Afrikaans
Akan
Albanian
Amharic
Arabic
Armenian
Azerbaijani
Basque
Belarusian
Bemba
Bengali
Bihari
Bosnian
Breton
Bulgarian
Cambodian
Catalan
Cebuano
Cherokee
Chichewa
Chinese (Simplified)
Chinese (Traditional)
Corsican
Croatian
Czech
Danish
Dutch
English
Esperanto
Estonian
Ewe
Faroese
Filipino
Finnish
French
Frisian
Ga
Galician
Georgian
German
Greek
Guarani
Gujarati
Haitian Creole
Hausa
Hawaiian
Hebrew
Hindi
Hmong
Hungarian
Icelandic
Igbo
Indonesian
Interlingua
Irish
Italian
Japanese
Javanese
Kannada
Kazakh
Kinyarwanda
Kirundi
Kongo
Korean
Krio (Sierra Leone)
Kurdish
Kurdish (Soranî)
Kyrgyz
Laothian
Latin
Latvian
Lingala
Lithuanian
Lozi
Luganda
Luo
Luxembourgish
Macedonian
Malagasy
Malay
Malayalam
Maltese
Maori
Marathi
Mauritian Creole
Moldavian
Mongolian
Myanmar (Burmese)
Montenegrin
Nepali
Nigerian Pidgin
Northern Sotho
Norwegian
Norwegian (Nynorsk)
Occitan
Oriya
Oromo
Pashto
Persian
Polish
Portuguese (Brazil)
Portuguese (Portugal)
Punjabi
Quechua
Romanian
Romansh
Runyakitara
Russian
Samoan
Scots Gaelic
Serbo-Croatian
Sesotho
Setswana
Seychellois Creole
Shona
Sindhi
Sinhalese
Slovak
Slovenian
Somali
Spanish
Spanish (Latin American)
Sundanese
Swahili
Swedish
Tajik
Tamil
Tatar
Telugu
Thai
Tigrinya
Tonga
Tshiluba
Tumbuka
Turkish
Turkmen
Twi
Uighur
Ukrainian
Urdu
Uzbek
Vietnamese
Welsh
Wolof
Xhosa
Yiddish
Yoruba
Zulu
Ξεκινάμε.
Τρία... Δυο... Ένα... Πάμε.
Πριν από λίγους μήνες έφτασα στην Κύπρο για να κάνω ένα ντοκιμαντέρ
επ' αφορμής της συμπλήρωσης των 50 χρόνων από την Τουρκική εισβολή.
Από τις χιλιάδες τραγικές ιστορίες του 1974,
επέλεξα μερικές που θεωρώ χαρακτηριστικές.
Θέλησα κυρίως να μελετήσω ιστορίες αγνοουμένων,
γιατί είναι ένα θέμα το οποίο με συγκινεί.
Πάντα με συγκινούσε.
Όταν ξεκίνησα, δεν μπορούσα να φανταστώ
ότι είμαι και εγώ ένας αγνοούμενος.
Και μάλιστα ο πιο μικρός.
Δεν μπορούσα να ξέρω ότι μια μάνα με ψάχνει για μισό αιώνα.
Κι ότι η ζωή θα τα 'φερνε έτσι,
ούτως ώστε να καθίσω απέναντί της και να της πάρω συνέντευξη.
"Πόλεμος. Μισητός από τις μητέρες",
έλεγε ο αρχαίος ποιητής Οράτιος.
Και πράγματι, οι άμαχοι συνήθως πληρώνουν πολύ, πολύ βαρύ τίμημα.
Μανάδες με σκοτωμένους, σακατεμένους, ή αγνοούμενους γιούς.
Ηλικιωμένοι που διώχνονται από τα σπίτια τους.
Παιδιά που κακοποιούνται, ή που μένουν ορφανά,
με ένα τεράστιο "γιατί" στο βλέμμα.
Το ένα τρίτο του πληθυσμού των ελληνοκυπρίων
έγινε πρόσφυγες.
Κατ' αναλογία πληθυσμού, για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε
το μέγεθος του ολέθρου, θα ήταν σαν
στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής να είχαμε 100 εκατομμύρια πρόσφυγες.
Σοκαριστικό;
Αδιανόητο. Κι όμως συνέβη.
Η πλειοψηφία των ακτογραμμών των εύφορων περιοχών
των τουριστικών κλινών του νησιού, βρέθηκαν ξαφνικά υπό κατοχή.
Η οικονομική καταστροφή των Κυπρίων,
και κατ' επέκταση η εγκατάλειψη του τόπου τους,
φαινόταν αναπόφευκτη.
Προφανώς, όμως, οι δυνάμεις ενός λαού
πολλαπλασιάζονται όταν αυτός αναγκαστεί να παλέψει για την επιβίωσή του.
Είμαι πολύ περήφανος για τους ανθρώπους αυτού του τόπου.
Ζύμωσαν το χώμα με το αίμα τους,
και έφτιαξαν το πιο γλυκό ψωμί.
Λύγισαν στη θύελλα τόσο όσο ώστε να μην σπάσουν.
Και απέδειξαν πως η ζωή πάντα βρίσκει τρόπο
και συνεχίζεται.
Κι όταν ξυπνώ
Θυμάμαι
Κι όταν στον ύπνο κρυφτώ
Αχ, θυμάμαι
Κι αν σε πήραν είσαι εδώ
Σ' έχουν αυτοί, μα σ' έχω εγώ
Κι αν μισή ακόμα ζω
Είναι που δεν ξεχνώ
Κι αν μου πήραν τη ψυχή
Δεν μου 'χουν πάρει το κλειδί
Το 'κανα χρυσό
Για να στο χαρίσω όταν σε βρω
Κι όλα πια δικά σου θα 'ναι
Δεν ξεχνώ
Σε θυμάμαι
Είσαι μεγάλο ταλέντο στη ζωγραφική.
-Ναι. -Το ξέρεις;
Καλώς τους.
Φιλούι μου.
-Τι κάνεις, Αντρίκο μου; -Καλά, εσύ;
Καλά.
Το νου σου, θα πρέπει να τους κρατήσεις για λίγο.
Κάτι έτυχε και πρέπει να φύγω.
Φρόνιμα, ε;
Πάω να σου φέρω ένα μπλοκ ζωγραφικής, εντάξει;
-Είναι περίεργοι οι μεγάλοι. -Γιατί το λες;
Κάτι έχει γίνει και νομίζουν ότι είμαστε μικροί
και δεν καταλαβαίνουμε.
Και πώς θα μάθουμε;
Θα το σκεφτώ σοβαρά και θα σου το πω.
Αντρέα, έχει περάσει πάρα πολλή ώρα.
Έχει περάσει πάρα πολλή ώρα, πού είναι;
-Θα τον βρούνε και θα 'ναι καλά, θα δεις. -Τι έγινε; Ιφιγένεια;
-Είσαι σίγουρη πως έφυγε με τη βάρκα; -Ναι, έτσι πιστεύω.
Τον ψάχνει το λιμενικό εδώ και πάρα πολλή ώρα, Μάικλ.
Μήπως έχει πάει για ψάρεμα; Να του ήρθε τέτοια ιδέα;
Όχι, δεν νομίζω.
Σχεδόν το αποκλείω.
Έχει περάσει ώρα.
-Δεν θα 'χουμε καλά νέα. -Σταμάτα, παππού, να χαρείς.
Καλά σου λέει. Μπορεί να χάλασε η βάρκα και να τον πήρε το ρεύμα.
Ρε, τι έγινε; Τον εντόπισαν;
- Τίποτα. - Τι τίποτα;
Μάικλ, είσαι εντάξει;
Ναι, μια χαρά, μην ανησυχείτε.
