Original subtitles

* WROTA EUROPY *

KRZYK

Chcemy się dostać do szpitala. Musicie wracać. Tutaj jest wojna.

My jedziemy na wojnę

Jesteśmy pielęgniarkami Czerwonego Krzyża. Mamy rozkaz.

Tylko tego nam brakowało.

Jak mogłyście jechać przez lód? Narażacie siebie i innych.

Tak nie można. Mogłyście nie wykonać rozkazu.

Przez lód było najbliżej.

Dobrze. Idziemy.

Panie doktorze! Przywieźliśmy nowe pielęgniarki.

Dzień dobry, panie doktorze.

Dwór twoich rodziców dobrze pamiętam.

Ja jestem Hala Skibniewska. Z Mińska.

Rodzice Iry mają dwór. To ja jestem Ira Krzyżanowska.

To dobra rodzina.

Ja jestem Zosia. Wańkowiczówna.

Rozgośćcie się.

Przystojny ten porucznik. Prawda? Który?

Ten, który na ciebie krzyczał. Krzyczał na mnie?

Nie udawaj. Widziałam, że ci się podobał.

Wcale nie.

MUZYKA

Pomóż mi.

CZYTA LIST

l co?

Mówiłem ci, że go tu nie było.

Jestem dorosła.

Smarkata jesteś. Jeśli chcesz, wracaj.

Wszyscy się śmieją, że przyjechałam z niańką.

Niech się śmieją.

Tutaj suszymy bandaże. Na razie, póki się nie urządzimy.

Czy siostra wie, gdzie jest sztab generała Ostapowicza?

Nie pytaj o takie rzeczy.

Tam jest mój brat.

Kto to jest?

Twój brat? Tak.

Jest w sztabie generała Ostapowicza.

Rozejrzę się i powiadomię cię.

Jak? Nie martw się. Spotkamy się.

Ja jestem Zosia. Wiem, jak się nazywasz.

"Od mojego przyjazdu minął już prawie dzień.

Nic się dzieje.

Nasz szpital i życie to część tego, co się nazywa "polski czyn zbrojny".

Ale my jesteśmy jak biała, martwa taśma bandaża.

Korpus już walczy.

Bolszewicy przygotowują się do natarcia. Koncentrują siły.

Trudno wytrwać tutaj, z dala od tego, co najważniejsze.

Trudno nic nie wiedzieć, tęsknić do Pawła, niepokoić się..."

Co ci przywieźć z miasta? Lalkę.

Niech pan sprawdzi, czy dali nam wszystko.

Może wezmę ze sobą te nowe pielęgniarki?

One się tym Zajmą-

Dla nich to chyba tylko pretekst. Szukają rozrywki.

Są tu tylko jeden dzień, ale już chcą gdzieś jechać.

Są młode.

Nie jedziesz z nimi?

Tam jeszcze wczoraj stacjonował sztab generała Ostapowicza.

Stać!

Poczekajcie!

Spotkamy się przed cerkwią o trzeciej.

ŚPIEWA

W chederze jest sztab.

Tam.

Zdecyduj się, bo czekamy. Ta jest ładna.

Ta mniejsza też jest milutka. Podobna do twojej.

Zdecyduj się. My czekamy przed cerkwię.

Wiem, wiem...

Ie kosztuje? Niech panienka weźmie.

Teraz to nic nie kosztuje.

ŚPIEWY CERKIEWNE

Tu był sztab generała Ostapowicza?

Tu był Cheder, a teraz...

Był tu sztab?

Gdy jest wojna, lepiej nie wiedzieć, kto jest kto.

Każde wojsko jest do siebie podobne.

Podobne? Nasi mają orły na czapkach.

Byli tu. Dokąd poszli?

ŚPIEWA:

"Słuchajcie,wszyscy mieszkańcy kraju.

Powiedzcie to synom waszym.

Oni niech powiedzą swoim synom, a synowie ich następnym pokoleniom.

Obcy naród ruszył przeciwko mojemu krajowi.

Mocny i niezliczony.

Zęby jego jak zęby Iwa.

Spustoszone jest pole. W żałobie jest ziemia.

Wszystkie drzewa polne uschły.

Zniknęła radość spośród synów ludzkich.

Boże, wysłuchaj mojej modlitwy.

Spełń moją prośbę.

Zwróć się ku mnie. Wysłuchaj mnie...

Boże! Wysłuchaj mojej modlitwy.

