Original subtitles

Schotland, 1306

De dood van Koning Alexander lll laat het land zonder opvolger achter.

Machtige edelen vechten om de Schotse kroon.

Machtige Clans sluiten zich aan bij de gevreesde koning van Engeland.

Maar Robert The Bruce heeft gestreden met William Wallace.

En gelooft nog steeds in Schotse onafhankelijkheid.

Wederom staat Schotland op de rand van burgeroorlog.

Maar het vuur van de vrijheid brandt in de harten van haar volk.

Na de dood van William Wallace...

...wilde Robert The Bruce de troon van Schotland opeisen.

De afspraak was rond.

Het landgoed van The Bruce werd overgedragen aan de Comyn Clan.

En John Comyn liet zijn claim op de troon vallen.

Het was een koude dag.

Een bitterkoude wind blies de sneeuw tegen de heuvels op.

En tegen de muren van de Greyfriars Kerk.

Ze spraken af op heilige grond, om ongewapend te onderhandelen.

Maar na de mislukte strijd van William Wallace, heerste chaos.

En de Schotse Clans wantrouwden elkaar.

Robert. Fijn om je te zien.

We hebben veel te doen, als we onze landen willen samenvoegen.

We moeten de erfenis van William Wallace neutraliseren.

Zijn idealen leven nog onder z'n opvolgers.

En als wij onze macht willen verenigen onder Engeland...

...kunnen we niet hebben dat duizenden landgenoten...

...en een aantal machtige Clans om revolutie schreeuwen.

Wat is dat? - The Bruce wist het.

Zelfs na hun overeenkomst had Comyn samengezworen...

...om hem te laten arresteren voor hoogverraad.

Dus we kunnen de gebruikelijke beleefdheden wel achterwege laten.

Je kwam naar mij toe en bood je landgoed aan...

...in ruil voor mijn steun aan jouw aanstelling als koning.

Was dat geen verraad aan Engeland?

En mocht ik dat landgoed houden, nadat je tot koning gekroond was?

Doe me een lol, Robert. Doe niet alsof je een heilige bent.

Dat ben je allesbehalve.

Jij lokte Edward in de val, maar hij ontsnapte. Nu ontsnap jij aan mijn val.

Morgen ontsnap ik aan jouw val. Zo gaat dat door tot we beiden oude mannen zijn.

Zoals onze vaders voor ons.

En nog altijd behoud je die blik van oorlog in je ogen.

Je moet echt leren om je te beheersen. Anders wordt het je dood nog.

Comyns mannen waren klaar, maar die van The Bruce verzetten zich.

Geleid door de grote krijger James Douglas.

Wat, Scott?

The Bruce sneed Comyns keel door in de kerk, om de kroon te veroveren.

Wie vertelt hier nou het verhaal? - Het klopt niet.

Het was jaren geleden, hoe weet jij dat? - Van oom Brandubh.

Je oom vertelt het op zijn manier, ik op de mijne.

Maar het is niet waar. Lk weet hoe het gebeurd is.

Zal ik verdergaan? Of ga je liever slapen?

Ik weet hoe je in elkaar steekt. Je wilt het enige dat je niet kan hebben.

Je wilt een William Wallace zijn. Je wilt geliefd zijn zoals hij dat was.

Je wilt dapper zijn zoals hij dat was. Vrij zijn zoals hij dat was.

Wat een vreselijk verlangen. Wat moet dat gruwelijk aan je vreten.

Is dat wat je nu wilt?

Jezelf op m'n zwaard storten? Vandaag sterven?

Eén moment een holle, lege echo zijn van de man die William Wallace was?

Ga je gang dan maar.

Nee?

Jij hebt er zeker niet zo één bij je?

Daarom slaagde Robert The Bruce er niet in koning van Schotland te worden.

Er ontstond een enorm gevecht. Beide mannen waren ervaren krijgers.

Ze vochten om de kroon en de superioriteit van hun Clan.

En voor de toekomst van Schotland.

Maar The Bruce vocht voor vrijheid, Comyn was stroman van de Engelsen.

De kerkdeuren vlogen open.

Door de vlammen kon niemand zien wie de man was die naar buiten kwam.

Was het The Bruce of The Comyn?

The Comyn?

Of The Bruce?

Ze dromen.

Zullen we ooit nog vechten? Het is jaren geleden dat The Bruce gekroond werd.

Zes veldslagen verloren. Oom Brandubh zegt dat hij geen leger meer heeft.

Hij noemt hem de koning-veinzer.

Dat weet ik, Carney. Maar zo zou ik hem nooit noemen.

Help me met die emmers.

In slechts zes jaar tijd hebben we dit land om zeep geholpen, nietwaar?

Jij en ik.

We zijn koninklijke ambitie.

Drie dagen, hooguit vier. Dan zijn we veilig in het noorden.

Gaan we ooit naar huis? - Mis je je moeder?

Ik mis m'n moeder ook.

Maar die van jou woonde in een kasteel. - Inderdaad.

Daar ben ik geboren. Dat is m'n thuis.

Overal velden en bossen om ons heen. Daar speelde ik als kleine jongen.

Kunnen we daarheen? - De Engelsen hebben het afgepakt.

Nu zit er een vet zwijn in zijn stoel aan zijn tafel.

Eén dag, zeker weten. - Dat zal wel.

