Original subtitles

De wereld is ijdel.

De wereld is ondankbaar.

Ik moet op zoek naar de waarheid.

Doe het tegenovergestelde van wat anderen doen.

Ik eis veel van mezelf, ik denk veel na,

ik zoek naar de waarheid.

Daarvoor ben ik geboren: om een getuige van de waarheid te zijn.

Al het andere is onbelangrijk, het is zinloos.

Mensen vervelen zich, ze leven heel oppervlakkig.

Ze denken niet na over het transcendentale.

Ik ben heel excentriek. Ik doe alles overdreven.

Misschien zeggen sommige mensen dat ik gek ben.

Anderen zeggen misschien dat ik ijdel ben.

Weer anderen zeggen iets anders. Maar iedereen heeft het mis.

Ik ben niet gek.

Maar het kerkhof ligt vol met goede voornemens,

alleen brengen mensen ze nooit in de praktijk.

Ik ben anders, ik ga ervoor. Ik heb het helemaal tot hier geschopt.

Waarom een kathedraal, waarom niet iets anders?

Ik heb niet veel gestudeerd, want mijn moeder liet me niet.

Ik moest een roeping opgeven die ik koos, omdat ik ziek werd.

Maar ik heb altijd vurig de Kerk willen dienen.

En ik wilde de juiste manier vinden om dat te doen.

Het is een ideaal. Zo heb ik het altijd gezien.

Ik had de middelen om het te doen, een erfenis,

en de juiste eigenschappen.

Ik heb altijd de Kerk willen dienen

op een manier die zowel een sociaal als een religieus doel heeft.

Maar een kathedraal is iets heel groots.

Heel groot, heel ambitieus.

Er zijn kerken, kapellen. - Nee, ik vertrouw op de Heer.

Ik denk niet na over hoe ver ik zal komen.

Drie dagen geleden ben ik 94 geworden.

Op 20 september.

Dat is een heel lang leven, nietwaar?

Hè?

Je leven is heel lang. - Ja, ik ben het nu al beu.

Mijn hoofd werkt niet meer.

Het komt en gaat. Je herinnert je niets meer…

Ik heb daar in het klooster een geweldig voorbeeld nagelaten.

Ik was buiten aan het oogsten,

in de felle hitte van een zomermiddag.

Ik had veel dorst, maar het klooster was een kilometer ver weg.

Ik ging naar de put waar in de zomer koud water uit kwam.

Ik bukte me om te drinken,

maar ik dacht aan het lijden van Christus,

en ik dronk het water niet.

Hij hield echt van werken.

Hij was de hele tijd aan het werk.

Maar ik denk niet dat hij goed in de gemeenschap paste.

Wanneer je in een gemeenschap leeft,

moet je luisteren naar de mensen om je heen.

Maar als je koppig bent en vasthoudt aan je eigen manieren,

zorgt dat voor spanning in de gemeenschap.

Justo werd ziek omdat hij niet at.

Hij wilde veel vasten en de temperaturen waren erg laag.

En zo liep hij een ziekte op.

Het was zoiets als tuberculose, maar hij herstelde,

want er waren al medicijnen om het te genezen.

Om een monnik in het klooster toe te laten,

moet er door de gemeenschap over hem gestemd worden.

De gemeenschap moest stemmen.

Ze stemden me eruit en ik moest gehoorzamen en naar huis gaan.

Natuurlijk wilde ik niet weg.

Maar ik was ziek, dus ik moest wel.

Maar wat hebben ze je verteld?

Nee, ze stemden en de meerderheid zei

dat ik daar weg moest, punt uit.

Ik hoef niemand iets uit te leggen of verantwoording af te leggen.

De prior bracht me om 3 uur 's nachts naar het treinstation,

daar in Santa María de Huerta, en ik keerde terug naar huis.

Nee, dat is het. Ik draag mijn eigen roeping met me mee.

Ik droomde er gisternacht over.

Werd Justo verbannen vanwege tbc?

Nee.

Want dat is wat hij zegt.

Dat had er niets mee te maken, want het is een geneeslijke ziekte.

Het enige probleem was zijn houding.

Het leek mij dat hij het niet goed opnam.

Hij vertrok niet blij.

Toen ik thuiskwam, wilden mensen meer weten.

Maar ik was stom. Ik ging dagelijks naar de mis,

en drie jaar lang sprak ik met niemand,

ook niet met familie.

Ik groette zelfs vrienden niet op straat.

Ik gedroeg me slecht. Ik had voor niemand respect,

want ik was op zoek naar Christus.

Hoe kwam je op het idee om de kathedraal te bouwen?

Nou, ik kon geen monnik worden.

Maar ik moest iets doen voor de Schepper.

Je moet een serieus leven leiden.

Als ik gelovig ben, doe ik alles voor hem,

op de een of andere manier. Wat anders?

En op de dag van Sint Pilar, dat is 12 oktober,

kwam ik hier om de oriëntatie te bepalen.

Want nieuwe kerken zijn altijd naar Jeruzalem gericht.

Ik begon te meten en markeringen aan te brengen.

En voor mij is dat de eerste dag.

Hier was hiervoor niets.

Zelfs deze muur niet.

Ik begon beneden in de crypte, dat is dit.

En daarna moest ik verschillende niveaus maken.

En het opbouwen.

Dit is al boven het maaiveld.

Kijk, hier de trap. Die stenen heb ik daar geplaatst.

Ze wegen misschien 300 kilo. Ik moest een machine gebruiken.

Ze zijn van pertase gemaakt, echt enorm.

Ik ging een basiliek bouwen zoals

die van San Francisco el Grande.

Het is een cirkel, maar ik wilde ook dat het op een kasteel leek.

Ik maakte het Latijnse kruis, een

koepel en het kasteel aan de buitenkant.

