Original subtitles

De drie belangrijkste vragen in de natuur zijn:

Wie is er groter dan ik?

Wie is er woester dan ik?

Wie is er gevaarlijker dan ik?

En waar het om draait: Wie wil er een stukje van mij?

Of: Van wie wil ik een stukje?

In Noord-Amerika leven enkele van de angstaanjagendste dieren ter wereld.

De schoonheid van de natuur is er soms ongeëvenaard.

Maar wie is de ruigste?

Wie is de mooiste?

Wie wil je het liefste van dichtbij zien, als je durft?

Het is tijd voor een eerbetoon aan de topdieren van Amerika.

Onze reis begint hoog in de Rocky Mountains.

Hier woont 'n dier dat zo ongrijpbaar is dat de mens hem zelden ziet.

Maar z'n donderslagen weergalmen door de canyons.

De superrammer van de natuur:

Het dikhoornschaap.

Deze ram weegt bijna 140 kilo.

Hij is ongeveer even groot als een groot tam schaap.

Maar hij heeft veel meer kracht.

Het is een van de indrukwekkendste dieren van Amerika.

Afrika staat bekend om z'n eigen topdieren:

Ze worden wel 'De grote vijf' genoemd.

De olifant, de neushoorn, de luipaard...

de kafferbuffel en de leeuw.

De grote vijf zijn de grootste en sterkste dieren van Afrika.

De ruigste dieren van het continent.

Maar je hoeft niet naar Afrika om prachtige wilde dieren te zien.

De fauna van Amerika is best opgewassen tegen deze jongens.

Afrika heeft z'n grote vijf. En Noord-Amerika?

Wij doen niet voor ze onder. We hebben er genoeg.

Wij hebben onze eigen grote vijf nodig.

Maar wie voldoet daaraan?

We beoordelen deze dieren aan de hand van de criteria...

die indruk maakten op de eerste ontdekkingsreizigers in Afrika.

Hoe krachtig zijn ze?

Met welke kenmerken onderscheiden ze zich?

Zijn ze gevaarlijk?

Hebben ze charisma? Hoe graag wil je ze in het wild zien?

Elk dier kan maximaal twintig punten scoren.

Een team van vier eigen deskundigen van National Geographic...

bepaalt wie er op de lijst komt.

Laat hem rollen.

Wetenschapper Brady Barr heeft zeer gevaarlijke dieren bedwongen.

Toe maar.

Cameraman Andy Casagrande heeft de grote vijf van Afrika gefilmd.

Stop, stop.

Primatoloog Mireya Mayor strijdt voor 's werelds meest bedreigde soorten.

Waar hij wil gaan, gaat hij. En wij gaan uit de weg.

Hoe groot ben je?

Natuurkenner Casey Anderson heeft een unieke relatie met wilde dieren.

Heel groot. Geef me eens een high five. Goed zo.

Het grote verschil tussen Afrika en Amerika is de habitat.

De grote vijf van Afrika leven allemaal op de savanne.

Maar Amerika's prachtige dieren zijn over het hele continent te vinden.

Dus in de zoektocht naar de beste...

delen we het continent op in vier hoofdgebieden:

bergen, prairie...

bossen en poolgebied.

De wedstrijd begint in de bergen...

waar de dikhoornschapen het serieus aanpakken.

Het is herfst in de bergen. Tijd voor football, op z'n dikhoornschaaps.

De kou valt in en het dikhoornschaap maakt zich op voor de strijd.

Vanaf de tribune kijken de ooien toe.

Soms ga ik heel ver om een meisje te versieren.

Maar ik haal het niet bij deze jongens.

Schedel ramt tegen schedel met de kracht van een mokerslag.

De rammen vechten om 't leiderschap en het recht zich voort te planten.

Ze zijn de ultieme lijnverdediger.

Z'n helm weegt 14 kilo en heeft een diameter van 1 meter.

Hij werpt z'n gewei niet af, zoals de eland. Hij draagt het het hele jaar.

Ik draag vaak een zware rugzak, maar die doe ik ook wel eens af.

Keihard zijn ze.

Z'n dikke, uit twee lagen bestaande schedel heeft een honingraatmotief...

om de schokken op te vangen...

en de hersenen te beschermen tegen een leven lang hersenschuddingen.

Als een ram het wil opnemen tegen een rivaal, windt hij er geen doekjes om.

Soms mikken ze laag en raken ze met een hoef een testikel.

Echt? Schoppen ze elkaar in de ballen? Man...

Dat dóe je toch niet.

Maar verwacht geen eersterangs plaats in het stadion.

Deze charismatische atleet is moeilijk te vinden.

Hij zit meestal ergens halverwege een klip.

Ondanks z'n flinke afmetingen kan hij op een richel van 5 cm lopen.

Met de scherpe buitenkant van z'n hoef zet hij zich schrap op de rots.

Een elastische zool binnenin kleeft als lijm aan het graniet vast.

Een dikhoornschaap kan met 7 meter per seconde over de rotsen rennen.

Snel genoeg om de Grand Teton in tien minuten te beklimmen.

Hoe hoog staat het dikhoornschaap in de top vijf van Amerika?

Criterium één: kracht.

Met z'n horens kan hij 'm flink raken, goed voor 4 van de 5 punten.

Criterium twee: Welke bijzondere kenmerken heeft hij?

Van de horens tot de hoeven beschikt hij over imposant gereedschap.

Goed voor vijf van de vijf punten.

Vervolgens: gevaar voor de mens.

Gelukkig heeft de mens niets te vrezen van dit arsenaal.

Slechts twee punten voor gevaar.

Ten slotte: charisma.

Kijk ze nou toch. Ze hebben enorme, spiraalvormige horens.

Net prinses Leia als ze aan de anabolen is.

Drie punten voor charisma.

Het dikhoornschaap krijgt 14 punten van de 20 in totaal.

Niet slecht, maar is het genoeg om tot Amerika's grote vijf te behoren?

Onze volgende kandidaat is wel wat woester.

Hij beschikt over tanden en klauwen.

Hier is Ursus arctos horribilis, de grizzlybeer.

Een onbehouwen reus met de snelheid van een Engelse volbloed.

Deze wapiti is een makkelijke prooi voor deze moederbeer van 180 kilo.

De vader van de welp was waarschijnlijk tweemaal zo groot.

Van kop tot staart kan een volwassen mannetje wel 2,5 meter lang worden.

Z'n schofthoogte is 1,5 meter.

De grizzly's op het eiland Kodiak zijn zelfs nog groter.

Met hun 450 kilo zijn ze de grootste roofdieren op het land.

Een grizzly kan gaan staan en op de eerste verdieping naar binnen kijken.

Ze zijn enorm. - Grote kop, brede schouders.

Een van de gevaarlijkste roofdieren ter wereld.

Deze beren patrouilleren in de bergen van Amerika tot wel 5000 meter hoog.

Van de grote vijf van Afrika is de leeuw het grootste roofdier.

Bij de grizzly van Amerika stellen deze poesjes niets voor.

De grizzly kampt in de bergen met iets wat de leeuw geen zorgen baart:

het weer.

