Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Croatian
Czech
Danish
Dutch
Esperanto
Estonian
Ewe
Faroese
Filipino
Finnish
French
Frisian
Ga
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Gujarati
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hindi
Hmong
Hungarian
Icelandic
Igbo
Indonesian
Interlingua
Irish
Italian
Japanese
Javanese
Kannada
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kurdish (Soranî)
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lingala
Lithuanian
Lozi
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Malayalam
Maltese
Maori
Marathi
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Nigerian Pidgin
Northern Sotho
Norwegian
Norwegian (Nynorsk)
Occitan
Oriya
Oromo
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Brazil)
Portuguese (Portugal)
Punjabi
Quechua
Romanian
Romansh
Runyakitara
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbian
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish
Spanish (Latin American)
Sundanese
Swahili
Swedish
Tajik
Tamil
Tatar
Telugu
Thai
Tigrinya
Tonga
Tshiluba
Tumbuka
Turkish
Turkmen
Twi
Uighur
Ukrainian
Urdu
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof
Xhosa
Yiddish
Yoruba
Zulu
* KAZIMIERZ WIELKI * CZĘŚĆ 1
STEKA
Z TRUDEM: Pić!
Nie ważcie się nawet kropli mu podać!
Dość już napoiliście go miodem w osieku.
- Mój miód mu zaszkodził? - A z czego ta gorączka?
- Ani jej zabić, ani wygnać nie sposó - Miód jest naturalnym lekiem.
To wasza maść łajnem śmierdziała.
PONURA MUZYKA
RADOSNY HEJNAŁ
DYNAMICZNA MUZYKA
ŚWIST STRZAŁY
ŚWIST STRZAŁY
WZNIOSŁA MUZYKA
DZWIEKI ROGU
ŁAGODNA MUZYKA
Wedle woli naszej, jako wedle woli wielkiego księcia Giedymina
niech się w was nasze rody łączą.
Wam na szczęście i radość, naszym narodom na pożytek,
a wrogom na zgubę.
Gorzko!
SKANDUJA: Gorzko! Gorzko! Gorzko!
Gorzko!
SKANDUJA: Gorzko! Gorzko! Gorzko!
Wszystkom ci powiedział.
No, dzieciuch nie jesteś. Zona w alkowie.
Nie chcę.
Wstań!
Siadaj.
Synu mój, jednego cię mam i wszystkiego od ciebie oczekuję,
czego mnie nie będzie danym dokonać.
Litwa to piękny kraj, wielki, bogaty
Ludzie w nim odważni, takich nam potrzeba za braci.
Przywiozła ci żona ze sobą 24 tysiące luda.
Jeńcy, wiesz przecież.
Do niewoli trafili w czas wojen, a teraz w przyjaźni na swoje wracają
Siać i zbierać będzie komu, będzie komu oręż nosić w potrzebie.
Pomyśl o sobie.
No, a Elżbieta, siostra twoja najstarsza?
15 jej było, kiedy za trzecią żonę do Andegawena szła. Też płakała.
A Karol Robert okazał się zięciem potrzebnym.
Poparcie teraz na Węgrzech mamy.
Idź już.
Bóg jest miłosierny, da ci jeszcze w życiu...
...i wielką radość...
...i wielkie kochanie.
ŁAGODNA MUZYKA
HEJNAŁ
Kaźmierz! Kaźmierz, bracie mój najmilszy!
Pewno mnie już nie pamiętasz. 10 lat miałeś, gdym odjeżdżała.
ŚMIEJA SIE
POGODNA MUZYKA
NIE SŁYCHAC
NIE SŁYCHAC
Pomocy w ludziach i orężu udzielę królowi polskiemu, nie dlatego tylko
że jest mi powinowatym i mądrość jego a przyjaźń sobie ceni
ale dlatego, że plany jego wojenne popieram.
Zakon i Węgrom jest nieprzyjacielem,
jako że knowaniom króla Jana sprzyja i do skłócenia prowadzi chrześcijan.
Nie słucha wielki mistrz zwierzchności świętej kościelnej.
Zmusim go, żeby miecza posłuchał.
Trzy chorągwie nasze w ciągu 10 dni
przez przełęcze karpackie do Królestwa Polskiego wyruszą.
Jednakże w razie potrzeby gotowiśmy pod rozkazy ojca waszego postawić.
Racz to przekazać ode mnie i doradców moich.
Szkoda, żeś na tak krótko do nas zawitał.
Rad bym pozostać dłużej, ale mi piln wasze słowa do kraju zawieźć.
Królowa pani raczy prosić do siebie.
ODGŁOSY KROKOW
ŁAGODNA MUZYKA
Hańba mojej córki nie ujdzie bezkarnie nawet królom!