Je moet er kunst, harmonie en stijl in leggen.

Ik denk over dat alles na voordat ik begin te werken.

Maar lees je boeken? - Nee, man, dat is niet nodig.

Ik heb veel boeken over kastelen.

Maar in de praktijk ben ik een andere man dan al die dingen die ik lees.

Er staan zoveel fouten in die boeken. Ik ben praktisch ingesteld.

Zo'n 50 jaar geleden

liep Justo over straat

met een pikhouweel en een mand.

Twee oudere mannen die hier waren, vroegen hem:

"Waar ga je heen, Justo?"

Want het was meer dan 40 graden.

En hij zei: "Ik ga een kathedraal bouwen."

En zo werd hij "de gek van de kathedraal".

Hoe gaat het? - Geweldig!

Justo wilde iets doen wat zo ongebruikelijk is,

zonder enige opleiding.

Geen kennis van architectuur, hij was niet eens metselaar.

Ik heb de toren hier.

Maar het algemene gevoel in het dorp was:

"Over vier of vijf jaar stort dit in."

"En dan geeft hij het op," dat was mijn indruk.

Ik weet alles over landbouw,

maar ik heb geen idee van architectuur.

Wat is die man van plan? Waarom wil hij een kathedraal?

En wat is er met een man die een kathedraal bouwt?

Hij is echt een gek.

Iedereen zegt dat hij gek is, iedereen.

Wat denk jij? - Ik denk ook dat hij gek is.

De manier waarop hij leeft en praat, maakt hem gek.

Ik denk dat hij zichzelf belachelijk

heeft gemaakt zijn hele leven lang.

Want hij zal het nooit afmaken.

Want die kathedraal, als je het al een kathedraal kunt noemen,

vergt een investering van 300 miljoen peseta's.

Het viel me erg op dat alles op chaos leek.

Geloof.

Ik geloof… wij geloven…

…God… komt… de mens… tegemoet…

Justo's vader stierf toen hij nog heel jong was.

Hij moest verantwoordelijkheid nemen als de man in het gezin.

Hij moest op zijn elfde van school af.

We moeten dit gedeelte bedekken.

En dan zijn er drie plus zeven.

Dat is samen tien, toch?

Is drie plus zeven tien?

Ja, drie plus zeven is tien.

Zeven, acht, negen, tien. Ja.

Onze vader stierf toen we heel jong waren.

Ik was 12 en hij was twee jaar jonger. We waren met drie kinderen.

En hij moest onze vader vervangen.

We hadden land en muildieren en we waren boeren.

En Justo en mijn moeder moesten het hardst werken.

We moeten deze ombuigen.

Je kunt geen kathedraal bouwen, en zelfs geen huis,

zonder ingewikkelde berekeningen,

en zonder studie in de architectuur.

Maar Justo heeft geen enkele opleiding,

zelfs geen basisschool.

Dus een menselijke verklaring vinden voor het gebouw

lijkt mij nog moeilijker

dan een bovennatuurlijke vinden.

Wat goed!

Zo goed gelukt, ik heb er oog voor!

Alleen met zijn hand en een buis.

Het is een record!

Een record, met één hand en één buis!

We moeten het een beetje bijstellen.

Ik heb nooit geld gehad, ik moest dingen zoeken om mee te bouwen.

Ik probeer altijd geld te besparen. Ik geef niet graag geld uit.

Ik heb mijn grond verkocht. Ik had hier 40.000 meter

en sommige mensen betalen me nog steeds.

Ik heb daar beneden een dorp gebouwd, met 500 buren.

Ik gaf mensen grond en zij bouwden er huizen en zo.

Onze vader heeft ons wat grond nagelaten.

Hij heeft het in de kathedraal geïnvesteerd,

en het is sindsdien zijn roeping geweest.

Er was werk dat hij niet echt alleen kon doen.

Dus zei hij tegen de mensen uit het dorp:

"Als je me helpt, geef ik je een stuk grond."

En zo heeft hij veel van zijn grond weggegeven.

Een kathedraal is een enorm iets.

Het vergt een gigantische hoeveelheid middelen.

Justo liep al snel tegen problemen aan bij het verkrijgen

van materialen om verder te kunnen bouwen.

Het is verbazingwekkend hoe veel mensen

hem vrijwillig begonnen te helpen.

Ze gaven hem restmateriaal waar ze toch niets mee deden.

In die tijd was het begrip ecologie

nog niet zo ontwikkeld als vandaag de dag.

En toch bracht hij het al in de praktijk.

Ik heb altijd restmateriaal gebruikt, omdat mensen zo veel weggooien.

Ik gebruik al die rijkdom en heb dan eigenlijk geen geld nodig.

Als ik had gedaan wat ik wilde,

dan had ik een Mercedes gekocht, zoals een neef van mij zei.

"Kom op, koop een Mercedes voor jezelf."

Nee, meneer, ik leef van wat mensen me geven. Ik hou van armoede!

Ze begrijpen me niet, omdat ik van armoede hou.

De armen bezitten een schat.

Maar het grootste deel van wat we verdienen,

gaat op aan overbodige dingen, aan luxe.

Want maar een paar dingen in het leven zijn echt noodzakelijk.

Ooit kwam iemand aan met een doos vol 500 oude tennisballen.

Het normale is om te zeggen:

"Die zijn waardeloos, die kerel dumpt hier gewoon zijn spullen."

En ze als afval weggooien.

"Nee, nee," zei Justo. "Ze zullen ergens goed voor zijn."

Hij sneed een gat in de ballen, vulde ze met cement,

en stak vervolgens een paal in de opening.

Dus toen het cement droog was, sneed hij de bal weg

en had hij een betonnen bol.

