Original subtitles

DE CAMPAGNE IN NOORWEGEN

Toen de Duitse legers door Polen en Tsjecho-Slowakije raasden...

...hoopten de Scandinavische landen dat ze neutraal zouden kunnen blijven.

Maar de Russische aanval op Finland in november 1939 maakte duidelijk...

...dat de controle over Scandinavië belangrijk was voor beide partijen.

De oorlog tussen Rusland en Finland had een polariserend effect.

Terwijl Engeland en Frankrijk de Finnen hulp boden...

...waren ze ook voor een neutraal Noorwegen...

...zodat Duitsland het niet zou bezetten en de grondstoffen zou winnen.

In Engeland had Winston Churchill aangedrongen op een landing bij Narvik.

Deze zet, zogenaamd om de Finnen te helpen...

...zou de aanvoer van ijzererts bedreigen en Hitler noordwaarts trekken.

Hier kon Engeland z'n enorme overwicht ter zee inzetten en Duitsland uitputten.

Er waren twee problemen: Allereerst was Noorwegen neutraal.

Ten tweede voelden Neville Chamberlain en Lord Halifax niets voor Churchills plan.

Op 14 februari 1940 zagen vliegtuigen van de RAF...

...het Duitse schip de Altmark in Noorse wateren.

Het voer met grote snelheid zuidwaarts.

Churchill wist dat er enkele honderden krijgsgevangenen aan boord waren.

Hij besloot ze te redden, hoewel hij zo de Noorse neutraliteit zou schenden.

Britse schepen achtervolgden de Altmark naar een fjord bij Stavanger.

Toen liet Churchill haar enteren en de gevangenen werden bevrijd.

Lord Halifax was vol afgrijzen. Maar Engeland stond achter Churchill.

Édouard Daladier, de Franse premier, steunde Churchills agressieve houding.

De strijd in Finland verenigde zijn kabinet en 'n Scandinavische expeditie...

...zou de Duitsers wellicht noordwaarts lokken, weg van de Maginot-linie.

Toen Finland vrede sloot met de USSR, moest Daladier aftreden.

Er kwam een motie van wantrouwen.

Paul Reynaud vormde een nieuwe regering maar hij stond onder druk...

...om agressiever oorlog te voeren.

Londen verwierp z'n plan voor operaties in de Kaspische en Zwarte Zee...

...waarmee hij de Duitse brandstof- toevoer lam wilde leggen.

Maar de Britten wilden wel mijnen leggen in Noorse wateren...

...tegen de ijzerertstransporten uit Narvik.

Mijnenleggers verlieten Scapa Flow...

...begeleid door de Renown onder admiraal Whitworth.

In Schotse havens lagen troepenschepen bedoeld voor Stavanger, Bergen...

...Trondheim en Narvik klaar om de Duitse reactie tegen te gaan.

Het was een sluw plan.

Bijna vier maanden eerder, op 14 december 1939...

...ontving Adolf Hitler bezoek uit Noorwegen:

De 53 jaar oude Vidkun Quisling, een officier en briljant wiskundige...

...was een voormalig minister en stichter van de Nasjonal Samling...

...een partij met nationaal-socialistische ideeën.

Quisling haatte en vreesde het Sovjet-communisme.

Hij zag de aanval op Finland als voorbode van een grotere slag.

Hij wilde met Duitse hulp de macht grijpen in Noorwegen.

Daarmee wilde hij een Britse bezetting voorkomen...

...een burgeroorlog en een communistische machtsgreep.

Hitler zei dat Noorwegen voorlopig neutraal moest blijven...

...maar beloofde Duitse hulp als de Britse dreiging toenam.

Later die dag beval Hitler het Ober- kommando der Wehrmacht of OKW...

...te beginnen met Studie Nord, een plan voor de bezetting van Noorwegen.

BEVELHEBBERS: DUITSLAND

Grootadmiraal Erich Raeder, de vloot- commandant, speelde een centrale rol.

Hij had Hitlers ontmoeting met Quisling georganiseerd.

Als hij de Noorse kust beheerste, kregen z'n U-boten meer reikwijdte.

En zijn oppervlakteschepen konden dan de Britse blokkade omzeilen.

Het plan waar de marine op 20 januari mee kwam...

...vroeg om landingen langs de hele kust, van Oslo tot Tromso.

Het leidde tot Weserübung, of 'Operatie Weser'.

De entering van de Altmark maakte van Weserübung een operationeel plan.

Een woedende Hitler gaf het groene licht.

Admiraal Gunther Lütjens moest Weserübung uitvoeren.

Lütjens, die kleinere schepen had aangevoerd tijdens WO I...

...doorzag de problemen van deze strijd.

De operatie viel onder het leger.

Generaal Nikolaus von Falkenhorst, die in 1918 in Finland had gediend...

...leidde de allereerste algemene bevelsstructuur.

Marine- en luchtmachteenheden vielen onder de legerbevelhebber.

Hij ging naar de rijkskanselarij op 21 februari 1940...

...en Falkenhorst kreeg de leiding over Weserübung. Hij greep z'n kans.

Hij moest om 17.00 uur terugkomen met een plan.

Falkenhorst kocht een reisgids, ging naar z'n hotel...

...en schreef het neer, achterop een envelop.

Hij besloot om een divisie in te zetten voor iedere grote haven:

Oslo, Stavanger, Bergen, Trondheim en Narvik.

