salvo af.

Korporaal Kalb gaf opdracht op te rukken. Ze waren volledig verrast.

Ik hoorde schoten, maar ik wist niet waar het vandaan kwam. Ik schoot.

Toen blokkeerde m'n wapen. Ik kon niets doen. Ik zag twee Duitsers.

Ze waren zo'n 6 meter van me vandaan.

Ze zagen dat ik problemen had met m'n mitrailleur.

Ze staakten het vuren. Ze hadden allebei machinepistolen.

Ze pakten de mitrailleur, driepoot en al, en gingen ermee vandoor.

Andy Hanson en ik bleven achter zonder mitrailleur.

We waren ons doodgeschrokken.

Don Van Roosen weet nog steeds niet waarom ze hem spaarden.

Na afloop namen de Duitsers dertig Amerikanen gevangen.

Kalb kwam naar me toe terwijl ik de Amerikanen bewaakte.

We moesten de gevangenen doden. Ik zei dat ik dat niet zou doen.

Kalb zei dat ik de mitrailleur moest klaarmaken.

De anderen gingen weg. We waren alleen met de Amerikanen.

Toen kreeg ik opdracht te vuren.

10 juni 1944 Le Carrefour, Normandië

Na een onverwachte confrontatie met het Duitse 352e Infanterieregiment...

werden de krijgsgevangenen naar een veld gebracht.

Daarop kreeg Karl Wegner opdracht het ondenkbare te doen.

We moesten de gevangenen doden.

De anderen gingen weg. We bleven alleen achter met de Amerikanen.

Toen kreeg ik bevel om te schieten.

Maar in de lege greppel aan de overkant van de weg.

We waren erg opgelucht. De gevangenen begrepen wat we deden.

Kalb zei: Stil. Blijf hier, de Amerikanen zullen er snel zijn.

Toen renden we weg.

Deze Amerikanen hadden geluk gehad.

Dat was anders geweest bij een ander soort Duitse soldaat.

Die bereikten net het slagveld van Normandië.

In WO II ontwikkelden de Duitsers een aparte strijdgroep, de Waffen-SS.

De Waffen-SS was niet in Normandië toen de invasie begon.

Maar vanaf 6 juni verzamelden SS-eenheden zich in Normandië.

Een soldaat van de Waffen-SS was jong, goed getraind...

zeer gemotiveerd en in bezit van de nieuwste uitrusting.

Die soldaten waren opgegroeid onder de nazi's.

Ze vochten voor hun leider tot de laatste druppel.

Dat maakte de SS-soldaten zo gevaarlijk.

Als reactie op de invasie...

zette Hitler z'n dodelijkste strijdgroep in: de Waffen-SS.

Hun missie was het tot stilstand brengen van de opmars...

door te voorkomen dat de strand- troepen bij elkaar kwamen.

Op weg naar de stranden ging de SS door het dorp Graignes...

waar een para-eenheid verbleef sinds de misgelopen dropping op D-day.

11 juni Graignes, Normandië

Het was zondag en als katholiek ging ik naar de kerk.

De mis was 20 minuten bezig toen een Française binnenstormde.

'De Duitsers zijn in aantocht.'

Ze waren naar onze inschatting met een bataljon van 500 man.

Ik rende naar m'n mitrailleur. Ze gingen er vol tegenaan.

We hebben ze flink toegetakeld.

Het was een slachtpartij.

Niemand van mijn mannen was gedood.

Ze trokken zich terug.

Ze lieten de bevolking de doden vervoeren in paard-en-wagens.

Uiteraard schoten we niet op hen.

's Middags vielen ze ons weer aan. Hetzelfde verhaal.

Ze hadden hun lesje niet geleerd. We maaiden ze neer.

Een kleine groep para's wist de ene aanval na de andere af te slaan.

Maar er kwamen meer Duitse troepen.

Toen ze door m'n mitrailleurvuur waren gekomen, keek ik Patrick aan.

Hij zei: John, we moeten hier weg.

Ik zei: Oké, ik neem de mitrailleur, pak jij de driepoot en de munitie.

We renden naar beneden, zo'n 100 meter.

Ik keek naar Patrick en vroeg waar de munitie was.

Hij had die achtergelaten. Ik zei: Dek me, dan ga ik het halen.

Ik rende terug, pakte de twee kisten.

Toen zag ik een Duitser, 100 meter verderop.

Hij opende het vuur op mij.

Ik rende zo snel mogelijk naar beneden.

De kogels vlogen me om de oren.

Ik kwam beneden, dook in de haag en dacht dat Pat hem zou uitschakelen.

Maar hij was met de mitrailleur doorgelopen.

Ik pakte m'n geweer en m'n schoudertas en zo...

en die vent rende nog steeds in mijn richting.

Ik schakelde hem uit.

Toen rende ik achter Pat aan.

Hinchliff ontsnapte terwijl nog meer Duitse troepen...

waaronder de Waffen-SS, Graignes binnenvielen.