En al die bollen die

de kroonlijst van de kathedraal sieren:

dat zijn de 500 tennisballen.

Niemand had voorspeld dat ze ergens voor gebruikt konden worden.

Hij kan leven geven aan dingen die het niet meer hebben.

Dat is ook heel sterk verbonden met het christendom.

Justo heeft altijd zo geleefd.

"Ik heb dit, hoe kan ik er iets mee bouwen?"

Alle bogen zijn gebogen veren.

Dit is superslim.

Ja, dit is heel goed, het wordt prachtig.

Want de hoek is lelijk, maar dit wordt goed.

Ik heb dit ijzer goedkoop gekocht. Ik

heb misschien een half miljoen bespaard.

Deze veer, die niet perfect is en lastig om mee te werken,

vul ik met beton en dat houdt hem op zijn plaats.

Ik maak overal gebruik van!

De perfecte veer werkt niet voor mij,

maar deze wel, omdat ik hem opvul.

God heeft wonderen geschapen met cirkels.

De zon en de maan zijn rond.

Het oog is rond en het is mooi.

De cirkel komt van God,

maar de hoek is het werk van de duivel.

De hedendaagse architect houdt zich vooral bezig met het plannen,

en dan doen de werklui het bouwen.

Moderne architecten hoeven hun gebouwen niet eens aan te raken.

Maar Justo is een kunstenaar die in interactie moet staan

met zijn schepping en vertrouwd moet zijn met zijn materialen.

Daarin is hij als een Rodin of een Michelangelo.

Dit deel zou helemaal wit kunnen zijn.

En dit moet ik opbreken.

Want hij legt geen stenen, hij maakt de stenen opnieuw.

Hij blijft altijd vernieuwen.

En ik denk dat hij vernieuwt omdat hij innerlijke vrijheid heeft.

De gekleurde zijn voor de vloer,

en dan maak je cirkels.

En dit is Carrara.

Dit komt uit Italië.

Ik breek het natuurlijk op, en ik snijd het.

Het moet zo gaan.

Altijd met zijn lijn, strak.

En er kan heel mooi marmer van worden gemaakt.

En hier nog een, je moet er zo eentje zoeken.

Gaudí deed dit ook, een klein beetje.

Ja, maar Gaudí…

Gaudí gebruikte tegels, mozaïeken. Daar houd ik helemaal niet van!

Marmer is beter.

Houd je van Picasso en dat soort kunst?

Nee, nee, nee, man!

Ik ben naar het Nationaal Kunstmuseum hier in Spanje geweest

en ik kon daar niets van waarde vinden.

En ik zei tegen de mensen daar: "Wat moet dit allemaal voorstellen, man?"

Het zegt me niets. Niets ervan vond ik mooi, helemaal niets!

En een architect als Gaudí? - Gaudí?

Ik weet het niet meer, wie was dat ook alweer?

Hij was de architect van de Sagrada Família.

Gaudí? De Sagrada Família?

Ja, de architect… - In Barcelona?

Compleet waardeloos! Allemaal!

Zoveel torens, zoveel spitsen…

De torens staan hier en gaan dan daar omhoog.

Het is allemaal rommel.

Waarom?

Ik vind het niks, het is overdreven.

Het is waardeloos.

Omdat hij kunst maakte van de natuur en het is gewoon één grote chaos.

Het is helemaal niets waard, het is waardeloos.

Tja, wat zal ik je zeggen?

Het is behoorlijk groot, dat is wel duidelijk.

Het meet 50 bij 20 meter.

En met de koepel wordt het 35 meter hoog, denk ik.

Ik heb vier koren. Daar zie je er drie.

Daar staat een schrijn, daar vooraan.

Voor Jezus van Nazareth.

Nu moet ik een altaar met pilaren maken.

Dit bouwwerk ziet er ongelofelijk uit,

en tegelijk heel perfect.

Nou, perfect, nee. Alles is onvolmaakt.

Maar de koepel, ja, de koepel is perfect.

En wat komt er bovenop de torens?

Eén van de torens is al klaar.

Deze tien missen hun koepels.

Maar de grote moeten nog 30 meter hoger worden.

Dertig?

Ja, nog 30. Het lijkt nu op de toren van Pisa.

Er is nog veel te doen. Maar het is heel mooi.

Dus dit deel wordt een klooster voor heel veel mensen?

Ja, de bisschop Don Manuel

vertelde me dat het een klein seminarie kon worden.

Want hier heb ik vier mogelijke huizen.

Daarboven heb ik een bibliotheek.

Voor hoeveel monniken is het?

Nee, geen monniken, het is voor de bisschop.

Dit is voor het bisdom.

Het is een parochie, maar het zou ook een seminarie zijn.

Ik kan het niet zomaar aan de Kerk schenken

omdat ze het dan zouden kunnen veranderen.

Het is beter om het in een testament vast te leggen,

zodat ik op mijn manier kan bouwen.

Maar het moet uiteindelijk naar de Kerk gaan.

Wat was de reactie van de Kerk?

De Kerk heeft eigenlijk niets gezegd. Ze zwijgen.

Ze kunnen me niet echt geld geven.

Willen ze dat niet?

Nee, het is gewoon dat ze geen geld hebben.

Maar voel je je door hen geaccepteerd?

Het testament is geschreven, uiteraard. Ze moeten het accepteren.

Volgens de bisschop hebben ze het zelfs al geaccepteerd.

Er schijnt een testament te zijn,

maar we hebben het nog niet ontvangen.

En zoals je weet,

kan iemand zoveel testamenten opstellen als hij wil,

tot het allerlaatste moment van zijn leven.

We kennen de wensen van Don Justo eigenlijk ook niet.

Maar we geloven dat hij het wil nalaten

aan het bisdom van Alcalá de Henares.