KRZYCZY
STEKA Z BOLU
SZCZEK MIECZA
BRZEK NACZYN
Zechciej powiedzieć, po co ja ciebie tam słałem.
- No, po co?! - Wszystkie twoje polecenia spełniłe
- Trzy węgierskie chorągwie... - Wiem!
A wiesz, że król Robert kazał Zachów ciąć toporem do trzeciego pokolenia?
Klarę i synów Zacha końmi roznieśli.
Co robić, ojcze?
Dać schronienie tym, co ujdą z życie i do drzwi naszych zakołaczą.
Tyle możemy.
Tylko tyle.
Ojcze...
To nie moja wina.
Nie ja ciebie będę sądził.
MUZYKA PEŁNA NIEPOKOJU TETENT KONI
MUZYKA USTAJE
TETENT KONI
Stoją w lesie.
Jeńców mają dużo i łupów pełne wozy. Z tyłu chyżo nie pójdą.
Za tym polem wieś Płowce. Oni tędy iść muszą.
To jedyna droga na juczne wozy.
- Obok bagno. - Tylko tędy im droga.
Radzę lekkie rycerstwo przepuścić, a dopiero ciężkozbrojnych
i tych na wozach z jukami zajść znienacka.
Nim dojrzą we mgle, blisko można ich podejść.
Cofną się na las.
Co to, to nie! Nie cofną.
MUZYKA PEŁNA NAPIECIA
MUZYKA NASILA SIE
Wasza Miłość, proszę pilnie na słowo.
- Teraz? - Teraz.
- Mówcie. - Jedziemy razem do Krakowa.
Jestem synem króla i moje prawo być przy ojcu.
Jesteście następcą króla i nie macie prawa zginąć.
- Nie pojadę. - Słowo ojca wam tylko przyniosłem.
Sprawić się mamy szybko, a chorągwie węgierskie przyprowadzić ze sobą.
MUZYKA PEŁNA NAPIECIA
MUZYKA USTAJE
DYNAMICZNA MUZYKA
ODGŁOSY WALKI RZENIE KONI
MUZYKA USTAJE
O mężu łaskawy i przychylny mnie i pokoleniu memu,
oby syn mój wiedziony moim przykładem
takie miał u was poważanie, jakie ja sam miałem.
Polecam go zapobiegliwości i wierności waszej.
Koronę niech ci włożą, nie zwlekając
Tyś jedyny i prawowity tej ziemi władca.
Twoja rzecz w pieczy ją mieć i pomnażać w siłę.
A to, co nam wróg podstępnie wydarł, z ojczyzną złączyć.
CIEZKO DYSZY
Zakonowi nie przepuść niczego! Pomorza nie ustąp! Nie oddaj nigdy!
Ni piędzi ziemi zabrać nie daj.
Całe moje życie za pierwsze to miałe i tobie nakazuję,
a ty nakażesz swemu synowi, bo nasza racja, a nie ich.
My prawi, a nie oni.
PONURA MUZYKA
STEKA
Prrrr!
Wyprzęgać konie!
HEJNAŁ
Chcesz królestwo pieczy twej polecone
we sprawiedliwości trzymać, rządzić i bronić?
Chcę.
Chcesz to ze szczerego serca przysiąc i w dozgonnej pamięci zachować?
Chcę.
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti. Amen.
WZNIOSŁA MUZYKA
Czy radzi przyjmiecie nowego pana waszego i władcę?
PODDANI: Radzi!
Czy radzi wpierać go będziecie pomocą jak i posłuszeństwem wspomagać?
PODDANI: Radzi!
DZWONY KOŚCIELNE
WZNIOSŁA MUZYKA
SKANDUJA: Niech żyje król!
Tylko miesiąc rozejmu zostało.
Jeżeli dziś nie zdecydujesz, królu, trzeba będzie na koń wsiadać.
Wiem.
Wielki mistrz prosił przekazać, Panie że w Krakowie dłużej zostać nie może.
- Świtem wybiera się w drogę. - Gdzież mu tak śpieszno?
Komturowie naszeptują, że skoro mają ruszyć w pole,
trzeba im stanąć w Malborku.
Chcą mnie zmusić do wojny.
Wielki mistrz w słowach do układu dąż ale wiadomo, co w zanadrzu chowa?
Tylko wielki mistrz ma w sobie chytrość taką.
- Uczyć się od niego trzeba? - Co mam przekazać?
SKRZYPIENIE DRZWI
Nie sądzono ci, Panie, od spoczynku rządy zaczynać.
Wiem.
Panowie z Wielkiej Polski przedłużen rozejmu z zakonem nie chcą
i jako żywo nie poprą.