Daar troffen ze gewonde Amerikanen die niet hadden kunnen vluchten.

We hadden 32 gewonden. Die hadden we in de kerk gelegd.

We rekenden erop dat ze de gewonden zouden verzorgen.

Maar dit waren SS'ers. Die namen niemand gevangen.

De SS bracht de gewonden en twee medics naar de rand van een veld.

De SS was aanvankelijk een politieke en militaire organisatie.

Als SS'er moest je partijlid zijn, een ware gelovige.

Voor de SS telde het leven van een vijandelijke soldaat niet.

Zij beschouwden een vijand niet als een mens.

De strijd in Graignes vertraagde de opmars van de SS naar Carentan.

Na vier dagen trokken geallieerde strandtroepen op naar de stad.

Om 6 uur 's ochtends reden we de stad in...

om de hoofdweg tussen Omaha en Utah veilig te stellen.

Omar Bradley, opperbevelhebber van het 1e Legerkorps.

Op onze zevende dag op land...

waren de troepen aaneengesloten op een bruggenhoofd van 68 km.

Carentan was in geallieerde handen toen ze in één front oprukten.

Maar de vijand rukte ook op.

SS-eenheden hadden het meest gevreesde grondwapen bij zich.

De geallieerden zouden tegenover de beruchte Tigertanks komen te staan.

Het waren enorme dingen.

M'n mitrailleur was geen partij voor hen.

Hun vuurkracht was enorm. - Je had geen verweer tegen tanks.

Bijna een week na de invasie...

stormde het meest gevreesde Duitse grondwapen op de geallieerden af:

de Tigertank.

Hij had van alle tanks het dikste pantser.

Alleen van dichtbij kwam je erdoorheen.

Het 88mm-kanon was het krachtigste van alle tankkanonnen in Normandië.

De geallieerden konden er vrijwel niets tegen uitrichten.

Er zou een tankdivisie onze richting op komen. Iedereen werd nerveus.

Soldaat 1e klasse Peter Thomas.

We hadden zelf ook tanks, de Sherman.

De Sherman was een prima tank. Hij was snel en wendbaar.

Maar tegen een van die gigantische Tigers...

Niets was zo angstaanjagend als een confrontatie met zo'n ding.

Het deed me altijd pijn als ik tanks zag langskomen...

met jonge kerels erop van wie je wist dat die gingen vechten.

Soms schreeuwden ze: De MP's gaan de oorlog winnen.

Maar ze gingen vechten en je vroeg je af hoeveel de ochtend zouden halen.

Amerikaanse tanks gingen Britse pantserdivisies ondersteunen.

De Britten hadden hun doel niet bereikt: de inname van Caen.

De wegen daar waren cruciaal voor de opmars...

maar Tigerdivisies hadden alle routes naar de stad geblokkeerd.

Maar de geallieerden kenden 'n zwakke plek in hun linie: het Caumont-gat.

De Britten wisten door het gat Caen binnen te rijden.

In deze fase was het te wijten aan de onderschepte plannen voor D-day...

dat de Duitsers weten van het gat en dat daar zal worden aangevallen.

Volgens de geallieerden was er niemand.

We kregen bevel om ons te verplaatsen.

Ik wist dat de Amerikanen 6,5 km rechts van ons zaten.

Verder had ik geen idee wat ons stond te wachten.

Luitenant John Cloudsley-Thompson, 23 jaar, uit Sandhurst, Engeland.

Ze zeiden dat er geen Duitse tanks waren.

Die zouden ver weg zijn, vastgelopen in de hagen en zonder brandstof.

Maar SS-Pantserdivisies rukten op naar het Caumont-gat.

Een van de meest gevreesde Duitse commandanten had de leiding.

Michael Wittmann had ruim 100 vijandelijke tanks uitgeschakeld.

Ik had geen tijd om te verzamelen.

Ik moest snel zijn omdat ik aannam dat de vijand me al had gezien...

en me ter plekke zou vernietigen.

Obersturmführer Michael Wittmann, 30 jaar, uit Vogelthal, Beieren.

Ik ging op pad met een tank en beval de anderen om stand te houden.

Veel geallieerde tankbemanningen hadden alleen nog maar getraind.

Voor sommigen, zoals Bob Miksa, was dit hun eerste gevechtservaring.

We hadden koptelefoons op. Zo communiceerden we met elkaar.

Je hoorde dus niet zoveel van buiten.

Je voelde alleen het geratel.

Je sprak met elkaar, maar je weet pas wat oorlog is als je 't hebt ervaren.

De Britse commandant Cloudsley- Thompson had meer ervaring.

Hij had gevochten in Noord-Afrika.

Nu stond hij voor het eerst tegenover Wittmann.

De Britten bereikten Villers-Bocage...

met twee keer zoveel tanks als de Duitsers.

We stopten in de buitenwijken. Ik zat in de tweede van vier tanks.

We zaten dicht op elkaar. Er zat 15 tot 20 meter tussen ons.