De winter in de Rocky Mountains is geen lolletje.

Voedsel is schaars.

Maar deze beer boft vandaag.

Hij heeft een dode bizon gevonden die door het ijs is gezakt.

Een feestmaal waar hij dagen mee vooruit kan.

Als hij hem er tenminste uit krijgt.

De met water volgelopen bizon weegt tweemaal zoveel als de beer.

Alleen een grizzly heeft de brute kracht om dit zelfs maar te proberen.

De kracht van een grizzly komt van z'n bochel.

Een grote spier tussen de schouders geeft hem die kenmerkende bobbel.

Dit kenmerk onderscheidt de grizzly van z'n neefje, de zwarte beer.

Als het om eten gaat, kun je met de grizzly alle kanten op.

Jager, visser, aaseter, vegetariër.

Met hun klauwen verscheuren ze geen vlees. Daar hebben ze tanden voor.

Hij gebruikt z'n klauwen om smakelijke wortels op te graven.

Of als eetstokjes als het tijd voor sushi is.

Maar z'n grootste troef zit voor op z'n gezicht:

Z'n neus, eentje die z'n weerga niet kent in de wereld.

Het reukvermogen van de grizzly is 2000 keer zo scherp als het onze.

Zet een pot pindakaas op 5 km afstand en een grizzlybeer ruikt 'm.

Een indrukwekkende prestatie die hem veel punten zal opleveren.

Haalt de grizzly de grote vijf van Amerika?

De wapens die de grizzly heeft, z'n grootte, kracht, snelheid, tanden...

Hij hoort gewoon bij de grote vijf.

Het is tijd om de grizzly een cijfer te geven.

Criterium één: kracht.

Door z'n fenomenale kracht krijgt de grizzly de maximale 5 punten.

Criterium twee: verbazingwekkende kenmerken die hem onderscheiden.

De grizzly beschikt over snelheid, kracht, formaat en reuk.

Goed voor vier van de vijf punten.

Vervolgens: gevaar voor de mens.

Dit is echt.

Een vrouwtjesbeer zal haar welpen fel verdedigen.

Elk jaar doden ze minstens twee mensen in de natuur.

Vijf punten.

Ten slotte: charisma.

Een grizzly in het wild is altijd mooi om te zien.

Nog eens vier punten.

De grizzly heeft 18 van de 20 punten.

Vier meer dan het dikhoornschaap.

Maar er is nog een kandidaat in de bergen.

Eentje die je zelden te zien krijgt.

De zoektocht naar de topdieren van Amerika gaat verder in de bergen.

Deze kandidaat verschuilt zich in de schaduwen, klaar om toe te slaan.

De poema.

Je weet dat ze er zijn, maar je ziet ze nooit.

Je kunt er zo langs eentje lopen zonder dat je het doorhebt.

Mijn god. Dat is een...

Ben je aan het filmen? - Ja. Mijn god.

Deze toeristen stuiten op een opmerkelijk schouwspel.

Een poema, verwikkeld in een worsteling met een hert.

Hij slaat met z'n achterpoten.

Slechts weinig mensen zijn getuige van een jagende poema.

De poema sluit z'n bek om de keel van het hert om hem te laten stikken.

Ongelooflijk. - Ze letten niet eens op ons.

Dat hert vast wel.

Schuw als hij is, neemt de poema deze maaltijd maar mee.

Dat ging snel.

Bergleeuw, cougar, panter, poema.

Deze charismatische kandidaat heeft wel meer dan 80 namen.

De poema is een heel gevarieerd roofdier.

Ze eten vogels en konijnen, maar ook prooien die vijfmaal zo groot zijn.

Dat is heldhaftig.

Het is een zoogdier met een grote verspreiding in de Nieuwe Wereld.

Hij komt voor van Noord-Canada tot Zuid-Chili...

vanaf zeeniveau tot de hoogste berghellingen.

Zo'n groot verspreidingsgebied heeft geen enkele Afrikaanse katachtige.

De twee katachtigen uit Afrika's top vijf horen tot de Pantherinae...

de brullende katten.

De Amerikaanse poema behoort tot de Felidae.

Net als de jachtluipaard en huiskat brult hij niet, maar spint hij.

De geheimzinnige poema is heel moeilijk te vinden.

Als eentje zich wel laat zien, is dat meteen groot nieuws.

Hier in Jackson, Wyoming...

heeft een moeder duidelijk zichtbaar vanaf de weg haar nest gemaakt.

Een zeldzame kans om haar onbesuisde welpen te bekijken.

Het lichaam van de poema is gebouwd voor één ding: de aanval.

Van kop tot staart is hij 2,5 meter lang en hij weegt 90 kilo.

De poema sluipt geluidloos door de bossen en slaat plotseling toe.

Z'n krachtige spieren stellen hem in staat tot een felle sprint.

Eén sprong kan wel 14 meter beslaan.

Of hij kan 5,5 meter hoog in de lucht springen.

Met een slagingspercentage van 80 procent mist hij zelden een prooi.

Tijd om punten toe te kennen.

Criterium één: kracht.

De poema is onze kleinste kandidaat tot dusver...

maar kan toch dikhoornschapen en elanden doden.

Goed voor drie van de vijf punten.

En dan nu: verbazingwekkende kenmerken die hem onderscheiden.

Poema's zijn indrukwekkend, maar niet uniek.

Elke kat heeft hetzelfde arsenaal: behendigheid, snelheid, klauwen.

Weer drie punten.

Criterium drie: gevaar voor de mens.

Als z'n habitat opgeslokt wordt door woonwijken, nemen de aanvallen toe.

Elke paar jaar vindt er één aanval met dodelijke afloop plaats.

Vier punten.

Ten slotte: charisma.

De Amerikaanse poema is majestueus.

Een glimpje van dit prachtige dier in het wild is drie punten waard.

Dertien in totaal.

Een mooie score, maar niet het indrukwekkendste dier in de bergen.

Die eer gaat naar de grizzly.

We hebben de kans deze winnaar van dichterbij te bekijken.

We gaan mee met enkele onderzoekers in Noordwest-Montana.

Ze bevestigen zenders aan vrouwtjes om hun aantal in de gaten te houden.

Misschien daar ergens.

Ze hebben er een, gevangen in een valstrik.

Rustig maar.

Goed schot.

Een heel gezonde beer.

Kom maar.

Als ze niets ziet, ervaart ze minder stress.

Iedereen diep ademhalen.

Klaar? Eén, twee, drie.

Dit jonge vrouwtje weegt al meer dan 160 kilo.

Ze komt nog eens 35 kilo aan voor de winter.

Pols en ademhaling.

Uit nader onderzoek blijkt dat ze niet alleen is.

Dit is haar tepel. Gewoonlijk is dit behaard, als ze geen welpen heeft.

Je pakt de tepel en melkt haar, en daar komt de melk al.

Ze heeft waarschijnlijk ergens in de buurt een paar welpen zitten.

De gevangen poot ziet er goed uit. Ietwat gezwollen.

Ze verwijderen de strik en zorgen dat ze de klauwen daarbij ontzien.