Jakie ich przedłożenie?
Wojna.
Ile nasz ojciec miał chorągwi, gdy postanowił rozejm podpisać?
14, Miłościwy Panie.
- A dziś ile możemy wyprowadzić? - 14, Miłościwy Panie.
Wprawdzie Wielka Polska gotowa wystawić dwie chorągwie dodatkowo.
Przez miesiąc?
Rozejm zawarty przez króla Polski śp. Władysława
i wielkiego mistrza Zakonu Najświętszej Maryi Panny,
a dotyczący poniechania sporu o ziem pomorską, dobrzyńską i kujawską
zostaje przedłużony na 12 miesięcy,
do Zielonych Świąt roku Pańskiego 1334.
Za obopólną zgodą akt ten pieczętują
Kazimierz, król Polski
i Luter, wielki mistrz zakonu.
NASTROJOWA MUZYKA
PŁACZ DZIECKA
Jeżeli czego nam trzeba, to spokoju.
Mnie palili już drugi raz i pewnie nie ostatni.
Wieś palili trzy razy.
Drzewo, Bóg łaskaw, jest.
Ale czasu trzeba, żeby stawiać, i chęci, a tego już nie ma.
Znowu przyjdą nocą i...
Pomurować trzeba.
Mur chroni od ognia i przetrwa długo
- Nas przetrwa. - Słyszałem, ale co tam...
Napatrzyłem się tego u Czechów, u Węgrów.
A widzieliście zamek w Chęcinach?
Z kamienia i cegły wymurowany. Oni tam innych już nie budują.
Dziś po prawo od drogi co przez Susz na długi las idzie.
MUZYKA PEŁNA GROZY
CHLUPOT
Ktoś ty?
Tutejszy jesteś?
Zgodziłeś się za przewodnika do kupcó
Skąd oni jechali? Z Wrocławia?
Jak to się stało? Gadaj, bo cię zatłukę!
Pan Maćko.
- Borkowic. - No, to daleko nie uszedł.
Nie taki on, żeby ganiać nocą za niczym.
Gdzie pojechał?
- Znasz mnie przecież. - Tak.
No to się mnie nie boisz! No, nie masz mnie się bać!
- A pan Maćko pojechał do karczmy? - Tak.
No, to chodź. Pokażesz, kto z nim jeszcze był.
Nie bój się, z królem jesteś.
SKRZYPIENIE DRZWI
Prosimy do stołu. Od południa sami siedzimy.
Miło będzie.
SKRZECZENIE
Od południa, Borkowic?
Ten was po południu gdzieś widział.
Jaśko Kita, jakeś to uszedł, kochany?
To tak pilnujecie?! Był tam który z was?
STEKA Z BOLU
- Twój to poddany? - Nie.
Ale moimi pieniędzmi zapłacę. Takie same dobre, jak i drugie.
A jeżeli Waszej Królewskiej Mości miły był ów chłopak, podwójnie płacę.
I trzeci raz płacę, bo może pan kasztelan jeszcze kogoś przywiódł
przeciwko mnie na fałszywe świadectwo to go też rozpłatam.
Jak trzeba, to trzeba! Ciach takiego!
ŚMIEJE SIE
Tacy oni, jak i my, królewscy!
To co, że królewscy? Nasz pan też u siebie.
Zostaw!
Władziu!
Dzban możesz sobie wziąć, tylko ciii!
Król Jegomość zjechał. ŚMIEJE SIE
- To mówisz, że dużo masz gości? - Tak, Panie, mam.
- Lubią twoją karczmę? - Czemu mieliby nie lubić?
Piwo jest zawsze.
- A ty ich lubisz? - Panowie są.
- Pewnie dobrze płacą. - Dobrze, Panie.
- Kupcy często u ciebie stają? - Nie, Miłościwy Panie, nie ma kupców
Bywało, jeździli, ale już nie jeżdżą.
- Ty się nie boisz? Masz rodzinę? - Tak, mam żonę i dwie córki.
- A gdzie one? - Nie ma.
Nie mogą tu być, bo bywało w nocy...
- To gdzie je chowasz? - A gdzieżby, są, tako dziś...
Jak w sam raz, dziś nie ma!
Boją się.
Nikt tu przeciw zbójom nie zezna, ani wróg, ani przyjaciel.
Na odjedzie mało nie ostaną.
Najpierw grabież ludziom do głowy przychodzi, kiedy czas jest niepewny.
Nikt za swoim nie patrzy, bo i tak wojna zabierze,
a i cudzego nie uszanuje.
Czas spokojny rozbojowi przeciwny. Przykrócić łatwiej, dopatrzyć, ukarać
Przecież nie wyrżniem ich wszystkich nie wsadzim do lochu, nie powiesim.
