Original subtitles

Vertaling en ondertiteling AV Media Factory bv

Ik ben majoor Neave.

Namens het tribunaal overhandig ik u een kopie van de aanklacht tegen u.

Het betreft misdaden tegen de vrede, oorlogsmisdaden...

en misdaden tegen de menselijkheid, of deelname aan samenzwering...

tot elk van de genoemde feiten.

U hebt het recht uzelf te verdedigen of een raadsman in te schakelen.

Hier is een lijst van Duitse advocaten.

U hebt tot morgen de tijd om te beslissen.

Speer nam deel aan militaire en economische planning...

en voorbereiding door de nazi's van een aanvalsoorlog.

Hij leidde de onder 3 genoemde oorlogsmisdaden...

alsmede de onder 4 genoemde misdaden tegen de menselijkheid.

Het misbruik van mensen voor dwangarbeid...

Hij nam deel aan de misdaden tijdens de aanvalsoorlogen...

...misdaden tegen de menselijkheid, genocide af samenzwering daartoe.

U hebt het recht uzelf te verdedigen...

Misdaden tegen de menselijkheid, namelijk moord, uitroeiing...

dwangarbeid, deportatie en andere wandaden tegen de burgerbevolking.

Deportatie van burgers uit bezette gebieden ten behoeve van dwangarbeid.

Deze misdaden zijn begaan door de beklaagden, en door anderen...

voor wie de beklaagden verantwoordelijk zijn.

Zet ons tegen de muur en schiet ons dood. Jullie zijn de overwinnaars.

Maar waarom moet ik terechtstaan? - Stilte.

De moord en mishandelingen werden op allerlei wijze begaan:

Doodschieten, ophangen, vergassen...

uithongeren, samendrijven, systematische ondervoeding...

en het systematisch opleggen van overmatig zware arbeid.

Door onvoldoende medische zorg en hygi�ne...

schoppen, slaan en brute marteling op uiteenlopende wijze...

waaronder brandmerk en, uitrukken van vingernagels...

en het uitvoeren van experimenten door operaties op levende mensen.

Hier met die brancard. Schiet een beetje op.

Verdomme.

Ik ben blij dat je hier blijft.

Ik probeer ze te doorgronden, maar dit kon ik niet voorkomen.

Het was Ley. Hij wilde onder het proces uit komen.

Daar hoeft u zich bij mij geen zorgen om te maken.

Heus, Mr Gilbert, de aanklacht was geen schok voor me.

Gezien de gruwelijkheid van deze misdaden...

verlangt de geschiedenis zo'n proces. Dat is zinvol.

G�ring heeft weinig op met het proces.

Hij gelooft dat de overwinnaars alles hebben bekokstoofd.

Hij heeft een slechte invloed op de anderen.

Dat proces is toch nodig.

Er zijn gruwelijke misdaden begaan.

De Duitsers moeten horen wie ervoor verantwoordelijk is.

Het is goed dat iemand met uw gezag dat zegt.

Maar al die dingen die in de aan klacht genoemd worden...

die misdaden...

Ik had er geen idee van.

Geen idee.

U was minister van Oorlogsmaterieel.

Bij toeval. Ik was in Rastenburg op de dag dat Todt neerstortte.

Hitler heeft direct al Todts taken aan mij overgedragen.

Zonder enige voorbereiding.

Het was een direct bevel.

Ik beveel u hiermee alle taken van dr Todt op zich te nemen.

Het duurde lang voordat ik hem en z'n misdaden doorzag.

We staan nu allemaal voor een zware taak:

De Duitsers de waarheid over Hitler en z'n misdaden te laten zien.

U komt uit Duitsland. Bent u...

Ik bedoel...

Ja, ik ben een jood.

Ik ben in Dachau en elders geweest.

Ik probeer nog om alles te begrijpen.

U maakt nooit aantekeningen. - Ik heb een goed geheugen.

Daar is die vilten hoed weer.

En daar ligt vader, als silhouet.

Hij was aardig dik, kijk maar.

Hij kreeg z'n pak niet meer dicht vanwege z'n buikje.

En we voelden ons ook goed. Kijk maar eens hoe hij...

Hij was uiterst aimabel voor ons als kinderen.

Ik herinner me niet dat ik daar was.

Ik heb het vast verdrongen, want ik was er vaak.

Ik moet het wel met geweld onderdrukt hebben.

Naarmate ik ouder werd, werd het een vreselijke herinnering.

Het feit dat ik in die omgeving was...

met Hitler en de anderen...

van wie ik walg.

Ik wilde niet geloven dat ik als kind zo nauw contact met hen had.

Zie je? Hij vertelt verhaaltjes.

Kinderen hebben geen voelsprieten...

om misdadigers te herkennen.

Alles tot 1945 heb ik uitgewist.

Hoezo 'uitgewist'? - Ik heb er geen herinneringen aan.

Aan de Berghof? - Niets meer.

Ome Adolf neemt u op schoot. - Weet ik niet.

Ik herinner het me niet.

Dit hier is het pad van de Berghof omlaag naar het theehuis.

Het uitzicht is hier ook schitterend.

Bormann, laat me nu een stuk alleen met Speer lopen.

U was de hele oorlog in de bergen en zag geen verwoestingen.

U zag het verwoeste Duitsland eigenlijk pas in 1945.

Maar toen dat decor weg was, zag u een land dat in puin lag.

En ongelofelijk lijden, en de overvolle treinen.

Had u toen enig idee dat uw vader ermee te maken had?

Ik geloof het niet. Voor mij was het niet zo...

Niet zo duidelijk. Ik weet ook niet wanneer ik begon te stotteren.

Het kan daarmee te maken hebben. Dat is heel waarschijnlijk.

Ik heb altijd zoveel tot me laten doordringen als ik kon verdragen.