Op een dag zitten wij aan die tafel, hè? Wild zwijn te eten en wijn te drinken.

Die man daar gaat Schotland bevrijden.

Ik ga mijn kasteel terugnemen. lk ga dat Engelse zwijn aan mijn zwaard rijgen.

En daarna ga ik hem van mijn kasteelmuur afgooien.

En jij kan dan ook naar huis. Een beetje ouder, meer man dan jongen.

En dan zal je je moeder weer zien, na de winter. Let maar op.

We gaan niet naar Noorwegen.

Verlaat me.

Ga naar huis. Naar je gezin.

Het is voorbij.

En mocht iemand je vragen:

'Wat is er gebeurd met Robert The Bruce?'

Zeg ze dan dat je het niet weet.

Zeg dat je voor The Comyn gevochten hebt. En voor de Engelsen.

Ga naar huis.

Hou onmiddellijk op met die praat. Jij bent de koning.

God kiest koningen, James. Niet de mens.

We zijn uitgevochten, knul. Waar vochten we eigenlijk voor?

Ga naar huis, zegt ie. Zeg dat we voor Comyn vochten.

Ik heb gehoord dat Comyn vijftig goudstukken voor hem betaalt.

Dan zouden we ook van James verlost zijn.

Hou op. Dat mag niet, dat is een zonde. - We hoeven hem niet te doden.

Alleen te vangen.

Er staat een prijs op je hoofd. Je bent niet veilig.

Ik blijf voor je vechten.

Voor Schotland.

Kijk naar die gezichten, James. Kijk dan.

Ze zijn verslagen. Moe gestreden.

Het is voorbij.

Zijn jullie gewapend?

Laat de vissen het werk doen, Hamish. Anders springen ze van de haak.

Laat ze eerst wat knabbelen, dan slaan ze zichzelf aan de haak.

Juist. Pakaan.

Wat doen jullie drie hier? Jullie huis is toch in het zuiden?

Dat van hem ook.

Hij wil de beloning, net als wij.

De beloning? - Vijftig goudstukken.

Die beloning is niet voor jullie. - Wij zijn met z'n drieën, James.

Je weet dat dat niet uitmaakt, al waren jullie met tien.

Ik dacht dat jij een fatsoenlijke vent was.

Ik heb erg genoten van jouw muziek, de afgelopen maanden. En jij...

lk heb jou nooit gemogen. Maar ik zou gestorven zijn voor je, als landgenoot.

Het is voorbij. The Bruce heeft gefaald. - Hij heeft de veldslagen niet verloren.

Jullie wel. En mannen zoals jij.

Jullie hebben hem verzaakt, en nu jaag je op hem voor geld.

Als wij het niet doen, doet een ander het.

Judassen. Allemaal verraders.

Knul, wat doe je?

Hou je erbuiten.

Je had Hamish niet hoeven doden.

Hij had een bijl. - Die kon hij amper tillen.

Hij richtte op z'n rug. - Hij was een kind. We moeten hier weg.

Hij ademt nog.

Wat doe je?

Hij weet waar we naar toe gaan. - Zo sterft James Douglas niet.

Zeg een gebed.

Jou kan ik wel bevrijden, hè?

Dat je dag vol zegeningen mag zijn, als de zon die in de lucht schijnt.

Dat je altijd de moed mag hebben, om je vleugels uit te slaan.

Verlaat me niet. - Ma.

Haal het niet in je hoofd.

Pak aan.

Help me eens even.

Ik help toch? - Dank u, mijnheer.

Hebben we verloren?

We hebben gewonnen.

Mooi. Help me nu die emmer vullen.

Natuurlijk, mevrouw.

Wie denk je dat je bent?

Ik ben de koning.

Is dat genoeg? - We zijn nog niet klaar.

Die is mooi. Kijk eens.

Het is mooi. Voor jou.

Voor je vader.

Kniel naast me.

Wil je iets zeggen?

Ik mis je. Lk wou dat je ons nooit had verlaten.

Ik hoop dat Engelsen de nep koning vinden en doden.

Denk je dat hij ons kan horen, ma? - Ja.

Naar huis? - Ja.

Z'n paard is daar heen gegaan. - Mooi, hij is te voet omhoog gegaan.

En onze paarden dan?

Denk je dat die van jou wel omhoog kan? Michael heeft een magisch paard.

Zeker weten, hij is hier langs gekomen.

Hij heeft een hoop sporen achtergelaten.

Laatje handen eens zien. - Ze zijn smerig.

Omdat je ze niet gewassen hebt.

Je favoriet. - Lk wil meer soep.

Eerst dit. - Lk ben jarig. lk wil soep.

Hoe was je dag, Scott? - Goed, tot zover. Wat heb je voor me?

Hetzelfde als altijd. Heb je de geiten gevoerd, Iver?

We danken U voor Scott. Vandaag vieren we het begin van z'n elfde jaar.

Hij is een goede knul. Hoewel hij soms een beetje wild is.

Hij vertrouwt op U. Hij is een goede knul. Een goede zoon.

We bidden voor Schotland en onze koning. Geef hem kracht.

We bidden dat u ons beschermd in de komende winter.

En dat we voedsel en veiligheid mogen hebben. Amen.

Geef me wat brood. - Wacht op je beurt. Alsjeblieft, Carney.