Hoewel minder gedetailleerd dan het plan van het OKW, leek Falkenhorsts plan erop.

Hitler keurde het direct goed.

Om de samenwerking te garanderen werkte Falkenhorst direct onder Hitler...

...niet via de generale staf van het leger.

De onderlinge rivaliteit verdween niet totaal...

...maar de efficiënte werksituatie kende zijn gelijke niet.

Falkenhorsts ondergeschikte was Hitlers favoriete generaal:

De bedreven Eduard Dietl, commandant van de 3e Bergdivisie.

Dietl, een trouwe aanhanger van Hitler, was een Beieren bergbeklimmer.

Na WO 1 trad hij toe tot de nazi-partij, met lidmaatschapsnummer 120.

Hij was dus eerder lid dan Hitler.

Als kapitein bij de Beierse generale staf in de jaren '20...

...poogde Dietl de weerstand tegen Hitlers putsch te saboteren.

Later verstrekte hij belangrijke informatie vanuit de Reichswehr.

Falkenhorst bedeelde zijn divisie Narvik toe.

Dat lag dichter bij Scapa Flow dan bij Duitse bases, en was een harde dobber.

STRIJDMACHT & WAPENS: DUITSLAND

Voor Weserübung moest het merendeel van de Duitse marine ingezet worden.

Twee slagkruisers, twee oude slagschepen...

...een vestzakslagschip...

...twee zware kruisers...

...vier lichte kruisers...

...14 torpedobootjagers...

...20 torpedoboten...

...50 mijnenvegers...

...en 31 U-boten.

Het sterkst waren slagkruisers Scharnhorst en Gneisenau.

Ze hadden een waterverplaatsing van 31.800 ton...

...met een hoofdbewapening van negen 11 inch-kanonnen.

Die waren te klein voor zulke schepen en geen partij...

...voor het 15 en 16 inch-geschut van Britse slagschepen.

Maar ze waren zwaar bepantserd...

...hadden goed luchtdoelgeschut, en ze waren snel.

Het beruchtste schip was de Lützow, een vestzakslagschip.

Haar tonnage was slechts 11.700 ton, maar ze had zes 11-inch kanonnen.

Haar bepantsering was niet beter dan die van een zware kruiser.

En haar topsnelheid van 26 knopen maakte haar trager dan moderne slagschepen.

Ondanks haar voorkomen waren Lützow en het andere vestzakslagschip...

...producten van een verkeerd ontwerp.

De zware kruisers Admiral Hipper en Blücher waren conventioneler.

Ze waren het meest effectief in hun klasse.

Ze waren zwaar gepantserd, verplaatsten 14.000 ton...

...en hadden acht 8 inch- en twaalf 4,1 inch-kanonnen.

Zoals de vestzakslagschepen hadden veel destroyers 5,9 inch-kanonnen.

Zo waren ze dodelijk voor andere destroyers.

De U-boten, die de flanken moesten afschermen...

...waren voornamelijk de 865 tons Types VII C.

Ze hadden 4 torpedobuizen voorin het schip en 1 achterin.

Deze betrouwbare boten waren het werkpaard van de onderzeeboottak.

Maar hun bemanningen waren onervaren.

Het Britse evenwicht ter zee was enorm.

Dat wilde Duitsland met z'n luchtmacht corrigeren.

Zo'n 1000 toestellen werden ingezet voor Weserübung.

Circa 230 jagers, 270 bommenwerpers en 500 transporttoestellen.

Het riskantste moment zou zijn tussen het begin van de operatie...

...en de verovering van de eerste vliegvelden.

Want vliegend vanuit Duitsland kon alleen zuid-Noorwegen bestreken worden.

De uitstekende ME 109 kon alleen de zuidoostkust van Noorwegen bereiken.

Alleen de tweemotorige Bf 110 kon noordelijker opereren.

Het werkpaard onder de bommenwerpers, de Heinkel HE 111 H...

...had een redelijke bommenlast, maar was kwetsbaar.

Een beter toestel was de Junkers JU 88.

...met een groter bereik, hogere snelheid en een soortgelijke bommenlast.

De JU 88 was ook inzetbaar als jager en duikbommenwerper.

Eenmaal in Noorwegen konden de Duitsers de Junkers JU 87 Stuka inzetten...

...destijds de beste duikbommenwerper ter wereld.

Deze zou zeer effectief blijken tegen grote doelen, zoals schepen.

In deze campagne werden voor het eerst Fallschirmjäger ingezet: parachutisten.

Zij moesten bases in Denemarken bezetten tijdens Weserübung Süd...

...en bij Stavanger en Oslo. Ze vlogen in JU 52 transporttoestellen.

Achttien bepakte mannen per toestel.

De grondtroepen kwamen voornamelijk van vijf divisies:

De 69e, 163e, 181e, 196e en de 214e.

Drie van deze divisies, de 163e, 181e en 196e, waren in januari 1940 gevormd.

De andere twee waren opgezet in de zomer van 1939.

Dit waren voornamelijk reservisten, wat wijst op de overtuiging...

...dat als marine en luchtmacht slaagden, het leger weinig hoefde te doen.

Desondanks werden er ook specialisten ingezet.

Zoals de Fallschirmjäger moesten ze belangrijke doelen veroveren.