Ze zijn even lang als mensenvingers en veel dodelijker.

De zender geeft de locatie van de beer door...

waardoor de wetenschappers haar en haar welpen kunnen volgen.

Over twee jaar valt de zender er automatisch af.

Tegen die tijd hebben de onderzoekers een beeld...

van hoe goed het de grizzly vergaat in de wildernis.

De blinddoek gaat eraf en de beer mag bijna weer weg.

Eerst nog een tandheelkundig onderzoek.

Haar voortanden zijn wat versleten. Ik schat haar op ongeveer 12 jaar.

Achter in de bek kunnen de grote maaltanden wortels en zaden vermalen.

Voorin vlijmscherpe hoektanden voor als er vlees op het menu staat.

De natuur heeft haar voorbereid op alle mogelijkheden.

De grizzly is het bergdier in de top vijf van Amerika's topdieren.

Nu dalen we af van de bergen naar de open laagvlakte beneden...

op zoek naar de volgende kandidaten.

Hier grazen reusachtige grazers de graslanden af...

en roofdieren gedijen wel op dit beweeglijke feestmaal.

Deze wapiti is in gevaar.

Haar jonge kalf heeft de aandacht van twee wolven getrokken.

Op de prairie zijn jagers altijd op zoek naar een makkelijke prooi.

Dit kalf kan net staan en is nog niet in staat te rennen voor z'n leven.

Maar een moederwapiti heeft leeuwenmoed.

Het blijkt dat de wapiti een waardige kandidaat is voor de top vijf.

Dit is veel meer dan alleen een mooi hert.

Opvallend moedig leidt ze de aandacht af van haar kalf...

door recht op de wolven af te lopen.

Ze hitst ze op zodat ze haar in plaats daarvan najagen.

Ze laat de wolven achter zich aanjagen...

en trekt zich dan terug naar het water.

Haar tactiek is de roofdieren mee te lokken...

en ze te verrassen met een tegenaanval.

Ze zijn koppig. Ze geven het niet gauw op en vechten terug.

Ten slotte geven de wolven het op.

En moeder wast de angst weg.

Wapiti's zijn geen watjes. Ze nemen het op tegen grizzly's en wolven.

Ze hebben 'n enorm gewei en deinzen er niet voor terug dat te gebruiken.

Eens per jaar moeten ze het opnemen tegen nog geduchtere vijanden.

Elkaar.

In de bronst maken stieren zich op voor de strijd om het recht te paren.

Gewapend met doornenkronen pronken de mannetjes bij de vrouwtjes.

Dit is burlen.

Klinkt als een schoolbord dat bewerkt wordt door... een ander schoolbord.

Dit kenmerkende geluid draagt een duidelijke boodschap met zich mee.

Met alle kracht die hij kan opbrengen probeert elke stier te winnen.

Stel je een veld vol vrouwen voor en twee vechtende mannen.

Maar nu geef je ze enorme zwaarden en een hoop testosteron.

Het resultaat: een bloederige strijd.

Een succesvol mannetje kan een harem van 20 vrouwtjes winnen.

Maar daar staat wat tegenover.

Door al dat vechten en paren valt hij 90 kilo af tijdens de bronst.

Volwassen stieren zien er prachtig uit.

Maar in de bronst valt er niet met ze te sollen.

Het Canadese stadje Banff ligt in het hart van wapitiland.

Vechtlustige mannetjes paraderen door de hoofdstraat.

Hier vechten twee rivalen in een speeltuin.

Hij is vrij.

Hij heeft een gebroken poot.

Kop dicht nou.

Een gebroken poot betekent een gevecht op leven en dood.

Waar staat deze gladiator? We gaan punten toekennen aan de wapiti.

Ten eerste: kracht.

De wapiti deelt minder harde klappen uit dan het dikhoornschaap.

Twee punten.

Dan: verbazingwekkende en ongebruikelijke kenmerken.

'n Prachtdier, maar onderscheidt zich in weinig van andere grote herten.

Weer twee punten.

Criterium drie: gevaar voor de mens.

In de bronst is het gewei iets waar je respect voor moet hebben.

Drie punten.

Ten slotte: charisma.

Veel trofeeënjagers trekken door de wildernis op zoek naar een stier.

Nog eens drie punten.

Dat brengt het totaal voor onze prairiekandidaat op tien.

In Noord-Amerika is nog maar weinig prairie over.

De meeste prairies zijn omgeploegd.

Vroeger had de Amerikaanse Serengeti evenveel te bieden als die in Afrika.

Eén dier in het bijzonder domineerde het landschap.

Het donderbeest. Het grootste landzoogdier in Amerika.

Dit is een bruut.

Ruig, recht voor z'n raap, met sik, verder helemaal geschoren.

Alsof hij onder z'n kin een matje heeft.

Dit dier heeft de ijstijd overleefd en loopt nog steeds rond.

Deze zesjarige stier is een beest.

Hij is 3,5 meter lang en heeft een schofthoogte van bijna 2 meter.

Waarschijnlijk weegt hij meer dan een ton.

Hij kan het makkelijk opnemen tegen de kafferbuffel.

Nog maar 200 jaar geleden...

overdekten 50 miljoen van deze kolossen de prairie.

Ik lees graag Lewis en Clark.

Als ze een kudde zagen, duurde het drie dagen voor die voorbij was.

Als een zwarte vloedgolf van hoeven en vacht en testosteron.

Maar die tijd is een verre herinnering.

Door de jacht op de bizon raakte hij bijna in de vergetelheid.

Vele generaties zijn verstreken sinds de bizon bijna was uitgestorven.

Een prairie zonder bizons is als slapen zonder dromen.

Deze soort vormt de hoeksteen van de voedselketen en beslaat elk niveau...

van vruchtbare grassen tot kwijlende roofdieren.

Tegenwoordig dwalen ongeveer 10.000 bizons weer vrij rond.

Een fractie van hun vroegere aantal, maar het is een begin.

Deze kudde heeft een indringer in de gelederen.

De sluwe coyote lust wel een mals kalfje.

Maar het jong, hoewel het langzaam reageert, kan voor zichzelf zorgen.

Ten slotte komt mama tussenbeide.

Maar weinig roofdieren zijn zo dom een volwassen bizon aan te vallen.

De bizon heeft kapsones, en die ontleent hij aan z'n kracht.

Ze weten het. Ze lopen langzaam rond en alles gaat opzij voor ze.

Als je niet opzij gaat, krijg je een trap.

In de zomer tonen bizonstieren hun immense kracht.

Het is de paartijd.

Hoe groter de stier, hoe dieper het bulken.

Mannetjes voeren een hevig gevecht met veel kopstoten.

Op hun schedel zit een dikke vacht om de stoten te kunnen opvangen.

De winnaar loopt een vrouwtje dagenlang achterna...

totdat ze klaar is om te paren.

Negen maanden later arriveert er een nieuwe generatie.

Hoe doet de bizon het in vergelijking met de concurrentie?

Over kracht valt niet te twisten. De bizon is een bruut.

Vijf punten van de vijf.

Tweede criterium: Met welk kenmerk onderscheidt hij zich?