Dan zal het bisdom met zijn

Raad van Bisschoppen beslissen

of het de schenking aanvaardt

van het gebouw waaraan Don Justo werkt.

Tegenwoordig zijn er veel religies.

Veel daarvan zijn natuurlijk sekten.

Andere hebben zich gewoon van de Kerk afgesplitst.

Geen Mohammed, geen Jehova, geen evangelischen,

geen mormonen, geen anglicanen uit Engeland.

Dat zijn sekten! Het zijn afsplitsingen

die de Kerk hebben verlaten.

De anglicanen hebben de Kerk verlaten.

De Russisch-orthodoxe Kerk net zo goed.

Het draait alleen om de paus, de paus en de paus. Hij is onfeilbaar.

De wereld is een slechte plek. Ik ging naar Madrid en

zag een kiosk die foto's van naakte mensen verkocht.

En ik wilde een vuur maken en alles platbranden,

behalve de verkoper.

En ik zou met zwavel en benzine naar de stranden gaan,

en ze platbranden.

Het is immoreel! En mensen willen gerechtigheid!

Maar wat voor gerechtigheid?

Het dansen, de disco's,

dat is duivelswerk en moet platgebrand worden.

Het is heidens. Het is duisternis.

Als katholiek moet ik authentiek zijn.

Als ik naar een voetbalwedstrijd kijk, zie ik er nooit alles van,

en ik vraag God om vergeving dat ik ernaar kijk.

Want voor mij is het afgoderij.

Een mens kan geen voetballer verkopen voor vijf miljard.

Dat is heidendom.

Welk team steun jij?

Real Madrid, man.

Ja, ik wil altijd dat zij winnen.

Het lijkt nu ongelooflijk,

maar hij verzette in die tijd een hoop materiaal.

En de kinderen hielpen hem.

Hij zei: "Eén peseta voor elke kruiwagen."

Naar rechts, rechts, hierheen.

Justo, geef die jongens werk, ze staan maar wat te wachten!

Ga door!

Voorzichtig! Jullie kunnen vallen, jongens!

Hij lijkt wel een aap.

Mijn handen zijn zo vies.

Kom je mee?

Waarheen?

Wil je feesten in de kathedraal?

Kom op, laten we feesten, kom op, laten we feesten…

Klootzak! - Jongen, kom daar naar beneden!

Naar beneden. - Laten we naar boven gaan.

Trek het omhoog, trek het omhoog, daar gaat-ie!

Lafaard! Ik ga naar boven.

Gooi niet met die steen naar me, anders ga ik nog hoger!

Je kunt niet naar boven, het is dicht, kom naar beneden!

Klim gewoon naar boven!

Kom op.

Nu is het hetzelfde!

Je mag daar niet omhoog zonder mijn toestemming!

Ik heb je steeds gezegd dat je naar beneden moest komen!

Die gasten roken een hoop wiet.

Ze geven veel geld uit aan slechte dingen.

Ze hebben geen idealen.

Ze komen alleen om geld te verdienen. Ze doen het niet voor het ideaal.

Wat een mooie dag. Het is warm hier!

Heel goed, dit is prachtig!

Ach, wat heeft die gast dit gisteren slecht geschilderd.

Als hij ziet wat ik heb geschilderd, schrikt hij zich rot.

En hier…

Wat een luie deugniet, hoe kon hij dit zo achterlaten?

Verschrikkelijk!

Wat een deugniet…

Ik sta er beter voor dan hij.

Zo slecht! Hoe heeft hij het er zo slecht vanaf gebracht?

Wat afschuwelijk!

En hij was hier de hele ochtend…

Ik weet zeker dat ik in een paar minuten meer schilder

dan hij in een hele ochtend voor elkaar kreeg!

Wat een deugniet!

In zekere zin bouwt hij intuïtief.

En voor bepaalde klussen huurt hij mensen in.

Hij kijkt hoe ze werken en leert het op die manier.

Hij kijkt naar een lasser, leert het,

en heeft dan geen lasser meer nodig.

Ik heb niet veel mensen nodig om de kathedraal te bouwen.

Als ik geld had, zou ik technische mensen hebben, maar heel weinig.

Als er veel mensen zijn, wordt er te veel geruzied.

Je moet overal op letten,

en dan worden dingen slecht gedaan.

Ik zou meer kunnen rusten, wat goed zou zijn.

Ik zou alles beter kunnen overzien.

Want op deze manier is het onmogelijk om alles af te krijgen.

Het is onmogelijk. Ik wil iets,

maar de mensen doen het niet omdat

ze mijn uitleg niet begrijpen.

Bijvoorbeeld met de koepel,

er was een heel handige man uit Guadalajara.

Hij moedigde me aan om met de koepel te beginnen, want ik twijfelde.

Hij begon, en hij is heel goed, maar toen hij klaar was zei ik:

"Ángel, kijk, je hebt het verkeerd gedaan." En hij zei: "O nee!"

En hij is heel goed, hij weet veel. Hij is echt fantastisch!

Ik leerde Justo kennen doordat ik naar Mejorada verhuisde.

Op een dag ging ik de kathedraal bekijken en ontmoette ik hem daar.

Hij werkte aan een muursteun en vroeg me wat ik zou veranderen.

En ik zei tegen hem dat hij ze moest lassen

in plaats van ze met de draden vast te zetten.

Dus ik gaf hem een handje.

Ik vroeg of ik nog eens mocht helpen,

en hij zei: "Ja, wanneer je maar wilt."

En zo is het begonnen, beetje bij beetje.

Ik begon met hem, en omdat ik dit soort dingen graag doe,

kwam ik na mijn werk hierheen om hem te helpen.

Hoe laat is het? Hoe laat is het, Ángel?

Half één.