Het bekendst waren de 2e en 3e Berg- divisies, bestaand uit Oostenrijkers.

Hoewel er ook Beieren in zaten.

De 2e Bergdivisie uit Innsbruck bezat veel Tirolers.

De 3e Bergdivisie was in de Wehrmacht opgenomen na de Anschluss.

De soldaten kwamen uit Graz en de commandant was Eduard Dietl.

De mannen, rasechte alpinisten, waren gewend aan koudere gebieden...

...dan zelfs de noordelijkste delen van Noorwegen.

STRIJDMACHT & WAPENS: NOORWEGEN

Als klein volk met een lange kustlijn wisten de Noren...

...dat ze symbolische tegenstand zouden bieden, wachtend op Brits ingrijpen.

De marine had een paar watervliegtuigen...

...terwijl het leger verkennings- toestellen had in Trondheim en Narvik.

Noorwegens jagers waren 9 verouderde Gloster Gladiators in Oslo.

Sterker waren de 9 Italiaanse Caproni Ca 311 bommenwerpers...

...gelegerd in Sola, in het zuidwesten van Noorwegen.

De Eidsvold en de Norge, twee oude kustverdedigingsschepen, lagen in Narvik.

7 destroyers en 14 moderne torpedoboten patrouilleerden langs de kust.

Het leger, een militie rondom een regulier kader...

...kon uitgroeien tot 106.000 man, georganiseerd in zes divisies.

Maar alleen bataljons in Lillehammer, Kristiansand...

...Stavanger en Bergen en een brigade bij Narvik waren opgeroepen.

De voornaamste vuurkracht lag bij de kustbatterijen.

Die bewaakten de Oslofjord, Kristiansand, Bergen en de Trondheimfjord.

Veel geschut was oud, maar de bemanningen waren goed getraind.

STRIJDMACHT & WAPENS: ENGELAND & FRANKRIJK

450 km westwaarts lag Scapa Flow, de hoofdbasis van de Home Fleet.

In de lente van 1940 bestond die uit 14 slagschepen en slagkruisers...

...meer dan 24 kruisers en circa 60 destroyers en 50 onderzeeboten.

Er waren ook 4 vliegkampschepen: de Eagle, Hermes, Furious en Ark Royal.

Deze enorme strijdmacht was vooral kwetsbaar voor luchtaanvallen.

De scheepsdekken waren bepantserd en er was luchtdoelgeschut.

Maar die waren inefficiënt in ruwe zee en hun vuursnelheid was laag.

Daarom had de marine de Bitten-klasse luchtdoelsloep ingevoerd...

...uitgerust met zes 4 inch-kanonnen, nieuwe richtsystemen en stabilisatoren.

De Bitten-klasse was een sprong vooruit qua luchtdoelverdediging...

...maar er waren maar vier schepen van.

De Britse vliegkampschepen, die slechts 150 bommenwerpers konden lanceren...

...of Blackburn Skua duikbommenwerpers, boden weinig bescherming.

Bovendien kon alleen de Bristol Blenheim Noorwegen bereiken vanuit Engeland.

Deze kon wedijveren met de ME 110, kon de HE 111 of JU 52 goed aan..

...maar was geen partij voor de ME 109.

De vijf brigades voor Noorwegen waren territoriale troepen.

In 1939 was dit in omvang verdubbeld.

Bataljons waren opgesplitst en aangevuld met rekruten.

Efficiënte bataljons waren opgesplitst, en hun effectiviteit was laag...

...tot de nieuwe troepen getraind waren.

De brigades waren licht. Het ontbrak hen aan tanks en geschut.

Ze waren niet klaar voor zoiets complex als landingen op de Noorse kust.

De Fransen hadden ook troepen voor Scandinavië.

Onderdelen van de Chasseurs Alpins en het vreemdelingenlegioen.

De Chasseurs Alpins waren ski-troepen, maar helaas...

...waren de riempjes om de ski's mee vast te maken niet meegebracht.

WESERÜBUNG: DE EERSTE MARINE-OPERATIES

Na het incident met de Altmark ontving Hitler rapporten...

...dat Engeland mijnen wilde gaan leggen en Noorse havens zou bezetten.

Op 2 april zei hij dat Weserübung van start ging om 05.15 uur, op 9 april.

Tussen 3 en 6 april verlieten transportgroepen de Baltische havens.

In de morgen van 7 april moest de Gneisenau opstomen naar de Scharnhorst...

...en de 10 destroyers die troepen vervoerden voor Narvik.

Op zee was ook de Admiral Hipper en 4 destroyers met 1700 man voor Narvik.

Ze voeren noordwaarts in steeds slechter weer.

In de zware storm konden de destroyers de Gneisenau moeilijk bijhouden.

Op de 8e hadden 3 destroyers het contact met 't konvooi verloren.

In Scapa Flow kwamen meldingen...

...dat de vijand snel noordwaarts voer, langs de Noorse kust.

Admiraal Forbes zag het direct:

Ze zouden langs de kust varen en dan westwaarts de oceaan op draaien.

De kans voor de grote zeeslag was eindelijk daar.

Forbes beval de troepen die ingescheept waren voor 'Operatie R-4'...

te ontschepen, en stuurde de Home Fleet naar het noordoosten..

...achter het Duitse eskader aan. Hij seinde ook Withworth op de Renown in.