Vertel het verhaal, ma.

Niet weer. - Het is mijn verjaardag. Begin bij de kerk.

Het gewelddadige stuk.

Goed dan.

The Bruce had John Comyn ontwapend.

Daarna werd The Bruce geëxcommuniceerd door de kerk...

...en misdadiger genoemd.

Maar de Schotse priesters kroonden hem tot koning.

Zijn familie werd hem afgenomen. Zijn vrouw, Elizabeth.

Z'n kleine prinsesje, Margery.

Hij zette de vrijheidsstrijd voort die William Wallace begon.

Tegen het Engelse leger en de Clans die hem niet steunde.

Vele jaren vocht hij en vele jaren verloor hij.

Keer op keer.

Hij vocht tot de rivieren rood zagen van Schots bloed.

Tot hij opgejaagd werd als een beest. Door Engelsen en Schotten.

Degene die het hoofd brengt van Robert The Bruce...

...zal een bedrag ontvangen...

...van vijftig goudstukken.

Maar hij zal een nieuw leger verzamelen en opnieuw vechten.

Wie weet vechten jullie met hem. - Lk niet.

Hij zal winnen. En dan zijn we allemaal vrij.

Ik heb hem gezien in het bos. Hij leek wel bijna dood.

Is dat zo? - Echt waar. lk heb hem echt gezien.

Als je een vreemde man in het bos ziet moet je dat zeggen.

Dat doe ik toch?

We zijn soldaten. We moeten eten hebben. En bier.

Als je dat hebt.

Voor wie vechten jullie? The Bruce of Comyn?

Mijn vader vocht voor Robert The Bruce. - Is dat zo?

Ja. Hij was heel dapper. Dat heeft The Bruce hem zelf verteld.

Is dat zo?

We vertellen de verhalen. Ga terug.

Waar is hij nu? Nog aan het vechten?

Hij is gesneuveld.

Wij steunen de Comyn Clan. Zou jij ook moeten doen.

Jullie leiders hebben hem trouw gezworen.

Mijn vader heeft ook met William Wallace gevochten.

Schotland is met Wallace gestorven, als je het mij vraagt.

We zijn u dankbaar voor de maaltijd. We gaan nu.

Tenzij u wilt dat we blijven. Een weduwe kan wel wat hulp gebruiken.

Ik zei, we gaan. - Wat vind je meisje?

Kan je niet wat hulp gebruiken?

Ik zei, we gaan weg. Kom mee.

We vertrekken.

Maak dat je wegkomt. - Ga jij voor held spelen?

Dat hoeft hij niet. Kom mee.

Ik laat je zien wat er met helden gebeurt. - Naar buiten.

Schotten die Schotten aanvallen. Waarom?

Op een dag zullen we allemaal vrij zijn.

Op een dag zullen we allemaal dood zijn.

Michael is gewond.

Ik ben gewond. - Wie ben jij?

Ik ben een soldaat. lk heb hulp nodig. - Voor wie vecht je?

Zie je niet dat ik gewond ben? - Lk ben de sheriff, voor wie?

We volgden Robert The Bruce tot aan de rivier.

We?

Ze zijn dood. Hij heeft ze gedood. Maar hij is gewond. Zwaargewond.

En je weet vast wel dat er vijftig goudstukken op z'n hoofd staan.

Dat kunnen we delen. Oké?

Geef hem je paard.

Laat zien. Als je de waarheid verteld helpen we je.

Jullie twee, ga met me mee.

Wijs de weg.

Hier is het.

Ze liggen verderop.

Zie je? Dat is het zwaard van The Bruce.

Hij kan nooit ver weg zijn. Hij is gewond.

Wat denk je er van? Help je me?

Je zal niet lang meer pijn voelen.

Het spijt me, knul. - Meekomen.

Iedereen die het hoort wil de beloning. Als we zwijgen is het voor ons.

Vijftig goudstukken. Dan geeft het niet dat je een kleintje hebt. Dan ben je rijk.

Het zwaard kan van hem zijn. Het is oud genoeg.

Of we hem vinden of niet, dit moet onder ons blijven.

Zeg het tegen niemand. Geen man of vrouw.

Als je je mond voorbij praat, zullen ze je verraden. Zoals altijd.

Zou je met hem vechten tot de dood? Onze koning?

Hij is mijn koning niet.

Hoeveel vaders, zonen, broers zijn gesneuveld voor zijn ijdelheid?

Als we hem vinden is hij waarschijnlijk al dood. Maar zo niet...

lk zou graag tegen hem vechten. lk zal hem de betekenis van vrijheid laten zien.

Ga zitten, stom joch.

Kom te voorschijn.

Hoor je me? Robert?

Robert The Bruce, hoor je me?

Kun je me horen? Wij zijn vrienden.

We zullen je wonden verzorgen en te eten geven.

Denk je dat hij in de bergen is? Dan moeten we onze paarden achterlaten.

Nee, hij is gewond. Dan gaat hij bergaf.

Robert The Bruce, wij zijn vrienden.

Hoi, kinderen.

Hoewel, Carney, jij bent geen kind meer.

Inlay, bind de paarden goed vast.

Iver, wat goed om jou weer te zien.

Oom.

Scott. Kleine schavuit dat je bent. Kom hier, neefje.