En me afgesloten als ik het niet meer aan kon.

Wanneer begreep u wat een oorlogs- misdadiger is, en wat voor schaduw...

er mogelijk over uw vader hangt?

Heel laat.

Zo rond m'n twintigste. - Toen pas?

Ik heb alles weggedrukt. - Begin jaren '60.

Alles wat met hem te maken had... Vandaar ook dat gat tot 1945.

Dat gat in m'n geheugen.

Als Reichsbank-directeur had ik geen idee van al die misdaden.

Geen van de beschuldigingen geldt voor mij.

Het is een gril van de Amerikanen.

Alles komt door de rassenpolitiek. - Zeur toch niet zo.

We hebben de oorlog verloren. Dat is onze oorlogsmisdaad.

Onze enige hoop is een kist van marmer.

Over een jaar of vijftig.

Stil. Vooruit.

Maar G�ring beschouwde zichzelf als d� sleutelfiguur.

Hij zei ooit tegen psycholoog Gilbert:

Als dit proces voorbij is, over dertig jaar...

bouwen de Duitsers 'n marmeren graf voor me en zullen ze me gedenken.

Men noemt dit het tijdperk van het materialisme.

Idealisme maakt plaats voor nuchter realisme...

die misschien op dit moment bruikbare inzichten biedt.

Maar als de hele economie instort...

en het materi�le ik wordt vernietigd...

dan wordt het volk in de chaos gestort.

Het idealisme moet het materialisme uit de aard der dingen overwinnen.

Alleen een groots, gezamenlijk offer...

kan het respect van de Duitsers voor elkaar herstellen.

Die hero�sche idee�n zullen terrein winnen...

en de boer van de ploeg halen, de student uit de collegezaal...

en de arbeider uit de fabriek.

Voor het eerst zeggen ze allemaal, we willen ��n volk zijn.

De student en de arbeider moeten zich verenigen.

Er moet weer ��n natie komen, die behalve God in de hemel...

maar ��n god kent, namelijk volk en vaderland.

We weten dat God de luiaard geen brood geeft...

en de lafaard geen kracht schenkt.

Neem deze tijd in ogenschouw.

Kijk wat deze tijd bezieling en leven geeft.

Stem, en maak uw keuze.

U moet zelf de weg vinden om deel te worden...

van het leven...

Om deel te worden van het leven en de toekomst van de natie.

Partijlid nummer 474.481.

Hij heeft zo'n kracht.

En hij gelooft in wat hij zegt. - En jij?

Hij heeft me gegrepen.

En hij gaat bouwen, veel bouwen.

Als je vader dat hoort...

Ik moet van de partij het Gau-huis van Goebbels een beetje verbouwen.

Voor geld? - Nee.

Als ze de verkiezingen winnen, gaat er nogal wat veranderen.

Ook voor ons.

Draai je eens om.

De mensen drommen samen voor deze luidspreker...

om te luisteren naar de grote rede van onze F�hrer Adolf Hitler...

die hij over enkele minuten in het sportpaleis zal uitspreken.

Ooit als vertegenwoordigers van een verguisde oppositie...

maar nu als bezitters van macht en verantwoordelijkheid.

Geef uw fantasie nu vleugels...

U verbouwt m'n kantoor en de vergaderzalen zoals besproken.

Wanneer beginnen we? - U bent al begonnen.

Geen ontwerp en offerte? - Hou op.

Vraag niet of er middelen zijn en wanneer er goedkeuring komt.

Geef uw bevelen en begin met bouwen.

We gaan hier niet meer weg.

Boven het podium hang ik drie vlaggen.

Daar staat de F�hrer.

De F�hrer?

Ik zet hem en de vlag in het midden.

Hij had een afschuwelijk ontwerp.

Ik zei tegen Goebbels, het lijkt wel een schuttersfeest.

Ik zal ze eens laten zien hoe zoiets eruit kan zien.

'S Nachts zijn alle vlaggen verlicht met enorme schijnwerpers.

Van de UFA-studio's.

De menigte bij nacht.

Moet je je voorstellen.

Daarboven zweeft de F�hrer als op een sprookjesschip.

Dus dat is Hitler.

Hoe groot zijn de vlaggen dan? - 45 meter.

Zo hoog als een gebouw van tien verdiepingen.

Onder zitten ze vast als zeilen. - En als het gaat waaien?

Ze kunnen wel wat hebben.

De Duitsers zijn niet meer het volk van eerloosheid...

van schande en zelfkwelling.

Van kleinzieligheid en kleingelovigheid. Nee, Heer.

Het Duitse volk is weer sterk.

Sterk van geest, sterk van wil en sterk in z'n vastberadenheid.

Sterk in het ondergaan van alle offers.

Heer, wij wijken niet van U.

Zegen nu onze strijd voor de vrijheid...

en daarmee voor ons Duitse volk en vaderland.

De tribune voor de conventie.

Zoiets kan alleen de F�hrer beslissen.

Ik zal u aan kondigen. - Bij de F�hrer zelf?

De decoratie voor een conventie is meer dan vlaggen langs de weg.

U hebt de geest van onze beweging goed verbeeld. Ja, de F�hrer graag.

Laat eens zien.

Akkoord.

Dag.

Heb je het uniform van de vlucht naar Engeland nog aan?

Ik weet niet...

Hoofd bouwinspectie in Berlijn. - Hoofd bouwinspectie?

Het spijt me, ik ben m'n geheugen kwijt.

De conventie in Neurenberg.

De F�hrer spreekt.

U was z'n plaatsvervanger.

De zesde conventie van de beweging loopt op z'n eind.

De partij is Hitler.

Maar Hitler is Duitsland, zoals Duitsland Hitler is.

Dat bent u.

Ik ben m'n geheugen kwijt, dat weet u.