Poznań i Wrocław konfederację chcą zawrzeć dla ochrony handlu potrzebną.
Ludzi by najęli zbrojnych, nagrodzili sowicie.
- Opłaciłoby się im to. - Opłaciło albo i nie.
Bo dokąd pójdą, jak najemni do pilnowania rabusiami się okażą?
Prawo od władzy ma iść i być napisane dla wszystkich.
Dla Borkowica, dla Jaśka Kity, dla was i dla mnie.
Toż Borkowic wedle prawa główszczyznę zapłacił.
MRUCZY WESOŁO
Takie to prawo, co każdy wedle pamię raz tak, raz siak je przepowiada.
- Spać nie możecie? - A wy?
Tu się gdzieś prześpię na powietrzu.
Daleko.
Nie moja to już ziemia.
Aby pokój między monarchami krajów naszych zachować,
a poddanych naszych uczynić braćmi, życzliwością za życzliwość płacącymi
król czeski odstępuje od tej chwili po czas wieczny od spor
który był toczył z królem polskim o prawo do Korony.
Powstałe niesnaski widzi zakończone.
A dokument braterskimi pieczęciami obwarowany
za widomy znak pokojowy bierze i na czas przyszły przedkłada,
Ale aby sprawiedliwości uczynić zadoś król Jan widzi rzecz tak:
aby król Polski Kazimierz zapłacił za to ustępstwo
400 tysięcy kup groszy praskich.
Zrobicie, jak zechcecie, Panie, ale pokój jest nam teraz potrzebniej
i w cenie większej niż pieniądze.
Sprawa, którą nam tu przedkładacie, wagę ma dla nas dużą,
ale i pieniądz żądacie niemały.
Natura ludzka słaba jest i bywa, że w niepamięć pójdzie,
co nawet z serca a rozsądku powiedziane zostało.
Zeby więc czas mógł was, Panie, w waszej słusznej decyzji utwierdzić
przedkładam, co następuje.
Pieniądze przez was żądane złożone b nie na jeden, a na trzy razy.
200 tysięcy zostanie wpłacone zaraz do rąk króla Jana.
80 tysięcy złożone zostanie do czasu
w opiekę wielmożnego Henryka z Lipy, który i wasze i nasze zaufanie posia
Reszta, jeżeli żadna zła siła między nas nie padnie,
dostarczona wam będzie na Wielkanoc roku Pańskiego 1336.
W tym względzie, aby pokoju między n żadne bezprawie nie zaciemniało,
król czeski zwróci naszemu królowi gród nad Prosną leżący - Bolesławiec
jak i ziemię wieluńską,
która to ziemia i gród dawnym czasem od Korony Polskiej oderwanymi został
a zawsze, jak pamięć sięga, polskimi były.
Cieszę się, żem mógł waszej przyjaźn patronować i że u nas w Wyszegradzie
do bratniego doszło spotkania.
Jako rozjemca do ułożenia sprawy między królem polskim Kazimierzem
a wielkim mistrzem zakonu Dietrichem z Altenburga
przedkładam poselstwo zakonu prosić na salę.
Czynię oto wszystkim wiadomym, że w sporze o ziemie nadgraniczne
postanowiliśmy, iż zakon teutoński winien zwrócić królowi polskiemu
ziemię dobrzyńską i kujawską.
Za szkody, powstałe w czasie niesnas po obu stronach, nie winim nikogo.
Rozumiem przez to, że Pomorze zostaje przy naszym władaniu.
Pomorze od wieków było i zostanie dziedzictwem polskim!
Ziemia pomorska gwoli zachowania pokoju
zostaje pozostawiona do czasu zakono jako jałmużna od Polskiej Korony.
Ządamy, aby wyrok tu przedłożony, zatwierdził Ojciec Święty w Awinioni
Pierwszą chyba jest rzeczą, by wyrok potwierdził król Polski.
Pierwszą powinnością zakonu krzyżem się pieczętującego,
a imię Najświętszej Maryi Panny mającego w zawołaniu,
jest podporządkowanie się decyzji zwierzchności kościelnej.
Niech więc zwierzchność kościelna potwierdzi wyrok.
Tak też i będzie.
POGODNA MUZYKA
GWAR
Synów mam trzech.
Najstarszy, Ludwik, koronę dziedzicz i staranie o niego mam największe.
Jeśli miłe to twemu sercu, to zabiegać będę dla niego
o względy twojej cnotliwej a pięknej wnuczki Małgorzaty.
A ile byś za nią chciał we wianie? No, powiedz, ile.
ŚMIEJA SIE
- Piękny, co? - Tak, piękny.