Ευλογητός ο Θεός ημών, πάντοτε
νυν, και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων
Αμήν. Άγιος ο Θεός, άγιος ισχυρός,
άγιος αθάνατος ελέησον ημάς.
Κάθισε.
Κόρη μου, κοίταξέ με.
Σαράντα μέρες τώρα, έχεις γίνει σκιά του εαυτού σου.
Με το ζόρι στέκεσαι στα πόδια σου.
Έχεις παραιτηθεί.
Δεν προσπαθείς.
Ούτε εγώ προσπαθώ, έχουμε εγκαταλείψει και οι δυο.
Τον λάτρευα.
Αναπνέω...
και νιώθω ενοχές.
Γιατί να 'μαι εγώ ζωντανή;
Κι ο Παύλος να λείπει;
Κόρη μου...
Έχεις παιδιά.
Έχεις εγγόνια.
Σε χρειάζονται, Χριστίνα.
Κι εσένα, Αντρέα. Κάντε κουράγιο.
Τα λέω σε σας για να τα ακούω κι εγώ.
Ο Αντρίκος δεν ξέρει τίποτα, πρέπει να τον προστατέψουμε.
Σε λίγο η Μαριάννα και η Ιφιγένεια θα φέρουν δυο νέα μωρά στον κόσμο.
Υποσχεθήκαμε στον Παύλο μας ότι θα τα μεγαλώσουμε όλοι μαζί.
Μόνο ενωμένοι μπορούμε να τα καταφέρουμε.
Μήπως αντί για ρύζι κάνεις πατάτες τηγανιτές;
Πάλι πατάτες τηγανιτές, βρε;
Μα πάνε πολύ με τα μπιφτέκια! Μάμμα, με μπόλικη κέτσαπ!
Να σου πω, μήπως κάποιος, δεν ξέρω ποιος,
έχει καταλάβει ότι του 'χω πολλή αδυναμία και με κάνει ό,τι θέλει;
Ό,τι μπορώ κάνω!
Μαμά, γιατί φοράς συνέχεια μαύρα; Δεν μου αρέσουνε.
Αχ, αγάπη μου, κάποιος ήρθε.
Να ανοίξω μια στιγμή.
Καλώς τον.
Πού είναι το ζιζάνιο, βρε;
Έχουμε μπιφτέκια με κέτσαπ!
Τότε θα μείνω να φάω κι εγώ.
Εδώ κάποιος με ρωτάει γιατί φοράω συνέχεια μαύρα.
Εντάξει, κι εγώ φοράω συχνά. Μας αρέσει.
Εμένα δεν μ' αρέσει. Να σου δείξω το καινούργιο μου παζλ;
Ναι, έφυγες.
Ιφιγένεια, πρέπει να αρχίσεις σιγά σιγά να βγάζεις τα μαύρα για χατίρι του.
Δεν μπορώ ακόμα.
Άκου, είμαι εδώ ό,τι χρειαστείς. Οτιδήποτε, μην διστάσεις.
-Το ξέρω. -Ακόμα και να κάτσουμε σιωπηλά παρέα.
Το ξέρω.
Μου λείπει.
Κι εμένα μου λείπει.
Πάρα πολύ.
Στην κατάστασή σου δεν πρέπει να στενοχωριέσαι όμως.
Εντάξει, μην μου ζητάς το ακατόρθωτο.
Ιφιγένεια, έχουν περάσει 40 μέρες. Πρέπει να μάθει το παιδί.
Το ξέρω.
Θα το μάθει μια απ' αυτές τις μέρες. Έχω μιλήσει και με ψυχολόγο.
Τώρα εξηγείται το γιατί παραιτήθηκε ο Παύλος.
Δεν ήθελε να το ξέρει κανείς, Τασούλα.
Τόσα χρόνια συνεργάτες, πώς και δεν τον κατάλαβες;
Από πού να το καταλάβει; Πώς;
Θεώρησα πως ήταν κουρασμένος και χρειαζόταν ένα διάλειμμα.
Νόμιζα πως είχε σκοπό να επανέλθει.
Εσύ, Νάντια, το ήξερες;
Ναι, εννοείται. Από την πρώτη στιγμή.
Κι ο Αντρέας το ήξερε.
Μόνο εγώ κοιμόμουνα τον ύπνο του δικαίου.
Αυτή η κουβέντα δεν πάει πουθενά.
Αγάπη μου, θέλεις να πάρουμε μετά τον Αντρίκο
να πάμε μια βόλτα στο λούνα παρκ;
Θα δούμε. Αργότερα.
Μιλάμε για ατέλειωτες ώρες υλικού.
Και όσο το ξαναβλέπω, θυμάμαι μερικές ιστορίες που ακούσαμε.
Ολυμπία;
Σ' ευχαριστώ πολύ για όλα.
Εγώ σ' ευχαριστώ. Που μου 'δωσες την ευκαιρία να συμμετέχω.
Λοιπόν, έχω αρχίσει να φτιάχνω, κάτι σαν επίλογο εν πάση περιπτώσει,
αλλά φοβάμαι ότι ξεφεύγω λίγο απ' τη δημοσιογραφική μου ιδιότητα.
Λογικό δεν είναι; Εμπλέκεσαι κι εσύ συναισθηματικά.
Εγώ μάζεψα τις πληροφορίες που μου ζήτησες,
-αλλά είναι σκόρπιες από 'δώ κι από 'κει. -Έχω κι εγώ μερικές, πάμε να τσεκάρουμε;
Λοιπόν...
ο τελευταίος αποχαιρετισμός στον Μακάριο έγινε τη Δευτέρα 8 Αυγούστου.
Εκπρόσωποι πάνω από 60 κρατών και κυβερνήσεων,
απεσταλμένοι χριστιανικών Εκκλησιών απ' όλες τις γωνιές της Γης,
και 250.000 λαού, το μισό σχεδόν του κυπριακού πληθυσμού τότε,
κατέκλυσαν τη Λευκωσία για να παρακολουθήσουν την κηδεία του Εθνάρχη.
Η καρδιά του ωστόσο μεταφέρθηκε στο Θρονί, μετά από 33 χρόνια!
Ναι, το 'χω σημειώσει. Απίστευτο!
Έλα, Ιφιγένεια, πέρασε.
Πού είναι το αντράκι μας;
Τον άφησα λίγο στον Τεύκρο να παίξουνε με τον Μάριο.
Ήθελα να σας μιλήσω.
Τι συμβαίνει;
Τώρα ντρέπομαι κιόλας.
Τι έγινε; Τι συμβαίνει;
Ήθελα να σας ζητήσω μια χάρη.
Ό,τι θες.
Θα ήθελα αν μπορούσαμε
μέχρι να γεννήσω, να μείνουμε εδώ με τον Αντρίκο.
Αυτό ήταν; Κόρη μου, μη χειρότερα.
Έλα στα συγκαλά σου!
Εδώ δεν πρόκειται για χάρη, είναι μεγάλη χαρά.
Σκεφτόμασταν κι εμείς να σου το προτείνουμε, αλλά
φοβηθήκαμε ότι μπορεί να νομίσεις ότι παρεμβαίνουμε στη ζωή σου.
Και βέβαια να 'ρθεις. Απόψε κιόλας.
Να 'στε καλά, γιατί ξέρετε τώρα που είμαι έγκυος,
φοβάμαι να 'μαι μόνη μου με τον Αντρίκο.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
Θα 'μαστε πάρα πολύ διακριτικοί, υπόσχομαι.
Να είσαι ο εαυτός σου, μια οικογένεια είμαστε.
Και αφού γεννήσεις, μπορείς να μείνεις εδώ για όσο θες.
Για όσο το 'χεις ανάγκη.
Απόψε κιόλας θα κοιμίσω εγώ τον Αντρίκο με ένα παραμύθι.
- Μάζεψε τα ρούχα σας κι έλα. - Ευχαριστώ.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Πραγματικά απ' την καρδιά μου.