Ik ga u verdedigen.

Dr Hans Fl�chsner uit Berlijn.

Ik heb nagedacht over m'n verdediging.

Ik wil in geen geval m'n ondergeschikten belasten.

Is dat te vermijden?

Ik neem de verantwoordelijkheid voor iedereen op me.

Ook voor al deze gruwelen: Aanvalsoorlog, massamoord...

en dwangarbeid? - Medeverantwoordelijkheid.

Ook in een totalitaire staat ben je medeverantwoordelijk.

Ik neem de verantwoordelijkheid... - Dat doet u niet.

In godsnaam.

Dat kan u uw leven kosten.

Dat zij dan zo.

De aanklacht is gericht tegen de grote politici.

U was geen politicus, maar architect. Kunstenaar.

En minister van Materieel. U hebt uw ambt puur zakelijk uitgevoerd.

Begrijpt u? Samenzweren tegen de vrede en plannen van oorlogen...

dat geldt in het geheel niet voor u.

Toen u minister werd, was de oorlog al in volle gang.

Goed.

De aanklager heeft veel tijd gehad om getuigen en bewijzen te vinden.

Wat hebben wij?

Een deel van m'n archief is nog in Karlsberg.

M'n secretaresse, Frau Kempf... Ik weet niet waar ze is.

Ze was ook in Kransberg. - Kan zij aan het materiaal komen?

Kan zij kopie�n maken van de benodigde documenten?

Ze zou ze voor me stelen als het moest.

Intussen wordt het proces voorbereid...

tegen de 23 belangrijkste oorlogsmisdadigers.

Krijgsgevangenen werken aan de zaal en de cabine voor de nieuwsopnamen.

Hoofdaanklager Robert Jackson inspecteert de voorbereidingen.

De beklaagdenbank is hier.

De rechters zitten daar, aan de overkant.

U ziet dat er extra felle lampen worden ge�nstalleerd...

op wens van de cameraploeg.

Ze moeten hier kunnen filmen zoals in een studio.

Aanklager Raginski wil de ruimte zien waar ze de verdachten ophangen.

Weet u...

We proberen eerst, middels een eerlijk proces...

hun schuld te bewijzen.

Daarna velt de rechtbank een oordeel.

Nee, die steigers moeten hier weg. Vandaag gaan er nog nieuwe ruiten in.

We moeten ons aan 't schema houden. De F�hrer wil er snel in trekken.

Zorg dat dat stucwerk afkomt.

Komt voor elkaar.

Goed zo, Speer. U vordert goed.

Er is ook grote haast bij. Ik heb nu alleen die zolder.

Daar kun je niemand ontvangen.

Ik zal op tijd leveren.

Komt u toch lunchen. - Als het niet te veel werk is.

Pardon.

O jee... - Kijk niet zo ongelukkig.

Zo kan ik nooit... - Kom maar, dat komt wel goed.

Uw grootvader was al architect.

En uw vader...

en nu u ook.

Het bouwen zit u blijkbaar in het bloed.

Het past niet helemaal.

1 mei, hier in Berlijn, dat was toch uw werk?

Goebbels was zo goed om me die opdracht te geven.

Ik dacht dat de minister het zelf had ontworpen.

Speer is een getalenteerde kerel.

En de conventie in Neurenberg, was dat ook van u?

De houten adelaar was mijn ontwerp, ja.

Ik heb u nog thuis in M�nchen bezocht.

Er is toen wel een architect bij me geweest. Dus dat was u?

De schikking van de zitplaatsen was bijvoorbeeld een raadsel voor me.

Wie dat had ingedeeld...

Speer en Fritzsche zaten helemaal in de hoek, en G�ring zat hier.

Omdat hij helemaal vooraan zat...

werd hij beschouwd als leider van de beklaagden.

U zit als derde van achteren in de bank. Een goed teken.

G�ring, Hess en Ribbentrop zitten helemaal vooraan.

Het is een soort rangorde.

Zorg dus dat u niet zoveel aandacht trekt.

Waarom wilt u zelf zeggen dat u verloren bent?

Attentie.

Het licht is nodig voor de camera's.

Daarom bieden we u een zonnebril aan...

waarmee u te allen tijde uw ogen kunt beschermen.

Ter herinnering: Het proces volgt de Angelsaksische rechtsgang.

Na voorlezing van de aanklacht vraagt de rechter 'schuldig of niet'?

Zegt u in elk geval 'onschuldig'.

Ik roep nu de beklaagden op te verklaren...

of ze zichzelf volgens de aanklacht schuldig achten of niet.

Ze nemen op volgorde plaats bij de microfoon in de beklaagdenbank.

Voordat ik de vraag van het hof beantwoord...

of ik mezelf schuldig acht of niet...

Ik heb het hof duidelijk gemaakt...

dat de beklaagden geen recht hebben verklaringen af te leggen.

Verklaart u of u zich schuldig acht. - Ik verklaar mijzelf onschuldig.

Dit wordt genotuleerd als 'onschuldig'.

Ik verklaar mijzelf onschuldig.

Ik ben op generlei wijze schuldig.

Wat ik gedaan heb of moest doen...

kan ik met een zuiver geweten voor God en m'n volk verantwoorden.

Onschuldig.

Gaat u ons verrassen in Neurenberg? - Ik werk er al dagen aan.

Hebt u echt 130 schijnwerpers van de luchtafweer gevorderd?

Ja, voor een proef. Een lichtkoepel voor de conventie.

We richten lichtzuilen naar de hemel.

Maar dat is onze hele strategische reserve.

Als de vijand dan aanvalt... - Met al dat licht in Neurenberg.

Weet je wat ze dan denken?

Dat we zoveel lampen hebben dat we zelfs de conventie kunnen verlichten.