Nasze złoto, nasza robota. Daruję ci go razem z zastawą.
Rad jestem gościć was wszystkich u siebie.
Niczego nie dam. Nie dam, bo nie muszę.
Dasz, Miłościwy Panie. Raz, że zostało powiedziane.
I dlatego, by Jana od zakonu oderwać
Zakonni krzywo patrzą, gdy się półki układa bez ich korzyśc
A tu Czesi są po naszej stronie. Papież też jest za nami.
Uwieziesz stąd rzecz najważniejszą, pokój z Czechami.
Dobrze.
Ale Krzyżakom nie popuszczę.
Ślij mi zaraz posłów do Awinionu.
Napiszę list do Ojca Świętego, niech ich wezwie przed sąd papieski.
Krzyżacy też znają drogę do Awinionu
A my zapłacimy świętopietrze za dwa lata z góry.
ŚMIEJE SIE
Z Pomorza też zapłacimy. Co ty na to?
- Wkrótce przestanę wam być potrzebn - Na to nie rachuj.
Co zrobimy do żniw, to nasze.
Potem wrócimy, jak pogoda dopisze i jak dziesięcinę oddadzą,
bo klasztorni do 15 sierpnia po prawie mogą zabierać.
Skąd są?
Okoliczni, a niektórzy z daleka.
- Tu żyją? - Tak, śpią w spichrzu.
Konie obok pasą. Zarobek mają niezły.
Największe utrapienie, Miłościwy Pani z Jego Wielebnością biskupem Grotem.
Ludzi nam nasyła, na ręce patrzą, za rabusi nas mają.
Gdy wczoraj rąbaliśmy w lesie, przyszli klasztorni, grożąc karą bożą
Dziś też są. Dowiedzieli się o waszej bytności, Miłościwy Panie.
Gdzie są?
- Pochwalony niech będzie. - Na wieki wieków.
- Widzę, że obchodzi was robota? - Nie, Panie. Bezprawie nas obchodzi.
A to nam po drodze, bo mnie także bezprawie mierzi.
My do was, Panie, z polecenia Jego Przewielebności biskupa Grota,
na którego ziemi bezprawie czynicie.
Za bezprawie macie budowę kanału,
którym popłynie cud z Wieliczki i Bochni.
Sól niech sobie nawet i płynie.
Wielkie dzięki, że biskup choć na to pozwala.
Ale po ziemi Jego Przewielebności będzie płynąć, zabierając pola uprawn
z których czynsz szedł, dziesięcina i kolęda.
Dałem w innym miejscu. Ziemia równie dobra, gruntu tyle sam
Nawet odległość od siedziby biskupie prawie taka sama.
- A wy tu czego? - Wody popić.
To pijcie.
Jego Przewielebność gdzie indziej nie chce.
Budowy tu żadnej nie chce. Tu jest jego i nie chce!
Wiem, czego wasz biskup nie chce. Gadajcie teraz, czego chce.
Zeby mu pole oddać, ludzi rozpędzić, kanał zasypać, spichrze rozwalić.
Tego chce wasz biskup?!
- Weźmiecie to na swoje sumienie? - Bóg na nas łaskaw.
Nie taki znów łaskaw, jeżeli wam rozumu poskąpił.
Co mamy rzecz Jego Przewielebności?
Powiedzcie, żeście ostatni, co z takiego posłania wracają żywi.
Ani słowa powiedzieć, ani się o swoje upomnieć.
Mało, a kazałby nas powiesić. Jego Przewielebność musi to wiedzieć.
Ledwośmy z życiem uszli. Ale Bóg sprawiedliwy jest.
Jego Przewielebność klątwą to powinien potwierdzić.
- Klątwą? - Klątwą!
"Zywię nadzieję, że Waszą Przewielebność ucieszę"
"jak i sam rad jestem"
"że nasz Ojciec Święty, Benedykt XII onegdaj bullą specjalną ogłosić kazał
"że wzywa Zakon Najświętszej Maryi Panny na sąd papieski,"
"który rozpatrzy skargę króla Kazimierza o zabór ziem polskich"
"i gwałty wojenne wyrządzone na szkodę Królestwa Polskiego."
Król Kazimierz dobija, czego pragnął.
A Ojcu Świętemu niech będzie chwała, że Koronie Polskiej i królowi sprzyja
SKRZYPIENIE DRZWI
- Laudetur Jesus Christus. - In saecula saeculorum.
Donosimy Waszej Przewielebności, żeśmy byli i wrócili.
To widzę. No i co?
Zle! Ziemia rozkopana bez żadnego porządku.
Król na to zezwala. Las rąbią i cały rów w nim moszczą.