Hoe gaat het met je?

Heb je Justo ergens voor nodig?

We willen hem alleen filmen. Maar hij hoeft niets te zeggen.

Nee, je hoeft niets te zeggen.

Je gaat zitten en ze filmen je,

maar je hoeft helemaal niets te zeggen.

Hoeveel mensen hebben aan de koepel gewerkt?

Nou, de koepel… Justo?

Hoeveel mensen hebben aan het dak gewerkt?

Nou, we waren met z'n drieën of vieren,

maar eigenlijk waren jij en ik het alleen.

Omdat de anderen bang waren.

En ik snap dat, weet je?

Ik begrijp het.

Ik wilde het Vaticaan nabootsen.

Het is uiteraard kleiner, maar min of

meer naar het voorbeeld van het Vaticaan.

Het heeft hier een tamboer en heeft een koepel van zes meter

met bovenop een lantaarn, met nog een tamboer.

Dus op kleinere schaal heb ik geprobeerd

de koepel op het Vaticaan te laten lijken.

Toen ik eenmaal de steigers had, begon ik

met dit katrolsysteem te werken.

Alles werd op deze manier omhoog gehesen,

zonder kraan, allemaal met de hand.

Met deze katrol heb ik alles gedaan,

ik heb er vier of vijf van.

Ik heb alles met plezier gedaan.

Alles is heel goed gelukt.

Er zijn nooit ongelukken gebeurd.

En het is af en toe gevaarlijk geweest. Dus wat zal ik zeggen?

Dankzij Christus staan we hier.

Zonder plan, en hier staan we.

Hij heeft nooit veiligheidsmaatregelen genomen.

Ik heb hem nooit in een harnas gezien of ergens aan vastgemaakt.

Het is echt opvallend dat

hem nooit iets is overkomen.

Laatst viel er een deel van het dak naar beneden,

en het was zo gevaarlijk dat ze de straat afsloten.

Stel je voor hoe hard het daarboven waaide.

Het heeft hier in jaren niet zo hard gewaaid.

En toch staat die man daarboven delen van het dak vast te houden.

Het was angstaanjagend om te zien.

De kathedraal werd al doende gebouwd,

en beetje bij beetje begon ze een eigen leven te leiden.

En het is duidelijk dat Justo de

wettelijke formaliteiten heeft genegeerd

die elke constructie vereist om legaal te worden gebouwd.

Naarmate de tijd verstreek, werd iets wat in het begin

niet belangrijk leek van levensbelang.

Op dit moment

bevindt de kathedraal zich in een illegale positie.

Geen enkele instantie weet er raad mee.

Zelfs een dwaas kan het.

Als je me zegt dat ik een bepaalde hoeveelheid cement nodig heb,

gebruik ik er altijd minder.

Ik gebruik de helft. En ik heb het sterker gemaakt, geen probleem.

Doe het erin, een beetje daarin, oké.

Hou stil, kom op, zonder dat het omhooggaat.

Maar natuurlijk weten we niet wat

kennis Justo wel of niet heeft.

We weten alleen dat hij geen formele opleiding heeft

in architectuur en dergelijke.

Dus, vertrouwen we hem, of niet?

Als hij overlijdt,

slopen ze de kathedraal misschien.

Ik heb gezien wat er op de stadsplannen staat.

Ze zeggen dat het een ruïne is.

Justo zou ergens anders moeten wonen.

Want hij heeft vaak geprobeerd hulp van mensen te krijgen,

maar ik denk dat hij op deze plek

nooit de steun zal krijgen die hij nodig heeft.

Veel mensen aan wie hij grond gaf, hielpen hem uiteindelijk niet.

Ze kwamen één keer en kwamen nooit meer terug.

Heel veel mensen hebben hem op die manier opgelicht.

Zo is hij veel geld kwijtgeraakt.

Wat is de relatie tussen Don Justo en zijn kathedraal?

Heel hecht, want voor mij is zij mijn vrouw.

Dus de relatie is heel hecht. We kunnen niet gescheiden worden.

Dus wat betekent het woord "liefde" voor jou?

Liefde is dienstbaarheid aan anderen. Niet de vluchtige liefde op tv.

"Ik hou meer van je dan gisteren,

maar minder dan morgen." Dat zijn verzinsels en fabels.

Ik denk dat er een keerpunt was,

namelijk de beroemde tv-reclame

van een groot drankmerk,

dat de kathedraal en Justo gebruikte voor een landelijke campagne.

Deze zijn van toen.

Zo was het, al behoorlijk ver gevorderd.

Justo begon als een idee toen we bureaus vroegen

om de volgende Aquarius-campagne te bedenken.

De vorige campagne was een succes.

We hadden het niet meer over het product,

maar over de prachtige dingen die mensen kunnen doen.

En het bureau bracht ons het verhaal van een man die

een kathedraal aan het bouwen was in Mejorada del Campo.

In het begin nam ik het op als een grap.

"Nee, dat is onmogelijk, ik woon in Madrid,

ik zou van die kathedraal afweten."

Maar ze lieten me wat dingen online zien,

dat het in het MoMA in New York stond.

En dat mensen buiten Spanje hem kenden.

Dus ik begon het serieus te nemen.

En we gingen Justo zelf opzoeken, omdat we

hem wilden voor de volgende Aquarius-reclame.

Nou, we ontmoetten een zeer interessante man.

Eerst was hij wantrouwig en zei:

"Ik hou niet van die reclamedingen."

Ik zei dat het een tv-reclame was,

en hij zei: "Nee, ik kijk geen tv."

Deze man wilde niet beroemd worden,

hij wilde geen geld verdienen.

Hij wilde helemaal niets.

We overtuigden hem van de reclame met het idee

dat het zijn verhaal beroemd zou maken,

en dat dit zijn kathedraal zou helpen voortbestaan.