De miljoenen rondtrekkende bizons vormden vroeger de grootste kuddes...

die ooit op aarde zijn voorgekomen.

Vier punten.

Vervolgens: gevaar voor de mens.

Pas op voor deze kolossale herbivoren.

Elk jaar vallen in Yellowstone meer doden door bizons dan door beren.

Weer vier punten.

Ten slotte charisma.

Zoals de munt met de buffelkop al liet zien, betekent de bizon geld.

Een waar symbool van een continent. Die is vijf punten waard.

Het totaal: achttien punten, acht meer dan de wapiti.

Hoewel de bizon de vlaktes met brute kracht domineert...

volgen andere dieren een ander pad.

Deze kandidaat schiet als een pijl door de prairie.

Eenmaal knipperen en je hebt hem gemist.

Dit is het snelste landdier in Amerika:

de gaffelbok.

In het voorjaar beginnen de gaffelbokken aan de trek.

Hogere temperaturen en langere dagen zetten de kudde in beweging...

als ze op weg gaan naar de zomerweiden.

Deze gaffelbok heeft niet zoveel charisma als de bizon of de beer.

Maar hij heeft genoeg andere opvallende kenmerken.

De gaffelbok is antilope noch hert. Het is een klasse apart.

Echte antilopen hebben een onvertakt gewei.

Herten hebben een vertakt gewei dat ze elk jaar afwerpen.

De gaffelbok zit ergens in het midden:

Hij heeft een vertakt gewei, waarvan hij de buitenste laag afwerpt.

Als de trek op gang komt, laat de gaffelbok zien wat hij zo goed kan:

snel rennen.

Hij rent in 3,5 seconden een voetbalveld over. Dat is pas snel.

Dat is bijna 100 km per uur.

Dat is zeker goed voor deelname aan de top vijf van Amerika.

Ze kunnen kilometerslang op topsnelheid rennen...

en zijn elk roofdier dat Amerika te bieden heeft, te snel af.

De enige die het tegen ze kan opnemen, is de jachtluipaard.

De jachtluipaard uit Afrika is dan wel sneller, maar niet lang.

De gaffelbok houdt het langer vol.

Geef mij maar langeafstandsrennen in plaats van een korte sprint.

Amerika had ooit z'n eigen jachtluipaard.

Sinds die 13.000 jaar geleden is uitgestorven...

kent de gaffelbok z'n weerga niet op de prairie.

Alle oude roofdieren zijn weg.

En de gaffelbok is nog altijd het snelste landzoogdier van Amerika.

Tegenwoordig volgt alleen deze kleine kudde van 200 dieren...

nog de oorspronkelijke migratieroute.

Elk jaar trekken ze bijna 200 km van hun overwinterplaats in Wyoming...

naar de zomerweiden in Grand Teton National Park.

200 km lijkt misschien niet heel veel...

maar voor deze dieren is het een riskante route die veel levens kost.

Een strook van asfalt vormt een dodelijke barrière.

Elk jaar drijft hun instinct de gaffelbokken noordwaarts...

op hun trek naar zomerweiden.

Het is een reis vol gevaren.

Prikkeldraadhekken staan her en der op het grasland.

Sommige dieren kunnen eronderdoor.

Andere dieren gaan eroverheen.

De in potentie dodelijke hindernis strekt zich kilometerslang uit.

Maar onderschat nooit de veerkracht van de gaffelbok.

Door mensen gemaakte barrières gaan ten slotte over in natuurlijke.

En ten slotte bereiken ze hun toevluchtsoord.

Grand Teton National Park.

Hier, in deze hooggelegen weiden, zwerven ze vrij rond.

Het leven begint opnieuw.

Waar staat de gaffelbok in onze zoektocht naar Amerika's grote vijf?

Eerste criterium: kracht.

Gaffelbokken zijn echte atleten, maar van de tengere soort.

Slechts één van de vijf punten voor kracht.

Een Ferrari zet je ook niet op een zandweggetje.

Tweede criterium: Met welke kenmerken onderscheiden ze zich?

De gaffelbok heeft twee bijzondere aspecten.

Z'n vertakte gewei is uniek in het dierenrijk...

en het is het snelste landdier in Amerika.

Absoluut vier punten waard.

Derde criterium: gevaar voor de mens.

Niet echt, eigenlijk.

Eén blik op ons en ze sprinten weg.

Weer één punt.

Ten slotte: charisma.

De gaffelbok is prachtig en weet hoe hij goed kan overkomen.

Maar het is niet het dier dat je het liefst wil zien op safari.

Twee punten.

Een schamel totaal van acht punten.

De gaffelbok is zonder twijfel een opmerkelijk dier...

maar niet groot of eng genoeg om in Amerika's top vijf te komen.

Van de prairiekandidaten heeft alleen de bizon de benodigde kernmerken.

Maar bizons, wapiti's en gaffelbokken zijn allemaal herbivoren.

Wie eet er dan al dat vlees?

Deze jongen.

De zwarte wolf is het alfamannetje...

van z'n roedel in Yellowstone National Park.

En hij heeft honger.

Wolven zijn de aanvalsmacht van Moeder Natuur...

met de dodelijke wapens die een jager heeft.

Door het collectieve breinvermogen van de roedel onderscheiden ze zich.

Ze hebben genoeg andere kenmerken die ze punten oplevert.

Met z'n reukvermogen spoort hij prooien op 3 km afstand op.

Maar hij hoort je al aankomen voordat hij je ruikt.

De wolf zondert zieke en gewonde dieren af voor een makkelijk maal.

Maar z'n uithoudingsvermogen is ook bijzonder.

Daardoor kan hij z'n prooi kilometerslang achtervolgen.

In de winter zakken ze met hun grote voeten niet in de sneeuw weg.

De achterpoten komen exact in de afdruk van de voorpoten te staan.

Hierbij ontstaat een dubbele afdruk.

Hun krachtige kaakspieren werken als een bankschroef.

Ze hebben een ongelooflijk sterke, krachtige beet.

100 kg per vierkante cm, dat is hun bijtkracht.

Dat is ongelooflijk. Dat is een flinke beet.

Hoektanden van 2,5 cm lang verscheuren een karkas.

In de grote vijf van Afrika zit een roofdier met eenzelfde jachttactiek.

De leeuw.

Beide carnivoren jagen in groepen, vallen van achteren aan...

en overweldigen ten slotte als groep hun prooi.

Maar er is een groot verschil in de manier van aanvallen.

Leeuwen liggen in een hinderlaag en benutten het verrassingselement.

Wolven zijn veel brutaler.

Zij liggen niet in een hinderlaag.

Zij bespringen open en bloot en met volle kracht hun prooi.

Door hun enorme scheurkiezen en maaltanden om botten te vermalen...

gaat er niets verloren.

Een territorium kan honderden vierkante kilometers beslaan.

Als vreemden hun territorium betreden, verdedigen ze dat.

De zwarte wolf en z'n roedel winnen.

Voorlopig hebben ze standgehouden...

veilig in de wetenschap dat een nieuwe generatie onderweg is.

Wolven zijn teruggekeerd in onze wildernis...

en de soundtrack van het westen is niet meer geluidloos.