- Moim lasem? - Tak.
Własność cudzą król ma za nic. Sługi Boże ma za nic.
Słowo Boże ma za nic! ODGŁOSY KROKOW
Witaj, przyjacielu!
Słałem po ciebie, by nowiną się z tobą podzielić.
Siadaj.
Pamiętasz, cośmy mówili przed niedawnym czasem?
No, i stało się. Ojciec Święty sąd naznaczył.
Chwała niech będzie Najwyższemu! Radość to prawdziwa.
Tak ty, jak i ja szykujmy się teraz świadczyć.
Od świadczenia nikt się nie uchyla, gdy król o sprawiedliwą sprawę wojuje
Czytaj.
"Zywię nadzieję, że Waszą Przewielebność ucieszę,
"jak i sam rad jestem"
"że nasz Ojciec Święty, Benedykt XII onegdaj bullą specjalną..."
DZWONEK
Z polecenia legatów papieskich, prepozyta Galharda z Carces
i kanonika Piotra z Montilio w imieniu Stolicy Apostolskiej,
a z oskarżenia króla polskiego Kazimierza
wzywa się na sąd wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego
Dietricha z Altenburga, Wielkiego Komtura Rudolfa,
marszałka zakonu Henryka, komturów: Hartunga i Isandera,
szpitalnika zakonu Teodoryka, skarbnika zakonu Zygfryda
oraz wszystkich braci zakonnych w Prusach.
"Pozwani winni stawić się osobiście dnia 4 lutego roku Pańskiego 1339"
"w domu wójta Bartłomieja w mieście Warszawie."
"Jeżeli pozwani nie pojawią się lub nie przyślą pełnomocników"
"przewód sądowy odbędzie się w ich nieobecności."
"Aby nikt nie mógł powiedzieć, że o wezwaniu na sąd nie wiedział,"
"pozew ten przybity będzie do drzwi kościołów"
"we wszystkich nadgranicznych grodach sąsiadujących z zakonem."
Stanowczy protest zakładam przeciw oskarżeniom rzucanym
na wielkiego mistrza i braci zakonnyc
To my oskarżamy króla polskiego o oszczerstwo.
Oszczerstwem bowiem jest nazywanie braci zakonnych najeźdźcami,
podpalaczmi i złoczyńcami.
Nie przeczę, że król Kazimierz nazw tych używa,
ale zaczerpnął je in extenso z bulli Jego Świątobliwości Benedykta XII.
Czy mam odczytać?
Zakładam protest przeciw sądowi, który powolny jest królowi polskiemu.
To nie sąd, ale skrypt papieski uważa suplikę króla polskiego za uzasadnion
a zakon krzyżacki za okryty niesławą.
Zeby podobna bezkarność nie znalazła naśladowców, Jego Świątobliwość
postanowił wejrzeć w sprawę, a my mamy określić stopień winy.
Pozwani winni wiedzieć, że sędziowie upoważnieni zostali
do publicznego wyklęcia zakonu, do stosowania cenzur kościelnych,
a w razie potrzeby do użycia pomocy ramienia świeckiego.
Klątwy niech się obawiają bezbożni.
Gdy chodzi o siłę ramienia świeckiego
zakon przyjmie to jako dopuszczenie boże.
Zgodnie z ustalonym porządkiem dalej prowadzimy przewód sądowy.
Świadek Walerian Łazanka, pleban z Charłupi.
Czy świadek na własne oczy widział najazd braci zakonnych
na ziemie Królestwa Polskiego w roku Pańskim 1331?
Tak, Wasza Przewielebność.
- Gdzie to było? - W Charłupi.
ŚWIST BICZA KRZYKI
Nie!
MEZCZYZNA KRZYCZY
MUZYKA PEŁNA GROZY
MUZYKA USTAJE
Najjaśniejszy Panie! Królowa.
MUZYKA PEŁNA NIEPOKOJU
BRZEK DZWONKA KROLOWA KRZYCZY I STEKA Z BOLU
MODLITWA PO ŁACINIE
STEKA I KRZYCZY
DZIEWCZYNKA PŁACZE
MELANCHOLIJNA MUZYKA
Ciii!
Cicho...
Idźcie już. Nic tu po was.
MODLITWA PO ŁACINIE
Zły rok padł na mnie.
W tej komnacie jeszcze jeden sojuszn nam ubywa - Litwa.
- Sojuszników trzeba zastąpić nowymi. - A kto dzieciom zastąpi matkę?
Bóg was pocieszy, Panie.
Będę sam.
Wy możecie, Panie, ale Korona?
Korona królowej nie może czekać.
Sukcesja tronu z niej przyjść powinna myślcie o tym.