De meeste reclamecampagnes zijn na drie maanden vergeten.

Dat mensen Justo's reclame nog steeds herinneren,

betekent dat die echt uitzonderlijk was.

Justo Gallego bouwt al 40 jaar

aan een kathedraal, zonder enige vorm van steun.

Wat ik na 40 jaar heb bereikt, is

te danken aan de onverzettelijkheid van mijn geloof.

Vandaag is hij over de hele wereld bekend.

Zijn werk is tentoongesteld in het MoMA en heeft duizenden fans.

Is het niet wonderbaarlijk? Mensen zijn onvoorspelbaar.

Reken maar!

Het is het Aquarius-tijdperk.

Toen ze me vertelden dat hij niet om een specifiek bedrag had gevraagd,

zei ik dat ik wilde dat hij evenveel betaald kreeg als

een beroemde voetballer uit Madrid of Barcelona.

In dat opzicht was het bedrag dat hij ontving genereus.

Misschien is de oorsprong van het idee en

de boodschap onderweg verloren gegaan.

De slogan was niet: "Waartoe een mens in staat is voor zijn geloof."

In plaats daarvan was het: "Wat een mens,

met geloof in zichzelf, kan bereiken."

Maar als we het religieuze aspect van Justo weglaten,

kunnen we hem niet meer begrijpen.

Toen ik hem vorig jaar ging opzoeken, verraste hij me.

Want toen ik hem begroette, antwoordde hij:

"Wat heb je me in de problemen gebracht met dat Aquarius-gedoe!"

Na het succes van de reclame

begonnen er bussen vol mensen te komen.

En die mensen wilden met Justo praten.

Hem vragen stellen, foto's met hem maken.

En dat begon hem uit te putten.

Een man wiens roeping een teruggetrokken

leven van contemplatie in een klooster was…

Je mag die machine hier niet zonder toestemming gebruiken!

Het laatste wat hij wil, is dat er foto's van hem worden gemaakt

en dat hij tegen iedereen hetzelfde moet herhalen.

Als je hier wilt blijven, berg dat ding op!

Jij ook!

Je moet om toestemming vragen!

Dus begon hij in meer afgelegen delen te werken,

zodat de mensen hem niet stoorden.

Nee, nee.

Wis het.

Geen zorgen… - Wissen, wis het.

Wat een lef heb je.

Nee.

Je bent heel dik. Je hebt geen schaamte!

Natuurlijk! - Ik bedoelde er niks kwaads mee…

Ja, hoor! Je gebrek aan manieren is een schande!

Ik wilde vragen… - Niks vragen!

Sla erop, geef dit een flinke mep.

Wat was het eerder? - Het is ons gegeven door een man…

Maar waarom wil je het vernielen?

Hou vast, verder!

Kom op, breek het!

Ik zie dat hij veranderd is.

Waarom? Ik ben geen psycholoog om dat te beoordelen, maar hij is veranderd.

Nee! Jij blijft stil staan!

Hou je mond!

Sla erop!

Kom op, man!

Deze man is altijd bezig geweest met zijn kerk, en dat is het.

Maar de laatste tijd had hij momenten die

niet strookten met die waarden.

Ik denk dat het door de mensen om hem heen komt.

Je gaat jezelf nog bezeren!

Het is glas! - Ik doe het wel.

Justo is 94 jaar oud, en je kunt duidelijk zien

dat hij langzaam wegkwijnt.

Wat zal er van de kathedraal worden als Justo sterft?

Het is illegaal, dus slopen we het? Dat zou een misdaad zijn.

Het zou een misdaad zijn om het te slopen.

Ik vind dat de bouw moet stoppen,

en dat het in zijn huidige staat bewaard moet blijven.

Ik zou geen verdere bouw overwegen.

De mensen die nu komen, zijn van UNESCO.

Het is een organisatie met heel veel middelen.

Ja, dat weet ik al.

Ze willen alles bekijken,

om te zien hoe ze met ons kunnen samenwerken.

Niemand kan dit doen, alleen de Goddelijke Voorzienigheid.

Op 16 januari 2020 woonde onze delegatie van het

UNESCO-centrum een werkvergadering bij.

Een werkvergadering met als

doel te overwegen of

de Kathedraal van Mejorada

tot cultureel erfgoed verklaard kon worden.

Ik wens je… - Maar voor hem.

Nee, voor jou… - En voor je naaste!

Ik wens je nog een paar jaren van je leven toe.

Alleen als het Gods wil is.

God wil wat Hij wil,

maar ik wens je nog een paar jaren van je leven toe.

Wat zou je na je overlijden voor je kathedraal willen?

Maar ik heb het Ángel net uitgelegd… De koepel…

Weet je hoe de koepel is? Hij is 50 meter hoog.

Het gevaar daar zijn de windvlagen die van opzij komen.

Ik zeg het je, er staan acht pilaren in dat hele gebied.

Ja, maar wat wil je dat ik…

Nee, laat me het uitleggen.

Dan moet alles verstevigd worden.

Want de wind kan de koepel wegblazen.

Wat zou je willen dat UNESCO voor je kathedraal doet?

Is dat makkelijk?

Ik kan niets vragen.

Ik laat het over aan de Goddelijke Voorzienigheid.

Zou je een architect toelaten

om je werk te versterken en af te maken?

Als ik toch ga sterven, dan natuurlijk wel…

Uiteraard…

Maar ik zou me niet met die dingen kunnen bemoeien…

Geef je ons groen licht of niet?

We hebben geprobeerd een stichting op te richten.

Ja.

En het zijn er al twaalf geweest, geloof ik, of minder.

En als ze zeiden: "Ik heb een architect, ik heb dat…"

dan zei ik tegen ze: "Er wordt niets gedaan."