Αγάπη μου;
Θα μείνουμε με τη γιαγιά, τον παππού, και τον μεγάλο παππού;
-Ναι, μωρό μου. -Για πάντα;
Κι όταν έρθει ο μπαμπάς απ' το ταξίδι;
Θα δούμε, δεν το ξέρουμε αυτό ακόμα, αλλά...
Αλλά σίγουρα μέχρι να γεννηθεί το μωράκι μας.
Χαίρεσαι καθόλου;
Πάρα πολύ.
Πολύ ωραία. Άντε πήγαινε μέσα τώρα να μαζέψεις και την μπάλα σου,
τα πράγματα είναι έτοιμα.
Καλώς τους, ελάτε.
Έλα.
Πού είναι τα παιχνίδια σου;
Στο αμάξι, τα έφερα όλα.
Θα πάμε να τα πάρουμε μετά. Είσαι χαρούμενος που θα μείνεις εδώ μαζί μας;
Πολύ. Θα μείνουμε εδώ και όταν έρθει ο μπαμπάς;
Θα το δούμε αυτό, αγάπη μου. Θα το δούμε αυτό πιο μετά.
Πήγαινε να δεις το δωμάτιό σου τι ωραίο που το φτιάξαμε. Άντε, τρέχα.
Πρέπει να μάθει την αλήθεια, Ιφιγένεια.
Ναι, βέβαια πρέπει. Το ξέρω, θα του το πω αύριο-μεθαύριο.
Πάω να φέρω τα πράγματα. Δώσε το κλειδί του αυτοκινήτου.
-Έρχομαι κι εγώ μαζί. -Όχι, ούτε συζήτηση! Έλα!
Πάμε να σου δείξω το δωμάτιό σου.
Ό,τι δεν σου αρέσει, θα μου το πεις και το αλλάξουμε.
Αστιεύεσαι;
Σ' αγαπάω πολύ.
Μου λείπετε.
Αλλά είναι καλύτερα έτσι.
Το ξέρω ότι μου 'χεις θυμώσει τώρα,
αλλά με τον καιρό θα καταλάβεις. Έτσι έπρεπε να γίνει.
Θέλω να θυμάστε μόνο όμορφες στιγμές από μένα.
Να μου τον προσέχεις.
Εσύ εκείνον, κι αυτός εσένα.
Θα τα πω και στον ίδιο.
Και δεν θέλω να φοβάσαι.
Εγώ θα είμαι πάντα εδώ. Δίπλα σου.
Έλα όπως είσαι
Με τη χαμένη δύναμή σου
Κλείσ' τα μάτια σου Την κομμένη αναπνοή σου
Όπως είσαι
Και μην με λυπηθείς
Και πεις πως ήρθες να κριθείς
Αυτόν που αθώωσε η αγάπη
Δεν καταδίκασε κανείς
Και μην κοιτάς γκρεμό
Γιατί είμαι πια μπροστά σου εγώ
Που έχω απ' το ολόκληρο το κάτι
Κι αυτό το κάτι για να ζήσω είν' αρκετό
Είπα θα σε βοηθήσω και τα 'κανες μόνη σου.
Έλα, καλό μου 'κανε. Ξεχνιέμαι με τις δουλειές.
Υπάρχει κάτι που λείπει απ' το σπίτι;
Ναι. Εσύ. Πότε θα ξενοικιάσεις το άλλο;
Λέω να το κρατήσω ακόμα για κάνα μήνα μέχρι να τελειώσω το μοντάζ.
Και να πηγαίνεις για δουλειά. Τα ρούχα σου να τα φέρεις εδώ.
Οκέι, από αύριο κιόλας.
Σόρι.
Αχιλλέα μου, τι έγινε; Όλα καλά;
Ναι. Πήρα να σου πω ότι ο μπαμπάς δεν υποχώρησε.
Τι εννοείς;
Λέει πως όταν γίνω 18 θα μπορώ να κάνω ό,τι θέλω.
Σ' αγαπώ πολύ, να ξέρεις ότι για πάντα θα είσαι η μαμά μου.
Κι η Κωνσταντίνα λέει το ίδιο.
Θα έρθω να σε βρω τότε, και θα μείνω μαζί σου.
Αχιλλέα μου, ψυχή μου...
Σας αγαπάω και τους δυο πάρα πολύ. Πάρα πολύ.
Εσύ κι η Κωνσταντίνα είστε όλη μου η ζωή. Να το θυμάσαι πάντα αυτό.
Βολεύτηκε η Ιφιγένεια και το αντράκι μας;
Ναι. Ευτυχώς που ήρθε γιατί ανησυχούσα πολύ να είναι έτσι.
Μόνη της με το παιδί στην κατάστασή της.
Σήμερα θα πάτε για υπέρηχο;
Ναι, θα φύγουμε σε λίγο. Σας παρακαλώ να προσέχετε τον Αντρίκο.
- Καλημέρα. - Καλημέρα
Τι έγινε; Γιατί ήρθες τόσο πρωί; Δεν αισθάνεσαι καλά;
Όχι, μια χαρά είμαι. Προέκυψε κάτι και θέλω να το συζητήσουμε.
-Τι; -Μου έστειλαν μέιλ
απ' το Επιμελητήριο βιολογικής ανάπτυξης. Θέλουν να βραβεύσουν τη φάρμα μας.
Α, μάλιστα.
Η βράβευση μας έλειπε τώρα.
Τι τους απάντησες;
Τίποτα. Ήθελα να το συζητήσουμε μαζί.
Βέβαια, εμένα η γνώμη μου είναι να αρνηθούμε.
-Δεν είμαστε για γιορτές και πανηγύρια. -Συμφωνώ απόλυτα.
Εγώ διαφωνώ.
Σε παρακαλώ, πατέρα.
Ο Παύλος θα ήθελε να γίνει αυτή η εκδήλωση.
Και να βραβευτεί η φάρμα μας.
Μην το πάμε τώρα εκεί. Μην μπούμε σ' αυτή τη διαδικασία.
Να μπορέσουμε.
Νομίζετε πως ο Παύλος θα ήθελε να ακυρώσουμε όλη μας την προσπάθεια;
Η Μαριάννα με την κοιλιά τούρλα είναι κάθε μέρα εκεί.
Πατέρα, με το ζόρι στέκομαι όρθια στα πόδια μου. Γιατί επιμένεις;
Γιατί η ζωή συνεχίζεται. Είτε μας αρέσει, είτε όχι.
Εσύ κι εγώ δώσαμε τη σκυτάλη στην Μαριάννα.
Οφείλουμε να στηρίξουμε και να επιβραβεύσουμε τους κόπους της.
Τους κόπους όλων μας.
Ο Παύλος καμαρώνει από 'κει ψηλά τη μάνα του και την αδερφή του.
Καλώς τες... Τι κουβαλάτε εκεί;
Πρώτη φορά σπίτι σας και θα ερχόμασταν με άδεια χέρια;
Καλά σου λέει, για τα καλορίζικα είναι.
Καλώς ορίσατε!
Να στεριώσετε και να γεράσετε μαζί.
Χαίρομαι πάρα πολύ για σένα και τον Μάικλ, κορίτσι μου.
Σας ευχαριστώ, είναι αμοιβαίο.
-Ελάτε. -Σιμώνη μου, είσαι πανέμορφη.
Δεν το πρόσεξα τότε στο δικαστήριο, αλλά δεν ήταν και οι καλύτερες συνθήκες.
Έι! Τα 'χουμε αφήσει αυτά πίσω μας. Άλλο θέμα.
-Το σπίτι φαίνεται πολύ ωραίο. -Ωραία, έλα να σας ξεναγήσω.
Δεν έχουμε ανοίξει όλες τις κούτες ακόμη. Κάτσε να πιούμε έναν καφέ.