Hoe doet dit roofdier het in onze wedstrijd?

Ik ben gek op wolven. Die moeten echt in de grote vijf komen.

Eerste criterium: kracht.

Wolven hebben krachtige kaken...

maar moeten het van een flink aantal hebben om een grote prooi te pakken.

Drie punten.

Criterium twee: unieke kenmerken.

Een ongelooflijk uithoudingsvermogen...

een ongeëvenaard gehoor en fenomenale tanden.

Daarmee verdienen ze 4 punten.

Derde criterium: gevaar voor de mens.

Hoewel jij en ik niet op hun menu staan...

zijn enkele ongelukkige zielen wel aan hen ten prooi gevallen.

Nog eens vier.

Ten slotte: charisma.

Of je ze nu geweldig vindt of vreselijk...

wolven roepen sterke emoties in ons op.

Vijf punten van de vijf.

De wolf heeft een indrukwekkende 16 van in totaal 20 punten gekregen.

Maar de bizon is duidelijk de winnaar, met 18 punten.

Heel weinig bizons die nu over de prairie zwerven, zijn authentiek.

De meeste van hen, in het wild of in gevangenschap, zijn geen volbloed.

Ze zijn gekruist met vee.

Slechts een handvol raszuivere bizons loopt nog rond in Noordoost-Montana.

Biologen van de American Prairie Foundation...

willen onze graslanden in hun oude glorie herstellen...

door deze voor honderd procent raszuivere bizon te herintroduceren.

Niet te geloven dat het werkte.

Maar niet iedereen werkt mee.

Deze grote stier ziet het niet zitten om aan boord te gaan.

Een dierenarts moet hem verdoven.

Daardoor ontstaat een nieuw probleem.

Hoe verplaats je een beest dat een ton weegt?

Tijd voor een tochtje in de sneeuw, zoals men dat in Montana doet.

Zo vaak kun je niet knuffelen met een bizon.

Maar nu blijkt hoe goed aangepast ze zijn voor de winter op de prairie.

Ik kan m'n hand zowat in z'n vacht begraven...

eerst z'n gewone vacht en dan z'n ondervacht.

Als het in de winter min 40 graden is, heeft hij daar geen last van.

Bizons zijn behoorlijk hardnekkig.

Koppig weerstaan ze de strengste winters die Amerika te bieden heeft.

Hun enorme schedel verricht wonderen als een sneeuwschuiver van bont...

diep gravend op zoek naar een maaltijd.

Morgen leidt deze prijsstier z'n kudde de prairie op.

Dan eisen deze bizons hun rechtmatige plaats op de prairie weer op.

Zij vormen hart en ziel van de graslanden van Amerika.

Geleidelijk aan komen ze weer thuis.

Het is tijd om de wedstrijd van de prairie naar het bos te verplaatsen.

Hoog in het bladerdak ontstaan de contouren van een nieuw huis.

Een echt herenhuis.

Het is 4 meter diep, 2,5 meter breed en weegt een ton.

De Amerikaanse zeearend bouwt het grootste nest in Noord-Amerika.

Maar wat verwacht je anders van het nationale symbool?

Deze zeearend heeft voldoende kenmerken om punten te scoren.

Hij zweeft boven het bladerdak van alle 49 continentale staten.

Het is een fenomenale roofvogel.

Alleen de Californische condor is groter.

De zeearend heeft een robuust oud bos nodig om z'n nest te kunnen dragen...

en eersteklas land langs rivieren die vol vis zitten.

Zoals alle roofvogels heeft hij reusachtig grote ogen...

die de miniemste beweging beneden ontwaren.

En lange, vlijmscherpe klauwen die z'n lunch zo uit het water plukken.

Dankzij krachtige spieren in de poten...

zijn ze in staat tot nog grotere prestaties.

Ik word er nerveus van. Ze zijn tot de tanden toe gewapend.

We zien vogels meestal niet als ruig...

maar de zeearend is een onbevreesde jager.

De klauwen hebben een kracht van 30 kg/cm2, blijkt uit experimenten.

Tienmaal de druk van 'n mensenhand. Geef een boze arend dus geen hand.

Er waren zoveel zeearenden dat ze in het water bij Manhattan visten.

Ze picknickten in Central Park.

Maar tegen de jaren '60...

waren er amper nog 400 broedende paren over in Noord-Amerika.

Tegenwoordig, dankzij de natuurbescherming...

stijgt hun aantal weer.

In de lente verzamelen honderden arenden zich langs de Mississippi...

voor de makkelijkste maaltijd die ze kunnen krijgen.

In de winter bevriezen duizenden draadvinnige elften in het ijswater.

Als in het voorjaar het ijs smelt, komt hun lichaam vrij.

Er bestaat dus inderdaad zoiets als een gratis lunch.

Stroomafwaarts is een ander soort voedsel rijp om geplukt te worden.

De Amerikaanse meerkoet. Wel duizenden weerloze slachtoffers.

De arenden vallen onophoudelijk aan.

Op een macabere manier lijken ze met hun eten te spelen.

En ze stelen net zo lief andermans lunch als dat ze die zelf vangen.

Wat doen ze hier? Opscheppen? Het vlees mals maken?

Wat heeft dit voor zin?

Het blijft een mysterie.

De zeearend is zowel jager als aaseter...

en een geduchte krachtpatser.

Maar waar staat hij in verhouding tot Amerika's andere topdieren?

De zeearend? Kom, ons nationale symbool.

Die moet wel in de top vijf komen.

Anders worden we vervolgd wegens hoogverraad.

We gaan punten toekennen.

Eerste criterium: kracht.

Met de kracht van z'n klauwen en vleugelwijdte verdient hij 3 punten.

Criterium twee: unieke kenmerken.

Van onze kandidaten komt alleen de arend in 49 continentale staten voor.

Weer drie punten.

Gevaar voor de mens.

Als je een klein dier bent, moet je goed uitkijken.

Maar de mens is gevaarlijker voor hem dan hij voor de mens.

Eén punt.

En ten slotte: Charisma. Daar bestaat geen twijfel over.

Als nationaal symbool dient de zeearend al 200 jaar als inspiratie.

Een welverdiende vijf punten.

De zeearend verzamelt twaalf punten.

Niet slecht voor een vogel, maar niet genoeg om aan te mogen schuiven.

De wolf, met zestien punten, is nog steeds in de race.

Maar voor hoe lang?

Onder het bladerdak wachten een hoop andere kandidaten.

Dieren die zich in de schaduwen verbergen...

en een schuilplaats zoeken in het grote woud.

Als jij Amerikaan bent en vlak bij een bos woont...

kun je nu kennismaken met je buurman: de Amerikaanse zwarte beer.

Ursus americanus. Dit is onze beer.

Het is een kleinere en verre neef van de grizzlybeer en de ijsbeer.

Hij heeft één kenmerk waarmee hij zich echt onderscheidt:

de vaardigheid om te klimmen.

Deze moeder heeft vier welpen gekregen. Ze zijn enkele weken oud.

Het is tijd om ze even de buurt te laten zien.