Deze voer vanaf Narvik zuidwaarts, in de richting van de Duitse konvooien.

Hij moest opletten of de Duitsers afdraaiden.

Forbes had de Duitse vloot in de tang, maar hij wist het niet.

De eerste ontmoeting van de vloten was per ongeluk:

Eén van Renowns destroyers, Glowworm, was afgedwaald op 6 april.

In de ochtend van 8 april, zo'n 160 km ten noordwesten van Trondheim...

...ontmoette deze de Hans Lüdemann en de Arnim, die ook afgedwaald waren.

Een uur lang beschoten de destroyers elkaar zonder effect, op een ruwe zee.

Toen kwam ook de Hipper in actie.

Hippers salvo's vernietigden Glowworms voormast en de radiomast.

Zonder enige hoop voer de kapitein van de Glowworm, Broadmead Roope...

...naar de Hipper toe en lanceerde vijf torpedo's, die allemaal misten.

Na nog een voltreffer lanceerde de Glowworm haar laatste torpedo's...

...en voer toen op de Hipper in.

Met 20 knopen ramde de destroyer van 1300 ton de romp van de Hipper.

Zo'n 130 voet bepantsering werd weggerukt, als ook de torpedobuizen.

Toen de Glowworm afdraaide beschoot de Hipper haar.

De Duitsers konden maar 31 overlevenden uit het ijskoude water halen.

Deze strijd was heldhaftig...

...maar gaf aan dat de bevelsstructuur van de Royal Navy slecht was.

Na een radiosignaal van de Glowworm stuurde Forbes snel schepen.

Die maakten geen Contact en Forbes dacht dat de Duitsers westwaarts voeren.

Dat leek ook snel bevestigd te worden.

's Middags was het Duitse Trondheim-eskader bij z'n doel.

Maar het zigzagde, wachtend op het juiste tijdstip, 05.15 van de volgende dag.

Een Brits toestel dat ze zag draaien, gaf dat door aan Whitworth op de Renown.

De slagkruiser racete nu westwaarts, zodat de route naar Narvik vrij was.

Ook admiraal Forbes, 200 km ten zuiden van Trondheim, draaide naar het westen.

Aldus liet de Home Fleet de Duitse vloot weer vrij...

...wegsnellend, op zoek naar die langverwachte grote zeeslag.

Op 9 april ontdekte de Renown eindelijk de Gneisenau en de Scharnhorst.

Ze opende het vuur, de vuurleiding van de Gneisenau verwoestend.

Lütjens vluchtte naar het noordoosten, achter een rookgordijn.

Hij wilde de slagkruisers niet riskeren. Bovendien was hun taak gedaan.

Ze hadden de Duitse troepen veilig op de vijf punten afgeleverd.

Iets wat eindelijk door begon te dringen tot de Britten.

WESERÜBUNG SÜD

Rond hetzelfde moment op 9 april vlogen er Fallschirmjäger boven Denemarken.

De nevenoperatie Weserübung Süd was van start gegaan.

Para's veroverden de cruciale brug die toegang bood tot Kopenhagen.

Andere para's veroverden de vliegbasis bij Aalborg, aan het Skagerrak.

Een ander waagstuk vond plaats midden in Kopenhagen:

Troepen kwamen uit het ruim van handelsschip Hanzestadt Danzig...

...en veroverden de citadel en de residentie van de koning.

Beide zonder tegenstand.

Duitse colonnes overschreden de grens met Jutland om 05.15 uur.

De Denen werden opzij geschoven.

Om 07.20 uur beval de koning de restanten van zijn leger te capituleren.

WESERÜBUNG: LUCHT- EN AMFIBISCHE LANDINGEN

Terwijl Denemarken bezet werd...

...landen para's bij de vliegbasis van Sola, bij Stavanger.

De Noren openden het vuur en doodden vele parachutisten.

ME 109 escortejagers beschoten het vliegveld.

Zo konden sommige para's landen, hun wapens verzamelen en zich organiseren.

Bij Stavanger vond de eerste echte luchtlanding plaats.

De Fallschirmjäger bezetten hun doelen, maar telden veel slachtoffers.

Langs de hele kust naderden Duitse landingstroepen hun doelwitten.

De Roda, die Luftwaffe-personeel en luchtdoelgeschut aanvoerde...

...werd gekelderd door de Noorse Sleipner.

Voor de Admiraal Hipper was het minder spannend...

...toen ze Trondheim bereikte om 05.25 uur.

Ze verraste de onderbemande kustbatterijen.

Bij Bergen passeerden de Köln en de Königsberg en hun eskader...

...de kustbatterijen door zich voor te doen als Brits eskader.

Bij Narvik ging commodore Bonte met z'n destroyers en de Wilhelm Heidkamp...

...de haven binnen en kelderde de Eidsvold.

Ondertussen voer de Arnim tussen de schepen door...

...en torpedeerde de Norge, die explodeerde en zonk.

Overmand door paniek ging het Noorse garnizoen ervandoor.

In het zuiden voer de kruiser Blücher, vergezeld door de Lützow...

...de Emden en 13 kleinere schepen de Oslofjord binnen rond 04.00 uur.

Later, toen de Duitsers langs Drobak kwamen, waar de fjord smaller wordt...

...openden de Noren het vuur en bliezen ze de Blücher op.