-Έχει δίκιο. -Ελάτε, καθίστε.
Πότε τελειώνεις με το μοντάζ;
Έχω ακόμα ένα μήνα.
Θα μου επιτρέψετε ένα βράδυ να σας μαγειρέψω εδώ.
Μάικλ, να καλέσεις και τις αδερφές σου.
Να κάνουμε ένα μικρό πάρτι. Να έρθετε ακόμα πιο κοντά.
Οι άνθρωποι πενθούν ακόμα, μάνα.
Έχεις δίκιο, λέω βλακείες.
Έλα, βάλε στη μαμά και στη θεία.
Μέχρι στιγμής, όλα πάνε πολύ καλά.
Λέτε να μας κάνει τη χάρη να...
Να δούμε το φύλο;
Θα το προσπαθήσουμε.
Απ' ό,τι φαίνεται, θα αποκτήσεις κόρη, Ιφιγένεια.
Εγώ πιστεύω ότι θα 'ναι κόρη και θα σου μοιάζει σε όλα.
Δεν γίνεται αυτό.
Αφού το dna είναι 50-50, θα μοιάζει και σε σένα.
Θέλω να 'χει το βλέμμα σου...
το χαμόγελό σου, όλα.
Εγώ θέλω να πάρει από την καλλιτεχνική σου φύση.
Αν βγει κορίτσι και το αναλάβει ο Αντρίκος,
τη βλέπω να γίνεται επαγγελματίας σε καμιά ποδοσφαιρική ομάδα.
Εντάξει, γιατί όχι;
Και τη φαντάζομαι να σηκώνει και το κύπελλο, έτσι;
Έλα! Έλα, τέρμα τα αστεία!
Το παιδί θα πάρει την αγάπη για τη γνώση που έχει ο πατέρας του.
Κι όμως όλα αυτά, εγώ δεν θα τα δω ποτέ.
Αλλά άσε με να τα φαντάζομαι.
Το 'ξερε.
Είχε το προαίσθημα ότι θα κάνουμε κοριτσάκι.
Θα την κλαις για πολύ καιρό ακόμα την Μαριάννα;
Δεν είναι εύκολο να ξεκόψω. Περιμένει και το παιδί μου.
Χάσαμε και τον Παύλο...
Ήταν πολύ καλός άνθρωπος.
Όλα μαζεμένα ήρθαν.
Η γιαγιά μου έλεγε πως δεν έχει νόημα να κλαις
πάνω απ' την καρδάρα με το χυμένο γάλα. Χύθηκε; Χύθηκε.
-Δεν ξαναμαζεύεται. -Άσε τις φιλοσοφίες, Αντώνη.
Άλλαξε κουβέντα.
Η αδελφή μου βρήκε δουλειά. Θα μείνει Κύπρο μόνιμα.
Μπράβο.
Σε είδε προχθές που συναντηθήκαμε στην καφετέρια
και τα 'παιξε.
-Δεν πήρες χαμπάρι, έτσι; -Ούτε κουβέντα δεν ανταλλάξαμε.
Αφού καθότανε με άλλη παρέα.
Έλα άντε, κόψε το δούλεμα.
Δεν σε δουλεύω, σοβαρά μιλάω.
Θες να κανονίσω κάνα ραντεβού, μπας και ξεστραβωθείς;
Εντάξει, κανόνισέ το.
Σήμερα. Στη βράση κολλάει το σίδερο.
Σήμερα.
Να σου πω, μ' αυτά τα μούτρα θα 'ρθεις;
Όχι, θα βάλω τα απογευματινά μου.
Ξέρεις κάτι; Έχεις δίκιο, Αντώνη.
Δεν θα την κλαίω αιώνια τη Μαριάννα.
Θα προχωρήσω.
Πρέπει να προχωρήσω.
Τα πιο πολλά τα βρήκε ο μεγάλος παππούς!
Το παίζει μεγάλος, δεν είναι. Είναι ο πιο μικρός.
Δεν πετάω και ακόντιο, αλλά από όραση σκίζω.
Αν κρίνω απ' τα χαμόγελα, έχουμε ευχάριστα νέα. Μάθαμε φύλο;
Ναι, το μάθαμε.
Αντρίκο μου, το μωρό μας θα 'ναι κοριτσάκι.
Θα αποκτήσεις μια μικρή αδελφούλα.
Θα την προσέχεις, θα την φιλάς...
-Ναι 'ναι καλότυχη, κόρη μου. -Μεγαλώνει η οικογένεια.
Ο μπαμπάς χάνει τα καλύτερα!
Έλα, αγάπη μου. Έλα τώρα, τι μούτρα είναι αυτά;
Έφυγε ταξίδι, ενώ μου είχε υποσχεθεί ότι θα πάμε μαζί.
Λείπει για δουλειά, Αντρίκο μου. Όχι για διασκέδαση.
Δεν είπαμε ότι το άλλο μέρος που πήγε για ανασκαφές δεν έχει ίντερνετ;
- Ούτε το κινητό πιάνει. - Λέτε ψέματα! Με ξέχασε!
Δεν γίνεται να το αναβάλουμε άλλο.
Το παιδί βασανίζεται.
Το ξέρω, αλλά είναι πάρα πολύ δύσκολο.
Δεν ξέρω πως να του το πω, δεν βρίσκω λόγια.
Δηλαδή το πήρε απόφαση, θα γίνει μόνιμος κάτοικος Κύπρου;
Ναι, Δημήτρη μου. Κι ευχαριστώ το Θεό για αυτή την επιλογή του.
Η Χριστίνα τον έχει ανάγκη κι ας μην το ομολογεί. Κι εγώ δηλαδή.
Ο Μάικλ φαίνεται καλής πάστας άνθρωπος. Με τον καιρό θα έρχεστε όλο και πιο κοντά.
Μόνο που πρέπει να βρει δουλειά. Το ντοκιμαντέρ τελειώνει.
-Δεν έχει μάθει να κάθεται. -Έχει γερό βιογραφικό, θα τον αρπάξουν αμέσως.
Μακάρι.
Θέλω μια μεγάλη χάρη.
Πες μου.
Να πεις στη Νάντια να είναι κοντά στη Χριστίνα
-για όσο περισσότερο μπορεί. -Εξυπακούεται. Κι η Νάντια, κι εγώ, και όλοι.
Αν και κατά βάθος, μόνο εσένα έχει ανάγκη.
Εγώ είμαι, ήμουν, και θα είμαι δίπλα της για πάντα.
-Είναι άδικο! -Είναι!
Έφυγε ταξίδι χωρίς εμένα!
Δεν με χαιρέτησε γιατί κοιμόμουνα!
Τι σημαίνει αυτό;
Έλα ντε! Να με ξύπναγε!
Μην λυπάσαι!
Τι ακούω; Μας θάβετε;
Τι πάει να πει αυτό;
Φατσούλα, κουτσομπολεύετε τους μεγάλους;
Λίγο.
Και καλά κάναμε. Αφού είστε περίεργοι.
Ναι.
Δηλαδή αν δεν σε καλέσουμε για φαγητό, δεν ξέρεις το δρόμο να έρθεις μόνος σου;
Μην τον πιέζεις, πατέρα. Έχει τις δουλειές του.
Μην δίνεις σημασία, αγόρι μου. Ο παππούς φημίζεται για την γκρίνια του.
Και πολύ καλά κάνω.
Θέλω αν βλεπόμαστε πιο συχνά. Να πάμε τη βόλτα μας,
να πούμε τα δικά μας.
Ποια δικά σας;
Ξέρω εγώ τι λέω.
Με το που τελειώσω το μοντάζ, θα 'ρχομαι κάθε μέρα για καφέ.
Πρόσεξε τι του τάζεις. Αν δεν το τηρήσεις, αλίμονό σου.