Ze moeten leren welke bessen je kunt eten, welke planten lekker smaken...

en hoe je kunt ontsnappen als er gevaar dreigt.

Een grizzlybeer, tweemaal zo groot.

Hij lust graag een welpje als diner.

Hij kan maar één kant op: naar boven.

Anders dan de grizzly is deze beer gebouwd voor de verticale wereld.

Hij heeft kortere, niet-intrekbare klauwen...

die op haken lijken. Perfect om mee te klimmen.

Ik heb ze al eens gefilmd. Ze zijn behendig en lichtvoetig.

Net een eekhoorn, alleen wegen zij honderden kilo's.

De welpen zijn ver buiten het bereik van de grizzly.

Verslagen trekt hij verder.

In de grote vijf van Afrika zit ook een klimmer: de luipaard.

De verrassend behendige beer kan net zo snel klimmen.

Maar terwijl de luipaard z'n maal mee omhoog sleept...

klimmen zwarte beren om eten te zoeken, zoals honing en dennenappels.

Tegenwoordig is de zwarte beer zelden alleen in de bossen.

Maar ze kunnen zich prima aanpassen aan een veranderende wereld.

Hang je vogelvoerbakje waar je wilt, de beer komt er toch wel.

De zwarte beer verdient een pluim. Om te overleven moet je je aanpassen.

En de zwarte beer is daar echt heel goed in.

Deze dieren zijn perfect ingesteld op de bossen.

Maar dat hoeft niet ver weg te zijn. Achter je huis bijvoorbeeld.

Mijn god, hij komt binnen.

De zwarte beer is een vernieuwende probleemoplosser.

Maar als ze zich te zeer op hun gemak voelen...

kan het gevaarlijk zijn voor hen, en voor ons.

Hoe doet de ingenieuze zwarte beer het bij de concurrentie?

Voor kracht krijgt hij drie punten.

Sterk genoeg om zich omhoog te hijsen...

maar niet zo sterk als z'n neef, de grizzly.

Voor unieke kenmerken:

Z'n vermogen om 1 meter per seconde te klimmen is goed voor 3 punten.

Dan: gevaar voor de mens.

Soms heeft een aanval een dodelijke afloop.

Maar de timide zwarte beer trekt zich terug als je terugvecht.

Nog eens drie punten.

Ten slotte: charisma.

Het is absoluut spannend om een zwarte beer te zien...

maar hij kan niet op tegen de grizzly.

Drie punten van de vijf.

In totaal 12 punten, net als de Amerikaanse zeearend.

Niet genoeg om mee te doen in de grote vijf van Amerika.

Iemand in het bos moet de lat wat hoger leggen.

Twee meter hoog, 500 kilo zwaar.

Toffe kroon.

Maak kennis met de eland, 's werelds grootste hert.

Die jongens zijn geweldig. Ze zijn reusachtig groot.

De eland is wel het bizarste dier dat ik heb gefilmd.

Hij ziet er gewoon raar uit.

Alsof God alle overgebleven onderdelen aan elkaar heeft gezet.

Dit enorme dier van twee meter hoog...

op die lange, dunne poten.

Mooie lange benen en een flinke bos hout.

Altijd goed wat mij betreft.

Het gewei kan wel 36 kilo wegen...

en even breed zijn als een man lang is.

Een eland is dan wel een vegetariër, het is toch een intimiderend dier.

De stieren zijn even gewelddadig als alle grote vijf van Afrika.

Ze zijn driftig. En als je ze boos maakt, heb je een probleem.

Je hoeft je niet alleen zorgen te maken om het gewei.

De poten van de eland zijn heel gevaarlijk. Ze schoppen keihard.

Maar hij heeft ook een zachtere kant.

Deze moeder is pas bevallen.

Na een winterzwangerschap en een tekort aan voedsel...

moet ze nieuwe krachten opdoen voor de kou weer invalt.

Ze heeft een hoop in te halen.

Wat zij nodig heeft, is een opkikker met natrium en een vleugje ijzer.

Daarvoor zal ze een nat pak moeten halen.

Waterplanten bevatten veel meer voedingsstoffen die ze nodig heeft.

Maar dit gedrag is uniek.

De eland is het enige landzoogdier in Noord-Amerika...

dat waterplanten eet.

Een kenmerk dat hem extra punten oplevert.

Als jij een herbivoor bent en een manier bedenkt...

om toegang te krijgen tot waterplanten én landplanten...

dan ben je alle andere herbivoren een stap voor.

Hun neusgaten sluiten met speciale kleppen...

waardoor ze één minuut hun adem kunnen inhouden als ze grazen.

Twintig kilo voedsel per dag is een behoorlijke eis om aan te voldoen.

En je kapsel gaat er niet beter van zitten. Arme dame.

De eland is het enige landzoogdier in Amerika...

dat graast onder water.

De mannetjes worden groter in het streven naar iets hogers:

een gewei.

Elk voorjaar moet het gewei van een stier weer helemaal aangroeien.

Met meer dan 2 cm per dag...

geldt dat als praktisch de snelste weefselgroei in het dierenrijk.

Een buitenlaag van zacht fluweel, rijk aan bloed...

zorgt voor deze spectaculaire groei.

Maar in de herfst moet je er ruiger uitzien.

De mannetjes schrapen de basthuid af en poetsen hun wapens op.

De stieren zijn klaar om ertegenaan te gaan.

Het is voorbij. De verliezer trekt zich terug om z'n wonden te likken.

De winnaar eist z'n recht op met een liefdesdrankje vol feromonen.

Daar worden de vrouwtjes wild van.

Dames, waar zijn jullie mee bezig? Kom op.

Men denkt dat dit bizarre ritueel om in de urine te rollen...

de ovulatie van de koe versnelt.

Als ze er klaar voor is, mag de stier een nieuwe generatie verwekken.

Maar is de eland de koning van het woud?

Laten we eens kijken.

Eerste criterium: kracht.

De eland is een grote, ruige bruut.

Zeer zeker vijf punten van de vijf.

Tweede criterium: Met welke speciale kenmerken onderscheiden ze zich?

Bizarre anatomie, enorm gewei...

onder water grazen met speciale neusgaten.

De eland heeft het allemaal. Weer vijf punten.

Gevaar voor de mens.

Ik ben vaker aangevallen door elanden dan door grizzly's.

De eland is een enorm, agressief dier.

Door botsingen met elanden komen elk jaar minstens tien mensen om.

Vier van de vijf punten. Niet slecht voor een vegetariër.

Ten slotte: charisma.

Deze jongens maken elke autorit de moeite waard...

zolang je ze niet op je motorkap krijgt.

Een rare, maar charismatische vijf.

19 van de 20 punten.

De eland heeft de zwarte beer en de zeearend verslagen.

Hij is de winnaar van 't bos en voegt zich bij de grizzly en de bizon...

in onze zoektocht naar de grote vijf van Amerika.

De eland is wel de koning van het woud...

maar het woud is tegenwoordig niet meer wat het was.

Elk jaar zijn er duizenden botsingen tussen auto's en elanden.