Opeens vatte de tank voor ons vlam.

Niemand kwam eruit.

Ik schakelde twee tanks rechts van de colonne uit, daarna een links.

Daarna reed ik de stad in.

De kleine Tigereenheid maakte korte metten met de Britten.

Ik stelde me op tussen twee huizen om beter te kunnen richten.

We waren net de weg af toen de Tiger opdoemde, 35 meter verderop.

Ik reed door de straat en schakelde elke tank uit die ik tegenkwam.

Het kanonslot zat vast en de Tiger was 15 meter van ons vandaan.

Ik vuurde een rookmortier af, maar die vloog over hem heen.

Er heerste complete chaos onder de vijand.

De Tiger draaide z'n 88mm-kanon bij en schoot.

De kogel ging tussen m'n benen door.

De koepel brandde en m'n mond zat vol gruis en verbrande verf.

Eruit, riep ik, en sprong uit de tank.

De Britten trokken zich terug naar de stranden.

De Amerikanen keerden om nog voordat ze gevochten hadden.

De Duitsers weten het Caumont-gat te dichten.

Michael Wittmanns Tiger heeft 14 tanks vernietigd...

15 personeelvervoerders en 2 antitankkanonnen...

in een tijdsbestek van 15 minuten.

Een paar SS'ers met Tigertanks was in staat...

om een complete legercolonne tegen te houden.

Dat schokte de geallieerde troepen en leidde tot angst voor de Tigertank.

Ondanks de verpletterende nederlaag moest het ergste nog komen.

Een storm die de hele campagne op losse schroeven zou zetten.

Er was een vreselijk noodweer dat een eind maakte aan de luchtsteun.

Niemand kon vliegen in zo'n orkaan.

Het lossen werd gestaakt. -800 schepen leden schipbreuk.

Deze storm veranderde het verloop van WO II.

De geallieerden hadden bijna twee weken gevochten in de hagen.

Ze waren maar een paar kilometer gevorderd op weg naar Saint-Lô.

Het voedsel- en slaapgebrek maakten het alleen maar erger.

Vaak hadden we meerdere dagen niets te eten.

Op een van die maaltijdloze dagen zei m'n maat Bruno Daugela:

John, ik zag een kip op straat.

Laten we hem vangen, dan maken we hem klaar. Ik zei: Oké.

Er was vast een verkenner.

We waren nog niet op de weg of er sloegen granaten in.

We gingen liggen, ze ontploften, en wij renden verder.

Toch vingen we twee kippen.

En ik vond wat oude boter in een van de huizen.

We hebben die kip gebraden. Een Thanksgiving-diner.

Maar de meeste maaltijden waren niet zo lekker.

Het K-rantsoen bestond uit een blik sardientjes of vlees.

En je kreeg een chocoladereep.

Af en toe gaven ze je een C-rantsoen.

Dat was een blik gekookte ham. Dat gold als een lekkernij.

De koks konden ons niet bijhouden, we leefden vooral op rantsoenen.

Voorraden, eten en munitie...

werden in Normandië afgeleverd via de Mulberryhavens.

Het operationeel zijn van deze havens was cruciaal voor de missie.

Maar spoedig werden de havens aangevallen. Niet door de Duitsers.

Ze wisten dat er noodweer kwam, maar niet dat het zo hevig zou zijn.

Aan de Atlantische kust stormt het voortdurend.

Maar dit was de ergste storm in een eeuw of zo.

Het probleem is dat alle versterkingen er nog niet waren.

De kunstmatige havens lagen achter op schema.

Het trof ons op het verkeerde moment.

De Mulberryhavens van Gold en Omaha dreigden het te begeven...

onder de 6 meter hoge golven.

Er stak een onheilspellende wind op, de lucht was loodgrijs.

Een koude regen geselde de kleppen.

Omar Bradley, opperbevelhebber van het 1e Legerkorps.

Het Kanaal bestond uit schuimkoppen en de golven beukten tegen de kust.

Pas toen ze meldden dat er niet meer werd gelost bij Omaha Beach...

drong de ernst van crisis tot ons door.

We konden alleen voorkomen dat de schepen vergingen...

door ver van het strand voor anker te gaan en af te wachten.

De kapitein vreesde dat het schip zou breken.

Hij liet meer kabels spannen.

Het was levensgevaarlijk. Zes mannen verdronken.

Het verlamt de geallieerde operaties.

Het lossen moet worden gestaakt. Er kunnen geen versterkingen landen.

Dit zal van invloed zijn op de soldaten in de hagen.

Door de storm stokt de aanvoer van munitie voor de troepen...

die standhouden tegen het Duitse leger.

Een andere factor was het ontbreken van luchtsteun.

Ze vliegen niet in dit weer.

De Duitsers kunnen hun versterkingen aanvoeren met treinen...

omdat ze voor het eerst niet bang hoeven te zijn voor vliegtuigen.