Myślę.
Wnuczka Jana z Luksemburga, Małgorzat wniosłaby we wianie jedno i drugie.
O czym ty mówisz?
O chciwości tego dziadygi, co wydziera nam Śląsk po kawałku.
Wybiera się do Wrocławia, by odebrać kapitule wrocławskiej zamek w Miliczu
Twój ojciec, Panie, mówił, że to klucz do Królestwa Polskiego.
- Miałeś gońca z Pragi? - Tak, panie.
Nie w porę umarła.
Książę Henryk wrocławski nie w porę i nie najmądrzej zarządził spuścizną
Panie mój, cofnij zrzeczenie się prawa do księstw śląskich.
I co? Pozwolić, żeby Jan dogadał się z Krzyżakami? Poniechać Pomorze?
Może wysłać do Warszawy, niech się nie trudzą na tym procesie
- Requiem aeternam dona eis Domine. - Et lux perpetua luceat eis.
Kyrie eleison. Chryste eleison. Kyrie eleison.
- Sancta Maria. - Ora pro nobis.
- Sancte Josef. - Ora pro nobis.
- Sancte Petre. - Ora pro nobis.
- Sancte Paule. - Ora pro nobis.
- Sancte Abel. - Ora pro nobis.
Wyślę umyślnego do Wrocławia.
Niech przyniesie słowo od biskupa Nankera.
Ślij też do Warszawy.
PUKANIE DO DRZWI
Laudetur Jesus Christus.
WALENIE DO DRZWI
- Kto tam? - Biskup!
Biskup wrocławski Nanker! Do króla Jana!
- W jakiej sprawie? - On już wie w jakiej!
WALENIE DO DRZWI
Najjaśniejszy Pan jest zajęty i nie przyjmie Waszej Przewielebności
Może w sposobnej chwili.
Wpuść go, Miłościwy Panie, bo awantury jakiej narobi
albo krew go pode drzwiami zaleje i wszystko przeciw nam się obróci.
Wpuścić.
Panie królu, czy przybyliście do nas.
...by gwałt i bezprawie czynić?
Jakim czołem oblegaliście zbrojnie i zajęli zamek Milicz?
Ja was, królu, upominam po raz pierwszy, drugi, trzeci i nieodwołaln
byście natychmiast wrócili zamek Milicz,
własność mojego kościoła wrocławskieg
a przynależny, jak pamięć sięga, do piastowskiego grodu.
Co za kapłan boży?!
Szuka dla siebie mordercy.
Chce zostać świętym męczennikiem.
Mylisz się!
Ja ciebie jako gwałciciela wyklinam
i za wyklętego ogłaszam
w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego.
Ojcze Wielebny, co Waszmość powiedzia Cofnij nieopatrzne słowa.
Proś króla łagodnością.
Wyście też tam byli, gdzie się krzywda działa.
Wy, zdradzieccy rajcy Wrocławia, zawsze jesteście tam,
gdzie bezprawie się dokonuje, gdzie frymarczy się ziemią!
Nie waszą przecież! Bo polską!
- Ojcze Kościoła... - Ja was też wyklinam!
W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego.
A on nie królem naszym jest, a królikiem!
A wy...
Zeby nikt się nie poważył dać na Śląs godność duchowną takiemu,
co nie pochodzi z polskiej prowincji kościelnej!
Zeby się nikt nie poważył powołać na nauczyciela takiego,
co po polsku nie umie!
Ja, Wojciech, syn Krystiana oznajmiam
że dnia 15 sierpnia roku Pańskiego 13
w mieście Warszawie przed sądem papieskim stawił się
prokurator króla polskiego Kazimierza jako też i jego pełnomocnicy.
Czy jest obecny pełnomocnik lub wysłannik zakonu krzyżackiego?
Czy jest obecny pełnomocnik lub wysłannik zakonu krzyżackiego?!
Po raz trzeci i ostatni zapytuję.
Czy jest obecny pełnomocnik lub wysłannik zakonu krzyżackiego?
In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti.
"Rozważywszy w sumieniach naszych i sercach,"
"a jedynie sprawiedliwość mając na uwadze, stwierdzamy,"
"że brat Teodoryk z Altenburga"
"mistrz zakonu teutońskiego Świętej Maryi,"
"jako też bracia rzeczonego zakonu z potężnym wojskiem"
"po nieprzyjacielsku, z rozwiniętymi chorągwiami,"
"Boga się nie bojąc, a słuchając podszeptów szatana,"
"Królestwo Polskie najechali,"
"kościoły ogniem zniszczyli, a ograbiwszy je uprzednio"
"z ksiąg, kielichów i klejnotów wraz z ołtarzami i obrazami świętymi"
"popalili ze szczętem."