Μα θέλω να σας γνωρίσω καλύτερα.
Από 'δώ και πέρα, αυτή είναι η προτεραιότητά μου.
Είσαι πολύ μεγάλη παρηγοριά.
Για όλη την οικογένεια.
Σε λίγες μέρες το Επιμελητήριο βιολογικής ανάπτυξης θα βραβεύσει τη φάρμα.
Εννοείται πως είσαι καλεσμένος, μαζί με την καλή σου.
Με μεγάλη μου χαρά θα έρθω.
Μπορείς να καλέσεις και την κυρία Κούρτη, αν θέλει.
Μαζί με την αδερφή της.
Είστε σίγουροι;
Ναι.
Το έχουμε συζητήσει, παιδί μου, κι είμαστε σύμφωνοι.
Και πάμε μέσα τα χέρια,
στα χέρια της μαμάς και πάμε. Έτσι.
Έτσι... Ωχ!
Πιο σιγά, βρε. Πιο σιγά, πιο μαλακά τα χεράκια.
Θα το χαλάσεις. Έτσι.
Το πέτυχα;
-Πολύ καλό δεν είναι; -Θέλω κι άλλο.
Ησυχία τώρα λίγο γιατί είναι για δουλειά. Είναι από την παραγγελία που είχα.
Περίμενε λίγο.
Παρακαλώ;
Ναι.
Όλα καλά. Εσείς τι μου κάνετε;
Α, σας άρεσε;
Χαίρομαι πάρα πολύ.
Ναι, εννοείται. Θα περάσω οπωσδήποτε κάποια στιγμή.
Να 'στε καλά, και σε σας. Γεια.
Σου είπαν τίποτα κακό, μάμμα;
Όχι, μωρό μου. Συγχαρητήρια μου 'δωσαν,
ήταν πολύ ευχαριστημένοι από μένα.
Και γιατί δεν χαμογελάς;
Όταν μας λένε μπράβο, χαμογελάμε.
Αλλιώς είμαστε αχάριστοι, λέει ο μπαμπάς.
Ναι, μωρό μου...
Πολύ καλά τα λέει ο μπαμπάς.
Έλα. Έλα τα χεράκια πάλι μέσα. Και...
Ωπ... Ωπ...
Πάμε να το κάνουμε πιο ψηλό; Ναι ή όχι;
-Ναι! -Πάμε να το κάνουμε.
Άγριος ποταμός Που τον λένε πόθο
Πια με πλημμυρίζει
Θάνατος αργός Μ' απειλεί το νιώθω
Μα δεν με φοβίζει
Κι όταν μιλάει η λογική
-Σε σένα μοιάζει. -Έλα, σώπα τώρα.
Κάθε μήνα θα αλλάζει μορφή.
Δεν πήρε από σένα το σημαδάκι σου στο μπράτσο του.
Μόνο ο πρώτος μας γιος το 'χε πάρει.
Σε παρακαλώ, μπορείς να ευχαριστηθείς τη στιγμή χωρίς να μαυρίζεις την καρδιά σου;
Έχεις δίκιο.
Έχεις δίκιο.
Κάθε ναυαγός Σε στεριά ελπίζει
Παύλο! Τι κάνεις εκεί; Το καλό μου το φόρεμα;
Κοίτα πως το κατάντησες! Θα μπεις τιμωρία, στο λέω!
-Όχι! -Ναι, καλά! Για να μάθεις να φέρεσαι!
-Τι έχουμε; -Κοίτα χάλια!
Το καλό μου το φουστάνι καταστράφηκε!
-Μην γελάς! -Αγάπη μου, τώρα έγινε.
Να με συγχωρεί η χάρη σου, πρέπει να πάρει το μάθημά του!
Θα μπω τιμωρία;
Εννοείται! Το αυτοκινητάκι που σου πήρε ο μπαμπάς,
κατάσχεται! Δεν θα παίξεις μ' αυτό για μια εβδομάδα.
Όχι!
Πας στοίχημα;
Κι άλλη φορά, δεν πειράζουμε τα ρούχα της μαμάς.
Είσαι κακιά! Δεν μ' αγαπάς!
Ζήτα συγγνώμη αμέσως από την μαμά, Παύλο!
Όχι! Μόνο το πρώτο μωρό αγαπούσες!
Αυτό που χάθηκε! Εμένα δεν με θες!
Τι είπε μόλις τώρα;
Το 'χει ξαναπετάξει.
Αφού σ' ακούει συνέχεια να αναφέρεσαι στο αδερφάκι του που χάθηκε!
Σ' άγριο ποταμό Να ριχτώ διαλέγω
Το διακινδυνεύω
Πού ταξιδεύεις;
Θυμάσαι εκείνη την ημέρα,
πέντε χρονών ήτανε,
που μουντζούρωσε το καλό μου το φουστάνι;
Έξαλλη είχες γίνει.
Εκείνη ήταν η πρώτη φορά που έδειξε ότι ζηλεύει
το μωρό μας που είχε χαθεί.
Από τότε κουβαλάω τύψεις.
Γιατί τύψεις, αγάπη μου;
Γιατί θρηνούσα το χαμένο μας μωρό.
Και δεν άφησα τον εαυτό μου ελεύθερο να αγαπήσει τα άλλα μας παιδιά.
Κι αυτά το ένιωθαν.
Ήμουν άδικη μαζί τους.
Δεν στάθηκα καλή μάνα στο πλευρό τους.
Λες ο Παύλος μας να 'φυγε μ' αυτόν τον καημό;
Να μην ένιωσε ποτέ πόσο πολύ τον λάτρευα;
Μην το ξαναπείς αυτό. Μην το ξαναπείς.
Μην το ξαναπείς αυτό. Μην το ξαναπείς.
Είχες πάντα μια ανοιχτή αγκαλιά για όλα μας τα παιδιά.
Αν αγάπησαν τον εαυτό τους, το κατάφεραν επειδή είναι παιδιά σου...
Παιδιά μας. Χριστίνα, κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε.
Αλλά μερικά πράγματα μας ξεπερνάνε.
Ορίστε. Θέλω να πιεις και να μου πεις αν στον πέτυχα.
Είσαι σκέτο έγκλημα. Είναι που θα ερχόσουν να με βλέπεις, ε;
Με ξέχασες μέχρι να πεις κύμινο!
Έλα, μην μου γκρινιάζεις. Έχεις δίκιο, αλλά...
δεν μας βρήκανε και λίγα.
Φατσούλα, θα πεις ευχαριστώ στον παππού για το δώρο που έφερε;
Ευχαριστώ, παππού.
Να το χαρείς, αγόρι μου.
Άντε, πήγαινε μέσα στην Αφροδίτη να της το δείξεις.
Έλα.
Όλα τα είχαμε, η βράβευση της φάρμας μας έλειπε.
Είναι ώρα για τέτοια;
Η Μαριάννα μου είπε ότι εσύ επέμενες.
Για τη μάνα και τον πατέρα σου το κάνω, δεν το κατάλαβες;
Έχουν μαραζώσει.
Όλοι έχουμε τα χάλια μας.
Παίζουμε θέατρο ο ένας απέναντι στον άλλο.
Προσπαθήστε να φέρετε τον Μάικλ κοντά σας.
Να βρίσκεστε πιο συχνά, να μιλάτε στο τηλέφωνο.
Όσο ντρέπεται εκείνος να εισβάλει στη ζωή μας,
άλλο τόσο ντρεπόμαστε κι εμείς.
Δεν θέλω να ακούω τέτοια κολλήματα από νέα παιδιά, αδέλφια είστε!
Ξέρω που το πας, αλλά ο Μάικλ δεν θα πάρει ποτέ τη θέση του Παύλου.