Nie odwracaj się od prośby mojej.

Zwróć się ku mnie. Wysłuchaj mnie...

Boże...

EKSPLOZJE

Zośka! Ja nie wracam. Zostawcie mnie.

Widzisz, co się dzieje. To moja sprawa. Zdecydowałam.

Jesteśmy razem. Jesteśmy za ciebie odpowiedzialne.

Jestem dorosła! A szpital?

Nie interesuje mnie wojna i wasz szpital!

Nigdy tego nie zrozumiecie. Nie macie braci. Ani sióstr...

Znajdę go.

Do sań! Panienki, szybko! Ja zostaję.

Nie przyjechała tu pani na wycieczkę!

Bolszewicy bombardują dworzec!

Cała dywizja już się wycofała. Przecież widziałam kawalerię.

To resztki. Nas nawet nie zawiadomili o odwrocie.

Za pół godziny w mieście będą bolszewicy.

Ale nikomu nic nie mówcie. Idę do naczelnego.

Ruszaj!

Do roboty. Od zaraz.

Proszę wyznaczyć lżej rannych.

Siostry! Wyjeżdżamy. Jest rozkaz. Do wieczora już ma nas tu nie być.

Przecież żadnego rozkazu nie było. Był. Mamy nic nikomu nie mówić.

- Proszę tego pilnować. - Tak jest.

Mam prośbę.

Szczęść, Boże, naszemu wojsku.

"Siostry rozmawiają piszą listy... Czy one nic nie rozumieją?

Przecież to już niedługo.

Doktor Mroczek nie mówi nic, ale widzę, że rozumie.

Chcę zrobić rachunek sumienia.

Nie boję się. To nie to..."

Dziękuję, siostrzyczki.

Teraz bierzcie swoje bagaże i ruszajcie.

Konie czekają.

Jest jeszcze dwunastu ciężko rannych.

- I siostry. - A my? Co z nami?

Jeżeli wystarczy miejsca, weźmiecie ze sobą tych panów.

Jeżeli wystarczy miejsca?

A doktor? Doktor zostaje.

Sierżant Psarski, pan aptekarz i pan intendent też zostają.

To już ostatnie konie.

Wy musicie się ewakuować.

A siostra? My zostajemy.

My mamy wracać do domu? Nie. My też zostajemy.

Nie zgodzę się na to.

Pięć bab ija jeden. Co mam zrobić?

Odeślemy jeszcze kilku rannych.

Pan pojedzie z nimi.

Dopilnuje pan, żeby konie wróciły jutro rano.

ZEGAR DZWONI

"Idziemy spać. One śpią, a ja piszę.

Może już ostatni raz?

Wszystko jedno. Nie boję się.

Piszę szybko. Chciałabym móc napisać wszystko. Także o jutrze.

Co to będzie?"

U nas w domu siadająjuż pewnie do kolacji.

Słyszałam, że bolszewicy idą od Mohylewa.

Więc do nas.

Zosiu, boisz się? Tak. Tego, że się już nie zobaczymy.

Kto?

Ty ze mną a ja - z tym światem.

Na pewno nas uratują.

Przyjadą po nas o świcie.

Panienko, wracajmy. Tu dni są policzone...

Kto liczy nasze dni?

HAŁAS

KROKI

ODGŁOS OTWIERANYCH DRZWI

PUKANIE

Dziewczyny! Trzeba przenieść rannych na pierwsze piętro.

Na stanowiska!

Tego też na nosze!

Szybciej!

"Racz nas uchować łaską przenajświętszą.

Żebyśmy się nigdy nie kierowali nienawiścią zemstą pogardą.

Odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom.

Bądź miłościw nieprzyjaciołom naszym.

Racz nas opieką Twą zasłonić. Na wieki... Amen...

STRZAŁY

- Doktorze! Teraz ja dowodzę. - Zostało tylko to.

Sanitariusze! Do mnie!

Dwaj do tego okna! Szybko!

Mój pułk jest niedaleko. Pomogą nam.

- Pan zostaje? - Tak.

Wycofujemy się!

Za mną!

Na dole strzelają tylko Sztyler, Nehrebecki i moi żołnierze.

Pojechałbym po pomoc do pułku. Najlepiej znam teren.

Niech pan weźmie moją klacz. Ona nie pozwala do siebie podejść.

Pomogę panu. Idziemy.

Zosiu!

Do widzenia.

STRZAŁY

Siostro! Naboje!