Mein F�hrer...

mag ik u m'n vrouw voorstellen?

Wat een verrassing, Frau Speer.

Uw man heeft groot gelijk dat hij u verbergt.

Dank u voor de uitnodiging en de ontvangst.

Van nu af aan hoort u erbij.

U hoeft uw vrouw nooit meer te verbergen.

Er was nog geen gelegenheid voor.

En dit kunnen we straks ook niet meer verbergen.

Maar hou het nu stil.

Frau Speer was heel sympathiek.

Ze bleef erg op de achtergrond.

Je zag goed dat ze niet ijdel was.

Ze kwam ook niet eerzuchtig over.

Ze stelde zich juist voor 100 procent in dienst van haar man.

Lieve Frau Speer, met permissie. - Natuurlijk, mein F�hrer.

Uw man gaat gebouwen neerzetten zoals ze 4000 jaar niet gebouwd zijn.

Ik moet hem een tijdje van u lenen, want ik heb hem nodig.

Oostenrijkse charme.

En dat werkte gegarandeerd.

U bent Reichsarchitekt en hebt dit alles gebouwd.

Wat kunt u zeggen over de Luitpold-Arena?

De Luitpold-Arena en de Luitpold- Halle zijn dit jaar voltooid.

Maar alles wat u hier ziet, is het begin van een groot complex...

dat de komende jaren wordt gebouwd.

Maar liefst 400.000 mensen.

Dat zijn ongekende afmetingen.

Het worden klassieke, gewijde spelen.

Het Circus Maximus was gebouwd voor 150.000 mensen.

Het grootste vergelijkbare complex in de geschieden is.

Tot nu toe dan.

Uw man gaat gebouwen neerzetten zoals ze 4000 jaar niet gebouwd zijn.

Dat klinkt als grootheidswaan.

Aan m'n vriend Albert, ter herinnering. Leni Riefenstahl.

Hoe nauw was die vriendschap? Daar wil ik even bij stilstaan.

Als ik dat eens wist.

Dat is... interessant.

Hou even naar de camera. - Het zit zo.

De foto's die ik destijds in de V�lkische Beobachter gezien heb...

waren meer van de zogenaamde Gau-leiders, niet erg sympathiek.

Op een foto van Speer na.

Die foto viel me zo op dat ik hem heb uitgeknipt.

Toen ik hem later leerde kennen, heb ik dat verteld.

Hij schrijft: Leni Riefenstahl...

in bewondering voor haar pionierswerk voor de Duitse filmkunst.

3 mei 1941.

Staat daar 1941? - Inderdaad.

1941? - Mei 1941.

Camera loopt.

Schijnwerpers aan.

We bouwen niet voor het jaar 1940, maar voor 2000 en 2200.

Als Duitse rijkskanselier wil ik dat Duitsland wordt vertegenwoordigd...

zoals elke andere staat, of liever, nog beter.

Daarom heb ik Speer opdracht gegeven...

de renovatie van de kanselarij v��r 10 januari te voltooien.

Want op die dag worden de nieuwe diplomaten ontvangen.

Kaartentafel.

Het getrokken zwaard. Mooi.

Heel mooi.

Zo is het goed.

Het marmer komt uit de Ostmark.

Die diplomaten glijden erop uit met hun lak schoenen.

Als ze tegenover me zitten, kunnen ze eens flink bang worden.

Dat zwaard doet ze beseffen waar ze zijn.

En wie wij zijn.

U hebt me tot het diepst van m'n ziel doorgrond.

U bent een genie.

Denkt u dat uw vader dat geloofde?

Dat geloof ik wel.

En geloofde u dat uw vader een genie was?

Hoe hoog wordt die grote hal?

Wel 300 meter.

Dat is een zaak van eer.

Dat is de juiste houding. Zo moet je denken.

300 meter, dat is zo hoog als die berg daarginds.

En zo klein lijkt Berlijn, als u vanuit de koepel omlaag kijkt.

Overweldigend.

Het zal de mensen overweldigen als ze omhoog kijken naar de top.

Moment. Hij wil niet gestoord worden als Albert bij hem is.

Dit is waarschijnlijk hier, op dit punt.

Kijk eens naar het gezicht van uw vader.

Echt vrolijk kijkt hij niet.

Hij pruilt. - Allicht.

Wie kan zich dat bij hem permitteren? - Misschien wilden ze niet praten.

En wie kan zich permitteren om de conventie te doorbreken...

dat je geacht wordt te converseren?

Alleen hij kon dat, geloof ik.

Weet u hoe Joachim Fest dit tafereel interpreteert?

Dit hier? Nee.

Speer heeft me ooit deze foto laten zien.

Hij wilde dat die in het boek, z'n memoires, zou komen.

Ik was nogal verrast...

en zei ironisch, toen ik de foto zag:

Kijk nou, twee tortelduifjes sturen de groeten van de Obersalzberg.

Zeker.

Ik vind dat ook niet zo vergezocht.

Je kunt helemaal naar Salzburg en de Ostmark kijken.

Nu maakt m'n vaderland weer deel uit van het Duitse rijk.

Dat was altijd m'n diepste wens.

Ik geloof dat de relatie van beide kanten zeer hecht was.

Het kwam niet slechts van ��n kant.

M'n vader schrijft later ook dat hij niet alleen in het begin...

maar ook later koketteerde met z'n invloed op Hitler...

en ermee speelde.

Hij probeerde ook te testen waar de grenzen lagen...

en hoever hij kon gaan.

Maar uit alles wat we weten...

blijkt het toch een echte, diepe emotionele relatie te zijn.

M'n vader deed ook alles.

Hij nam zeker ook schetsen van Hitler over...

die hij niet mooi vond.

In zo'n relatie is dat ook niets bijzonders.

Het is ook een manier om liefde te tonen.

