Original subtitles

DE MAN DIE VOOROVERGEBOGEN OP ZIJN MOTOR ZIT,

RICHT ZICH OP HET NU

HIJ MIST ELK TIJDSBESEF, EN IS IN EEN STAAT VAN EXTASE

HIJ KENT GEEN ANGST, WANT DE BRON DAAR VAN LIGT IN DE TOEKOMST

EN IEMAND DIE VRIJ IS VAN DE TOEKOMST HEEFT NIETS TE VREZEN

Milan Kundera

Ze worden 'wegracers' genoemd.

Mannen die motorracen op doorsnee Ierse wegen.

Wegen die doorgaans het decor zijn...

...voor personenwagens, bussen, tractors.

Wegen die omzoomd worden door bomen...

...lantaarnpalen...

...stenen muren.

Onbarmhartige obstakels als ze botsen met het menselijk lichaam.

Wegracers strijden tegen elkaar en tegen de weg zélf.

Voor de racers is het een passie...

...een verslaving aan snelheid waar ze geen weerstand aan kunnen bieden.

Voor sommigen, zoals de gebroeders Michael en William Dunlop...

...is het ook een baan.

Een levenswijze die ze erfden van een voorgaande generatie.

Van hun vader Robert, en diens broer Joey...

...twee van 's werelds succesvolste wegracers.

Twee mannen die alles riskeerden om te winnen.

Dit is het verhaal van tweemaal twee broers...

...twee generaties van één familie.

Verenigd in succes.

Verenigd in verlies...

...op de wegen.

Er zijn maar weinig plekken op aarde waar nog op deze manier wordt gereden.

Ierland en Isle of Man zijn uitzonderingen.

Deze plekken vormen het hart van het wegracen.

En op elk willekeurig weekend van april tot september...

...trekt de reizende karavaan van coureurs en fans naar het circuit.

Het maakt deel uit van ons erfgoed; de races vinden plaats op het platteland.

Op wegen waar we zelf ook op rijden.

Het past naadloos in ons dagelijks leven.

Strobalen neer, speakers, lijnen op de weg en dan gaan we gewoon racen.

DE COOKSTOWN 100 / NOORD-IERLAND

Het begin van een nieuw raceseizoen voor de gebroeders William & Michael Dunlop

We gebruiken een andere race, als test...

...we rijden de motor in, en dan klopt uiteindelijk alles wel.

WILLIAM DUNLOP Robert Dunlops Oudste Zoon

Als motorracen totaal ongevaarlijk zou zijn...

...denk ik dat de meesten van hen het niet zouden doen.

Het is de uitdaging van het trotseren van gevaar...

...het overwinnen. Dat trekt hen aan.

Maak de baan vrij!

Als ie verkeerd reageert, improviseer dan wat.

Probeer de voorkant wat aan te passen.

Ze lijken een enorme geestelijke bevrediging te putten...

...uit de controle over een krachtige machine...

...op de dunne scheidslijn tussen veiligheid en rampzaligheid.

Wachten!

START MOTOR

LET OP DE VLAG

Het is pure kunst, weet je. Maar als 't mis gaat, raak je gewond, of erger.

Van buitenaf bekeken lijkt het compleet gestoord. Wat doen die gasten nou?

Maar op de motor voel je de macht.

Hoe staan de wielen afgesteld?

Hoe is jouw motor afgesteld?

Ik ging twee keer bijna onderuit.

Het is nog linker als je de heuvel óp moet rijden.

Vaak krijg je harde kritiek van mensen; 'Geef je niet om jezelf dan? '

Maar het is een prachtleven, en je bent altijd scherp...

...je hebt geen zorgen en je doet wat je wil.

En mocht er wat gebeuren...

...dat laat me koud; het zij zo.

Schakelt ie snel genoeg, als je het gas loslaat?

En houden we achterop wel genoeg grip?

Met het normale leven houd je je niet bezig. Je denkt voornamelijk aan jezelf.

Niet aardig natuurlijk, maar een leven buiten het racen gaat niet...

...want als iemand bij je thuis komt, gaat 't over motoren, altijd weer.

Je neemt veel dingen voor normaal aan, en je bent feitelijk heel egoïstisch.

Je kunt wegracen veiliger maken, maar nooit echt 100% veilig...

...vanwege dat wat de coureurs de 'meubels' noemen:

...de heggen, de stoepranden, diverse soorten palen, stenen muren.

Die dingen zijn niet te verplaatsen.

Al die dingen moeten ze buitensluiten en vertrouwen op hun talent...

...maar ook op een portie mazzel...

...en dat zal ze erdoor brengen, want elk race aspect vereist een dosis geluk.

Thrasher!

Er zit geen leven meer in.

Alles is aanwezig; je zit dicht op de actie, je maakt deel uit van het gebeuren.

Probeer eens!

De versnelling luistert niet nauw genoeg!

Je voelt de hitte van uitlaat, de motor, je hoort het lawaai.

De geur. Alles is springlevend.

Let op de voorkant!

Houd de lijn in de gaten!

Als je je bedenkt hoe het is om te bekijken...

...hoe is 't dan om op zo'n motor te zitten?

Joey Dunlop!

Voorbestemd om meervoudig wereldkampioen te worden.

Maar in de jaren '70 begon het wegracen als grap voor Joey Dunlop...

...de oom van William en Michael Dunlop.

Hij deelde de opwinding met zijn broer Jim...

...zwager Mervyn Robinson...

...en boezemvriend Frank Kennedy.

Ze verzamelden zich in het Noord-Ierse dorpje Armoy.

Jongemannen die al hun tijd staken...

...in het optimaal afstellen van hun woeste tweetakt machines...

...om ermee te racen in de weekends.

Niet voor het geld, niet voor trofeeën...

...maar voor de opwinding van het racen.

Dergelijke machines afstellen was 'n delicaat werkje...

...om ze topsnelheid te laten halen...

...en niemand was daar beter in dan de Dunlops.

Ze hadden hun motoren dusdanig afgesteld dat het raketten leken.

Als je een motor als een raket hebt, en een talentvolle coureur als Dunlop...

...heb je een succesformule in handen.

Als ze wegrijden van de startlijn, neemt nummer 17, Joey Dunlop de leiding...

...voor het eerst in de race met nummer 1, Mervyn Robinson. Joey Dunlop, nr. 17!

Gaandeweg ontwikkelden deze jongemannen hun vaardigheden.

Mervyn Robinson en Joey Dunlop bleken zeer getalenteerde coureurs.