"Przeto my, mocą udzielonej nam od Stolicy Apostolskiej władzy"
"rzeczonych braci ogłaszamy niniejszym pismem za wyklętych."
"Skazujemy ich na zwrócenie królowi polskiemu zagarniętych ziem:"
"pomorskiej, kujawskiej, brzeskiej, dobrzyńskiej i michałowskiej."
Teraz ja bym ich, Bogusławie... ŚMIEJE SIE
Teraz ja bym ich!
A ty siedzisz w tym swoim Słupsku z dala od Malborka, od Krakowa
i myślisz: "co mi do tego".
- Nie tak, Kazimierzu. - A jak?
Ciągnęły przez twoje ziemie wojska zaciężne do Malborka? Ciągnęł
A ty jeden możesz ich powstrzymać. No i Barnim i Warcisław.
Tak też będzie, Kazimierzu.
Zanim papież wyrok zatwierdzi, wystawimy ci oddział konnego rycerstw
Tak jak i ty nam obiecałeś.
Da Bóg, Kazimierzu, razem wiedziemy do Gdańska, gdańskiego piwa wypijemy.
POGODNA MUZYKA
A co się tyczy ślubu...
Elżbietka!
Jestem, tatku.
A gdzież ty się chowasz, dziecko? Chodź do nas.
- No, chodź bliżej. - Tu mi dobrze, tatku, ciepło.
No, chodź, chodź.
Siadaj, o tak!
Wasza matka, także Elżbieta, tyle że z Piastów Świdnickich.
Miała jeszcze mniej, kiedy do Szczecina jechała.
SZCZEKANIE
SZEPCZE
- Co się stało? - Nic, nic. Pijcie.
MIAROWE KOŁATANIE
PRZENIKLIWA MUZYKA
GŁOŚNE KOŁATANIE
Zostańcie.
MIAROWE KOŁATANIE
MUZYKA PEŁNA GROZY
GŁOŚNE UDERZENIA
Cudka!
- Co tu robisz? - Przyszłam.
Dlaczego nie wyjechałaś z miasta w taki czas?
- Gdzie mąż? - Nie wrócił.
Sam go wysłałeś do Awinionu, Łaskawy Panie.
Cudka...
- Myślałam, że już zapomniałeś. - Nie zapomniałem.
Myślę o tobie, kiedy księżyc chodzi za mymi oknami.
Zawsze spotykaliśmy się o księżycu, nigdy o słońcu.
Dawno cię nie widziałem.
Co robiłaś?
Urodziłam syna.
NASTROJOWA MUZYKA
Cudka?
- Słyszysz? - Co?
- Biczownicy idą. - Tutaj nie przyjdą.
Oni idą dniem i nocą...
...w deszcz i w słońce.
Przez góry idą, przez doliny, wszędzi
ŚPIEW
Słyszysz?
ŚPIEWAJA PIEŚN LITURGICZNA
SMAGNIECIA BICZOW
Słuchajcie!
Słuchaj, ludu pobożny!
Ludu pobożny! Chrześcijanie wierni a serca otwarteg
Oto przychodzimy do was jako niegdyś apostołowie
z nowiną dobrą, z nową ewangelią.
Gdy świat ogniem i morem tępiony jest za grzechy straszne, za winy nasze,
gdy Chrystus odwrócił się zagniewany, pomstę na ziemię zsyłając,
przypadła doń Matka Boża i o zmiłowanie prosiła.
"Ja, który jestem żywotem i śmiercią, Panem i Sędzią,"
"Stworzycielem i Odkupicielem waszym, mówię do was, abyście się kajali,"
"a krwią własną zmazali grzechy wasze
"Rzućcie domy, wyrzeczcie się mienia wszelkiego,"
"weźmijcie bicz w dłonie i idźcie głosić pokutę."
"Biczujcie się bez litości przez dni 33."
"Tak, jakom ja lat tyle żył dla was."
"I stanie się wtedy, że odpuszczą się grzechy wasze"
"i będziecie namaszczeni na kapłaństw SKRZYPIENIE DRZWI
"i co rozwiążecie, rozwiązanym zostanie."
BICIE DZWONOW
PIEŚN LITURGICZNA
Boże, coś nas stworzył Karmił i oświecił
BICIE DZWONOW I ŚPIEW W TLE
Bramy miasta trzeba zamknąć, zbrojnymi obstawić.
By żyć, póki pora.
Nędza i tak pójdzie za nimi.
Nie my tu jedni. W Italii to się zaczęło.
I razem z pomorem i głodem do wszystkich dotarło krajów.
ŚPIEW
Każcie otworzyć spichrze.
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.