Op een bepaald stuk weg in Idaho...

zijn in vier jaar tijd 169 van deze enorme herten verongelukt.

Deze biologen uit Idaho bestuderen de looproutes van de elanden...

om te kijken hoe ze toekomstige botsingen kunnen voorkomen.

Kom dan aan land.

Ze is geraakt.

Zodra de eland verdoofd is, krijgt ze een zender om.

Door signalen van de zender kunnen ze de gangen van het dier nagaan.

8944.

Dit is een bijzondere kans om dit dier van nabij te bekijken...

en haar gezondheid vast te stellen.

Haar versleten tanden geven haar leeftijd aan.

Hier heeft ze er vier van aan elke kant.

Er zit een flinke afstand tussen de tandbasis en het tandvlees.

Ze zal tussen de tien en vijftien jaar oud zijn.

Gespleten hoeven dragen haar gewicht van een ton.

Hier zit een zacht gedeelte, vergelijkbaar met onze vingertoppen.

Deze twee tenen kunnen wijd gespreid worden.

Dat geeft ze extra stabiliteit.

Dan is er de halskwab...

een bundel van huid en vacht bungelend onder de kin...

die wetenschappers nog voor raadselen stelt.

Dit kan heel lang worden.

Dan is er nog iets. Iets wat we niet makkelijk kunnen zien.

Joshua, we gaan negentig seconden teken tellen.

Eén, twee...

Onder de vacht schuilt een diertje dat gedijt op ellende.

Tien, elf, twaalf...

De teek.

13, 14, 15...

Hun zucht naar bloed verandert ze van een zandkorreltje...

in het formaat van een rijpe druif.

17, 18, 19, 20...

Door de jeuk van de teken kan een eland z'n huid rauw schuren.

Hij kan letterlijk doodgezogen worden.

Op één karkas telden onderzoekers 100.000 volgezogen parasieten.

Het is een probleem in het zuidelijke verspreidingsgebied.

Maar door de klimaatverandering verspreidt de teek zich noordwaarts.

24, 25... Veel meer. Kijk maar, Scotty.

Dit vrouwtje is er helemaal bedekt mee.

Het is mogelijk dat de teken haar doden...

lang voordat ze van ouderdom sterft of een ongeluk krijgt.

Het is rustig op de weg naar onze volgende bestemming...

op zoek naar onze laatste kandidaten voor de grote vijf van Amerika.

We hebben bergen, prairies en wouden gehad.

Er is nog één regio over om te ontdekken.

Dat is de ruigste en adembenemendste van allemaal.

De grote vijf van Afrika zouden het hier geen dag uithouden.

Ten noorden van de taiga wachten kariboes de winterstorm af.

Dit zijn de rendieren van Amerika.

Met hun brede hoeven kunnen ze goed de slee van de Kerstman trekken.

Ze wisselen elk seizoen zelfs van schoenen.

In de zomer verzachten de zolen en zwellen op...

om grip te krijgen op de drassige grond.

In de winter snijden de scherpe hoeven in het ijs als ski's.

Hoeven zijn ook nuttig om mee te graven in de sneeuw...

om nog wat voedsel te kunnen vinden.

Hun neuzen zoeken koolhydraatrijk mos: het zogeheten rendiermos.

Elk dier dat dat kan eten in zo'n gure omgeving en zo groot wordt...

is een verbazingwekkend dier.

Vooral de vrouwtjes moeten zoveel mogelijk eten.

Want 90 procent van hen is zwanger.

Ongeduldig wachten ze de eerste tekenen van de lente af.

In de ijskoude van het poolgebied dient de lente zich eindelijk aan.

En daarmee de onweerstaanbare drang om te bewegen.

Miljoenen hoeven kletteren dreunend over de toendra.

Bijna 5000 kilometer lang.

Dit is wat de kariboe onderscheidt.

Dit is de langste trek over land ter wereld.

Niets in Afrika kan daar tegenop.

De omstandigheden hier zijn een stuk slechter.

In Afrika incasseren de gnoes de zonnestralen...

en de kariboes vriezen halfdood in de ijzige kou van het poolgebied.

Met de kariboes komen de wolven, die noordwaarts met ze mee trekken.

Maar de kariboes leiden in deze dans...

en mijden de jager met de gratie van een zwerm vogels.

Niets kan ze tegenhouden.

Het zijn sterke zwemmers. Ze kunnen een rivier oversteken met 10 km/u.

Eén kilometer in zes minuten, even hard als de mens kan rennen.

Een trek van 5000 km is zwaar voor de zwangere vrouwtjes.

En het draait allemaal om de timing.

Ze moeten de noordelijke weiden bereiken voor ze werpen.

Komen ze er te snel, dan is alles nog met sneeuw bedekt.

Alles is perfect gesynchroniseerd...

tot op het moment in juni waarop alle vrouwtjes bevallen.

50.000 kariboes, allemaal op dezelfde dag jarig.

Iedereen doet zich te goed aan het wolgras...

dat opbloeit onder de warme zomerzon.

Het staat niet lang op tafel.

De eerste vorst dient zich half augustus al aan.

Daarna bestaat het dieet uit paddenstoelen.

Half oktober trekt de kariboe weer verder.

Hij trekt naar het zuiden, om beschutting te zoeken in het woud.

Deze dans wordt al duizenden jaren in de toendra uitgevoerd...

wisselend met de seizoenen.

Waar staat de kariboe ten opzichte van Amerika's grootste en beste?

Eerste criterium: kracht.

Niet het grootste, niet het kleinste hert. Een middelmatige drie dus.

Criterium twee: met welk apart kenmerk onderscheiden ze zich?

Die trek van 5000 km door de sneeuw die eindigt in een geboortegolf...

is absoluut vier punten waard.

Dan: gevaar voor de mens.

Dat gewei mag er ruig uitzien, het wordt niet tegen de mens ingezet.

Eén punt.

Ten slotte: charisma.

De rendieren van de Kerstman spreken het kind in ons wel aan.

Drie punten van de vijf.

Daarmee heeft de kariboe 11 van de 20 punten.

Hij haalt de selectie niet.

De wolf, met 16 punten, heeft hem verslagen.

Dat betekent dat de wolf de vierde plaats inneemt van de grote vijf...

en zich bij de grizzly, de bizon en de eland voegt.

Maar er is nog één plaats vrij.

En nog maar één kandidaat die die titel verdient.

De ijsbeer.

De ijsbeer is m'n persoonlijke favoriet.

Ze zijn wel 3,6 meter hoog als ze zich oprichten.

Is er nog een dier dat beter bij de grote vijf past? Dacht het niet.

Het is de grootste carnivoor op land.

De grootste landjager op aarde.

Die hoort in ieders grote vijf, van elk continent, elke planeet.

Dit is de nummer één.

Groter of beter dan de ijsbeer bestaan ze niet.

Een volwassen mannetje heeft een schofthoogte van 1,5 meter.

De grootste die ooit is aangetroffen, woog bijna 1000 kilo...

bijna net zoveel als een auto.

Hoe kan zo'n reus in het ijzigste landschap op aarde leven?

Ze jagen op zeehonden op het zeeijs. Maar ijs is ijs.