Het racen werd nu serieus.

Het lijkt erop dat 't weer hard gaat regenen.

Kleddernat.

Zeiknat. Maar we leven een droomleven.

Nat, inderdaad, maar het droogt nog wel op.

Is het de gok waard? - Nee.

Monteer 'm maar in het blok.

Laat de trolley maar komen. Haal de motoren maar.

Ik heb 'm wat aangepast om stabieler te worden.

MOTOREN KLAAR

In de late jaren '70 was Joey Dunlop één van Ierlands beste wegracers geworden.

Maar de keiharde realiteit zou al snel toeslaan.

Tijdens de 1979 North West 200, 'n belangrijke race vlakbij zijn woonplaats...

...die jaarlijks meer dan 100. 000 toeschouwers trekt..

...kostte een vreselijk ongeluk Frank Kennedy zijn leven.

Die dag stierven er nog twee coureurs. Meer tragedies zouden volgen.

Bij de North West 200, het daaropvolgende jaar, kwam Mervyn Robinson om het leven.

Joey was zijn beste vriend kwijt. Zijn zusje verloor haar echtgenoot.

Voor het eerst zette hij vraagtekens bijzijn toekomst in de sport

Ik dacht er diep over na, en daarom blijf ik voorlopig thuis, om alles te overzien.

Ik weet nog niet wat ik wil doen.

Moeilijke vraag.

Ik twijfel nog en sta in dubio...

Het verlies van zijn zwager, Mervyn Robinson...

...en ook zijn goede vriend Frank Kennedy...

...maakte deel uit van het groeiproces voor Joey.

Ze waren er kapot van, maar gingen toch door.

Twee weken na Mervyns dood, zat Joey weer op de motor.

Tijdens de Isle of Man TT, de beroemdste wegrace van allemaal.

Een 60 km circuit door stadjes, dorpjes en over een berg.

Een circuit dat al 126 levens had geëist...

...maar waar Joey triomfen zou vieren.

Besefte je dat je alle snelheidsrecords brak in de laatste 2 ronden?

Dat wist ik niet. En zo ja, dan was ik vast langzamer gegaan.

Joey Dunlop dacht nu niet meer aan een vervroegd pensioen.

Voor Joey, die destijds een centraal figuur was...

...begon het nu pas echt goed allemaal.

Ik moet op reis.

Hij pakte zijn koffers om in Engeland te racen.

Het was een teken aan de wand en deze grote kans deed zich zomaar voor.

Ongetwijfeld maakt dat deel uit van het gevaar trotseren...

...van het trotseren van de reële risico's die zich voordoen.

Uiteindelijk beroepen ze zich op de ultieme verdediging:

'Mij zal dat niet overkomen.'

In de daaropvolgende jaren werd Joey één van 's werelds beste wegracers.

Hij werd professional, voor het Japanse Honda team...

...en hij werd wereldkampioen, 5 jaar op rij.

Joey was destijds de beste, en die volgde je dus uiteraard.

Ik had een Joey Dunlop ding thuis, in mijn slaapkamer.

Ik had de letters van zijn naam uitgeknipt en er een triomfboog ervan gemaakt.

En overal hingen zijn foto's.

Je ziet die foto's waarbij hij zelf aan de motor sleutelt.

Hij leek heel eenvoudig en hij leek me niet zo'n competitieve coureur.

Hij had ook vrachtwagenchauffeur kunnen zijn.

Hij was een simpele jongen uit hetzelfde milieu als dat van ons.

Het feit dat één van ons de hele wereld aankon en ook versloeg...

...daar konden wij veel trots uit putten.

Hij schepte niet graag op, en hij was ook niet bepaald dol op complimentjes.

Hij was feitelijk erg rechtlijnig; zwart is zwart en wit is wit.

Ik geloof niet dat er iemand gaat wegracen om snel geld te verdienen.

Dat risico nemen ze niet.

Hij hield niet van interviews. De pers vond ie maar niks...

...dat was niks voor hem. Hij wilde motorrijden en verder niks.

Hij was gewoon aardig en iedereen had ontzag voor 'm. Dat gold voor mij ook.

Geen overdreven ego.

Hij pakte je gewoon in.

Gaandeweg moest je gewoon wel van 'm houden.

We zeggen altijd dat de North West 200 niks zou zijn zonder de Dunlop naam...

...en dus ben je vast trots dat je de familietraditie voortzet.

Ik ben heel blij met de winst. Alle lof voor het team.

Dank je.

We gaan wat anders proberen; dat is altijd leuk en we zien wel.

William, gaat 't?

Super. Mijn andere been doet 't nog.

Terwijl Joey Dunlop een internationale ster werd...

...bleek zijn invloed nergens groter dan thuis.

Robert, de jongste telg in de familie Dunlop...

...besloot zijn eerste stappen in deze sport te zetten.

Een jongeman die geïnspireerd werd door zijn grote broer.

Hij zat op een kolenberg in Joey's schuur in Armoy.

Je moest over die berg klimmen om in de werkplaats te komen.

Robert zat daar en bekeek Joey die aan zijn motor sleutelde.

Hij prepareerde 'm zodat Robert er op kon rijden.

Hij zei dat Robert ooit een topcoureur zou zijn.

Heb je veel tips gekregen van je grote broer?

Genoeg.

Ik denk dat Robert dol was op alle publiciteit.

Hij hield van de schijnwerpers, hij is extravert en hij praat graag.

Robert verschilde enorm van Joey omdat ie daar echt lol in had.

Robert was een jonge hond, die voor z'n lol racete...

...en zag zichzelf nooit als prof.

Hij kreeg de aandacht en was afhankelijk van de weggevertjes van Joey.

Nogal druk, ja. En de banden vlogen in 't rond.

Alles vloog in 't rond.

Tijdens interviews leek ie teveel zelfvertrouwen te hebben.

Maar het was maar een façade. Want zodra die microfoon verdween...

...bleek Robert weinig geloof in zichzelf te hebben.

Kin omhoog, Robert!

Joey was de eerste en hij was uniek...

...en daar had Robert het moeilijk mee.

Robert besloot dat hij toch niet in de schaduw kon leven en óp moest staan...

...en hij paste zijn voorkomen en optreden aan.

Hij bleek een prima PR man te zijn en zag in wat het beste voor hem was:

Een verantwoordelijke en professionele houding.

Het was een langzaam proces om Robert om te turnen...

...in iemand anders dan Joey.

Het moet ook er ook goed uit zien.