Ik heb iets voor je verjaardag. - Echt waar?

Iemand moet Iver tegenstand bieden - Vergeet het maar.

Ik versla je volgend jaar.

Dan moet je trainen, jongen. - Raad eens?

Er zijn soldaten geweest. Carney heeft ze weggejaagd.

Waarom?

Ma had ze te eten gegeven, maar één van hen werd gemeen.

Is dat zo?

Carney, kom mee. Iver, laat jij m'n mannen zien hoe ze moeten schieten.

Gaan jullie twee maar.

Brandubh. - Ben je zondag naar z'n graf geweest?

Elke dag. - Mijn broer was een gelukkig mens.

Tot de dood hem opeiste.

Hallo, liefje. - Wat heb je daar?

Dit zwaard, er zijn stukjes af. Kijk, hier en hier.

Het moet gerepareerd worden. - Van wie is het?

Van een edelman.

Ik kan het Ouwe Sean vragen, maar ik weet dat jij bij 'm in de leer bent.

Hij krijgt meer complimenten voor jouw werk dan dat van hemzelf.

Repareer het gedurende de winter, laat hem je vaardigheid zien.

Wie weet is het genoeg voor z'n dochter. Lk wil goud in het handvat hebben.

Het werk moet perfect zijn.

Neem mee en ga.

Wil je wat drinken?

Dus er waren soldaten?

En er waren problemen? - Het was niets. We zijn veilig.

Hoe lang nog?

Wil je niet in het dorp wonen? - We zijn hier gelukkig.

Maar niet veilig.

Ik wil jullie helpen. - Dat doe je ook.

Mijn huis is veilig. En warm.

En eenzaam.

Ik kan goed zingen.

Toen je m'n schoonzus was luisterde je graag naar mijn liederen.

Ze zijn dood. Die mannen.

Ik heb ze gedood.

Maar in het dorp hoef je nooit meer bang te zijn voor onbekenden.

Dat is niet ik wat wil.

Dit is m'n laatste bezoek voor de sneeuw smelt.

Daarna neem ik Carney mee. - Daar is hij niet klaar voor.

Hij is volwassen. Een man van de Clan.

Als gunst aan jou neem ik hem niet meteen mee.

Trouwens, hoe lang kan hij nog hier blijven?

Nu Ouwe Seans dochter op hem wacht in het dorp?

Ga met hem mee. En de anderen ook. Lk zorg voor jullie allemaal.

Ik weet dat ik een ongelikte beer ben. Maar jullie zijn welkom bij me.

Carney. - Lk kom voor je vader.

Echt vakmanschap. Handvat en lemmet, glad en toch sterk.

Luister, knul. Je bent nog steeds mijn leerling. Draai het om. Steeds weer.

Brandubh wil goud in het handvat. - Het is niet van hier.

Dit is ver weg gemaakt.

In Frankrijk. Misschien.

Boembedeboembedeboem gaat de hamer.

Goud?

Hoeveel heeft hij gegeven?

Zeg Briana dat ze me bier brengt.

Laat meg aan, Briana. - Je moet vechten om er langs te mogen.

Ik zie je snel weer.

Ik geloof hem niet. - Brandubh?

Ik heb nog nooit zo'n zwaard gezien. - Met Brandubh moet je niet sollen.

Van wie is het? Scott zei dat hij een man had gezien in het bos.

Scott fantaseert altijd. Ga naar bed, voor je de kinderen wakker maakt.

Ik ben geen kind meer. - Je was altijd volwassen voor je leeftijd.

Ik hou van je als een zoon.

Ik moet doen wat ik geloof dat juist is. - Ja.

En Brandubh is een schoft.

Toen mijn zoon geboren werd vertelde je me, in een droom...

...dat je hem gezien had.

Op het slagveld.

Je zei dat hij bij Robert The Bruce was. - Dat herinner ik me.

De soldaten juichten omdat ze de slag gewonnen hadden.

Maar je had nog meer gezegd.

Wat je toen zag. Zal dat uitkomen? Gaat mijn Scott dood?

Het was maar een droom. - Het was een voorspelling.

Hij zou sneuvelen.

Je kan niet voorkomen dat je jongen een man wordt.

Niets is zeker.

De toekomst niet. Zelfs het heden niet.

Ik ben zo bang.

Je moet het laten gaan.

Ik kan niet meer. - Laat het gaan.

Ik begrijp het.

Een spinnenweb moet gespind worden.

De reis van een verloren ziel moet voltooid worden.

Het genot van een koning moet teniet gedaan worden.

Het lied van gerechtigheid...

...moet gezongen worden.

Aan wiens kant sta je? The Bruce of The Comyn?

Laat me los.

Laat Iver het doen.

Ik kan het.

Ik heb hem geraakt. - Mooi schot.

Dat had ik ook gekund.

Trek aan z'n benen.

Dat was een perfect schot.

Is hij in orde?

Wie is hij?

Herken je hem niet? - Het is Robert The Bruce. lk zei het toch.

Ik denk dat hij dood is.

Klopt z'n hart?

Hij leeft nog. - Hoe vervoeren we hem?

Help me een draagbaar te maken. - We worden rijk.

Kinderen, die man daarbinnen... We weten wie hij is.

Onze levens lopen gevaar met hem in huis.

Een goed mens zou hem doden. - Hij is onze koning.