Onze luchtsteun was weg. Niemand kon vliegen.

Nog deprimerender was de rij voor het eten.

De regen droop van je helm en veranderde je puree in drab.

Je probeerde droog te blijven om in leven te blijven.

We maakten een soort afdakje boven de loopgraven...

die we hadden gegraven naast de hagen.

Die gingen na een tijdje lekken, maar het was beter dan niets.

22 juni Omaha Beach

Toen we naar het strand gingen om de schade op te nemen...

was ik geschokt door de verwoestingen die die van D-day overtroffen.

De betonnen caissons lagen verspreid over Omaha Beach.

Deze vierdaagse storm had Operation Overlord ernstiger bedreigd...

dan alle kanonnen van de vijand in de veertien dagen op land.

De Mulberryhaven van Omaha was onherstelbaar beschadigd.

Die van Gold was wekenlang buiten bedrijf.

Na de storm lagen er 800 geallieerde schepen als wrak op het strand.

In de tweede helft van juni, als nasleep van de storm...

ontstaat er een munitietekort.

Generaal Bradley geeft aan z'n eenheden door...

dat je maar zoveel granaten mag afschieten per dag. Er is te weinig.

Schutters komen kogels te kort.

Al zijn voedsel en munitie nu nog schaarser dan voor de storm...

de geallieerden blijven optrekken naar hun doelwit, Saint-Lô.

Ze staan nu tegenover een sterkere vijand in nog dichtere hagen.

Ze stuiten op de ene Duitse hinderlaag na de andere.

Het aantal verliezen is schrikbarend.

In de 29e Divisie zeiden we: We bestaan uit drie divisies.

We hebben een divisie aan het front...

een divisie in de kliniek en een divisie op het kerkhof.

2 juli 1944

De geallieerden waren een maand in Normandië.

Volgens het oude plan had Saint-Lô allang ingenomen moeten zijn.

Maar ze waren er nog 21 km vanaf en de verliezen bleven toenemen.

In juli begonnen onze aantallen ernstig te slinken door de situatie.

We hadden wel zes compagniecommandanten.

Ze werden twee of drie keer vervangen.

Het kwam aan op onderofficieren.

De officieren, de 2e luitenanten gingen hoogstens 4 weken mee.

We trokken een heuvel over. Links van ons viel het 116e aan.

Ik had de verrekijker van de commandant.

Ik zag de Duitsers vanuit een haag schieten op het 116e.

Ik liet de mitrailleur opstellen op het open veld...

en begon te richten.

Opeens kreeg ik een vreselijke klap op m'n hoofd. Dat deed pijn.

Ik wilde net zwenken toen er een kapitein kwam.

Hij zei: Idioot, staak de actie.

Ik zei: Daar zitten Duitsers, dit is m'n mitrailleur.

Waarom zou ik stoppen?

Hij zei: Als je niet ophoudt, sleep ik je voor de krijgsraad.

Ik zei: In dat geval zal ik de actie staken.

Hij bleek de nieuwe inlichtingen- officier van het bataljon te zijn.

Hij was zo bang beschoten te worden dat hij die gouden kans liet lopen.

Ik denk dat het 116e me dankbaar was geweest.

Ik had hun taak zoveel makkelijker gemaakt.

Zonder de leiding van ervaren officieren...

liep de opmars naar Saint-Lô nog meer vertraging op.

D-day verloopt niet volgens plan.

Het zijn de soldaten op de grond, de NCO's...

de soldaten, de paar luitenanten, die tactische besluiten moeten nemen.

Leidinggeven is alles of niets.

Je bent verward, bang, je weet niet wat je moet doen.

Misschien gebruik je je wapen niet optimaal. Er komt niets van de grond.

Je loopt vast en je verliest een hoop mensen zonder dat dat iets oplevert.

Dat is de nachtmerrie.

In de hagen volg je bevelen op.

Je neemt die heuvel in of die haag.

Er zijn dorpen, je neemt dit dorp in en dat dorp.

De Duitsers wachtten. Ze wisten dat elke aanval in hun voordeel werkte.

We werden alle kanten op gemept.

Daar moet je mee leren leven.

We waren gewend geraakt aan hun gevechtsmethode. Karl Wegner, 19.

Eerst de artillerie, dan ging die naar achteren.

Dan kwam de infanterie, meestal met tanks.

Dan de luchtmacht. Die misleidden we met buitgemaakte markeringen.

Dan zagen ze je aan voor hun eigen troepen.

Er waren paden en tunnels gegraven.

Als we ons terugtrokken, bliezen we de tunnels achter ons op.

Ze hadden een mijn, zij noemden die Bouncing Betty.

Wij noemden hem de Ball Buster.

Die stuiterde omhoog tot je middel en ontplofte dan.

Dan werden je vitale delen geraakt.

Je telde je dagen, de ene na de andere.

Er waren zoveel mensen die gewond raakten of sneuvelden...

dat je gek werd als je daaraan dacht.