Het gaat niet alleen om het motorrijden, en alles is heel anders nu.

Het is minder grappig.

Het is geen geintje meer.

Hier komt de winnaar, Robert Dunlop, over de streep en de finishvlag.

Ondanks de druk van het racen, genoot Robert veelsucces.

Hij werd professional, en voelde zich thuis in wegraces, zoals de TT...

...maar ook op de Engelse circuits waar hij Brits kampioen werd.

Ik houd me maar bij motorracen, mannen.

Hij was een motorcoureur in de bloei van zijn leven.

Ik ben reëel, en dus race ik niet mijn hele leven.

Ik zou graag nog 5 of 6 jaar racen...

...en hopelijk loopt alles dan op rolletjes...

...en is het een familiebedrijf.

Met mijn zonen als opvolgers, als ik oud en grijs ben.

Je wordt een beetje te groot om op te tillen.

Voor een wegracer zijn succes en tragedie...

...slechts gescheiden door de kleinste marges.

Gevaar is alom aanwezig...

...de dood slechts een duizendste seconde verwijderd.

Voor Robert Dunlop werd de acceptatie van deze waarheid deel van zijn leven.

Bij het begin van een wegrace...

...dacht ik vaker aan God...

...maar bij een circuitrace was ik me minder bewust van, eh...

...de serieuze gevaren die er opdoemen.

Bij wegraces ben ik me daar bewuster van en word ik ernstiger...

...en scherper.

Als een man die zijn angst trotseert, stond Robert voor zijn grootste uitdaging:

De Isle of Man TT...

...de twee zomerweken die voor elke coureur 't hoogtepunt van 't seizoen zijn.

Maar Robert wist heel goed dat dit het meest gevaarlijke circuit was.

Ik herinner me dat ik Robert in de pits zag staan, en dat z'n knieën knikten.

Ik weet nog dat ik hem 's avonds zei:

'Je was wat nerveus vanmorgen.'

'Werkt deze plek jou ook zo op de zenuwen?'

Hij zei: 'Inderdaad.'

'Waarom rij je hier dan?'

Zijn antwoord was:

'De opwinding om hier te racen en weer veilig thuis te komen...

...weegt zwaarder dan de angst en niet racen.'

In mei 1994 keerde Robert terug naar de Isle of Man TT...

...zoals hij elk jaar deed.

Wederom was hij een favoriet voor de zege.

Maar toen hij vertrok voor de eerste race die wee ..

...zou alles veranderen.

We kregen het bericht dat Robert 'vermist' werd...

...en de omroeper vroeg of Liam Beckett zich kon melden bij Calamiteiten.

Ik zag het meteen aan haar gezicht toen ze zei:

'...Liam, hij is van de baan geraakt.'

'En het is ernstig.'

Ze brachten me naar Dr. Stephens kamer, wat ze de traumaruimte noemen.

En hij zei me: 'Liam, Robert is er ernstig aan toe...'

'...heel ernstig.'

'De volgende 48 uur zullen er om spannen.'

Robert lag daar in zijn leren motorpak, met 'n zuurstofmasker, en zoveel bloed...

...overal op de vloer, dik bloed...

...het deed me bijna denken aan kwik.

Hij was nog net bij bewustzijn en ik weet nog dat hij zei:

'Het wiel schoot los, LB... gewoon los.'

En ik dacht: 'Godallemachtig...'

Nu is het algemeen bekend dat het achterwiel defect was geraakt...

...dat was de oorzaak. Het was eerder uiteengerukt dan losgeschoten.

En hij was tegen een dikke, stenen muur geknald.

Zijn hele rechterzijde was gemangeld...

...zijn arm en zijn been...

...en al snel zag men in dat ze eerst zijn been moesten opereren.

Dat werd zwart en men dacht al aan amputatie.

Men zei: 'We krijgen 'm wellicht weer op de been, als ie dit doorstaat...'

'...maar hij zal nooit meer op de motor zitten.'

Het leek nogal glibberig, maar de weg bleek echt nat te zijn...

...en 3 kwartier geleden was ie kleddernat, grotendeels.

Met snelheden die soms oplopen tot 300 km/u...

...moet een coureur absoluut kunnen vertrouwen op zijn motor...

...onwrikbaar vertrouwen.

Robert Dunlops vertrouwen was wreed geschaad, na zijn crash in de TT.van '94.

Hij had 't er levend afgebracht, ternauwernood.

Het leek of zijn dagen als wegracer voortijdig waren beëindigd.

Het dreigde zijn carrière te dwarsbomen... dat been...

Het was volkomen verbrijzeld, en alles was aan elkaar geschroefd...

...en dat bleef lange tijd zo.

Maar zijn arm was het echte probleem, omdat er zenuwen beschadigd waren...

...en zijn pols was volkomen onbruikbaar.

Er zat geen beweging meer in.

Robert kon niet meer lopen of iets oppakken...

...en omdat de zenuwen uiteengereten waren, was de kans op herstel nul.

Volkomen vernietigd.

Wat ging er gebeuren? Zijn verwondingen waren afschuwelijk.

Zijn beroep was motorracen, maar na het ongeluk...

...kwam alles tot stilstand.

Zijn enige broodwinning was in een oogwenk tot 'n halt gebracht.

Terwijl Robert aan 'n traag herstelproces begon, zo goed en kwaad als 't ging..

...ging zijn broer Joey door met racen.

Maar hij was al in de veertig.

Een oudere man in een sport voor jongemannen.

Winnen werd moeilijker.

Wat een geweldig TT.record heeft Joey Dunlop...

...maar naar zijn maatstaven waren de voorbije 3 jaar wat mager.

Maar in een race als deze is een 3e plek geen schande.

Blijkbaar werd Joey gedreven door een wil om te racen...

...niet zozeer om te winnen.

De geruchten over zijn pensioen deden altijd de ronde.

Als Joey eindelijk stopt, zal er minder publiek komen.

Iedereen kwam om hém te zien, en zonder hem zal 't niet hetzelfde zijn.

Behalve racen, kreeg Joey ook andere interesses.

Ontroerd door beelden uit de Bosnische oorlog en Roemeense weeshuizen...

...laadde hij zijn wagen vol met eten, als het raceseizoen voorbij was...

...en ondernam hij een rondreis door Europa, van duizenden kilometers...

...waarbij hij altijd at en sliep in zijn bus, en hij reisde altijd alleen.

Als er al 'n droevige tijd was, moet dat de periode vóór Joey's aankomst zijn.

En als we dan de bus uitpakten, al die dozen...