STRZAŁY

Chodź szybko!

Bolszewicy w ogrodzie.Zaraz tu będą. Co robić?

Rozbierajcie się i do łóżek. Dopadną nas i tak.

Ten, który ich prowadzi, zna nas.

Co robić?

Szybko.

- Jeśli spytająna co jesteśmy chorzy? - Co powiedzieć?

Ty masz zapalenie mózgu, ty - dyzenterię.

Do łóżek.

MODLI SIĘ

Puszczaj mnie!

KRZYK

STRZAŁY, KRZYKI PO ROSYJSKU

Ratujcie! Siostry!

Zamordują mnie!

Leżeć spokojnie! Nikt was nie ruszy!

KRZYKI I STRZAŁY

Jeśli ich nie wysłuchamy, to się źle skończy.

Żle będzie, jeśli ich posłuchamy.

Naraża pan życie chorych i personelu.

- Muszę obronić szpital. - To nie okopy.

Szpital ma Znak Czerwonego Krzyża. Chroni nas międzynarodowa konwencja.

Ich nie interesują żadne konwencje. Zabiją tego, kto stanie im na drodze.

Musimy z nimi rozmawiać. Pan działa jak samobójca.

Tu jest front.

To szpital. Nie miejsce na bohaterstwo.

O niepodległość trzeba się bić w każdym miejscu i o każdej godzinie.

To nie jest bohaterstwo. To obowiązek.

- Spróbujmy uznać w nich przeciwnika. - Musimy ich wysłuchać.Poznać warunki.

KRZYCZĄ

Ich warunki? Możemy tylko wybrać sobie rodzaj śmierci.

Bez wielkich słów.

Musimy przynajmniej udawać, że chcemy rozmawiać.

To będą rozmowy ze śmiercią, proszę pana.

Takie rozmowy zwykle nie mają świadków.

Śmierć...

Masz dyżur. Wracaj do chorych.

Nie idź tam. Proszę cię.

Kto tu dowodzi?

Dziewczynki...

STRZAŁY

CISZA

STRZAŁY

Tam coś niedobrego się dzieje, a my tu jesteśmy bezpieczni...

Zostańmy tu.

PO ROSYJSKU: Pielęgniarki! Szybko!

Eter!

Tu jest potrzebny chirurg.

Gdzie doktor Lesiewski?

PO ROSYJSKU: Pagaczow, szybko!

Powiedziałem!

Czego chcesz?

Boli...

Daj wody.

Szybko tutaj.

Co, siostry?

Są Zdrowi czy chorzy? Powiecie prawdę, będziecie żyć.

Jeśli nie, razem z nimi pod ścianę.

Miał dur brzuszny, a potem zapalenie płuc.

Która jest starsza?

Ja.

Idź do swoich. Prowadź.

Ty chodź tutaj.

To dla was. Dla waszych rannych.

Gdzie Irena? Jaka Irena?

Jasna... Za koniem wybiegła i...

Irena... Odesłałem ją do Mohylewa, z jeńcami.

Jestem tu, dowódca.

- Co u ciebie? - Dobrze.

Wytrzymaj. Jeszcze będziesz dowódcą.

Chce go pan zabić?

Pilnuj swoich.

"Minęły już prawie dwa dni.

Co kilka godzin zmieniamy się na dyżurach.

Nie rozbieramy się wcale i śpimy na podłodze.

Świtu czekamy jak zbawienia. Noc to zawsze koszmar...

Co piszesz? Nic.

Pokaż. Myślisz, że nie umiem czytać? To po polsku.

Wszystko jedno. My po polsku też rozumiemy.

Gdzie Irena? Kto?

Niech pan nie udaje! C Z nią zrobiliście?

Nienawidzisz nas.

Kto umie nienawidzić, umie też kochać.

Jesteś ochotniczką?

Ie masz lat?

Po co ci to wszystko?

Wojna to nie zabawa.

Jak masz na imię?

Ja jestem Andriej Andriejewicz Anczew.

Zapamiętaj. Jeszcze o mnie usłyszysz.

Gdzie Irena? Powiedziałem: Wojna to nie zabawa.

Myślisz, że mnie nie boli dusza, gdy patrzę na to wszystko?

Dusza?

Wiem. Wy myślicie, że bolszewik nie ma duszy.

Może... Może niektórzy mają.

LICZY

Umiesz uszyć spodnie?

Takie same, tylko czerwone. Rozumiesz?