De infanterie had grote behoefte aan steun van tanks.

Maar de tanks kwamen niet door de hagen.

Vanuit een tank ziet het eruit als een woud.

Ze waren zo hoog, met bomen en struiken.

Je moest eroverheen. Dat was lastig.

De Duitsers zaten aan de andere kant.

Een tank die eroverheen wilde, liet z'n buik zien.

Dat was de zwakste plek.

Met de Duitse Panzerfaust schakelden ze je uit.

Ze moeten met een nieuwe aanpak zien te komen.

Elke bestaande opening in een haag was gedekt door een Duits wapen.

Je moet een nieuwe opening creëren.

We namen de obstakels die de Duitsers op het strand hadden geplaatst.

Die lasten we voor op de tanks.

Ze stormden op de haag af.

Met die punten kon je een doorgang in de haag creëren.

Deze monsters gingen er dwars doorheen. Het was een nieuwe tactiek.

We stootten door die hagen heen en maakten onze eigen doorgang.

Zo doen Amerikanen dat. We vinden altijd een oplossing.

De geallieerden begonnen door de hagen heen te breken.

Maar om echt vaart te krijgen, moesten ze de hoofdwegen innemen.

Para's moesten een Duitse eenheid aanvallen die een weg verdedigde.

Heuvel 95. We wisten niet waar de vijand precies zat.

We moesten ze verslaan, want er hing zoveel vanaf.

Dat was het ergste bloedbad dat ik ooit heb gezien.

Het was walgelijk.

De geallieerden kwamen eindelijk vooruit...

en naderden hun doelwit van D-day: de stad Saint-Lô.

Ze wilden Saint-Lô afsnijden van de Duitse bolwerken in het noorden.

Amerikaanse para's werden naar Heuvel 95 gestuurd.

Een hoger gelegen terrein en cruciaal voor de wegen naar Saint-Lô.

De geallieerden wilden de heuvel innemen met luchtsteun.

De officier tekende in het zand dat er twee jachtbommenwerpers kwamen.

Hun bommen zouden in onze buurt vallen. Je moest achter bomen duiken.

Of rotsen, wat dan ook. Er zouden scherven rondvliegen.

Hij zei: Ik blaas op een fluitje en we nemen deze heuvel in.

We legden zo'n 800 of 1000 meter af, die bossen in...

en renden zo de belangrijkste stelling van de Duitsers tegemoet.

Ik spring over de loopgraaf en zie een Duitser.

Hij schoot met z'n automatische geweer.

Er zat een regenjas op m'n patroonband.

Hij doorzeefde de jas, twee kogels gingen door m'n broek.

M'n huid werd niet geraakt.

Toen gooiden ze granaten. Die ketsten af tegen de bomen.

Een ervan viel in m'n buurt.

Ik verborg m'n hoofd achter een boom. Dat was een goede zet.

Ik werd geraakt aan de linkerkant.

Het was een van de eerste veldslagen in Normandië met luchtsteun.

De Duitsers hadden geen schijn van kans.

Dat was het ergste bloedbad dat ik ooit heb gezien.

Die jachtbommenwerpers, die zware artillerie vlak voor ons.

Het was walgelijk.

Mede dankzij de luchtsteun namen de para's Heuvel 95 in...

en daarmee een van de belangrijkste routes door Normandië.

Na bijna een maand strijd...

stonden de geallieerden eindelijk voor Saint-Lô.

Maar ze wisten niet wat ze daar zouden aantreffen.

De geallieerden bombardeerden kleine steden...

niet alleen omdat daar Duitse troepen zaten...

maar omdat je zo de wegen blokkeerde.

Je sluit die hoofdwegen af.

Saint-Lô wordt platgebombardeerd.

Als je een gebouw in Saint-Lô kon vinden dat nog overeind stond...

dan had je goed gezocht.

De geallieerden trokken Saint-Lô binnen en vochten in de straten.

Ondanks de bommen hadden de Duitsers de stad nog in hun greep.

De 352e houdt stand in het noorden van Saint-Lô. Ze bezwijken niet.

De tactische situatie is overzichtelijk, het front is klein.

Daardoor houden de troepen stand.

De divisies rukken op, krijgen een klein steunpunt, worden verdreven.

Er zijn gebouwen die steeds in andere handen overgaan.

Eén huis wisselde elf keer van eigenaar.

Vechtend door de keuken, door de huiskamer, heen en weer.

De aanval mislukte en de geallieerden werden uit Saint-Lô verdreven.

Ze wilden vanuit het noordoosten aanvallen...

vanaf hoog terrein, de Martinville-hoogte.

Door de heuvel aan te vallen...

wordt de rest van de Duitse verdediging zinloos.

De Martinville-hoogte is de poort naar Saint-Lô.

De Amerikanen openen een gecombineerde aanval op Saint-Lô.

Het is zo erg als het maar zijn kan.

Het is het sluitstuk van één grote ellende.

We hadden maar 15 of 20 mannen per eenheid.