...elk met een eigen boodschap...

...iedereen kon meeprofiteren van wat daarin zat.

Die bus van hem was een goudmijn.

Hij was nooit bezig om gefotografeerd te worden, met wie of wat dan ook.

Het was geen vrolijke plek.

Heel zwaar zelfs, zeker als je zelf vader bent...

...en dan kinderen in zulke omstandigheden moet zien.

Dergelijk liefdadigheidswerk brengt verschillende mensen voort...

...mensen met verschillende beweegredenen...

...maar hij was zonder meer echt en oprecht.

Ondanks zijn groeiende interesse buiten de sport..

...ondanks zijn leeftijd...

...zocht Joey nog steeds de opwinding van het racen, waar dan ook.

Maar in 1996 crashte hij in Oost-Europa, in Letland...

...waarbij hij zijn schouder blesseerde. Weer begon men over zijn toekomst.

Als dit soort dingen gebeuren, denk je dan wel eens: 'Nu is het genoeg?'

Daar denk ik vaak genoeg aan.

Maar als je weer beter bent, is alles weer anders.

Charlie, hou jij dat even vast. Ik ben zo terug.

Neem me niet kwalijk, mensen!

Waar is mijn meisje?

Neem wat te drinken. - Rustig, tijger.

Geef hier dat beest.

Wat een power!

De wil om zijn verwondingen te overwinnen en om weer te racen...

...was allesbepalend voor Robert Dunlop.

Slechts 2 jaar na de bijna fatale crash, was hij weer klaar om te racen...

...en was hij van plan om weer aan de TT.op het Isle of Man mee te doen.

Kun je weer net zo goed worden?

Ik denk het wel, en veel andere mensen denken dat ook.

Maar zijn verwondingen van weleer bleken blijvend.

Hij kreeg een aangepaste motor waarbij de voorrem van rechts naar links ging

En hij reed alleen nog maar lichtgewicht 125cc motoren.

Hij had de kracht niet meer voor een krachtiger motor.

Als je Roberts verwondingen beschouwt, en hoe hij toch terugkwam...

...en waarom hij eigenlijk terug wilde komen. Ik weet het niet.

Ik heb er vaak aan teruggedacht en ik vroeg hem er nooit naar.

Hij kon er gewoon niet buiten.

Maar Roberts terugkeer was niet zonder controverse.

Bij de North West 200, die hij alzo vaak had gedomineerd...

...werd hij ongeschikt bevonden, als gevaar voor zichzelf en andere coureurs.

Ik kende Robert goed en was bij 'm thuis, toen het eten op tafel kwam.

Hij had een vork in zijn hand, maar het vlees kon hij niet goed snijden...

...en dus moest hij dat met links doen. Waarna hij mes en vork weer verwisselde.

Ik keek toe, en dacht:

'Deze gast gaat over 3 weken de North West rijden, met 30 anderen.'

'Maar hij kan z'n rechterhand niet eens gebruiken.'

Ik zei niks, ging naar huis en dacht erover na.

Op een ochtend werd ik vroeg wakker en dacht ineens: 'Robert rijdt niet.'

Maar Robert liet zijn verwondingen zijn carrière niet in de weg staan.

Twee jaar later, in 1998, werd zijn schorsing opgeheven...

...en was hij weer terug in de North West 200.

Kijk Robert Dunlop nou toch, vanaf de 3e rij! Die heeft een missie dit weekend!

Maar binnen enkele minuten ondervond Robert de harde realiteit van wegracen.

Robert liep een gebroken sleutelbeen op en een hersenschudding.

Slechts een metalen pen die hij in 1994 ingezet kreeg..

...voorkwam dat zijn been brak.

Maar ondanks zijn blessures, oude en nieuwe...

...was Robert 2 weken later terug bij de Isle of Man TT...

...en stond hij weer op 't podium.

Die keer moest ik wel even een brok wegslikken...

...toen hij weer een TT won.

En de dokter had nog wel gezegd: 'Hij zal nooit meer motorrijden...'

Dus hij wón niet alleen, maar ook nog op de plek waar hij bijna was gestorven.

Hij bewees het ongelijk van veel mensen.

Er waren tijden dat ik echt wanhopig was, weet je.

Maar ik zag toch licht aan het einde van de tunnel.

Niemand die ik ooit tegenkwam in de racewereld...

...was zo taai en keihard als Robert Dunlop.

Het was een enorme opgave voor hem...

...want zo'n berg van een kerel was hij sowieso niet...

...maar zijn pijngrens lag enorm hoog. Fantastisch.

Een ongelofelijke prestatie.

Hij kwam het podium op voor de prijsuitreiking.

Hij draaide zich om en gooide zijn kruk in het publiek... niet meer nodig.

Als je daar nog aan toe komt... - Die gladde band, hè?

Net als bij de Mallory.

Zo ongeveer.

Terwijl Joey en Robert nog steeds in de race waren, vaak tégen elkaar...

...leek het, einde jaren '90, dat hun carrières op hun einde liepen.

Joey was achter in de 40 en racete al bijna 30 jaar.

Robert was 8 jaar jonger, maar was zwaar getekend door zijn verwondingen.

Maar in mei2000 keerden ze wederom terug naar de Isle of Man TT...

...als concurrenten, maar ook als broers die samenwerkten.

Joey wilde nog een keer vlammen bij de TT...

...dus moest ie weer fitter worden, ook al werd ie dan ouder.

Robert zei dat hij met Joey mee zou gaan...

...samen in de voorbereiding en Joey zou de race rijden.

Ik weet niet zeker of Robert zich aanbood of dat mijn vader 'm vroeg...

...maar Robert deed wat ie prima kon, behalve racen...

...namelijk manager zijn, voor een paar maandjes.

Ze zijn klaar voor Joey in de pits. Daar is zijn broer Robert

Ik had Robert nog niet in zo'n rol gezien.

Als een soort manager.

Hij lette goed op zijn broer, en wilde 'm de beste kans bezorgen om te winnen.

Het team heeft de pitstops geoefend en alles moet rimpelloos verlopen.

Het was inmiddels 10 jaar geleden...

...dat hij zo'n grote race had gewonnen. Niemand gaf 'm enige kans.

Alles ging die ochtend zoals normaal. Je sprak niet met hem van te voren.

Je bleef maar bij 'm weg en gaf hem de ruimte.

We namen onze plaatsen in en daar gingen ze.

En vanaf de eerste ronde gingen ze er echt keihard voor.