Maar ma... - Zwijg Scott.

Dan worden we rijk.

Zijn leven is in onze handen. Het is de wil van God dat hij hier is.

Als we hem helpen moeten we vertrekken, hè?

Als Brandubh het hoort...

Denk aan Briana.

Je hebt gelijk, hij is onze koning.

Wij hebben een plicht aan hem.

Dat is zijn zwaard. Brandubh heeft tegen me gelogen.

Hij zal hem doden, nietwaar? En ons ook.

Brandubh heeft geliefden verloren aan de oorlog van The Bruce.

Z'n broer Jockie, z'n vrienden. Hij zal hem dat altijd kwalijk nemen.

Geen woord erover.

Kom binnen.

Kinderen. lk heb jullie hulp nodig.

Er zit iets in. - Is die wond van een zwaard?

Een pijl misschien. Help me om hem op z'n zij te leggen.

Pak een lap. Leg het hier neer. Leg het in het water.

Je hoeft niet te kijken. Hij zal bloeden. - Lk ben niet bang voor bloed.

Maak schoon.

Zorg voor hem, Iver.

Hij heeft me tegen m'n borst geschopt. - Zwijg.

Hij heeft me pijn gedaan. - Dat was niet expres.

Je geeft niets om me. - Til z'n been op.

Carney, het mes.

Oké, houd hem vast.

Iver, jij ook.

Klaar?

Houd hem vast.

Carney, hier.

Stevig vastbinden.

Terug aan het werk.

Scott, kom hier.

Ben je gewond?

Waar?

Je bent niet welkom, heks.

Smacht je nog steeds naar die Morag?

'Haar liefde zal altijd pijn blijven doen.'

'Haar hart behoort voor eeuwig aan je broer'.

Ik zou m'n mond maar houden. - Dat doe ik niet.

Zal ik je dan een borrel aanbieden, Ylfa? - Lk zie wat ik zie. Een man als jij.

Een knappe man. En belangrijk. Jij bent niet zomaar een sukkel.

Maar na de winter ben je ook rijk, hè?

Ze heeft hem vervloekt.

Wat doe je nou?

Je bent gek.

Je hebt je mond voorbij gepraat over The Bruce.

Als wij hem niet vinden voor de sneeuw smelt snijd ik je strot door.

Je hebt gewonnen. De Engelsen zijn weg. Jij bent nu de koning.

Hebben we gewonnen?

Een spinnenweb moet gespind worden.

Het genot van een koning moet teniet gedaan worden.

De reis van een verloren ziel moet gewonnen worden.

Het lied van gerechtigheid moet gezongen worden.

Wie ben jij?

Een spinnenweb moet gespind worden.

De reis van een verloren ziel moet voltooid worden.

Het genot van een koning moet teniet gedaan worden.

Het lied van gerechtigheid...

...moet gezongen worden.

Het is te ver weg. - Wat een smoesjes.

Als ze de koning komen vermoorden moeten we vechten.

Je kan niet lijf-aan-lijf vechten. - Wel.

Je bent niet sterk genoeg. Als er problemen komen pak je je pijl en boog.

En dan ren je naar die boom. Daarboven is jouw positie.

Als het gevecht begint, doe je wat je kan.

Ik wil niet tegen ze vechten.

Ik weet het.

Maar wij moeten je ma beschermen. En ik moet jou ook beschermen.

Als we moeten vechten, geef ik de orders, anders vallen er doden.

Dat kan hij zijn. Of Iver. Of ik of jij. Maar het kan ook je moeder zijn.

Wij zijn familie.

Pakje boog en probeer het nog een keer.

Wees deze keer geduldig.

Klaar?

Die was dichterbij. - Je wordt nog beter.

The Bruce of The Comyn?

Hij gaat verliezen. Dat zullen we eens zien.

Ga je dood?

Uw koorts is gedaald.

Ik ken jou.

Niet waar.

Ik heb je gezien. - Laat me met rust.

U zou doodgevroren zijn als Scott u niet had gevonden.

Ga maar.

Mag ik?

Uw wonden genezen.

Het was maar een droom. - De koorts?

Vrijheid.

De overwinning.

Niets.

Dit is m'n oudste neefje, Carney.

M'n jongere nichtje, Iver.

En dat is mijn jongen, Scott.

Alsjeblieft, ga zitten.

Onze Carney was net één jaar toen The Wallace ten strijde trok.

Onze Clan was aan Engeland gebonden. Zij die hem steunden waren misdadigers.

Toen mijn broer zich bij hem aansloot smeekte ik hem het niet te doen.

Hij was zo trots toen hij vertrok. - En Carney huilde.

Ja, voor z'n vader. Jij ook, toen jouw vader voor koning Robert ging vechten.

Helemaal niet. - Dat deed je wel.

Mijn andere broer, Noach, hij was zes jaar jonger dan ik...

...hij was een boogschutter, net als Iver. - Ben jij boogschutter?

Ik ook. - Ze is goed.

Zelfs de mannen in het dorp kunnen haar niet verslaan bij de spelen.

Noach wist nooit dat hij vader was. Ivers moeder stierf bij haar geboorte.

Een paar dagen later hoorde ik dat Noach gesneuveld was bij Falkirk.

Dus toen had ik twee kleintjes.