Wiesz, co znaczy czerwona gwiazda?

Pięć ramion gwiazdy - to pięć kontynentów.

Muszą być równe. Tak, jak równi są wszyscy Idzie.

Jest czerwona -jak czerwona jest krew robotników.

Nie tylko robotnicza krew jest czerwona.

Tak. Nie tylko krew. "Krasnyj" ma wiele znaczeń.

Czerwony kolor - to nadzieja, szczęście.

Ogień - też jest czerwony.

Po rosyjsku "krasnyj" znaczy też piękny.

Piękno. Rozumiesz?

Ten krzyż też jest czerwony. Prawda?

Tak. To kolor miłosierdzia.

Nasz cel - to szczęście całego świata.

Moim żołnierzom trzeba naszyć na czapki czerwone gwiazdy.

Takie.

Potrafisz to narysować równo?

Dobrze. Szybko się uczysz.

LICZY

Wynoś się.

Powiedziałem!

"Zbliżamy się.

Człowiek leży twarząw śniegu. Pochylamy się.

Na krótko ostrzyżonych włosach, na tyle głowy, widać plamkę.

I trochę krwi...

Może żyje jeszcze?

Wyciągam rękę. W ciągu dnia przywykłam do rozpalonych trupów.

Rękę jest twarda.

Teraz palcami wyczuwam zimną wrogość...

Ciągle widzę ich oczy.

Nie chcę być grabarzem.

Ja nie wiedziałam.

A gdybyś wiedziała...?

Zosiu, uciekajmy.

Proszę cię. Uciekajmy.

Moja babcia mówiła, że każdego raz w życiu czeka taka chwila...

w której zobaczy wszystko.

To jest właśnie taka chwila.

My już chyba jesteśmy po tamtej stronie.

Modlić się...

Mało...

To są ślady.

Zabili jeńców. I Zakopali.

Zapamiętaj to miejsce.

STRZAŁ

Puszczaj je!

Precz! Łotry!

Ty morderce!

NIE MOŻE NIC POWIEDZIEĆ

ŚPIEW:

"Obcy naród ruszył przeciw mojemu krajowi...

Spustoszone jest pole. W żałobie jest ziemia".

Zosiu!

Musisz krzyczeć.

Krzywdę trzeba wykrzyczeć. Słyszysz?

Mama!

Krzycz!

Mama!

DŁAWI SIĘ

Mama...

Zosiu, ja ciebie wybrałam. Ten krzyż teraz jest twój.

Weź go i pamiętaj... STRZAŁ

Mama...

Odjeżdżajcie.

Tu nie ma miejsca dla was.

Uważajcie, bo może wystrzelić.

Mama...

Chciałaś wiedzieć, gdzie Irena.

Oto ona.

Gdzie są nasi ranni? Co się stało z doktorem?

Polacy są cztery wiorsty stąd.

Zajęli już majątek Bułhaka, za rzeką.

Bolszewicy muszą się spieszyć, bo ułani zwykle atakująw nocy.

Rano tu będą. Na pewno.

JĄKA SIĘ Wyprowadzili wszystkich.

Siostry, doktora Mroczka... Wszystkich.

C oni z nami zrobili?

Hala, Zosiu...

Dobrze, że znów jesteśmy razem.

"Mama zawsze mówiła, że najtrudniej jest coś postanowić.

Gdy się już postanowiło, jest łatwo.

Postanawiam więc, zaręczam słowem honoru:

Zawsze będę pisać ten pamiętnik. Nawet w najtrudniejszych chwilach.

Nie dowodzę nikim. Mam maleńki zakres odpowiedzialności.

Chcę być taką, jaką Wańkowiczówna być powinna.

Pamiętnik to jak ciągły rachunek sumienia...

Przeklęci Polacy! Kapitana zabili.

Nie! Co - nie!

Mojego dowódcę powiesili. Rozstrzelam wszystkich.

Strzelaj! Zostaw ich! Jesteś człowiekiem!

Człowiekiem!

Zabij mnie.

Chcesz do swoich?

Tam Polska.

Chodźmy.

Ja jestem z Mińska! Bracia moi! Błagam!

PO ROSYJSKU: Nie ma Anczewa.

Nie zabijajcie go. Ja się nim zajmę.

Nie...

Nie mogę zostawić rannych.

Jakich rannych? Tam już nikogo nie ma.

Idź!

STRZAŁY

Uciekaj...

MUZYKA