Joey Dunlop ligt nog steeds aan kop...

...en presteert weer eens ongelofelijk.

Je wist gewoon dat je die dag getuige was van iets heel speciaals.

John McGuinness, op jacht naar Joey Dunlop, die ruim 18 minuten onderweg is.

Ik was de winnaar het jaar daarvóór, in 1999.

Ik lag 10 seconden achter en ik zou 'm pakken. Daar was ik zeker van.

Ik ben de kampioen, ik ben de man. En die ouwe gaat eraan.

Ik heb 'm nooit meer teruggezien, en ik reed écht hard. Hij vermorzelde me.

Alles leek zo heerlijk relaxt en je voelde het gewoon aan:

Dit was de zwanenzang, het allerlaatste jaar.

Iedereen klapt zijn handen stuk voor hem, het publiek gaat uit z'n dak...

...en hier gaat hij over de finishlijn, Joey Dunlop wint!

Ik weet nog dat we er allemaal waren.

En een grote afvaardiging van de Ierse pers.

Hoewel we geharde journalisten waren...

...die veel hadden meegemaakt, nieuws en sport...

...konden we onze ogen niet geloven... wat was hier gebeurd?

Ik heb 'm, vlak na die race, nooit gelukkiger meegemaakt.

Hij was zó gelukkig.

Zo heb ik 'm nooit meer gezien; hij had z'n zinnen helemaal op die race gezet.

Die week won Joey nog twee races op het Isle of Man...

...en na zijn laatste zege stond hij weer op het podium...

...met de coureur die 3e werd.

Zijn broer Robert

Je denkt haast dat 't voorbestemd was, gezien Roberts rol dat jaar...

...ervoor zorgend dat alles perfect geregeld was.

Mensen dachten dat ze aartsvijanden waren, maar dat was nooit het geval.

Ze waren juist heel close, en als ze iets nodig hadden van elkaar, geen punt.

Joey Dunlop was 48 jaar oud.

23 jaar geleden had hij zijn eerste TT gewonnen...

...30 jaar sinds hij ging racen met zijn vrienden op de Ierse buitenwegen.

Nu zijn carrière ten einde liep, vestigde hij een record.

De succesvolste TT.coureur ooit.

De winnaar van de Aer Lingus Supersport: nummer 6, William Dunlop!

Mooi gedaan, William.

Ik kwam wat achter te liggen en ik ging forceren...

...ik maakte een kleine stuurfout. Niks ernstigs.

Heel dom van mezelf. Zo gaan die dingen.

Maar dat gebeurt niet meer.

Mannen, we gaan!

En Michael Dunlop wint! Guy Martin wordt tweede.

Als je eerst die trap maar opkomt.

En daar is ie, Michael Dunlop!

Joey Dunlops prestaties in juni 2000 waren aanleiding voor een speciaal feest.

In zijn thuisland werd hij als een held onthaald.

Maar wederom zou de tragedie weer toeslaan.

Terwijl Joey en Robert feestvierden...

...hoorde hij dat zijn vriend en sponsor, Andy McMenemy, zelfmoord had gepleegd.

Hij was er compleet gebroken door.

Andy was een levensgroot karakter, een gentleman...

...een komiek en het middelpunt van elk feest. En 100% loyaal aan mijn vader.

We spraken er nooit over met pa. Ook niet over zijn oude vrienden.

Het kwam nooit ter sprake. Pa besliste hoe hij alles wilde verwerken. Punt uit.

Om te ontsnappen aan alle gebeurtenissen van de voorbije weken...

...deed Joey wat hij al zo vaak eerder had gedaan.

Hij ging racen.

Hij vertrok in z'n eentje voor een kleine race in Estland, Oost-Europa.

Het was hem volkomen helder. Hij wilde gewoon weg zijn.

Daar ging ie, in zijn eigen bus, naar Tallinn... verbazingwekkend.

Hij was dol op racen. Hij gaf me nog een geschiedenisles over Estland.

Hij ging goed om met de bewoners.

Hij vond het er heerlijk.

Zware omstandigheden, 4 km lang.

Overal bomenrijen...

...behalve in het kustgedeelte...

...maar een zwaar beboste omgeving.

Hij reed een proefronde en besloot het voorwiel te vervangen.

Hij knikte me toe. Het leek hem een goed idee.

Plotseling begon het te regenen.

De vlag ging naar beneden en daar ging ie.

Bij het begin van de tweede ronde, was het een ware stortbui.

Dus de omstandigheden van die laatste bocht...

...waren dramatisch veranderd...

...en toen hij die bocht naderde...

...was die volledig ondergelopen.

Ik ging naar de start-en finish zone. De baancommissaris stond daar ook.

'Is er al nieuws over Mr Dunlop?'

'Die heeft een ongeluk gehad.'

'Loop er maar heen, dat mag wel.'

Dus ik liep richting die laatste bocht. Ik zag al mensen staan in de verte.

Toen ik de plek naderde waar Joey was, ging de menigte uiteen.

En daar was hij... hij lag daar...

Ik ging naar hem toe en knuffelde hem, maar hij was al heengegaan.

Het is bijna niet te bevatten...

...maar hij maakte een vergissing.

De boom die hij raakte, lag vlak naast de weg.

Een boom, zoals je die al jaren voorbij zag gaan, 31 seizoenen lang...

...al die race seizoenen...

...al die races die je won of verloor...

...tijdens alle proefrondes, de trainingsessies...

En al die keren gooide hij zijn been over de motor en dééd 't gewoon...

...steeds weer opnieuw, honderdduizenden keren.

Maar in één duizendste seconde...

Toen we naar Estland gingen, na één jaar, kwamen we in 'n hotel...

...met prachtig uitzicht over het strand van Tallinn.

En er was een Joey Dunlop Suite, met een groot bord.

Die suite was voor hem bedoeld.

Maar tijdens zijn laatste nacht op aarde, sliep hij op de voorbank van zijn bus.

Sorry...

Dat vond ik altijd zó symbolisch, en lastig te accepteren...

...maar meteen ook zó gepast, na alles wat er al die jaren was gebeurd.

Zo'n luxe hotelsuite die hij links liet liggen.

De dingen gebeurden gewoon op de ouderwetse manier.

Zoveel bereikt, 5 wereldtitels en wat niet meer...

...maar Joey als mens veranderde nooit.

Zelfs in de gevaarlijkste motorsport..

...waar een mogelijke tragedie altijd nabij en waarschijnlijk lijkt..

...kwam de dood van Joey Dunlop toch als een schok.