Goed, Speer.

Die schets hebt u me zelf gegeven. - Dat is een ontwerp uit 1925.

Ik werd uitgemaakt voor fantast, utopist.

Een mafkees, een gek.

Dat waren de realisten, en nu bouwt u m'n ontwerp.

Maar doe uzelf niet tekort. U bent de architect.

Mein F�hrer, minister Ribbentrop is hier.

Laat maar wachten.

Ik laat de namen van alle gevallenen van onze oorlog hierin beitelen.

Van allen die hun leven gaven voor het voortbestaan van Duitsland.

In 4,5 dag was m'n regiment geslonken van 3500 tot 600 man.

Kostbaar Duits bloed verraden door de eigen politiek, door de joden.

Die 2 miljoen doden... Geen van hen zal worden vergeten.

Ieder van hen zal worden vereeuwigd.

Ik wil slechts de eerste soldaat van het Duitse rijk zijn.

Sinds 5.45 uur schieten we terug.

Als ik slaag, ben ik een van de grootsten.

Als ik faal, word ik veroordeeld, vervloekt.

Verafschuwd.

Een historische zege: De Franse legers zijn verslagen.

Het Duitse volk kijkt met trots naar z'n zonen, de soldaten...

die in een unieke zegetocht de vijand vernietigden en nu Parijs in rijden.

De vreugde en dankbaarheid van de natie jegens F�hrer en soldaten...

kent op dit historische moment geen grenzen.

Hij is gewoon te klein, Napoleons triomfboog.

En de Etoile, gepland als rotonde van twaalf straten voor koetsen...

is te klein voor auto's.

Daar moeten we om denken bij onze nieuwe gebouwen.

Het is altijd m'n droom geweest om die stad te zien.

Ik kan niet zeggen hoe gelukkig ik ben.

Wat een geslaagde verrassing. Heel Parijs sliep nog.

Niemand rekende op uw bezoek.

Dat is toch veel mooier dan een overwinningsparade.

Dan ben ik niet in Parijs. Daar heb ik nog geen zin in.

We zijn nog niet zover. Ons doel is nog niet bereikt.

De mooiste opera ter wereld, van een onge�venaarde schoonheid.

In een van de mooiste steden van Europa.

Maar Berlijn moet nog veel mooier worden.

Gelukkig is Parijs niet verwoest. - Waarom zouden we?

Zoals Warschau. Dat is niet nodig.

Iedereen moet en zal het verschil kunnen zien.

Speer, schrijf een decreet om de bouw in Berlijn volledig te hervatten.

De grootsheid van de overwinning moet te zien zijn in de gebouwen.

Zonsopgang in het nieuwe Berlijn.

Schurk, die lampen heb je van Frau Riefenstahl.

Aartsverleider.

U hebt schitterend werk geleverd.

Zo heb ik het me voorgesteld, die nieuwe wijken...

die aaneenschakeling van verschillende stadsdelen.

Dat is wel...

De stad krijgt eindelijk een eigen centrum.

Dan zal zelfs de meest verstokte Berlijnse bureaucraat inzien...

waar het allemaal om draait.

De Brandenburger Tor, 29 meter.

De Reichstag, 75 meter.

De zuilen van de grote hal zijn al 45 meter hoog.

De koepel begint op 98 meter...

en komt hierboven, op 220 meter hoogte uit...

met deze cirkelvormige lantaarn.

De Sint Pieter in Rome is er niets bij.

Hij valt erbij in het niet. - We zijn 17 keer zo groot.

Hier zou het zijn.

Ongeveer op de plek waar je het Bundeskanzleramt ziet.

Maar met afmetingen die ver boven deze steiger zouden uitsteken.

Volkomen absurd en onvoorstelbaar dus.

De blauwe lucht zou verdwijnen.

Gewoon...

Niemand begrijpt zoiets.

Wees snel, Speer.

Alleen als ik hier nog regeer...

krijgen de gebouwen de gepaste inwijding voor m'n opvolgers...

en de generaties na ons.

En u, m'n architect, zult duizenden jaren in herinnering blijven.

Omdat ze voor de duizenden bewoners van de te ontruimen gebieden...

ruimte moesten zoeken, was een ontlastingsstrategie nodig.

En die werd door Speer heel terloops geformuleerd.

'Wellicht konden ze de huizen van de joden gebruiken.'

De eerste gedachte over de vraag over vervangende woonruimte...

gaat al direct de kant op...

dat men in plaats van nieuwe, grote woningen te bouwen...

woningen van joden laat ontruimen ten bate van de verdreven bewoners.

En daaruit ontstaat dan een langdurig proces...

dat uitmondt in het jodenvrij maken van hele stadswijken.

Nee, er zijn geen woningen vrij in de jodenvrije gebieden.

Daarover kan ik u geen informatie geven.

Ik weet niet of de Gau-leiders u kunnen helpen.

Ik ben Ernst, Ernst Speer.

Momentje. Annemarie. Welkom in Berlijn.

Uw broer is in de maquettezaal.

Wacht u even in z'n kantoor, dan breng ik u zo naar ze toe.

Ja, we zorgen voor woonruimte voor de slachtoffers van bombardementen.

Maar als we doorgaan, wil de chef over joodse woningen beschikken.

Ja, als vervanging van de afgebroken gebouwen.

Sorry, persoonlijke orders van de F�hrer.

Ja, ik zal het m'n chef vragen. Heil Hitler.

Jodenvrije gebieden

Dit zijn de lijsten voor heel Berlijn...

met alle joden die via een proces uit hun huis gezet werden.

Eruit gegooid, zonder proces.

De Gestapo kwam ze ook halen. - Ze moesten op dat moment weg zijn.

De joodse gemeente probeerde ze nog te huisvesten...

waarna de woningen weer konden worden toegewezen.