-Δεν μπορεί να τον αντικαταστήσει. -Αυτό είπα εγώ;
Να γυρέψετε παρηγοριά ο ένας στον άλλο είπα!
Άντε, με φούρκισες τώρα.
Θυμώνεις για να κρύψεις τη στεναχώρια σου, παππού.
Σε όλους μας λείπει.
Τι; Το ξέρω αυτό το χαμόγελο.
-Έχουμε ευχάριστα. -Ναι.
Τι; Πες.
-Έκλεισα δουλειά. -Μπράβο, αγάπη μου. Πού;
Θα στα πω, αλλά προηγείται κάτι άλλο...
πιο σημαντικό.
Θα με παντρευτείς;
Ναι.
Έλα 'δώ. Έλα το χεράκι.
Ωχ, Θεέ μου.
Αγάπη μου...
Εντάξει, κυρία Σέκερη.
Ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση.
Ναι, στην Κύπρο είμαι, μαζί με την αδερφή μου.
Θα έρθουμε με μεγάλη χαρά.
Να είστε καλά, γεια σας.
Σοβαρά τώρα; Η Χριστίνα Σέκερη;
Ναι.
Έχουν βράβευση στη φάρμα σε μερικές μέρες και μας θέλουν εκεί.
Δεν ξέρω πραγματικά αυτή η γυναίκα
που βρίσκει τόση μεγαλοψυχία και κατανόηση.
Είναι πολύ ευγενική μαζί μου. Περισσότερο απ' όσο το αξίζω.
Έπαιξε ρόλο κι ο χαμός του γιου της.
Ναι, δεν υπάρχει μεγαλύτερος πόνος
από μια μάνα να κηδεύει το παιδί της.
Αυτό λέω.
Όταν βιώσεις μια τέτοια απώλεια, όλα τα άλλα σου φαίνονται μικρότητες.
Αυτή η γυναίκα είναι ζωντανή νεκρή,
γιατί συνεχίζει να υπάρχει χωρίς το παιδί της.
Έχεις δίκιο, Μαίρη.
Κανένας πόνος δεν μπορεί να συγκριθεί μ' αυτόν.
Διπλοθεσίτης λοιπόν, ε;
Ρεπόρτερ σε εφημερίδα, και ανταποκριτής του Mega Ελλάδος στην Κύπρο.
-Συγχωρητήρια. -Μπράβο, αγόρι μου.
Ευχαριστώ.
Συγχωρητήρια κι από μένα.
Σου αξίζουν αυτές οι θέσεις, με το σπαθί σου τις πήρες.
Τακτοποιηθήκατε στο καινούργιο σπίτι;
Σχεδόν, μόλις είμαστε έτοιμοι θα σας καλέσουμε να φάμε όλοι παρέα.
Πριν όμως απ' αυτό...
θα θέλαμε να μάθετε κάτι.
Αμ, καλά το είδα εγώ για μονόπετρο! Τον κρεμάσαμε κι αυτόν!
Άντε μπράβο, συγχαρητήρια. Με το καλό!
- Ευχαριστούμε πολύ. - Μπράβο.
Να είσαστε γεροί, και να είστε ευτυχισμένοι.
Πότε θα φάμε κουφέτα δηλαδή;
Σύντομα. Να ολοκληρώσει ο Μάικλ με το ντοκιμαντέρ,
και θα μπούνε όλα σε μια σειρά.
Θα με βοηθήσετε με τις διαδικασίες;
-Σε παρακαλώ πολύ, μίλα μου στον ενικό. -Θα με βοηθήσεις με τις διαδικασίες;
- Εννοείται. Με μεγάλη χαρά. - Ευχαριστώ.
Πήραμε τηλέφωνο την κυρία Κούρτη,
για να την καλέσουμε στη βράβευση της φάρμας, μαζί με την αδερφή της.
Ευχαριστώ πάρα πολύ. Σκόπευα να της το πω.
Η πρόσκληση έπρεπε να έρθει από μας για να νιώσει πιο καλοδεχούμενη.
Αυτό είναι το σωστό.
Ψηντρή βασιλιτζιά μου τζιαι μαντζουράνα μου
Ψηντρή βασιλιτζιά μου τζιαι μαντζουράνα μου
Εσού θα με χωρίσεις από τη μάνα μου
Εσού θα με χωρίσεις από τη μάνα μου
Ψηντρή βασιλιτζιά μου τζιαι αερούσα μου
Ψηντρή βασιλιτζιά μου τζιαι αερούσα μου
Στη μέση της αυλής σου να 'χα τη σούσα μου
Στη μέση της αυλής σου να 'χα τη σούσα μου
Έφκα στο παραθύρι κρυφά της μάνας σου
Έφκα στο παραθύρι κρυφά της μάνας σου
Τζιαι κάμνε πως ποτίζεις την μαντζουράνα σου
Τζιαι κάμνε πως ποτίζεις την μαντζουράνα σου
Έφκα στο παραθύρι κόρη το γυάλλενον
Έφκα στο παραθύρι κόρη το γυάλλενον
Να δω το πρόσωπόν σου το σιμιγδάλενον
Κάθε φορά που 'ρχομαι στη φάρμα ηρεμώ.
Η φύση πάντοτε κάνει το θαύμα της.
- Θέλω να σε πάω κάπου, το έχω ανάγκη. - Πού;
Στην Αμμόχωστο, στο σπίτι που γεννήθηκα.
Όταν με πήγαν οι γονείς μου, ένιωσα πολύ...
παράξενα. Ήταν σαν να έλειπα
και γύρισα πίσω εκεί που ανήκα.
Και ξαφνικά όλα βγάζουν νόημα,
ακόμα και η ταραχή που νιώθω όταν ακούω ασθενοφόρο.
-Εντάξει, θα πάμε, αγάπη μου. -Σήμερα, μόλις τελειώσουμε από 'δώ.
Καλησπέρα σας.
Η σύζυγός μου πιστεύει ότι επειδή είμαι δικηγόρος,
έχω την άνεση και την ευχέρεια λόγου για όλες τις εκδηλώσεις.
Χρόνια τώρα δεν της χαλάω το χατίρι.
Όλοι ξέρετε το λόγο για τον οποίο μαζευτήκαμε σήμερα εδώ.
Ζήτησαν από μένα να προλογίσω και δεν καταλαβαίνω το γιατί,
διότι εγώ δεν συμμετείχα ενεργά σ' αυτό το έργο.
Το οποίο είναι εξ ολοκλήρου ένα όραμα,
και αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς της συζύγου μου,
του πεθερού μου, και στη συνέχεια της κόρης μου.
Η οικογένειά μου όμως πιστεύει ότι έβαλα κι εγώ κάποιο λιθαράκι,
όταν ερχόμουν από το Λονδίνο, όταν σπούδαζα, όταν ήμουν νέος, και βοηθούσα.
Θα σας πάω τώρα πολύ παλιά, στο 1974.
Έζησα αυτή τη φάρμα από το μηδέν, την εποχή που ήταν ένα χέρσο χωράφι.
Σήμερα είμαι πάρα πολύ περήφανος που παίρνει ακόμα ένα βραβείο,
κατά τη γνώμη μου, επάξια.
Είναι σπουδαίο να επιβραβεύονται οι κόποι μιας ολόκληρης ζωής.
Αλλά ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Βιολογικής Ανάπτυξης θα τα πει καλύτερα!
Κυρίες και κύριοι, είμαι ιδιαίτερα ευτυχής
που μου δίνεται η ευκαιρία να παραδώσω βραβείο για την αρτιότερη βιολογική παραγωγή
κτηνοτροφικών προϊόντων, στους ανθρώπους που δημιούργησαν από το μηδέν
αυτό το επιχειρηματικό θαύμα, τη Φάρμα Σέκερη.
Επιτρέψτε μου όμως πριν, να πω δυο λόγια γι’ αυτό το "θαύμα".