Justo, maar hij vraagt of…

Nou, ik zeg je nu meteen dat, dat ding…

De kathedraal is zo goed gebouwd

dat hij vol mensen kan staan zonder dat er iets gebeurt.

De wind, ja, dát is gevaarlijk.

Ja, dat is iets wat opgelost moet worden.

Maar raak de pilaren niet aan, want dan ruïneer je ze.

Ze mogen niet aangeraakt worden. - Luister naar me…

En de crypte!

Die heeft betonnen funderingen, allemaal gewapend.

Ik denk niet dat hij besefte met wie hij sprak.

Hij herkende me absoluut niet

als het hoofd van UNESCO Centrum Madrid.

Toen ik er was, werd ons verteld dat de kathedraal

zonder bouwvergunning was gebouwd.

Hij werd gebouwd zonder enig project of plan.

En hij werd gebouwd door een man zonder kennis van

de bouw van civiele of religieuze gebouwen.

Het is een gebouw dat is opgetrokken met

materialen van slechte of lage kwaliteit.

UNESCO kan geen gebouw accepteren dat van

toeristisch belang zou zijn met al deze juridische problemen.

Ik blijf erbuiten.

De waarheid is dat hij het aan mij heeft geschonken.

Maar zolang hij leeft, respecteer ik hem in alles.

Maar het zal heel belangrijk zijn om na

te denken over wat er daarna gebeurt.

Dat is het punt.

We moeten ons ervan bewust zijn dat hier een oplossing voor nodig is.

Het kan niet zo blijven. Er komen veel bezoekers hierheen.

Ja, maar als ze het mooi vinden… - Maar ze zijn bang.

Ze weten niet of het veilig is.

Oké, we gaan. - Ja, prima.

Graag gedaan.

Laten we hopen dat alles goed komt.

Tot de volgende keer.

Kom op, we gaan. - Het is open.

Ik zal tevreden zijn wanneer de kathedraal

wordt wat Justo altijd heeft gewild dat ze zou worden.

Wanneer hier een heilige mis wordt gevierd.

Wat is er nodig om er

een plek van religieuze eredienst van te maken?

Dat de eigenaar van het pand het aan de Kerk schenkt.

En dat de Kerk het aanvaardt.

Dit is een heel belangrijke en noodzakelijke overeenkomst.

Want om het aan de Kerk te geven, zijn er

bepaalde voorwaarden waaraan Justo moet voldoen.

En om het te ontvangen, moet de Kerk veel aspecten afwegen.

Onder andere het pastorale doel ervan.

Is het echt nodig om nog

een parochie te hebben in Mejorada del Campo?

Kan het de gelovigen huisvesten?

Voldoet het aan de veiligheidsmaatregelen?

Als ik 300 mensen heb die een mis bijwonen,

en er gebeurt binnen een ongeluk,

dan wordt de katholieke kerk verantwoordelijk gehouden.

Dit zijn de verschillende aspecten waaraan

voldaan moet worden om er een echte kathedraal van te maken.

En om die redenen denk ik niet dat het zal gebeuren.

Mensajeros de la Paz is een ngo met katholieke wortels,

maar het is een burgervereniging.

Justo zag dat hij het niet zou kunnen afmaken,

en klopte bij ons aan voor hulp,

zodat wij konden meehelpen met de toekomst van

de kathedraal en met het afmaken ervan.

De katholieke kerk moet bij de tijd blijven.

Er zijn nu veel religieuze gemeenschappen en

is het moeilijker geworden om mensen te bereiken.

Maar niets is onmogelijk, ook al is het moeilijk.

Het ideaal is om een gemeenschap te creëren,

maar niet alleen van katholieken.

Ook van hindoes, evangelischen en andere religies.

Laten we nu naar Justo gaan kijken.

We hebben zijn kamers opgeknapt om ze wat mooier te maken.

Hallo.

Hallo, goedemorgen, pater Ángel.

Eens kijken, hoe gaat het met je? - Altijd goed, en met jou?

Nee, hierin ben ik niet geïnteresseerd,

ik ben in iets anders geïnteresseerd.

Man, als priester kun je niet zomaar iets veranderen.

Ja, ja…

Als God het niet ziet, onze Vader in de hemel…

Deze jongens, ze wilden filmen…

Ik heb de kathedraal aan jou gegeven, want ze zeiden tegen me:

"Pater Ángel, die in Atocha is, in de Fuencarralstraat…"

En ik kwam erachter dat jij een man bent die

mensen daar in je parochie ontvangt.

Je kwam naar ons toe en zei: "Laten we praten."

En we hebben met je gesproken.

En je wilde het graag doen zoals we hebben besproken.

We hebben hier al duizend keer over gepraat, alsjeblieft.

Man, alsjeblieft, de Schepper kijkt hiernaar!

We zijn het eens. - Denk er goed over na.

Deze jongens kwamen filmen en zeggen je dat je een kampioen bent.

Ik ben blij dat we ons nog steeds houden

aan wat we in het begin hebben afgesproken.

Nou, Justo, laten we doorgaan!

Ángel, laat deze man mijn Bijbel zien.

Eén seconde.

Doe de deur open.

Nee, wacht, breng hem naar hem toe en laat hem hem zien.

Wacht even!

Ik moet je eerst te eten geven.

Kom op, dan kan ik daarna even rusten.

Ik zei één seconde, eerst eten! Ze hebben geen haast.

Kijk, zie je wel?

Je hebt het gemorst!

Omdat je je handen daar legde.

Welke handen? Je hield de lepel te laag. Wat ben je toch onhandig!

Ik heb veel geduld nodig!

Oké, Ángel, genoeg.

Wat bedoel je? Je hebt pas vier lepels gehad!