Het is interessant om te weten of hun uiteindelijke lot...

hier iets mee te maken had. Ze zullen wel gezegd hebben...

Het lot van de joden kon ze waarschijnlijk weinig schelen.

Rudi Wolters, collega van uw broer. - Aangenaam.

En als het zo uitkomt z'n minister van Propaganda.

En als de jonge architecten zelf begonnen te twijfelen...

of het niet wat overdreven was, kwam de F�hrer met het antwoord...

dat je moest plannen en bouwen alsof er geen grenzen bestonden.

Dus dat is Berlijn.

We zijn ermee bezig.

Ze dachten dat ze onbeperkt konden beschikken over arbeidskracht...

dat wil zeggen, dwangarbeiders...

en al het materiaal uit het veroverde Europa...

van de steengroeven in Scandinavi� tot weet ik waar...

en overal aan konden komen, zonder op de kosten te letten.

Op het plein stellen we buitgemaakte wapens ten toon.

Dan moeten we aan het front wel beter ons best doen.

Die Annemarie is wel een leuke secretaresse.

Laat hem eens door de camera kijken. - Kom maar hier.

Alle ministeries staan hier bijeen.

En hier op het plein, naast de hal...

het nieuwe paleis van de F�hrer.

Door de arcade komt hij direct in de hal.

Alleen ministeries? Saai hoor. Wil je dat echt?

De F�hrer wil het, dus gebeurt het.

In 1950 of 1952 gaan we daar samen aan de wandel.

Bedrijven uit alle landen openen hier filialen.

Dat is de Reichsoper, de nieuwe concertzaal...

en een premi�rebioscoop.

Stel het je eens bij nacht voor, met reclame van theaters en vari�t�s.

Ik heb de beste architecten gevraagd om mee te werken.

Dustmann, Tamms, Schulte- Frohlinde, Kreis, Hentrich.

Breker en Thorak ontwerpen de grote beelden.

Wat vond vader eigenlijk van je gebouwen?

Hij zei...

jullie zijn compleet geschift.

Wehrmacht en OT zijn nauw verbonden, en ook de Baustab valt er nu onder.

Minister en bouwinspecteur Speer.

Hier een reeks wapenfabrieken die onder zijn leiding tot stand kwamen.

Speers staf, verantwoordelijk voor de nieuwbouw van vele steden...

is samen met architecten, ingenieurs en bouwvakkers...

over het hele rijk verspreid voor deze nieuwe oorlogstaken.

Zonder jullie was ik hier ingevroren.

Ik kan u niet naar Berlijn brengen. U moet mee naar Wolfschanze.

Dan laat ik me daar wel ophalen.

Wolfschanze, hoofd kwartier van de F�hrer

7 februari 1942

En je staf?

Veel van m'n ingenieurs zijn bezig in het oosten, met snelweg nr. 4.

Bijna 30.000 man, inclusief bouwvakkers.

Minister Todt is bij de F�hrer. Dat gaat voor, dat snapt u wel.

Hoe is het met de F�hrer?

Dat zie je toch, als arts?

Van buiten lijkt hij sto�cijns.

Sterk.

Het oostfront is zwaar onderschat.

Transportproblemen, lange afstanden in de winter.

Wat zegt de F�hrer? - Was u niet bij het diner?

Hij is blij met het oosten.

Een volk groeit alleen als er grond is voor de volgende generaties.

In het oosten hebben we weer genoeg ruimte om te groeien.

We moeten alleen nog winnen.

Alleen nog winnen.

De weg moet worden doorgetrokken tot de Kaspische Zee.

Leg hem aan, desnoods primitief en provisorisch.

Als we maar snel bij de oliebronnen in Bakoe zijn...

en bij de erts in het Donjets-bekken, voor de bevoorrading.

We staan voor grote problemen.

De Russen verwoesten alles op hun terugtocht.

Het spoor is zeer zwaar beschadigd.

Alle loodsen zijn opgeblazen.

De wissels werken niet.

M'n mensen hebben niet ��n vorstvrije watertank.

Wat haat ik die sneeuw.

Altijd maar die Russische winter.

Todt heeft me er vandaag al genoeg over verteld.

Hoe is het met de plannen voor Berlijn en Neurenberg?

Er wordt uiteraard verder gewerkt aan de plannen.

Het stadion van Neurenberg, de grote hal, de triomfboog...

zitten nog in de pen.

We hebben nieuwe plannen voor het rassenmuseum.

We leiden de Spree in twee tunnels onder het plein voor de hal door.

De schepen gaan dan een moment ondergronds.

Zoals de hal in het water wordt weerspiegeld...

Binnen een paar jaar is het koper prachtig groen.

Todts toestel is neergestort. Niemand heeft het overleefd.

Hij is vlak na de start ontploft. - Sabotage?

Hitler heeft een onderzoek gelast. Hij is diep geschokt.

Ik dank m'n leven aan hem. Het was erg laat, gisteren.

Het scheelde weinig of ik zat ook in die kist.

Ik benoem u tot opvolger van dr Todt.

Ik zal m'n best doen om Todt in z'n bouwtaken te vervangen.

Als opvolger, ook als minister van Oorlogsmaterieel.

Daar heb ik geen verstand van.

Wapens en oorlogsmaterieel.

Ik vertrouw op u. Ik vertrouw erop dat het u lukt.

Bovendien heb ik niemand anders.

Neem direct contact op met Todts ministerie en ga aan het werk.

Dat moet u me dan bevelen.

Ik beveel u hiermee alle taken van dr Todt op zich te nemen.

De Moza�ekzaal van de Rijkskanselarij is het decor van de plechtigheid...

ter ere van de overleden minister.

Diep geroerd condoleert de F�hrer Todts weduwe en kinderen.