Het smelt, het beweegt, het kruit.

Onder het ijs verschuilt zich een rijke voedselbron...

als je die kunt vangen.

Een beer kan het hol van een zeehond ruiken door een meter sneeuw heen.

Hij heeft de kracht om onuitgenodigd door het dak heen te breken.

Een subtielere aanpak is wachten tot een zeehond naar boven komt.

De taps toelopende nek schiet als een torpedo naar beneden.

De zeehond maakt geen enkele kans.

Er staat altijd maar één ding op het menu van de ijsbeer.

Vlees.

Dus als je zelf op de Noordpool bent: pas maar op.

Misschien sta je zelf wel op het menu.

Een hongerige beer grijpt elke kans aan op een maal, wat het ook is.

Alles wat beweegt, is een prooi.

Best eng.

Twee lagen dikke vacht en een speklaag van tien centimeter...

houden de beer warm als het min 40 graden is.

De beer is bijna onzichtbaar voor een warmtebeeldcamera...

waaruit blijkt hoe weinig warmte er ontsnapt.

De ijsbeer voelt zich zeer op z'n gemak op het land.

Maar in het water blijkt z'n echte schoonheid pas.

Deze beer heeft zich aangepast aan de meest vijandige omgeving op aarde.

Het is er ijzig koud, en deze beer springt er gewoon in.

De holle haarschachten en al z'n spek houden de beer drijvende.

Zwemvliezen maken van z'n voeten peddels.

Daardoor kan hij lange afstanden afleggen in open water.

Elk jaar trekt een beer over 100.000 vierkante kilometer ijsschotsen.

Soms legt hij wel 50 kilometer per dag af.

Op een eiland in Noord-Canada is deze beer iets groots op het spoor.

Walrussen.

Het is een feestmaal dat op hem wacht.

Als hij dichtbij genoeg kan komen zonder ontdekt te worden.

Op het toepasselijk geheten Walruseiland in de Hudsonbaai...

ligt een potentiële maaltijd te dutten aan land.

Blijk gevend van buitengewone slimheid en intelligentie...

sluipt de beer tegen de wind in...

stilletjes om de enorme stieren heen die hoog op de rotsen slapen.

Hij laat zich stil in het water zakken...

zwemt om naar waar de moeders en jongen dicht bij de rand liggen...

en stort zich er dan brutaal in.

De beer richt zich op een jong.

De dappere poging van z'n moeder hem te redden is nutteloos.

Jongen zijn een makkelijk doelwit.

Maar op deze zeldzame beelden...

is te zien hoe een beer een enorme walrusstier uit het water trekt.

Een ijzingwekkend beeld...

maar een die de superioriteit van de ijsbeer bevestigt als topjager.

Het eindoordeel is een uitgemaakte zaak.

Voor kracht is dit onbetwistbaar vijf punten.

Unieke kenmerken waarmee hij zich onderscheidt:

Het vermogen in het poolgebied te overleven op enkel vlees...

z'n prooi te ruiken op kilometers afstand...

en lange afstanden te zwemmen door ijzig koud water...

levert de beer weer vijf punten op.

Dan: gevaar voor de mens.

Een hongerige beer is onvoorspelbaar en het gevaar is heel reëel.

Absoluut weer vijf punten.

Ten slotte: charisma.

De ultieme jager moet wel de maximale vijf punten krijgen.

Een perfecte score.

De ijsbeer is onbetwistbaar een van de topdieren van Amerika.

Maar het is ook een dier dat in een crisis verkeert.

Hij wordt nu van dichtbij gevolgd.

Uit onderzoek blijkt een onheilspellende trend.

Hier in de Beaufortzee, voor de noordkust van Alaska...

is het poolijs aan het slinken.

Om op stevig ijs te blijven moeten beren soms verder noordwaarts gaan.

Maar dan raken ze verwijderd van de zeehonden.

Andere zijn gestrand aan land in de warme zomermaanden...

niet in staat om voedsel te vinden.

Dat heeft z'n effect op de berenpopulaties.

Hier in Alaska sterft 60 procent van de welpen in hun eerste jaar.

Een aanzienlijke toename in tientallen jaren.

Over het algemeen zien de cijfers er grimmig uit.

Men voorspelt dat één derde van de ijsberen is uitgestorven...

tegen het jaar 2050.

Dit onderzoeksteam van geologen controleert...

hoe de beren zich aanpassen aan deze snel veranderende wereld.

We zijn zo bij hem. Maak je klaar om te schieten.

Ze hebben een mannetje van een mooi formaat gevonden.

Mooi schot. We moeten hem weghouden bij dat dunne ijs.

Het team probeert hem bij het water weg te houden.

Hij wil het water in. Laten we hem het vlakke land op drijven.

De verdoofde beer zou snel verdrinken.

Kom op beer, de andere kant op.

Hij gaat al om. We geven hem een paar minuten om te ontspannen.

Ik trek me wel wat terug.

Het zijn hopeloze tijden in het poolgebied.

Dat maakt dit enorme beest nog indrukwekkender.

Z'n voeten alleen al zijn een wonder van techniek.

Gigantische poten van 30 cm doorsnee verdelen z'n gewicht op het ijs.

Minuscule bobbeltjes op de huid van de voetzool...

en dikke plukken haar tussen de tenen geven hem grip.

Een ongelooflijk dier.

Z'n klauwen zijn korter dan die van de grizzly, en gekromd.

Perfect om mee over ijs te rennen en glibberige zeehonden te pakken.

De tanden zijn onmiskenbaar die van een vleeseter.

Maar zonder ijs heeft hij geen kans om zeehonden te vangen.

Deze aanpassingen voor in het poolgebied zijn nutteloos.

De ijsbeer verdient een plek in de grote vijf.

Maar belangrijker nog, hij verdient de kans te overleven.

Hun jachtgronden smelten, de klok tikt door.

Dit is een diersoort die we niet kwijt mogen raken.

Als we niets doen, sterft hij voorgoed uit.

Maar er is ook goed nieuws.

Deze beer is al eerder gevangen.

Deze beer is tweemaal getatoeëerd.

Hij is gemerkt in 2001, als eenjarige.

Hij woog toen nog geen 200 kilo.

972.

Daarmee behoort hij tot de klasse der zwaargewichten.

Hij kan nog 220 kilo aankomen.

De lijst is compleet.

De ijsbeer voegt zich bij de grizzly, de wolf...

de bizon en de eland.

Een mooie lijst. Dit is de grote vijf van Amerika.

Deze grote vijf houden stand tegen elke andere grote vijf.

De grote vijf van Amerika zijn net zo schitterend als welk ander dier ook.

Er zijn duizenden andere dieren die dit ook verdienen.

Alle dieren maken deel uit van het web des levens.

Geen enkel dier is belangrijker dan het andere.

Noord-Amerika beschikt over een adembenemende fauna.

Van de bergen tot de prairie, van de wouden tot het poolgebied...

wij moeten toezicht houden op deze levende kostbaarheden...

terwijl we in het gezelschap leven van de topdieren van Amerika.

Vertaling: Marja de Bruijn