Thuis, in Ierland, was de impact enorm en diepgaand.

Het ergste telefoontje van mijn leven.

Simpel.

Het telefoontje dat niemand wil ontvangen.

En dat niemand ook denkt te ontvangen. Maar ons overkwam het helaas.

IK BEN NOG TE JONG, MAAR PAPA ZAL HET ME UITLEGGEN

Niemand van ons kon 't geloven, omdat Robert destijds de grotere risico's nam...

...en we van Joey wisten dat winst of verlies niet meer belangrijk was.

Hij nam geen risico's meer, en dat deed hij die bewuste dag ook niet.

Het was het Lot en ik weet niet waarom.

Veel mensen waren echt van streek, omdat ze het bij Joey nooit verwachtten.

Het was vreselijk, want je moest het pa en ma ook vertellen.

Het achtervolgt je een leven lang.

Ik wist het zodra ik de keuken inkwam...

...ik zag Helen en Linda, ze waren er allemaal, en ik zag het aan hun gezicht.

Het duurt even voordat 't je echt raakt. Na afloop ga je zitten en nadenken.

En ik denk dat 't voor iedereen hetzelfde was.

Nadat Joey stierf, drong het plotseling tot je door...

...dat iederéén kon sterven.

Zoals ik al zei, ik had nooit gedacht dat Joey dit zou overkomen.

Ik kon het gewoon niet geloven. Nog steeds niet.

Het is een wrede sport.

Pas op dat moment zagen we in hoeveel mensen aan hem dachten.

We gaven de fans de kans om hun respect te betuigen...

...want zoiets is heel speciaal in 't leven van een coureur.

Maar de opkomst was ongelofelijk, dus dat voelde heel erg goed.

Ik weet nog dat ik in de verte keek en overal mensen zag staan.

Ik denk wel... men sprak van 50.000 mensen.

Dat was typerend voor hem. Iedereen hield van hem.

Dat bleek wel die dag.

Terwijl duizenden mensen om hem heen de geliefde sportman betreurden...

...moest Robert zijn persoonlijke verlies verwerken.

Het is zwaar om over de begrafenis van je broer te praten.

Hij stortte volledig in en huilde zoals ik hem nooit eerder had zien doen.

En hij was volkomen van de kaart.

Joey was Roberts idool, en Robert was Joey's grootste fan.

En toen dit allemaal gebeurde, zag ik Robert absoluut nooit meer racen.

Robert worstelde met zoveel gevoelens, als broer en als concurrent.

Hij moest heel diep nadenken, over wat hij nu verder moest gaan doen...

...het was heel moeilijk voor hem...

...want ze hadden altijd samen gereden en nu moest hij alleen verder.

Het zat in hun bloed.

Hij was een motorcoureur.

Ondanks het verlies van zijn broer...

...en de speculaties over zijn eigen carrière...

...zat Robert, 6 weken na Joey's dood, weer op de motor.

Nadat hij de volgende jaren wedstrijden bleef rijden...

...werd duidelijk dat hij een besluit had genomen...

...over Joey, over het wegracen en zijn eigen toekomst.

Ik was uiteraard bedroefd om Joey...

...maar ik vond het erger voor pa en ma en Joey's gezin, dan voor Joey zélf.

Joey en ik hadden het zelfde standpunt:

Beter dood op de motor...

...dan 6 maanden ziek op bed liggen, en dán doodgaan.

Hij maakte heel duidelijk wat zijn mening was...

...vooral door zijn grote verlies.

Hij verloor zijn broer, en vele goede vrienden.

Maar hij ging door.

En uiteindelijk is de grootste vraag, of uitdaging, voor iedereen...

...als er risico, gevaar of dreiging bij komt kijken...

...zou jij je kinderen toestaan hetzelfde te doen?

In 2004 waren twee van Roberts drie kinderen...

...William en Michael, inmiddels ook wegracers geworden.

Maar eventuele gedachten om met pensioen te gaan...

...ten faveure van de nieuwe generatie, werden niet gedeeld door Robert zelf.

Ik wist dat William en Michael gretig waren en ik probeerde met 'm te praten...

'...Je hebt alles al bereikt, je hoeft niet meer, leid een leuk gezinsleven. '

Maar dan onderschat je een wegracer, want die zitten héél anders in elkaar.

Ik wil de eerste worden. Niet tweede of derde.

Er telt maar één plek. De eerste plek.

De tweede is de eerste verliezer.

Het was waarschijnlijk zijn manier om te ontsnappen, aan het leven...

...zodat ie zijn gang kon gaan.

Wat zou ie anders moeten doen? Met z'n ziel onder zijn arm lopen?

Als je voor dit leven kiest, heb je niets anders om op terug te vallen.

Je hebt geen ander beroep geleerd, je bent een coureur en racen is alles.

En de winnaar is Robert Dunlop!

Hij zag 't niet zitten, zoals vele vaders, om de kinderen voor te laten gaan.

Hij wilde erbij horen. Pensioen kwam niet in hem op.

Of de gedachte, 'Mijn gezin komt op de 1ste plaats.' Hoewel ie dol op ons was.

Maar die context kwam niet in hem op; 'ik doe dit voor het gezin.'

Want hij leefde nog steeds in een droom.

Zijn droom.

Robert was altijd doorgegaan met racen...

...en bij het begin van het seizoen 2008 was hij 47 jaar oud.

Het leek er nu op dat de carrières van zijn zoons nu de prioriteit kregen.

Het was een vreemd jaar want m'n pa leek geen interesse meer te hebben.

Hij leek anders te zijn. 'n Raar gevoel.

Hij leek zich alleen om mij en Michael te bekommeren, totdat ik tegen hem zei:

'Ik heb liever dat jezelf weer gaat rijden.' North West kwam er weer aan.

Toen dat ter sprake kwam, leek hij onder druk te staan...

...alsof dat het allerbelangrijkste sluitstuk was.

Dat seizoen was anders dan andere; het was gewoon vreemd.

Ik heb de meeste kans in de 125cc, hoewel 250 ook nog kan.

Maar mijn zoon William is op die race gebrand, en hij heeft de motor ervoor.

Michael heeft ook een goede motor, iets minder als die van William, maar...

Ik hoop vooral dat er een Dunlop wint op zaterdag en ik heb er vertrouwen in.

Robert, heb je even? Is alles oké?

Gaat alles goed?

Hij gaat van start op zijn 250cc en hij heeft weinig tijd, dus we laten 'm gaan.