Ons verdriet is groot, maar dat van de F�hrer is nog groter.

Wij kunnen z'n pijn verzachten door onvermoeibaar te werken.

Het succes van ons werk is beslissend voor de overwinning van Duitsland.

Ik heb hem beloofd al m'n kracht voor dit doel aan te wenden...

en ik weet nu al dat ik op jullie kan rekenen.

Dat bevestigen we met een driewerf Sieg, Heil.

'S Avonds hield Speer een toespraak voor z'n architecten.

Speer sprak over z'n nieuwe werk:

Het eigenaardige is dat dat nieuwe werk helemaal niet zo ongewoon is.

Hij gelooft dat hij in de toekomst ook baat heeft bij z'n oorlogstaken.

Hij gelooft dat juist technici, nu en in de toekomst...

de taak hebben om nieuwe problemen op te lossen.

Architecten krijgen in de toekomst een leidende rol in de techniek.

Ik eis onderwerping van de economie aan de wapenproductie.

Dus ook de bouwwerkzaamheden worden beperkt.

We kunnen ons geen burgerbouw veroorloven.

Ik heb die 500.000 man nodig voor de 2e en 3e ploeg.

Natuurlijk moeten we alle capaciteit benutten.

We hebben de oorlog nog niet gewonnen.

Waar waren we?

Het plan-Speer zorgt voor een systeem van urgentie voor de wapenproductie.

Door standaardisatie en rationalisatie van de productie...

en verbetering van het transport worden de prestaties sterk verbeterd.

Het aantal geschutspatronen stijgt van 50 tot 350 miljoen.

Het aantal granaten van 680.000 tot 2,5 miljoen.

De capaciteit voor handgranaten stijgt van 1,5 miljoen in totaal...

tot 2,2 miljoen steelhandgranaten en 3 miljoen eivormige granaten.

Minister Speer bracht goed nieuws over de wapenproductie...

en dankte de arbeiders voor de inzet die de stijging mogelijk had gemaakt.

Ga maar weer slapen, ik ben bekaf.

Kon u bij hem in bed springen als hij er eens was?

Zoiets doe je toch niet. Welnee.

Dit is het, dit herinner ik me. Het is schitterend.

Je kunt van hier naar Berchtesgaden kijken.

En ik vind dat het uitzicht vanuit dit huis...

of het uitzicht vanuit dit huis op Berchtesgaden...

met dit panorama, veel mooier is dan vroeger vanaf de Berghof.

Bij de buurman vandaan. - Inderdaad.

Het omhulsel is er nog.

Maar u kunt moeilijk in contact komen met uzelf als het kind dat er woonde.

En wat dat kind heeft meegemaakt.

Ik ben wel blij dat er een klein stukje terug komt.

Het is typisch dat ik niets met die tijd te maken wil hebben.

Daarom heb ik alles opgeborgen.

Er is hier niet veel veranderd, als je er weer staat...

en ernaar kijkt.

Alleen u bent nu iemand anders. - Gelukkig wel.

Zachtjes. Papa is gisteren aangekomen en slaapt nog.

Maken we vandaag een tochtje? - Ik wil voorin.

De twee oudsten mogen voorin.

Hilde, lach eens. - Allemaal naar mama kijken.

De oudsten voorin. Hilde, en dat ben ik.

En Fritz, Margret en Arnold achterin.

Als m'n vader kwam, maakte hij avonturentochten met ons...

over smalle weggetjes.

Hij vertelde over de gevaren, al wisten we dat het een spel was:

Bruggetjes die zouden instorten, wat natuurlijk niet gebeurde.

Die brug is helemaal verrot. Wat nu? - Doorrijden.

En als hij instort? - We wagen het erop.

Voorzichtig.

Wat hebben wij een geluk.

Bij het Kehlsteinhaus zijn wegen die direct langs de afgrond lopen.

Opgepast. Bocht naar rechts.

Ik heb dromen, nachtmerries, waarin ik met m'n vader...

met de auto van de weg vlieg en omlaag stort.

Dat we door de vangrail van de weg vliegen.

Ik weet dat ik niet graag meereed met m'n vader. Hij reed te hard.

Dat barsten van de lopen is sabotage.

Natuurlijk eist de F�hrer direct maatregelen.

Wat u moet doen? Het 8,8cm-kanon kan niet voor het voorjaar af zijn.

Dat heb ik de F�hrer al verteld.

Ik weet dat dat een prima tankafweerkanon is.

We gaan snel met Rheinmetall en Krupp over 'n automatisch onderstel praten.

Omdat ik het wil. Ja, ik laat het u weten.

Na deze veldtocht kan ik je eruit krijgen.

Het is hier beredruk. Ik wil niet... - Nee, je stoort niet.

De Rijkskanselarij heeft net gebeld.

Hitler wil de foto's van de Kanaalkust zien.

En u moet ze toelichten.

Breng je de documentatie van het nieuwe geschut?

Sorry, Ernst. Het is de F�hrer.

Ik kan vanavond niks doen. - Het geeft niet.

Ik eet wel wat op het station.

De F�hrer weet allang dat ik geen - 100.000 man per maand kan vrijmaken.

Saukel mag de nodige maatregelen treffen.

Jawel, hij gaat akkoord met dwangmaatregelen...

als het niet haalbaar is op vrijwillige basis.

Dat begrijp ik.

Maar blijf van m'n productiekrachten.

Saukel heeft voor oktober een miljoen Russen beloofd.

Bedankt voor alles dan maar.

Momentje. Je moet me even alleen laten.

Wacht maar bij Annemarie.

Verbind maar door.

Met Speer. We kunnen praten.

Je broer is weg. - Hij moest de trein halen.

Hij doet je de hartelijke groeten.

Een van je broers moest wel naar het front.