We kregen hulp van de 35e Divisie die net was overgestoken.

We zagen meteen dat hun uniformen geperst waren en dat ze schoon waren.

Een bataljonscommandant vroeg: Wie heeft de leiding?

Ik zei: Ik, denk ik. Hij zei: Denk je dat?

Ik zei: Ik heb nog niet gezien wie we vandaag hebben verloren...

maar in deze groep heb ik de leiding.

Hij zei: Waar zijn de schuttersputten?

Ik zei: Iedereen die hier is heeft een schuttersput.

Hij zei: Hoeveel zijn dat er?

Ik zei: de laatste keer dat ik telde, waren het er ongeveer 35.

Van de 178.

Er zijn bijna twee maanden verstreken sinds de landing in Normandië.

Hun D-day-doelwit lag 1,5 kilometer verderop.

De laatste slag om Saint-Lô zou gaan beginnen.

16 juli 1,5 km van Saint-Lô

De laatste slag om Saint-Lô, het doel van de D-day-missie, is losgebarsten.

De geallieerden hebben bijna twee maanden in hagen gestreden.

Als ze het strategisch gelegen Saint-Lô innemen...

zijn ze eindelijk door de hagen heen.

We waren met drie compagnieën.

Wij waren in het midden, de anderen aan weerszijden van ons.

We trokken op naar de Martinville-hoogte.

Dat was hoger gelegen terrein op zo'n 3 km van Saint-Lô.

We wisten niet dat de twee andere compagnieën stilstonden.

We wisten door de Duitse linies te glippen.

We waren met 200 man, 4 mitrailleurs 4 mortieren en een zender.

We voelden ons een makkelijk doelwit. We vroegen via de zender om bevelen.

We zijn door de linies heen. We zijn afgesneden en wachten bevelen af.

Het bevel is dat jullie daar moeten blijven.

We hadden geen voedsel, we hadden geen water.

De zenderaccu was bijna leeg.

Ze konden de anderen niet vragen wanneer er versterkingen kwamen.

Ze wisten wel dat ze binnen bereik lagen van de Duitse artillerie.

We wachtten tot de Duitsers ons zouden zien en zouden aanvallen.

We waren de hele nacht alleen.

17 juli de Martinville-hoogte

De volgende dag wisten we niet dat er een taakgroep was gestuurd...

die zou proberen via ons Saint-Lô te bereiken.

Het was een heel grote groep.

Ze hadden antitankgeschut, tanks, pantservoertuigen, alles. Ze kwamen.

Ze vielen met een overmacht aan.

De taakgroep brak door de Duitse linie heen...

en rukte over de Martinville-hoogte op naar Saint-Lô.

De geallieerden zetten alle middelen in op de Martinville-hoogte.

Ze bestoken die met hun geschut. Ze bombarderen de hoogte.

Ze delen de ene klap na de andere uit en decimeren hun aantallen.

Maar in Saint-Lô hebben de Duitsers de geallieerden in het vizier.

Die mannen zien naderen door het vizier was griezelig.

Karl Wegner, Duitse 352e infanteriedivisie.

Ik zag ze roepen en wijzen terwijl de omgekeerde V op hun lijf gericht was.

Wat zouden ze zeggen als ze wisten dat ik ze in het vizier had?

Kalb beval te schieten. In enkele seconden vuurde ik 50 kogels af.

Sommigen vielen, anderen zochten dekking.

De Duitsers bestookten de heuvel met mitrailleurs en zware artillerie.

Een mortier sloeg vlak bij mij in. Ik verloor het bewustzijn.

Toen ik bijkwam, hoorde ik geplop.

Een van de hete scherven had de munitie geraakt en ontstak die.

Dat was het geplop dat ik hoorde.

Ik keek naar m'n jas. In het midden was die gescheurd.

Ik keek opzij en zag dat de mortier vlakbij was ingeslagen.

Dichterbij wilde ik niet komen.

Ondanks de zware verliezen...

begon de troepenmacht vanaf de heuvel door de linies te breken.

De strijd begon z'n tol te eisen bij ons.

Kalb, een Ruslandveteraan, merkte dat. Hij zei:

Begin niet te zweten bij elke granaat, dan word je gek.

Hij keek me recht aan en zei:

Als je tijd is gekomen, dan helpt de diepste put niet meer.

De taakgroep leidde de aanval op de stad en begon Saint-Lô in te nemen.

Er was geen baksteen meer heel in die stad.

De stad was volkomen verwoest.

Kalb zei tegen me: Karl, iedereen ziet dat we zijn verslagen.

We raken deze Franse ruïne kwijt.

Als die dwazen met het eikenblad op hun kraag hersens hadden...

hadden ze ons naar de andere oever laten gaan.

Of ze hadden vrede gesloten voordat iedereen dood was.

We kwamen op de top en keken naar beneden.

We zagen de taakgroep afdalen van de Martinville-hoogte...

en achter de linies van de Duitsers komen en doorgaan.