Die avond kwamen we uit de pits, door de tunnel en op de weg...

...en het was altijd een heel gedrang, mensen willen altijd vooraan staan.

Het was bitter koud die avond...

...mijn herinneringen komen weer terug; we kwamen de baan op...

...we hoorden dat Robert toch de 250cc reed, en ik was bezorgd.

Gezien de verwondingen aan zijn hand, was ik bezorgd door die 250cc.

Het verhaal deed al snel de ronde...

...en Robert draaide zich om en gaf me een knipoog...

...naar later bleek zijn laatste glimlach en knipoog.

Ik stond achter William, pa stond naast William en ze waren startklaar.

Ik was er ook klaar voor en ik weet nog dat ik pa en William zag wegrijden.

De rook uit de motor was niet blauw, maar wit.

Er kwam een gore lucht vanaf, net als bij Williams motor.

Dat klopt niet, weet je...

...er klopte gewoon iets niet.

Ik deed het vooralsnog kalm aan, gewoon een beetje warm draaien...

...maar pa vloog me werkelijk voorbij, maar ik zag rook uit de motor komen.

Ik probeerde bij hem te komen, maar hij ging ongelofelijk hard...

...er was iets duidelijk mis.

Roberts motor hield er plotseling mee op en het achterwiel blokkeerde.

Robert werd van de motor geslingerd met een snelheid van 240 km/u.

Ik zag het voor me opdoemen, brokstukken.

Ik zag mensen rennen.

Ik zei tegen mezelf: 'Alsjeblieft niet...'

Ik ging naast hem zitten...

...ik hield zijn hand vast...

...hij had zijn helm niet meer op...

...en ik herinner me...

...alleen dat ik zijn hand vasthield.

De dokter kwam bij 'm en ik bad dat hij 't zou redden.

Iemand zei 'Hij redt 't wel' en op dat moment kreeg ik zo'n voorgevoel.

'Nee, ik denk het niet.' Ik weet niet waarom, maar het was zo raar.

En slechts een minuutje later kreeg ik het slechte nieuws.

Ik ging naar het ziekenhuis en er waren massa's mensen...

Ik ging via de achterdeur en daar zei men: 'Sorry, we konden hem niet redden.'

Ik dacht eerst: 'Dat is onmogelijk... nee...'

We gingen er snel heen met de auto en we zagen Michael.

Ik was al vlak bij Michael, maar andere mensen vingen hem op...

...en hij had een fles water in zijn handen, die hij weggooide...

...toen wist ik het meteen.

De medische staf had keihard gewerkt...

...al het mogelijke gedaan om 'm te redden, maar hij was weg.

Hij lag daar in zijn leren pak, en dit vergeet ik nooit meer...

...met een grijns en een stoppelbaardje...

...en met slechts een paar schaafwondjes op zijn knokkels...

Hij had voornamelijk interne verwondingen.

En ik kon zien waar ze met 'm bezig waren geweest.

Ik hield zijn hand vast, bij zijn geschaafde knokkels...

...en hij voelde warm, net als jij en ik.

Ik verwachtte elk moment een knipoog van 'm, zoals ie wel vaker had gedaan.

Maar deze keer niet.

En die dag stierf er ook een stukje van mij.

Het was een race ongeluk, met de tragische gevolgen die daarbij komen...

...waarbij je altijd zegt: 'Als dit, als dat...'

'Had ie die 250cc maar niet gereden...'

Maar het gevolg was hetzelfde als bij Joey.

Er was een crash en bij een wegrace zit je dan in een loterij.

Of je crasht met 60 of met 220 km/u.

In een wegrace is het een loterij of je ooit weer opstaat.

En geen van beiden stond nog op.

Een dag na het ongeluk was Roberts lichaam terug in het familiehuis...

...slechts enkele kilometers verwijderd van de plek waar hij stierf

Het circuit waar de volgende ochtend weer werd gereden...

...met of zonder William en Michael Dunlop.

Michael had geen enkele behoefte om te racen...

...maar op de vrijdag was William de grootste zorg.

Hij sloot zich volkomen af in de garage, waar hij aan z'n motoren sleutelde.

Toen zijn moeder informeerde wat hij aan 't doen was...

...zei hij dat hij bezig was voor de race van zaterdag.

Ik ging met hem praten, wat moeilijk was...

...want deze jongen verwerkte de emotie anders dan ik zou doen.

Hij was niet toeschietelijk, de jonge William.

Ik legde mijn arm om hem heen en kneep 'n beetje...

...en dacht: 'Dat doet ie niet, zo verwerkt ie het gewoon...

...door te sleutelen aan de motor. Hij wil niet binnen zitten.'

Die vrijdag wilde ik bezig zijn in de garage; ik wilde niet naar binnen...

...met al die mensen die ik niet wilde spreken.

Niet dat je ze niet mag. Maar je wilde alleen zijn.

In de garage lieten ze me met rust.

Een paar mensen hielpen ons, en zo probeerde ik 't maar te verwerken.

Er was iemand die de jongens hielp met de motoren.

Die zei tegen me: 'Wat denk je daarvan?'

Ik keek naar de werkplaats waar ze altijd sleutelden.

En de bus stond al klaar, dat ding waar William in reed, bij de deur.

Die gast zegt: 'William is aan 't sleutelen, hij rijdt morgen.'

Ach, die hele toestand... ik wist dat 't zo zou gaan...

...typisch iets voor de Dunlops.

De volgende ochtend verlieten William en Michael hun huis en gingen naar 't circuit.

Slechts twee dagen na de dood van hun vader, de dag vóór de uitvaart..

...hadden ze besloten te racen.

Maar de organisatoren waren niet onverdeeld gelukkig

Er vond een vergadering plaats...

...en drie mensen waren tegen en twee waren vóór.

Men zei dat ik mentaal niet geschikt was.

Toen we weggingen, trof het ons keihard...

...normaal had pa dat wel even geregeld...

...maar nu kon ik niks doen. Alsof je de mond werd gesnoerd.

Ik was bang, gezien hun vaders dood, dat ze onstabiel waren.

Ik was bang dat er weer iets zou gebeuren. Snap je?

Ik heb ze toegesproken maar ze waren vastbesloten om te racen.

Tijdens de 1 minuut stilte, ter ere van Robert, ging William naar zijn team...

...vastbesloten om op de baan te komen, als persoonlijk eerbetoon aan zijn vader.

William kwam langs de startrij met zijn 250, voor de warming-up...

...en het was een gekkenhuis.

William zou gaan racen en Michael rende weg, naar hun onderkomen...