Ze kapseisde en zonk, waarbij er 1000 mannen omkwamen.

HE 111's doken nu neer op de batterijen.

Noorse Gloster Gladiators vielen ze aan, maar werden door ME 110's uitgeschakeld.

Andere ME 110's landden bij Oslo en dekten daar de luchtlandingen.

Meer en meer JU 52's vlogen aan vanaf Aalborg, tot er een brigade was afgezet.

De Duitsers trokken Oslo binnen, waar kapitein Spiller van hun ambassade...

...hen meldde dat de koning en de regering naar Hamar waren gegaan.

De para's gingen gewoon door, in gevorderde bussen.

Maar tussen Hamar en Elverum ontmoetten ze scherpschutters van een schietclub.

In de strijd die volgde sneuvelden vele para's. Ze moesten zich terugtrekken.

Om 19.30 die avond meldde Vidkun Quisling dat hij een nieuwe regering leidde.

Hij beval dat alle verzet gestaakt moest worden.

In Hamar was het kabinet verdeeld: De koning wilde vechten...

...maar velen, waaronder de opper- bevelhebber, waren voor een capitulatie.

Op 10 april won de koning het debat.

Generaal Laake ging met pensioen en generaal Ruge werd opperbevelhebber.

Om 06.00 op 11 april sprak Ruge de natie toe.

Noren in de niet bezette gebieden moesten naar hun mobilisatiecentra.

Ze moesten de Duitsers stoppen door wegversperringen op te richten.

Terwijl de regering zich terugtrok naar Lillehammer...

...formeerden Noorse eenheden zich rondom Oslo.

En buiten Bergen en Trondheim en ten noorden van Narvik.

Ondertussen kwamen er Duitse versterkingen.

Geallieerde onderzeeërs torpedeerden de schepen, maar er kwamen er veel door.

Verder vlogen de JU 52- transporttoestellen 13.000 missies.

Ze voerden bijna 30.000 man aan en grote hoeveelheden voorraden.

De grootste luchttransport-operatie die de wereld ooit had gezien.

Met gevorderde voertuigen rukten de 163e en 196e divisies verder op vanuit Oslo.

Ze drongen Noren over de Zweedse grens of rukten noordwaarts op.

Rond 20 april maakten de Duitsers contact met de Noren voor Lillehammer.

Maar toen stonden de Noren er niet meer alleen voor.

DE EERSTE SLAG OM NARVIK

De Duitse aanval schokte Londen.

Alle Britse plannen gingen uit van landingen zonder weerstand.

Bovendien waren de eenheden voor Noorwegen op 7 april weer ontscheept:

Dit resulteerde in chaos.

Het aarzelende kabinet besloot uiteindelijk om Narvik te bezetten.

Voor de Noorse kust kregen de Britten de overhand op zee.

Britse onderzeeërs torpedeerden de Karlsruhe en de Lützow.

En op 10 april kelderden 15 Skua's van de 800e en 308e squadrons...

...vliegend vanaf de Orkneys, de Königsberg bij Bergen.

De eerste keer dat duikbommenwerpers een oorlogsschip kelderden.

In 't noorden, op 10 april, ging kapitein Warburton-Lee met zijn 2e Eskader...

...Hardy, Hunter, Havock, Hotspur en Hostile de Narvikfjord binnen.

Het sneeuwde en de verrassing was compleet.

Handelsschepen omzeilend schoot de Hardy het achtersteven van de Heidkamp eraf.

Direct achter de Hardy openden ook de Havock en de Hunter het vuur.

Ze kelderden de Anton Schmitt en beschadigden de Hans Lüdemann.

De Hostile boekte twee treffers op de Diether von Roeder.

Denkend dat er maar zes Duitse destroyers waren, viel Warburton-Lee weer aan...

...ternauwernood torpedo's ontwijkend van de Diether von Roeder.

Na nog meer schade aangericht te hebben racete het eskader naar open zee.

Warburton-Lee wist niet dat er meer Duitse destroyers in de fjorden waren.

Terwijl z'n eskader weg racete, kwamen de Wolfgang Zenker, Erich Köllner...

...en Erich Giese uit de Herjangsfjord en zetten de achtervolging in.

En uit de Ballangenfjord kwamen de Georg Thiele en Bernd von Arnim.

Als voorste destroyer trok de Hardy al het Duitse vuur.

Ze werd meermalen geraakt en Warburton-Lee werd dodelijk geraakt.

De Hardy voer naar de kust en liep aan de grond.

De Havock die volgde ontkwam, maar de Hunter werd geraakt en vertraagde.

Door de dichte rook ramde de Hotspur de flank van de Hunter...

...waardoor deze draaide en stil kwam te liggen: een gemakkelijke prooi.

In de monding van de fjord zagen de overgebleven destroyers...

...het Duitse munitieschip de Rauenfels.

Havock opende het vuur en de Rauenfels explodeerde.

Delen van het schip vlogen meer dan 150 meter de lucht in.

De Britten keerden op 13 april terug met vier destroyers van bijna 2000 ton:

De Bedouin, Punjabi, Eskimo en Cossack...

...en vijf kleinere destroyers: de Hero, Forester, Foxhound, Kimberley en Icarus.

Ze werden begeleid door de Warspite, een slagschip met acht 15 inch-kanonnen.

In de monding van de fjord zag een Swordfish-toestel de U-64...