Als iemand het kon, dan waren zij het. Zij waren ons beste regiment.

En ze kwamen in de stad zelf.

De geallieerden stonden in Saint-Lô tegenover een leger...

Dat de verwoeste stad niet wilde opgeven.

De uitkomst van de D-day-invasie werd hier beslist...

bij de gevechten in de straten en gebouwen van Saint-Lô.

We renden door de verwoeste straten.

We bleven dicht bij de muren voor dekking.

De Duitsers waren op de vlucht, maar ze waren nog niet uitgevochten.

Ze moesten de stad tot de laatste man verdedigen.

18 juli Saint-Lô

De geallieerden hadden duizenden mannen verloren...

om hun missie af te ronden met de inname van Saint-Lô.

Als ze de stad veroverden, zou de rest van Frankrijk snel volgen.

Na de geslaagde opmars via de Martinville-hoogte...

waren de Duitsers op de vlucht geslagen.

We vluchtten door de verwoeste straten.

Karl Wegner, 19 jaar.

Toen gebeurde het. Toen Kalb de volgende hoek om ging...

stuitte hij op Amerikanen met pantservoertuigen.

Willi, m'n hulp, stond niet snel genoeg stil.

Er klonken schoten, gevolgd door gegil en geroep.

De korporaal trok Willi aan z'n laarzen terug, de hoek om.

Hij gilde het uit van de pijn.

Ik gaf de mitrailleur aan Gunther. Schiet op alles wat de hoek om komt.

De wonden waren ernstig, door de longen en maag.

De korporaal probeerde hem te redden alsof hij een broer was. Dat zag ik.

Het bloed trok weg uit z'n gezicht. Ik wist dat het afgelopen was.

Hij hield op met gillen en begon zachtjes te huilen.

Hij keek me aan en sprak z'n laatste woorden. Ik ben die nooit vergeten.

Willi zei: Karl...

om na alles wat er gebeurd is te sterven tussen het puin...

is zo zinloos.

Spoedig daarna was Karl Wegner krijgsgevangene.

Zes weken na de landing was het doel van de D-day-missie bereikt.

Saint-Lô was veroverd op de Duitsers.

Maar voor de bevrijding was een hoge prijs betaald.

De burgers die overal elders blij waren met de bevrijding...

zijn minder blij met de Amerikanen omdat Saint-Lô in puin is gelegd.

Zoals een Amerikaan zei: We hebben de stad aan gruzelementen bevrijd.

In Saint-Lô rondlopen was moeilijk. Het was volkomen verwoest. Ik heb nog nooit...

Vreselijke verwoestingen, alles lag plat.

Ik had het te doen met de Fransen. Er zijn duizenden omgekomen.

We wisten dat het moest, zij ook.

Alleen zo kregen ze de nazilaars van hun keel af.

Je probeerde de pijn zoveel mogelijk te beperken.

Voor ons was Saint-Lô een dag als alle andere.

Iemand met een kaart en potlood was er vast erg blij mee.

Generaal Gerhardt kon trots melden dat hij Saint-Lô had ingenomen.

Hij had z'n taak volbracht. Maar wij werden steeds fatalistischer.

We wisten dat we een van de hoofddoelen hadden bereikt.

Het was gelukt, we leefden nog, God zij geloofd.

Maar de man die de opmars naar Saint-Lô aanvoerde, had minder geluk.

Majoor Tom Howie kreeg al op de heuvel een granaatscherf in z'n long.

Majoor Howie zal hebben gebeden dat hij het zou overleven.

Hij was niet bang om zich bloot te stellen aan gevaar.

Gerhardt liet z'n lichaam overbrengen...

legde hem op de ruïne van de kathedraal...

en wikkelde hem in de Amerikaanse vlag.

De manschappen passeerden majoor Howie's lichaam...

en brachten een laatste groet aan 'de Majoor van Saint-Lô'.

Ze noemen hem de Majoor van Saint-Lô...

vanwege het respect dat officieren voor hem hadden...

maar ook dat zooitje ongeregeld dat hij had aangevoerd.

Hij symboliseert de Amerikaanse offers bij Saint-Lô.

Elders zie je het symbool van de nederlaag.

Daar zie je een Duitse jongen liggen die is gestorven voor z'n land.

Voor de verkeerde zaak. In een gat.

Twee lijken, met een verschillende afloop, in een verwoeste stad.

Saint-Lô was gevallen.

De geallieerden hadden Normandië veiliggesteld. Missie volbracht.

Nu begon een nieuwe manier van oorlogvoeren voor de geallieerden.

Met Saint-Lô eindigden de gevechten in hagen.

Dan komen de manoeuvregevechten voor het Amerikaanse leger.

Het Amerikaanse leger is in 1944 het meest gemechaniseerde leger op aarde

Het is gemaakt voor krachtige manoeuvres.

Saint-Lô opent de weg daarvoor.