Ik kan hem voor mij laten werken.

De Duitse aanval in het oosten wint snel terrein.

Onze heldhaftige opmars zal ook hier de zege afdwingen.

Dit is lang voorbereid. We rukken op ten zuiden van de Kaukasus...

en helpen de rebellen in Irak en Perzi� tegen de Britten.

Daarna rukken we langs de Kaspische Zee op naar Afghanistan en India.

Dan komen de Britten zonder olie te zitten.

Over twee jaar bereiken we India.

Het volstaat...

om met 20 tot 30 elitedivisies de strijd aan te gaan.

De Britten moeten hulpeloos toezien hoe hun koloniale rijk instort.

Singapore zijn ze al kwijt aan de Japanners.

Mein F�hrer... - Nu niet.

Ik zal al onze verwante Arische en Germaanse volkeren inlijven.

De Noren, Zweden, Denen, Vlamingen en Nederlanders.

Ik wil ze niet volledig verduitsen.

Ze moeten hun eigen, typerende karakter behouden.

Maar het Duits zal altijd en overal de omgangstaal zijn.

Net zoals het Engels in het Gemenebest.

Dat draagt bij aan de dynamiek van het wereldrijk.

De enorme landmassa's van Rusland schreeuwen om bevolking.

De Duitse gezinnen die in onze nieuwe steden en dorpen gaan wonen...

Hoever is het kolonisatieplan voor het oosten?

Die taken zijn verdeeld, maar mijn plangroep werkt al voorstellen uit.

Grote huizen voor Duitse kolonisten...

met kamers voor veel kinderen. Noteert u dat.

Het zal er wemelen van de kinderen.

Ik stel voor dat Duitse steden als sponsors optreden...

voor de nieuwe steden in het oosten.

Neurenberg en Regensburg kunnen zichzelf zo laten nabouwen.

Dan voelen de Duitsers zich er thuis.

Voor de Russen die mogen blijven, bouwen we simpele nederzettingen.

De Russen die mogen blijven...

Simpele nederzettingen zijn goed.

Die kunnen we eenvoudig bombarderen in het geval van een opstand.

Wegvagen.

E�n keer per jaar sturen we een groep Kirgiezen naar Berlijn.

Als die dan de grootsheid van onze... van uw gebouwen zien...

dan weten ze eens en voor al wie hier de baas is.

De vijandige granaten slaan in tussen de oprukkende eenheden.

Het vuur wordt geopend op een bunker, gecamoufleerd als boerderij.

Ook de luchtafweer mengt zich in de strijd.

Weet u wat er in Stalingrad is gebeurd?

M'n oom Ernst is daar vermist. - Wat weet u daarover?

Alleen dat oom Ernst onder de wapenen werd geroepen...

en dat Hermann, de oudste, zei dat vader dat had kunnen voorkomen.

Misschien was het wel goed, zo'n held in de familie.

Die gedachte heeft vast ook een rol gespeeld.

Dat heeft ook vast meegespeeld.

Op dat moment, vanaf Stalingrad...

Als het Derde Rijk niet langer wint, kan ik niet verder lezen. Ik hou op.

Omdat uw vader ten onder gaat en de schuldige blijkt?

Waarschijnlijk.

Op een dag zal men zeggen:

Als je naar Duitsland komt, vertel dan...

dat je ons in Stalingrad hebt zien liggen...

zoals de wet...

de wet die ons volk veiligheid biedt, het heeft bevolen.

En ieder van jullie draagt die wet in z'n hart.

De wet dat we voor Duitsland sterven...

als het voortbestaan van Duitsland dat van ons eist.

Nu maken we verbinding met Stalingrad.

En nu komt Frankrijk erbij.

En nu Catani�.

En Afrika zingt mee.

Zing nu allemaal samen mee...

met het oude Duitse kerstlied...

slaap in hemelse rust

De wandaden die we pogen te veroordelen...

waren zo uitgekiend, zo boosaardig en zo vernietigend...

dat de beschaving ze niet onbestraft mag laten.

Anders zal ze een herhaling van zulk onheil niet overleven.

Dat vier grote naties...

vervuld van de overwinning en gepijnigd door onrecht...

geen wraak oefenen...

maar hun gevangenen vrijwillig overdragen aan de rechtspraak...

is een van de grootste concessies...

die de macht ooit aan de rede heeft gedaan.

In de lijst van misdaden ontbreekt niets...

wat ziekelijke trots, wreedheid en machtswellust kunnen bedenken.

Ze voerden hun volk mee in een waanzinnig spel om de heerschappij.

Ze wendden de sociale middelen aan voor een oorlogsmachinerie...

die ze onoverwinnelijk achtten.

Ze liepen hun buren onder de voet.

Opdat het Herrenrasse deze oorlog zou kunnen doorstaan...

vervoerden ze miljoenen mensen voor dwangarbeid naar Duitsland...

waar deze ongelukkigen nu ontheemd ronddolen.

Kom, Hilde. - Ze hebben nog niks gegeten.

Ze verhongeren niet. Frau Leith�user past op ze.

Kom, schiet op.

Ik was diepbedroefd dat we daar weg moesten.

Ik voelde dat er een ramp ophanden was.

Ook voor ons, dat was duidelijk.

U maakte toen een diepe val. - Inderdaad.

M'n spraakproblemen hebben daar ook zeker mee te maken.

Tot 1945 was hij een vader tegen wie ik opzag.

En na 1945 was hij een oorlogsmisdadiger.

Als ik hem iets zou vragen over het Derde Rijk...

zou ik hem te na komen, dacht ik.

Wat zou u hem gevraagd hebben?

Dan gaat het eigenlijk om de vraag...

waarom hij niet kon stoppen. Waarom kapte hij er niet mee?

Daarover heb ik pas na z'n dood nagedacht.