...en kelderde die door een voltreffer van een bom.

Met Swordfish-toestellen in de lucht beschoot de Warspite de Köllner...

...die wegvoer naar de Lüdemann, de Zenker en de Arnim.

Het 15 inch-geschut van de Warspite draaide naar de Köllner en blies die op.

De Britten, gesteund door vliegtuigen van de Furious...

...drukten de Duitsers de fjord in, vanwaar ze niet konden ontsnappen.

Dapper vechtend wisten de Duitsers drie Britse destroyers te beschadigen...

...maar uiteindelijk werden ze vernietigd.

Het was een fluitje van een cent, aldus kapitein Crutchley van de Warspite.

De volgende dag arriveerde generaal Mackesy in Harstad aan de Vågsfjord.

Hij werd gevolgd door de 24e Guards Brigade.

Admiraal Lord Cork ging ook aan land.

De generaal en de admiraal hadden afwijkende orders.

Mackesy moest Narvik belegeren tot hij voldoende materieel had.

Lord Cork moest aanvallen terwijl Dietls troepen ongeorganiseerd waren.

Maar Mackesy's troepen waren niet geschikt voor zo'n operatie.

Lord Cork was woedend, maar hij kon niets doen.

Ingesloten leefde Dietls eenheid op bevoorrading door de lucht.

JU 52's met voorraden landden op een bevroren meer bij Hartvigvann.

Bovendien werden 2600 matrozen van de gekelderde destroyers...

...uitgerust met Noorse wapens en omgevormd tot 7 marinebataljons.

Zweden stond bovendien toe dat er treinen over z'n grenzen reden.

Dietl verwachtte een aanval, maar er verstreken weken...

...met alleen wat schermutselingen met de nieuwe Noorse 6e Divisie.

MAURICEFORCE & SICKLEFORCE

Op 13 april resulteerde net nieuws uit Narvik in een aanval op Trondheim.

Vier dagen later beschadigden Stuka's een zware kruiser...

...voor de Noorse kust. De aanval werd afgelast.

Twee nevenoperaties hadden afgelast moeten worden, maar dat was niet zo.

Dus op 16 april landden de 146e Infanteriebrigade...

...en de Franse 13e Chasseurs Alpins bij Namsos.

Een havenstad, zo'n 160 km ten noordoosten van Trondheim.

Samen vormden deze eenheden 'Mauriceforce'.

Diezelfde nacht landde 'Sickleforce', de 148e Brigade met maar 2 bataljons...

...bij Andalsnes en Molde, 160 km zuidwestelijk van Trondheim.

Carton De Wiart was verontrust door de toestand van zijn eenheden.

Mauriceforce bestond uit lichte, niet erg mobiele infanterie.

Op 24 april werd de situatie kritiek toen 60 Duitse bommenwerpers...

...Namsos nivelleerden en een munitiedepot opbliezen.

Carton De Wiart had een deel van Mauriceforce naar het zuiden gestuurd...

...langs de kust van de Beistadtfjord, naar Trondheim.

De voorhoede, de King's Own Yorkshire Light Infantery, naderde Verdal.

Dat was slechts 65 km van Trondheim.

Andere elementen van Mauriceforce lagen nog bij Namsos.

Het ijs op de Beistadtfjord en de Trondheimfjord begon te smelten.

Op 22 april braken Duitse destroyers, die vast hadden gezeten...

...door het ijs om troepen af te zetten naast en achter de 146e Brigade.

De Duitsers stroomden ook Trondheim uit en dreven de KOYLI's noordwaarts.

De mannen uit Yorkshire ontliepen de Duitsers door landinwaarts te trekken.

Hun gewonden en voorraden lagen op gevorderde sleeën.

Tegen de 23e april trok de hele Mauriceforce zich terug op Namsos.

Ondertussen was de 148e Brigade ten zuiden van Lillehammer aangekomen...

...en groef deze zich in bij 't Mjosameer onderaan het Gudbrandsdal.

Op 21 april dreef Duits vuur de mannen terug naar Faaberg...

...ten noorden van Lillehammer, boven aan het Mjosameer.

Hier vormden de Leicesters de achterhoede.

Duitse ski-troepen omtrokken hen en de Britten trokken verder terug.

Nu naar een pas in de Vardekampen-heuvelrug...

...waar de vallei minder dan 1600 m breed was.

De Britten en Noren bezetten een heuvelrug en verwachtten een aanval.

Net na de middag rukten vijandelijke tanks op.

Ze vernietigden obstakels en reden verder...

...de kogels van de lichte wapens, die afketsten, negerend.

Omtrokken door de Duitsers, die nu de weg bezetten...

...moesten de Britten en Noren zich terugtrekken door accuraat vuur.

Ze splitsten zich op in groepjes, om zich sneller te kunnen bewegen.

Velen werden gepakt of verstopten zich, sommigen gingen naar Zweden.

Een paar haalden het en de 148e Brigade had nu een sterkte van 300 man:

Circa een kwart van de sterkte van drie dagen daarvoor.

De 15e Brigade, reguliere troepen, waren die dag bij Andalsnes geland.

Deze bestond uit het 1e KOYLI, het 1e Green Howards...

...en het 1e York & Lancashire Regiment, en was goed bewapend.

Op 25 april bereikte het 1e KOYLI Kvam, in het Gudbrandsdal...