Ma, vertel hem over het gedicht.

Onze Noach was een dichter. Na de dood van Toach schreef hij een lied.

Er is bloed in de meren.

Er is bloed in het huis. En in de rotsen en in de bergtoppen.

Wanneer we omhoog kijken naar onze schepper, dan brandt de lucht.

Met de scharlaken penseelstreken van de harten waarvan we hielden.

Wanhoop niet.

Die bloedende lucht zal zich niet mengen met de schaduw die het land verduistert.

Want het is de zon die rijst, hoog boven de duistere vlekken.

Dat is de dageraad van een nieuwe dag.

Prachtig.

Heeft je vader dat geschreven?

En nu die van mij. Vertel hem over de mijne.

Hij was een goede man. En goed met een zwaard.

Het bericht kwam dat jullie vochten voor onze vrijheid.

De Clan sloot zich bij jou aan en verzamelde een leger.

Mijn Jockie was de jongste zoon, zijn broer Brandubh had moeten gaan.

Maar hij was de sheriff.

Dus hij bleef achter en mijn Jockie ging in zijn plaats.

De Clan heeft een eigen sheriff.

Jockie heeft met u gevochten. Maar hij raakte gewond.

Ze hadden z'n been afgezet. Hij was al bijna dood toen hij thuis kwam.

Maar de Clan sloot zich aan bij The Comyn.

Maar zelfs in z'n laatste nacht geloofde Jockie nog in u.

Hij zei dat tegen alle verhoudingen, hoe moeilijk het ook was, u nooit opgaf.

Hij wilde tegen de Clan vechten om zich weer bij u aan te sluiten.

Maar het mocht niet zo zijn. Hij stierf daar, waar u nu zit.

Kan je ze maken? - Of ik ze kan maken?

Natuurlijk kan ik dat. Het zijn duivelstaken, maar het is m'n werk.

En de mannen komen hun wapens brengen om te repareren.

Alles moet klaar zijn voor de sneeuw smelt.

Zo mooi, zoals ze op pad gaan. Staal glimt in de zon, ze zingen en lachen.

En daar gaan ze.

Ik geef ze wapens en ze vertrekken om nooit terug te keren.

Dank je, Briana.

Voor de sneeuw smelt, hè?

Kinderen, ga naar de rivier en zet de vallen uit.

Toe nou, ma. Niet nu, ik maak de schuur schoon.

Doe wat ik zeg.

We zijn hier niet om te jagen, help me met de vallen.

Wacht nou, Carney.

Richten. Niet naar je boog kijken, kijk naar de prooi.

Dat weet ik ook wel. - Lichaam naar voren.

Jouw schuld. Omdat je me afleidde. - Lk zei het toch?

Hou op met bekvechten en help me met de vallen.

Je had moeten richten. - Dat deed ik ook.

Koppen dicht. - Waarom moeten we vallen zetten?

Hebben we niet genoeg?

Omdat je ma het zegt. - Ze wil meer vlees voor The Bruce.

Ik had hem moeten laten liggen. - Je mag een mens niet dood laten gaan.

Mijn pa is dood. Dat is zijn schuld.

En de jouwe ook. En de jouwe. Waarom vertellen we het niet aan oom Brandubh?

Omdat we het beloofd hebben.

Wat als hij weer een leger bijeenbrengt? En onze leiders zich aansluiten?

Dan moet jij gaan vechten. En wat dan? - Zet de vallen nou maar.

Amen.

Wanneer gaat u weer vechten?

Ik wil het weten.

Heeft u een plan? - Niet zo uit m'n blote hoofd.

Zij willen in uw leger. - En jij?

Ik vermoord u als u slaapt en eis de beloning op.

Mijnheer. - Heb je al eens iets of iemand gedood?

Kippen. Eekhoorns. Varkens. - Heb je wel eens een mens gedood?

Je bent een goede knul. Sterk. Vol leven.

Maar weetje wanneer je een goede soldaat bent?

Als je veel mensen doodt.

Om een goede soldaat te zijn, moet je eerst een goede broer zijn.

En een goede vriend. Een goede zoon. - Lk ben een goede zoon.

Nietwaar, ma? - Ja, Scott.

Als je zo oud bent als Carney ben je klaar om te vechten.

Tot die tijd moetje oefenen om een goede jongen te zijn. En een goede man.

Dat is wat een goede soldaat is. Weten dat je strijdt voor het goede.

En welke strijd is voor het goede? - Wanneer je dat weet, ben je klaar.

Pak in de tussentijd dit mes.

En ga aardappelen schillen voor je moeder.

Leg dat mes neer. - Hij is m'n pa niet.

Hij zegt niet wat ik moet doen in m'n eigen huis.

Laat los.

Het spijt me dat je vader er niet voor je is. Dat hij gesneuveld is in mijn oorlog.

Het spijt me dat hij niet ziet hoe je opgroeit tot een goede jongeman.

Hij zou zo trots op je zijn.

Maar als je uit bent op wraak, een leven voor een leven...

...neem dan het mijne.

Je bent oké.

Kom mee, oefenen.

Oké, we beginnen met de houding.

Goed om u te zien lopen.

Als ons leger vrouwen zoals jij had, hadden we de oorlog al gewonnen.

En je hebt prima kinderen opgevoed. - Lk doe m'n best.