Nu Saint-Lô en het land van de hagen zijn ingenomen...

laten ze de rest van hun troepen komen.

Daaronder het 3e Legerkorps onder de legendarische generaal Patton.

Binnen een maand hadden de geallieerden Parijs bevrijd.

Binnen een jaar zaten ze in Berlijn.

Nazi-Duitsland had gecapituleerd en Hitler was dood.

Pas toen, na een strijd die de wereld had veranderd...

konden de overlevenden van D-day eindelijk naar huis.

Uiteraard was dat heerlijk.

We zwaaiden af in Boston.

Ik stapte op de trein en kwam aan in Camp McCoy, hier in Minnesota.

Ik keek uit het raam, en daar stond Muriel op het perron.

Je snapt het. Ik had haar 2,5 of 3 jaar niet gezien.

Heel mooi. Ze was zelf heel mooi. Wil je haar foto zien?

Toen ik gewond was geraakt, kwam ik terug met een Brits schip.

Ik zat aan een tafel met een tafellaken, ik werd bediend.

Het was heel stijlvol. Ik was de Britten erg dankbaar.

Ik lag in het Mitchell Air Force Hospital in Long Island, New York.

M'n haar was nog aan het terug- groeien. Ik had geen voortanden meer.

Ik woog nog maar 49,5 kilo doordat ik niet had gegeten.

M'n ouders kwamen op bezoek...

met m'n twee zussen, hun echtgenoten en hun kinderen.

M'n moeder liep zo langs me heen.

Ik liep met krukken en ze liep langs me heen. Ze herkende me niet.

Na de val van Saint-Lô ging ik naar het ziekenhuis met longontsteking.

Ik werd dus weggehaald.

Ze wilden me terugsturen naar Engeland, maar dat weigerde ik.

Ik zei nee, want ik wilde bij m'n compagnie blijven.

Ik heb er vijftig jaar niet over gepraat.

Toen schreef een verslaggeefster van Times-Picayune een artikel...

over mij en twee andere mensen.

M'n kinderen lazen dat en zeiden: Waarom heb je dat nooit verteld?

Ik zei: Ik was te druk met werken en wilde er niet over praten.

34 jaar lang kon ik niet tot de kern...

Je praat er wel over, maar je gaat er niet al te diep op in.

Ik ben bijna al m'n mannen kwijtgeraakt in WO II.

75 procent, alleen al in Normandië.

Het is moeilijk om erover te praten.

Ik heb me vaak afgevraagd: waarom zij wel en ik niet.

Maar dat was ons lot.

Een lot waar we niets over te zeggen hadden.

Sommige van hen zijn heel jong gestorven.

Ze hebben het leven nooit ten volle kunnen ervaren.

Met een vrouw en kinderen.

Maar ze moesten heel jong sterven.

De Amerikaanse begraafplaats in Normandië

De eerste keer dat ik weer in Omaha was...

op die begraafplaats, was zwaar.

Toen ik daar in 1988 kwam...

ging ik naar het strand, en ik huilde terwijl ik erheen liep.

Ik zag elke dode voor me, en waar die lag.

Bedford Holback, Elmer Wright, Clarence Robeson.

Ik wist waar ze lagen.

Ik zei tegen m'n vrouw: Niemand zal weten wat ze hebben gedaan.

Wie ze zijn, waar ze vandaan kwamen.

Ik zei: Nu weet ik dat God me heeft gered om hun een stem te geven.

Toen ben ik namens hen gaan spreken. Dat was in 1988.

Uiteindelijk duurde D-day niet één dag maar 43 dagen.

Het aantal doden en gewonden bedroeg 220.000 geallieerde soldaten...

240.000 Duitsers en 50.000 Franse burgers.

Overlevenden droegen herinneringen met zich mee die nooit vervaagden.

Ik ben een boerenjongen uit West Virginia. Ik heet Clarence Mac Evans.

Iedereen noemt me Mac. Ik was toen 17 jaar, wat het leger niet wist.

Ik dood niet graag mensen, maar soms is het: jij of ik.

Luitenant Johnny Marr, 25 jaar.

1e luitenant, 507e Parachute-Infanterieregiment.

Ik ben John Joseph Hinchliff. Ik was 21 toen ik boven Normandië sprong.

Ik zeg nog steeds elke avond 'bedankt' als ik naar bed ga.

En ik ben nogal een harde.

Soldaat Donald Van Roosen uit Newton, Massachusetts.

Op D-day was ik 18.

Soldaat 1e klasse Peter Thomas.

Op D-day was ik 19 jaar.

Baumgarten, Harold. Ik was 19 jaar oud op D-day.

Nu ben ik een oude man van 88 jaar.

Ik ben hier om m'n verhaal te vertellen...

en ervoor te zorgen dat geen van m'n kameraden wordt vergeten.

Wat ze deden, waar ze vandaan kwamen.

Ter herinnering aan iedereen die is gesneuveld

en iedereen die is doorgegaan

het zal niet worden vergeten