...waar de vallei zeer smal werd.

Zoals de 146e en 148e Brigade hadden ze geen zwaar materieel...

...maar hun 3 inch-mortieren en anti-tankkanonnen werden goed opgesteld.

Om 08.00 uur overvielen ze de 196e Divisie, die werd teruggeslagen.

Ondanks zware beschietingen hielden de KOYLI's stand.

Het was een bevel van generaal Paget waardoor ze zich terugtrekken.

Ze vochten zich al vechtend terug. De Green Howards namen het over.

Ze stopten de Duitsers bij Kjörem, gedurende de 27e april.

Ze vertraagden ze opnieuw bij Otta op 28 april, en daarna bij Dombass.

Paget had het bevel gekregen Sickleforce te evacueren.

Een woedende Ruge zag dit als verraad.

Zijn Noren moesten ook geëvacueerd worden, maar dat bleek onmogelijk.

Daarom vertrok Ruge naar Harstadt, vanwaar hij de Noren bij Narvik leidde.

Duitse bommenwerpers verstoorden de evacuatie op 26 april.

Ze maakten brandhout van Andalsnes.

Luchtdoelkruisers en -sloepen schoten honderden granaten af.

En Gladiator jagers, opererend vanaf het bevroren Leskaskog-meer...

...45 km onder Andalsnes‚ en Skua's vanaf vliegkampschepen...

...bestreden de Luftwaffe tot het bittere einde.

De Glorious en de Ark Royal voeren bij Andalsnes, de transportschepen dekkend.

Gedurende drie nachten, van 30 april tot 2 mei...

...wist de marine 5.084 mannen op te pikken, zonder verliezen.

Rond dat moment verliet Carton De Wiart Namsos, onder Duitse luchtaanvallen.

Dit was moeilijker door de melding van de premier van 2 mei...

...dat Andalsnes geëvacueerd was. Zo kon de Luftwaffe z'n krachten bundelen.

Een dikke mist bedekte Namsos in de nacht van 2 mei.

's Ochtends vielen JU 88's de Franse destroyer Bison aan.

Ze raakten het voorste magazijn, dat explodeerde.

De destroyer Afridi pikte de overlevenden op.

Deze was net terug bij het eskader toen ze ook werd geraakt en zonk.

Chasseurs Alpins, overlevenden van de Bison, zwommen opnieuw voor hun leven...

...voor de tweede keer in drie uur.

Die avond gaven de achtergelaten Noren zich over aan de Duitsers.

DE VEROVERING VAN NARVIK

De terugtocht uit Noorwegen schokte Engeland.

Op 29 april dienden parlementsleden een formeel protest in bij Lord Halifax...

...aangaande 'het gebrek aan initiatief in het regeringsbeleid'.

De volgende dag schreef parlementslid Nicholson in zijn dagboek:

'De algemene indruk is dat we de oorlog zouden kunnen verliezen.'

Op 3 mei hoorde generaal Ironside van de Imperial General Staff...

...dat er een hard debat gaande was in het parlement.

Ook in Frankrijk kwam Reynaud steeds meer onder vuur te liggen.

Chamberlain reageerde met 'n parlementsdebat over Noorwegen, op 7 mei.

Hij dacht het wel te overleven, maar de steun ontbrak.

Op 10 mei werd Winston Churchill premier.

Die dag begon de Wehrmacht met de aanval op de Lage Landen en Frankrijk.

Omdat het een aanval leek te zijn zoals de Geallieerden hadden verwacht...

...en omdat er veel troepen lagen in noord-Noorwegen...

...eiste Churchill dat Narvik veroverd werd.

Het geallieerde overwicht was enorm: Dietl had 4000 man, zij meer dan 30.000.

Ze hadden 48 zware en 60 lichte luchtdoelkanonnen.

Bovendien hadden ze squadrons met Gladiators en Hurricanes...

...en die van drie vliegkampschepen, zodat ze een luchtoverwicht hadden.

Ze hadden veel veldgeschut en lichte Franse Hotchkiss-tanks.

De troepen, vooral het Vreemdelingenlegioen...

...en de bergtroepen waren getrainde beroepssoldaten.

Er was nog een reden om aan te vallen.

De Duitsers die niet meer nodig waren van Namsos en Andalsnes...

...trokken op naar het noorden, voorafgegaan door de 2e Bergdivisie.

Op 4 mei landden de Britten 5 speciaal gerekruteerde compagnieën...

...onder kolonel Gubbins ten zuiden van Narvik. Ze moesten de Duitsers vertragen.

Maar de Duitsers omtrokken de Britten.

Op 10 mei zetten twee Dornier vliegboten en de gevorderde Nord Norge...

...twee compagnieën infanterie af bij Hamnesberget, ten noorden van de Britten.

De Britten kelderden de Nord Norge snel, maar die had z'n taak al vervuld.

Bataljons van Irish and Scots Guards vertraagden de 2e Bergdivisie.

Op 12 mei ging de aanval op Narvik eindelijk van start.

Grote aantallen Noorse, Franse en Poolse troepen schakelden de Duitsers uit...

...op het Skånland-schiereiland, 45 km lang en circa 20 km breed.

Dit vormde de noordelijke kust van de Ofotfjord en de Herjangsfjord...

...het 65 km lange kanaal dat Narvik met de zee verbindt.