...en verscheen even later, in leer gekleed, op de motor.

Maar ze waren afgewezen.

Nu beide zoons toch op de baan waren verschenen, minuten voor de start..

...verkeerde de organisatie in een onmogelijke situatie.

Ik kreeg al snel een telefoontje.

'LB, kom snel hierheen. Ze zijn beiden gestart.'

Ik kon niet meer nadenken. Niet alleen William ging racen, maar Michael óók.

Ik weet nog dat ik daar was, met al die mensen, en dat meisje had een paraplu.

Ik vroeg of ze me af wilde schermen van de mensen en de camera's.

Zo wachtte ik het begin van de race af.

Als ik er nu op terugkijk, had ik 't waarschijnlijk niet gedaan.

Maar ja, ik wist niet beter.

De stewards zeiden: 'We moeten iets doen. '

Ik zei: 'We kunnen niks doen, die jongens staan er al.'

'Je kunt Michael en William Dunlop absoluut niet van de baan verwijderen.'

Als ze ons hadden verwijderd, was de dag een aanfluiting geworden.

De mensen waren gek geworden. Punt uit, ze hadden geen andere optie.

Ze moesten ons laten starten.

Maar voor William Dunlop zou het anders lopen.

Zijn wil om zijn vader eer te bewijzen op de baan, liep op niks uit.

Dankzij de grilligheid van een machine.

Nu lag alle verantwoordelijkheid op de schouders van zijn broer Michael.

Slechts 4 dagen eerder, sprak Robert zijn hoop uit dat een Dunlop zou winnen.

Zijn jongste zoon hield die hoop nu in leven.

Ik weet nog dat ik in de auto sprong...

...en vol gas gaf richting North West.

Maar als je er niet vroeg bent, is het 'n nachtmerrie om 't circuit te bereiken.

Ik stapte bij Portstewart uit en ben gaan rennen.

Maar al rennende, hoorde ik het commentaar al. De race was begonnen.

Schitterend! Hier gaat 't om bij de North West!

Dunlop gaat binnendoor en McGuinness lijkt Elkin te pakken. Fantastisch!

Deze drie mannen zijn de top 3!

Dunlop binnendoor? Wellicht!

Dunlop kijkt en kijkt.. En remt hard af!

Als ie hier goed doorkomt... fantastische stijl van Michael Dunlop.

Je vraagt je steeds af: 'Hoe doet die jongen dat?'

Hij was 19 of zo, destijds.

Opkomend binnendoor... lukt het Michael Dunlop?

...remmen!...

iets zei me...

...dat hij deze race ten koste van alles moest winnen.

In de buitenbaan... vlakbij Christian Elkin... Dunlop! Kijk dan!

Elkin gaat er weer langs, maar dit was waanzinnig en Michael Dunlop dreigt.

Hij zou dwars door iedereen heenrijden die 'm de zege zou betwisten.

Iedereen zat die dag met Michael op de motor.

Duizenden mensen wilden per se dat hij zou winnen.

Michael lag aan kop en de menigte werd wild, en ik kwam er niet bij...

...en ik weet nog dat de massa me echt over het hek duwde, op het circuit.

En op het moment dat ik bij de start en finish kwam, ging Michael over de streep.

Absoluut ongelofelijk! Er zullen tranen vloeien, maar ook vreugdetranen.

En kijk naar Michael Dunlop; dit is wat iedereen wilde.

Een 'last-minute' start, misschien, maar wel volkomen begrijpelijk.

Wat zal er nu door die jongeman heengaan?

Er is geen sportgebeurtenis die hiermee vergeleken kan worden, qua emotie...

...wat er die dag gebeurde...

...wat er in de naam van wegracen gebeurde die dag.

Voor Michael en William Dunlop, en voor velen die hen voorgingen...

...werd de pijn van het verlies verzacht door de extase van de overwinning.

AI was het maar voor even.

Dat zit in het wezen van het wegracen, waar de tragedie onvermijdelijk is.

Maar altijd is er de mogelijkheid...

...de hoop...

...op euforie.

Dat bevestigde de Dunlop naam en hun autoriteit in de racewereld. Die zege.

De jongen werd een man, binnen een half uur.

Het was heel egoïstisch...

...maar het was de enige manier die ik kon verzinnen...

...om ermee om te gaan.

Ik was blij, maar vieren kon ik het niet; ik wilde naar huis...

...dat was alles.

Wat een passend eerbetoon aan hun vader. Hij zou trots zijn geweest.

Hij was sowieso trots op zijn jongens...

...dat zou een lach op zijn gezicht hebben getoverd.

En uiteraard was de race meteen voorbij voor hem.

Hij bleef niet voor de prijsuitreiking; Mervyn bracht ze naar huis.

Ze hadden hun punt gemaakt, en nu moesten ze weer rouwen om hun vader.

De volgende dag verzamelde de familie Dunlop zich om één van hen te begraven...

...wederom.

De racewereld had weer één van zijn sterren verloren...

...maar de familie had weer een broer verloren...

...weer een echtgenoot...

...weer een vader...

...weer een zoon.

Wat me vooral bij zal blijven...

...de rest van mijn leven...

...is mijn grootmoeder.

De blik in haar ogen.

Die vergeet ik nooit meer.

Zoveel medelijden voor iemand had ik nog nooit gehad.

Toen Joey stierf, toen was je leven eigenlijk voorbij.

Er was altijd iets dat er niet meer was.

Maar toen Robert stierf, had je helemaal geen leven meer.

Ik moet er niet aan denken dat William en Michael iets overkomt.

Maar ik denk dat ze toch niet stoppen...

Zoals ik al zei, vroeger was het leven goed...

...maar toen hield je leven eigenlijk op.

Het zal nooit meer hetzelfde zijn.

Ik heb geen slechte gedachten bij het gebeuren.

Hij had een fantastische carrière en anderen mogen het dan droevig vinden...

...maar wij zijn erg trots op zijn prestaties.

Iedereen praat over de goeie, ouwe tijd, maar hij maakte er deel van uit.

En als wij racen, krijgen we alleen al respect omdat we Roberts zonen zijn.

Dan weet je dat je deel uitmaakt van iets groots.

Joey en Robert Dunlop liggen naast elkaar begraven in Ballymoney, Noord-Ierland

Sinds 2008 rijden William en Michael Dunlop nog steeds wedstrijden

Ze behoren tot de beste wegracers ter wereld.

Vertaling: FRED & ERIC KARREMAN - NN1