Ξεριζωμένοι το 1974 από την γη τους την Αμμόχωστο,
η οικογένεια του Παύλου Αθανασίου και ο Αντρέας Σέκερης
βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη μάχη της επιβίωσης.
Δεν είχαν τίποτε άλλο πέρα από τα χέρια τους και ένα μικρό χωράφι με πατάτες.
Από εκεί, με υπομονή, επιμονή, σκληρή δουλειά και τολμηρές πρωτοβουλίες,
ο Παύλος Αθανασίου, η κόρη του Χριστίνα, και ο αγαπημένος της Ανδρέας Σέκερης,
δημιούργησαν αυτή εδώ τη φάρμα. Αυτή την κάθετη μονάδα παραγωγής,
συσκευασίας και εμπορίας, γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων
που βραβεύουμε σήμερα. Θα κλείσω λέγοντας ότι βλέποντας την πορεία,
τον αγώνα, και τελικά την επιτυχία αυτών των ανθρώπων,
που συνεχίζουν και σήμερα τα παιδιά τους, μπορούμε να δούμε
την πορεία της πατρίδας μας, της Κύπρου.
Μιας Κύπρου που μέσα από τις στάχτες που άφησε πίσω της η εισβολή και ο πόλεμος,
πάνω από δάκρυα για τους νεκρούς και τους αγνοούμενους,
αναγεννήθηκε, στάθηκε στα πόδια της,
και σήμερα, 50 χρόνια μετά, προχωρεί με αισιοδοξία
για ένα ακόμα καλύτερο μέλλον.
Παρακαλώ την κύρια Χριστίνα Σέκερη να παραλάβει το βραβείο.
Κύριε Πρόεδρε...
Σας ευχαριστώ από καρδιάς, για τα πολύ θερμά σας λόγια.
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου,
από μικρό κορίτσι,
με θυμάμαι να αγωνίζομαι.
Τα ανέμελα νεανικά χρόνια διακόπηκαν βίαια
λόγω του 1974.
Έπρεπε να παλέψω για να μείνω ζωντανή.
Και να επιβιώσω.
Κι αν τελικά τα κατάφερα, δεν ήταν τόσο από το πείσμα μου,
όσο από τους ανθρώπους που είχα γύρω μου.
Τους ανθρώπους που είχαν κοινό όραμα με μένα,
με αγαπούσαν, και στήριξαν κάθε βήμα μου.
Αυτή η φάρμα δεν θα είχε πετύχει αν δεν ήταν ο πατέρας μου,
που πίστευε κάθε μέρα ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε.
Αυτός ήταν πάντα ο ακρογωνιαίος λίθος της ζωής μου.
Και τον ευχαριστώ πολύ που δεν μου επέτρεψε να απογοητευτώ.
Ποτέ.
Κι έπειτα ο άντρας μου, που με αγάπησε άνευ όρων,
δεν άφησε ποτέ το χέρι μου, κι έκανε δικά του τα όνειρά μου.
Και η συνέχειά μου...
Και η συνέχειά μου...
η κόρη μου η Μαριάννα.
Που πήρε από μας μια πρώτη ύλη,
και την έφτασε σε άλλο επίπεδο.
Και όλοι αυτοί οι άνθρωποι πλάι μας,
που με την αγάπη τους, με τη ζεστασιά στο βλέμμα τους,
μας συντήρησαν όλα αυτά τα χρόνια. Αυτοί είναι τα βραβεία μας.
Σας παρακαλώ, πατέρα, Αντρέα, Μαριάννα, ελάτε.
Ελάτε όλοι πάνω, σας παρακαλώ.
Πατέρα...
Θέλω να πεις δυο λόγια, σε παρακαλώ πολύ κι εσύ.
Εγώ δεν λέω λόγια,
μιλάω με έργα.
Και τα έργα μου, τα πιο σημαντικά της ζωής μου,
είσαστε εσείς,
η οικογένειά μου.
Η οικογένειά μου και η Κύπρος.
Οι μεγαλύτερες αγάπες της ζωής μου.
Ο κόσμος ούλος τζι' αν χαθεί
Νησί μου μη κακώς σου
Νησί μου μη κακώς σου
Γιατί πατώ το χώμα σου
Τζιαι πίνω το νερό σου
Τζιαι πίνω το νερό σου
Εδώσαν σου νερό να πιεις
Που 'χεν φαρμάτζιν μέσα
Που 'χεν φαρμάτζιν μέσα
Τζιαι τ' άσπρα σου τραντάφυλλα
Εγύρασιν τζι' επέσαν
Εγύρασιν τζι' επέσαν
Τα δάρκα που τα μάθκια σου
Τη μεσαρκάν ποτίζουν
Τη μεσαρκάν ποτίζουν
Τζιαι τ' άσπρα μιτσικόρια
Αθθίζουν μα 'ν μυρίζουν
Αθθίζουν μα 'ν μυρίζουν
Όσοι μ' ακούν τζιαι τραουδώ
Θαρκούν εν η χαρά μου
Θαρκούν εν η χαρά μου
Μα 'ν ο καμός σου Κύπρος μου
Τζι έκοψεν τα φτερά μου
Τζι έκοψεν τα φτερά μου
Κύπρος μου κόρη του γιαλού
Της Αφροδίτης μάνα
Της Αφροδίτης μάνα
Να καρτεράς τζι ενν' ακουστεί
Χαρούσιμη καμπάνα
Χαρούσιμη καμπάνα
Ωραία ήταν.
Η αδερφή μου μιλούσε πάντα με τα καλύτερα λόγια για αυτή την οικογένεια.
Βέβαια υπήρχε μια θλίψη,
η απώλεια του Παύλου έχει ρίξει βαριά σκιά.
Αυτό είναι το σπίτι.
Εδώ με φέραν οι γονείς μου νεογέννητο.
Κι όταν στον ύπνο κρυφτώ
Αχ, θυμάμαι
Από 'δώ φύγαμε τη μέρα της εισβολής...
Θυμάμαι
Ο παππούς μου έστειλε τη μάνα μου, 17 χρονών κορίτσι,
με μένα στην αγκαλιά της,
να πάει στην πλατεία να πάρει το λεωφορείο για να σωθεί.
Και να με σώσει.
Και ξεκίνησε η ιστορία.
Σ' έχουν αυτοί, μα σ' έχω εγώ
Κι αν μισή ακόμα ζω
Είναι που δεν ξεχνώ
Κι αν μου πήραν τη ψυχή
Δεν μου 'χουν πάρει το κλειδί
Το 'κανα χρυσό
Για να στο χαρίσω όταν σε βρω
Κι όλα πια δικά σου θα 'ναι
Δεν ξεχνώ
Σε θυμάμαι
Κι όταν γελώ
Λυπάμαι
Κι όταν για ελπίδα μιλώ
Αχ, φοβάμαι
Χρόνια, καρφιά
Περνάνε
Κι όσο περνάν πιο βαθιά
Αχ, τρυπάνε
Κι αν σε πήραν είσαι εδώ
Σ' έχουν αυτοί, μα σ' έχω εγώ
Κι αν μισή ακόμα ζω
Είναι που δεν ξεχνώ
Κι αν μου πήραν τη ψυχή
Δεν μου 'χουν πάρει το κλειδί
Το 'κανα χρυσό
Για να στο χαρίσω όταν σε βρω
Κι όλα πια δικά σου θα 'ναι
Δεν ξεχνώ
Σε θυμάμαι
Σ' αγαπάω.
Ναι...
Κάτι έχω καταλάβει.
-Μα είναι απάντηση τώρα αυτό; -Όχι.
Κι εγώ σ' αγαπάω, πολύ.
Θέλω να σου πω κάτι, αλλά δεν θέλω να τρομάξεις.