Laat me uw wond nakijken.

Hoe is het gebeurd?

Drie soldaten kwamen achter me aan. Voor de beloning.

Was u alleen?

Ik zou denken dat de koning mannen bij zich had.

Die had ik weggestuurd. - Waarom?

Dat gaat mij niets aan.

Ik geloofde echt dat God mij had gekozen om koning te zijn.

En toen verloren we.

God had mij niet gekozen. Dat deed ik zelf.

En alles wat ik gedaan heb om Hem te eren...

bezoedelde Hem juist.

Ik had een droom... Dat ik koning was, dat we vrij waren.

Ik dacht dat het echt was. - Misschien was het een profetie.

Je zoon, Scott, was ook in die droom.

Doe uw mantel open.

Ik moet hier weg. - Wanneer u beter bent.

Mij helpen is verraad in deze omgeving. - Lk heb mijn keuze gemaakt.

Ik wil u zo goed mogelijk bedanken.

U bent mijn koning, ik ben uw dienaar.

Maar tot u beter bent, ben ik uw verpleegster en u mijn patiënt.

U doet wat ik zeg.

U kunt snel vertrekken, terug naar uw kasteel.

Ik ga niet terug naar mijn kasteel.

Is dat fijn? Een eigen kasteel?

Vast wel.

Ik vind... Niemand bezit echt iets.

Dit land is hier voor ons allemaal. En het zal hier zijn als wij al lang weg zijn.

Dit land is het bezit van niemand.

Misschien zijn wij het bezit van het land. - Misschien.

Ik zou wel in een kasteel willen wonen. Maar ik wil het niet bezitten.

Koning Robert? Is dit uw zwaard?

Waar heb je dat gevonden? - Van m'n oom gekregen. Om te maken.

Ik geef het terug aan u.

Ben je wapensmid? - Leerling.

Dat is vakwerk.

Hou het maar. - Het is van u.

Geef het maar terug aan je oom.

Dat is niet juist. Het is van u, de koning.

Je kunt beter je oom te vriend houden dan je leven wagen voor mij.

U heeft uw leven gewaagd voor Schotland, voor ons.

Ik zou hetzelfde doen voor u.

Je bent een dappere knul.

Bent u in orde?

Je maakt je zorgen om Scott.

Luister, ik zal je zoon niet rekruteren. Er komt geen oorlog meer.

Ik vecht niet meer. - Dat doet u wel.

Als ik kon, Morag...

Dan zou ik gewoon verdwijnen. Met jou en de kinderen.

Gewoon verdwijnen. Dan zou ik boer worden of zoiets.

Tienduizend echtgenotes, tienduizend moeders.

We moeten weten dat onze mannen niet voor niets dood zijn.

Hou je kinderen.

Hou ze.

Het lot van mijn zoon kan door de tranen van een moeder niet veranderd worden.

Ons lot is verbonden aan dat van u.

Weet u waar het is?

Pas op.

Hier is het.

Wat is dat? - Kijk wat erin zit.

Is dit de kroon?

Hierbij benoem ik u tot koningin van de bossen, de valleien en de elfjes.

Koningin Wiebelbuik. - En nu ben je dood.

Ben ik nu koning?

Heel goed.

Scotts beurt.

Het is zijn schuld. - Roep dan als je naar buiten komt, ma.

Klaar? - Ja.

Rustig.

Je leert het al. Je kunt iemand doden met dit.

Wat zei ik?

Benen verder uit elkaar.

Boog verder spannen.

Verder.

Ma, kijk. lk heb het doel geraakt. - Goed gedaan, Scott.

Ik heb The Bruce gevonden. Op de hoeve van je broer.

Scherp genoeg voor je?

En als de man die we zoeken leeft, klief ik z'n hoofd in twee.

Dat zal best. Alle jongens doden hun vijanden en alle vijanden zijn jongens.

Wie is die man?

Vraag dat maar aan je vriendje. Zijn familie helpt hem.

Ga nu maar, knul.

Maar zeg niets tegen Brandubh. - Eruit, zei ik. En neem dat ijzer mee.

Wat een dwaas.

Het scherpste zwaard ter wereld, verknoeid aan het botste verstand.

Pa, dat zwaard dat Carney meenam. Dat grote...

Zit hij in de problemen? - Ga slapen, kind.

Een huis, brood, wat bier. En de dagen drijven voorbij als wolken in de lucht.

Dit is mannenwerk. Wij denken aan het zwaard, niet aan het bloed.

Briana.

Het is waar. Jullie hebben hem geholpen.

Ga zitten.

Brandubh en z'n mannen komen eraan. Pa heeft wapens gemaakt.

Wanneer? - In de ochtend, volgens mij.

Carney, als je vlucht ga ik mee.

Je handen zijn ijskoud. Haal soep voor haar.

Daar zijn ze.

Ma, ze komen eraan. - Snel, naar binnen.

Jullie hebben me veranderd.

Jullie hebben de koning die ik zal zijn veranderd en het land waarin we wonen.

Als het uitdraait op een gevecht, zullen sommigen het wellicht niet overleven.

Dat is de aard van oorlog.

Maar besef goed...

ik zie nu, in jullie ogen, wat Schotland kan worden.

Jullie hebben haar angst gevoeld en haar woede.

Jullie hebben de brul van haar ziel gehoord.