In Londen was Churchill blij met de eerste successen.

Op 13 mei verzekerde Anthony Eden de Noorse ambassadeur...

...dat er energiek zou worden gehandeld in Noorwegen.

Wat hij nog benadrukte door Mackesy te vervangen door Claude Auchinleck...

...een expert op het gebied van oorlogvoering in de bergen.

Maar op 15 mei braken de Duitsers in Frankrijk door bij Sedan.

Nu zou het Franse leger ineenstorten, Frankrijk capituleren...

...en Engeland wellicht aangevallen worden.

Noorwegen was plotseling een zijtoneel geworden.

Op 23 mei besloot het War Cabinet noord-Noorwegen te verlaten.

Maar om niet helemaal af te gaan, besloot men eerst Narvik te veroveren.

De aanval begon in de nacht van 27 mei.

Een bataljon van 't Vreemdelingenlegioen en een Noors bataljon...

...staken de Rombaksfjord over en landden bij Narvik op het Orneset-strand.

Ze kwamen onder zwaar vuur vanaf een heuvel met de codenaam 'Heuvel 457'.

Gesteund door scheepsgeschut rukten de legionairs en de Noren op.

Tegelijkertijd bestormden Polen Ankers, aan de overkant van de Beisfjord.

Om 04.00 uur verscheen de Luftwaffe en de kruiser Cairo werd beschadigd.

Het eskader legde een rookgordijn en trok zich terug uit de fjord.

Nu de scheepskanonnen zwegen deden de Duitsers een tegenaanval.

Ze verjoegen de Polen uit Ankers en de legionairs en Noren van Heuvel 457.

Iets na zessen verschenen er Hurricanes die de Luftwaffe verjoegen.

Extra Franse, Poolse en Noorse eenheden werden nu ingezet.

Met nog slechts 400 soldaten en matrozen trokken de Duitsers zich terug...

...over de weg die langs de Beisfjord liep.

EVACUATIE

Op dezelfde dag, 28 mei, werd Narvik veroverd...

...capituleerde België en trokken de Britten zich terug vanuit Duinkerken.

Op 1 juni werden pogingen om Dietls troepen te verjagen opgeschort...

...en hoorde koning Haakon dat de Engelsen en Fransen vertrokken.

De koning en zijn regering vertrokken ook.

Op 7 juni waren de troepen aan boord van zes grote schepen...

...die zuidwestwaarts voeren over de Noorse Zee.

Het escorte bestond slechts uit een kruiser en een eskader destroyers.

160 km verderop zochten de Scharnhorst, de Gneisenau en de Hipper naar hen.

Maar dit keer hadden de Geallieerden geluk.

In plaats van het trage konvooi ontdekten de Duitsers de Glorious...

...geëscorteerd door slechts twee destroyers.

De vliegtuigen konden niet opstijgen en de Glorious ging snel ten onder.

Slechts 35 van de 1600 man overleefden het.

De destroyers Ardent en Acasta legden een rookgordijn...

...en vielen de Duitse schepen aan met hun torpedo's.

De Duitsers kelderden ze allebei.

Een torpedo van de Acasta raakte de Scharnhorst, die naar Trondheim voer.

Voor de Britten eindigde de campagne zoals hij twee maanden eerder begon:

Met een toevallig treffen tussen Britse destroyers en een Duits oorlogsschip.

DE NASLEEP

De Duitse inval in Noorwegen was het eerste voorbeeld ooit...

...van een gecoördineerde lucht-, zee- en land-operatie.

Het werd een model voor de toekomst.

De Duitsers vochten stoutmoedig en innovatief.

Ze deden 't geallieerde overwicht ter zee te niet met hun luchtoverwicht.

Het geallieerde optreden was haast misdadig incompetent geweest.

En het ging niet om bejaarde leiders die niet met hun tijd meegingen:

Juist de jongere Britse commandanten faalden...

...terwijl mannen als Canon De Wiart en Lord Cork goed gevochten hadden.

Naar de maatstaven van WO I, de criteria van de oorlogvoerenden...

...om de strijd te beoordelen, waren de verliezen licht.

Te land hadden de Britten 1869 man verloren: doden, vermisten en gewonden.

De Fransen en Polen verloren 530 man en de Noren 1335.

De Duitsers telden 5296 doden en vermisten.

Ter zee waren de verliezen ruwweg gelijk: 2500 matrozen aan elke zijde.

Opvarenden van 1 vliegkampschip, 3 kruisers, 7 destroyers en 4 onderzeeërs.

En de 3 kruisers, 10 destroyers en 6 onderzeeërs van de Duitse marine.

De Britten konden zich dit veroorloven, de Duitse marine niet.

Deze zou nooit meer in deze aantallen opereren.

Voor de Duitsers was het belangrijkste resultaat...

...de verovering van marine- en vlieg- bases ten noordoosten van Engeland.

Daarvandaan konden ze aanvallen en de Britse blokkade breken.

En de aanvoer van Zweeds ijzererts werd nu niet gehinderd.

Dat ging van 600.000 ton in 1941 naar 1,8 miljoen ton in 1943.

Maar de prijs hiervoor was hoog.

Hun zege in Noorwegen maakte dat Winston Churchill aan de macht kwam.

En dat zou leiden tot de vernietiging van het Derde Rijk.