Elke dag hetzelfde: "Genoeg, genoeg!"

En vijf minuten later: "Ángel!"

Is het lekker? Is het lekker?

Is het lekker?

Selma heeft het vandaag voor je klaargemaakt.

Het is hetzelfde…

Ben je het eens met de spullen die de Mensajeros erin stoppen?

De vlaggen niet, nee.

De vlaggen niet. Het zit vol met vlaggen!

Pater Ángel heeft het met veel te veel dingen volgepropt!

En deze versieringen die ze hebben opgehangen, kloppen niet.

Ze zijn waardeloos!

Nee, man, nee! Het lijkt wel iets militairs!

Ik wil het hier niet, ze veranderen alles!

En wat is jouw wens voor de kathedraal?

Dat het een grote basiliek wordt.

Want ik heb hem groot gemaakt, het is geen klein kerkje!

Het is echt een goede kathedraal!

Zolang je leeft, ben jij de eigenaar.

En als je sterft, wie zijn dan de eigenaren?

Voor wie is het dan? - Voor wie jij maar wilt.

Ik kan het niet aan Pater Ángel alleen geven,

maar hij heeft wel de middelen om het af te maken.

Hij brengt een kraan van 60 meter en werkt aan het dak.

Hier houden we ons bezig met praktische zaken,

maar de waarheid is dat ik niet echt weet wat erin staat.

Weet je niet wie er in het testament staat?

Nee.

Ik kan hier niet vechten en werken,

en als Justo overlijdt, word ik op straat gezet.

Begrijp je dat?

Wacht, wacht. Dat zal niet worden toegestaan,

want ik heb hier mijn huis.

En dat is mijn thuis!

En daarnaast, waar Justo slaapt,

en deze andere stukken, zijn van mij.

Ze zijn van mij!

Dus er moet veel gebeuren.

Er moeten veel dingen veranderen, want

zowel Justo als ik beseffen

dat het pad een beetje verandert,

maar het moet recht blijven.

Ik ben Padre Ángel heel dankbaar, ontzettend dankbaar.

Maar laten we recht doorgaan. Laten we niet afbuigen.

Denkt hij nog steeds veel aan de kathedraal?

Ja, ja, ja.

Gisteren maakte hij wat tekeningen van

hoe hij de ingang zou willen hebben.

De koepel, hoe die te versterken.

Ja, ja, hij heeft overal commentaar op.

Mijn verhaal met de kathedraal begon twee maanden geleden,

toen Mensajeros de la Paz ons belde.

Ze zeiden dat ze wilden dat we naar de kathedraal keken,

en de structurele kwaliteit ervan probeerden te waarborgen.

Als je de constructie van veraf ziet,

en niet weet wat het is,

kan het wat rommelig en chaotisch lijken, misschien slecht gebouwd.

Maar als je beseft dat het werd gebouwd door

één man alleen, krijg je kippenvel.

Als je dichterbij komt, is het eerste gevoel dat je krijgt

de omvang van de constructie,

wat het een intrinsieke waarde geeft,

want deze man is een boer, geen architect.

En toch had hij alle verhoudingen in zijn hoofd.

De hoogtes, de breedtes, de dikte

van de steunberen, alles.

Laatst vertelde hij ons iets dat niet

zeggen veel ingenieurs of architecten:

"Ik maak me zorgen over de wind."

Hij weet al dat het

gewicht van de kathedraal geen probleem is.

Dat de problemen zitten in horizontale krachten, de wind,

die de grootste vijand is van hoge constructies van dit type.

Wat ik het meest ongelofelijk vind, is dat hij

al 60 jaar weersrampen zonder problemen heeft doorstaan.

Hij heeft Storm Filomena overleefd,

die veel gebouwen in de omgeving verwoestte.

Hij is een intuïtief genie van de bouwkunst.

Geloof je dat wanneer ik 's ochtends

naar de kathedraal loop,

en ik haar in al haar pracht zie, ik moet wegkijken.

Want ze is voor de Schepper,

niet voor mij, of zodat mensen mij vleien.

En natuurlijk moet ik ernaar kijken, want ik bouw haar.

Maar vaak zie ik het allemaal zo mooi en zeg ik:

"Heer, dit is van U, ik kan er niet eens naar kijken."

Ik denk er niet aan om haar in te wijden.

Ik moet gewoon blijven bouwen en zoveel mogelijk bouwen.

Nee, mensen willen dat ik haar afmaak, maar daar gaat het niet om.

Ik moet het gewoon doen. Ik moet blijven bouwen.

Je werkt zo hard als je kunt, maar je weet niet waar je uitkomt.

Maar dat maakt niet uit.

Ik denk dat je iemand voor gek begint te verklaren

als je hem van een afstand ziet.

En als hij te anders is, maakt dat hem een dwaas.

Maar als je dichterbij komt, begin je zijn punt in te zien.

En opeens drong het tot me door dat de kathedraal

gebouwd was om de mooiste reden ter wereld.

Als ik het gebouw zie,

denk ik dat ik dat ook in mijn leven wil bouwen.

Geen kathedraal, maar ik wil het bouwen met mijn vrouw.

Een onzichtbaar gebouw,

maar een dat je met liefde hebt gebouwd,

met duizenden details.

Zodat je, als je het einde van je leven bereikt,

een fysieke metafoor hebt achtergelaten

die laat zien dat liefde is wat blijft.

Ben je bang voor de dood?

Voor de dood?

Nee, ik wil het al, Heer, neem mij alstublieft tot U!

Nee, nee, nee, nee. Ik hou zoveel van Christus.

En Maria, ik ben geboren op haar dag in mijn dorp.

Onze-Lieve-Vrouw van Smarten is de patroon van mijn stad.

Ik omarm hen.