Haar tranen geweend en haar bloed vergoten.

En jullie hebben de koude, wrede huid van haar dood aangeraakt.

Wij kennen Schotland, vastgegrepen door een machtige hand.

En nu zullen we haar bevrijden.

Is dat het niet waard om voor te vechten?

Oom Brandubh, kijk eens. Lk heb geoefend met de boog.

Ik zou maar blijven oefenen.

De winter is goed hier. - We hebben meer dan genoeg voorraad.

Goed om je te zien. - Is dat zo?

Carney, wat heb je daar?

Lijkt wel nieuw.

Dat is uitstekend werk. Goed dat ik het aan jou gaf, niet aan Ouwe Sean.

Perfect gebalanceerd. Zwaar maar sterk.

De eigenaar zal er blij mee zijn.

Betaling. Voor je werk.

Het is een mooie hoeve.

Nooit gedacht dat Jockie boer zou worden.

Maar hij was gelukkig hier. Met jou.

Zonde, van dit alles.

Dat hij weg is.

Je weet waarom ik hier ben. Lk neem Carney mee. Hij is volwassen.

Ga met hem mee. - Lk heb er over nagedacht.

Het was een koude winter.

Dat was het zeker. - Lk heb nog werk, voor we vertrekken.

Nog één of twee maanden.

Daarna kom ik naar je toe.

Word je m'n vrouw?

En m'n bed delen? - Lk ben al getrouwd geweest.

Ik weet wat een vrouw doet.

Laat me eens zien.

Laten we naar binnen gaan. - Laat me eerst m'n werk afmaken.

Daarna mag je me hebben wanneer je wilt.

Neem me nu mee naar binnen. - Geduld.

Wie is hier nog meer, deze winter? - Bedoel je de kinderen?

Dus er schuilt geen man hier, deze winter? In het huis van m'n broer?

Geef hem aan me. Dan neem ik je als mijn vrouw.

Maar als je hem beschermt heb ik geen keus. Dan dood ik de kinderen.

Carney, Iver, jouw Scott. En als laatste jijzelf.

Jij Morag, wordt voedsel voor de wormen.

Hij is onze koning.

Schoft.

Doorzoek alles. We zullen hem vinden.

Waar is hij? Breng me naar hem. Schiet op.

Ik ben Robert The Bruce.

Jullie koning.

Deze familie staat onder mijn bescherming.

Leg jullie zwaarden neer. - Is dat jouw koning?

En waar is een koning van gemaakt? Gewoon van vlees en bloed.

Ga naar huis, of sluit je bij ons aan.

Dan word je niet gekwetst. - Lk zal niet gekwetst worden.

Ik niet. - Hij is onze koning.

Iver, ik heb gemist.

Blijf daar.

Sterf.

Rij jij voor ons uit.

Hoe heet je en waar kom je vandaan?

Zijn jullie voor Engeland of The Bruce?

En wie zijn jullie, die door mijn bos rijden?

Is dat Robert?

Kom. Deze familie heeft m'n leven gered.

Ze hebben me in leven gehouden gedurende de winter.

Ze zijn nu mijn familie.

Niet mijn vlees en bloed. Maar dezelfde geest die ons allen verenigd.

Ik ben Angus van de Clan McDonald. Je hebt je koning een grote dienst bewezen.

En Schotland.

Ik heet jullie welkom.

En ik zweer dat er goed voor jullie gezorgd zal worden door onze Clan.

Jullie zullen hier thuis zijn.

James Douglas. Kom eens kijken wie zich in het bos verstopt.

Angus, wat heb je gevonden?

We hebben jou overal gezocht.

Ik ben blij jou te zien, James.

Je zei je mannen dat ze naar huis moesten gaan.

Je zei dat ze hun zwaarden moesten neerleggen.

Maar ze hebben ze scherp gehouden.

Ze hebben op je gewacht. Over het hele land.

Zeg me dat je ons zal leiden. Dat we weer zullen vechten.

Deze hele winter hebben jullie, ik, heel Schotland gewacht.

Gehoopt. Geloofd. Dat onze strijd voor vrijheid weer zou beginnen.

Dit is de dag waarop we gewacht hebben. Want onze koning leeft.

Stuur boodschappers naar alle windstreken, het is tijd om op te staan.

Het is tijd om weer ten strijde te trekken.

Het is tijd om onszelf te bevrijden.

Bruce, Bruce, Bruce...

En zo eindigt het verhaal.

Jouw verhaal.

Jouw bloed heeft ons bevrijdt bij Bannockburn.

Ik zie je overal.

Jij, in de ochtendmist.

Jij, en alle kleine beestjes.

Jij, overal in het land vrij rond rennend.

Jij, met je stralende schaterlach.

Jij, in mijn dromen.

Dankzij offers van duizenden Schotse families verenigde The Bruce het land.

Hij won een beslissende slag bij Bannockburn.

En verdreef het Engelse leger uit Schotland.

Na een strijd van dertig jaar erkende Engeland Schotse onafhankelijkheid...

...met Robert als koning. Onder zijn leiding gedijde Schotland.

Als koning bezat Robert The Bruce nooit een kasteel.

Hij woonde bij de soldaten en de families die aan zijn zijde vochten.

Vertaling: Three Lines Productions bv Sync & kleine aanpassingen: Moost