Να ανησυχήσω;
-Όσο να 'ναι. -Τι έγινε;
Είμαι έγκυος.
-Τι; -Ναι.
Αυτό είναι το καλύτερο νέο που έχω ακούσει ποτέ.
Αλήθεια τώρα; Πλάκα μου κάνεις έτσι;
-Όχι. -Είσαι έγκυος;
-Αλήθεια χάρηκες; -Έχω τρελαθεί!
Θα παντρευτούμε. Αύριο κιόλας!
Σ' αγαπάω! Σε λατρεύω!
Αντίο, Παύλο μου.
Πάντα θα σ' αγαπώ.
Δεν μπορώ να τον συνεφέρω. Μου είπε να τον αφήσω μόνο του.
Ε, βέβαια. Πώς την πατήσαμε έτσι;
Γιατί κλαίει ο φίλος μου;
Θα σου εξηγήσουμε άλλη ώρα.
- Μάριε; -Ναι;
Θέλω να πας μέσα με την Αφροδίτη, σε παρακαλώ πολύ.
Μην τον ενοχλήσεις.
Τι έγινε, ρε παιδιά; Γιατί με κουβαλήσατε άρον-άρον;
-Τι έπαθε; Χτύπησε; -Όχι, Ιφιγένεια...
Συγγνώμη.
Για ποιο πράγμα;
Συζητούσαμε για τον Παύλο, το έμαθε.
-Έμαθε; Πώς έμαθε; -Περίμενε, θα σ' ακούσει, ήρεμα.
Εεε... Τον ζήταγε...
Παραπονιότανε... Ήταν πάλι θυμωμένος μαζί του που...
Μιλούσαμε με τη Δάφνη, λέγαμε ότι πρέπει να μάθει το παιδί
ότι ο Παύλος πέθανε, και ο Αντρίκος κρυφάκουγε. Συγγνώμη.
Δεν πειράζει.
- Μέσα είναι; -Ναι.
Αγάπη μου, σώπα... Σώπα, σώπα...
Σώπα.
Σώπα, μωρό μου. Σώπα, σώπα...
Σώπα, τώρα θα 'χουμε...
Ο ένας τον άλλο, και θα...
Συγγνώμη, μάμμα μου.
Για ποιο πράγμα, μωρό μου;
Μου είπε ο μπαμπάς να μη σε στεναχωρώ
και του είχα δώσει το λόγο μου.
Δεν πειράζει, αγάπη μου. Δεν πειράζει.
Δεν με στεναχώρησες εσύ.
Εσύ δεν με στεναχωρείς.
Έλα 'δώ, έλα.
Έτσι το παιδί μου.
Πάμε να φύγουμε.
Να πάμε πού;
Σε μια ειρηνική πορεία για τα 50 χρόνια από την εισβολή.
Πριν δυο μήνες χάσαμε τον Παύλο.
Με τι κουράγιο;
Με το ίδιο κουράγιο που έκανες και τότε.
Όσα ζήσαμε δεν διαγράφονται.
Μην εγκαταλείπεις.
Εγώ δεν ξεχνώ.
Η θέση σου είναι στην πορεία.
Δεν έχω όρεξη για τίποτα.
Έχασα το γιο μου, καταλαβαίνεις;
Κι αν πήγα στη βράβευση, το 'κανα για χατίρι της Χριστίνας.
Εκείνη θα δώσει το παρόν.
Πενήντα χρόνια τώρα, πενήντα δύσκολα χρόνια,
δεν έλειψες στιγμή από πλάι της.
Λύγισα.
Πρώτη φορά λύγισα στη ζωή μου.
Εγώ δεν λυγίζω.
Εγώ θα σε κρατήσω όρθιο.
Πάμε, σε παρακαλώ. Η Χριστίνα θα σε περιμένει.
Για μαζευτείτε όλοι!
Κλείστε τη φάρμα και πάμε να φύγουμε.
Σε λίγο ξεκινάει μια ειρηνική πορεία για τα 50 χρόνια από την εισβολή.
Εγώ δεν μπορώ, έχω να κουβαλήσω ζωοτροφές.
Συγγνώμη, δεν μπορώ να φύγω. Έχω να κάνω τα εμβόλια στα άλογα.
Κι εμένα με ξεχνάς, έχω ξεκινήσει την παστερίωση στο γάλα.
Έχετε τρελαθεί!
Εδώ μιλάμε για την ιστορία της Κύπρου, κι εσείς μου λέτε για τυριά κι εμβόλια!
- Η ζωή συνεχίζεται, παππού. - Και;
Αν ξεχάσεις, έστω και για μια στιγμή, τα όσα πέρασες,
τότε είναι μοιραίο να τα ξαναζήσεις, κόρη μου.
Όσες μάχες κι αν έχασες στη ζωή σου,
φρόντισε να μην χάσεις ποτέ το μάθημα που σε διδάσκω.
Δεν πρέπει να λείπει κανείς.
Όσο υπάρχουν άνθρωποι που αναζητούν και τιμούν
τους πεσόντες και τους αγνοούμενούς μας, οφείλουμε να είμαστε όλοι εκεί,
πλάι τους! Σαν φόρο τιμής
στους νεκρούς μας.
Φεύγουμε, είπα!
Σήμερα το μέλλον και το παρελθόν θα περπατήσουν πλάι-πλάι.
Είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για τους νεκρούς
που συνεχίζουν να ζουν, 50 χρόνια τώρα,
μέσα στο μυαλό και στην καρδιά μας.
Σ' όποιον τον πικρό ξεριζωμό
Δεν κέρασε η μοίρα
Όποιος σκοτάδια δεν κοίταξε
Μέσα σε μάτια θανάτου τρελά
Είναι ο κόσμος που πίστεψε
Καραβάκι από χαρτί μοναχά
Ποιος βάζει λόγια Πατρίδες να χαθούν
Νησιά να μοιραστούν
Σύρματα να μπουν
Ποιος ρίχνει βόλια Παιδιά να σκοτωθούν
Γενιές να χωριστούν
Ρίζες να κοπούν
Ήπια το ποτήρι το πικρό
Και ήπια τη ζωή μου
Κι ό,τι κι αν ήξερε χάθηκε
Κι ούτε που ξέρω να πω το γιατί
Κι ό,τι κι αν ήταν ξεγράφτηκε
Κι ό,τι μένει είναι άδειο χαρτί
Ποιος βάζει λόγια Πατρίδες να χαθούν
Νησιά να μοιραστούν
Σύρματα να μπουν
Ποιος ρίχνει βόλια Παιδιά να σκοτωθούν
Γενιές να χωριστούν
Ρίζες να κοπούν
Ποιος βάζει λόγια Πατρίδες να χαθούν
Νησιά να μοιραστούν
Σύρματα να μπουν
Ποιος ρίχνει βόλια Παιδιά να σκοτωθούν
Γενιές να χωριστούν
Ρίζες να κοπούν
Κι όταν γελώ
Λυπάμαι
Κι όταν για ελπίδα μιλώ
Αχ, φοβάμαι
Χρόνια, καρφιά
Περνάνε
Κι όσο περνάν πιο βαθιά
Αχ, τρυπάνε
Κι αν σε πήραν είσαι εδώ
Σ' έχουν αυτοί, μα σ' έχω εγώ
Κι αν μισή ακόμα ζω
Είναι που δεν ξεχνώ
Κι αν μου πήραν τη ψυχή
Δεν μου 'χουν πάρει το κλειδί
Το 'κανα χρυσό
Για να στο χαρίσω όταν σε βρω
Κι όλα πια δικά σου θα 'ναι
Δεν ξεχνώ
Σε θυμάμαι
Υποτιτλισμός: Videopress S.A.
Can't find what you're looking for?
Get subtitles in any language from opensubtitles.com, and translate them here.